TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
KHOA DU LỊCH & KHÁCH SẠN

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
Đề tài:
Hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về du lịch của
Sở du lịch Hà Tây đối với khu du lịch Chùa Thầy

Họ và tên sinh viên
Giáo viên hướng dẫn:

: Hoàng Thị Uyên
ThS. Ngô Đức Anh

HÀ NỘI, NĂM 2008


TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
KHOA DU LỊCH & KHÁCH SẠN

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
Đề tài:
Hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về du lịch của Sở
du lịch Hà Tây đối với khu du lịch Chùa Thầy

Họ và tên sinh viên

: Hoàng Thị Uyên

Chuyên ngành


7
8

Viết tắt
TW
UBND
QHTTPTDL
Công ty TNHH
QLNN
WTO
HĐND
QH

Hoàng Thị Uyên

Viết đầy đủ
Trung ương
Ủy ban nhân dân
Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch
Công ty trách nhiệm hữu hạn
Quản lý nhà nước
Tổ chức du lịch thế giới
Hội đồng nhân dân
Quy hoạch

Du lịch 46B


Luận văn tốt nghiệp
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

1.1.2. Các đặc điểm cơ bản của quản lý nhà nước.........................................6
1.1.3. Các chức năng của quản lý nhà nước...................................................7
1.1.4. Quản lý nhà nước trong lĩnh vực du lịch..............................................8
1.1.4.1. Sự cần thiết phải có vai trò quản lý của nhà nước trong lĩnh vực du
lịch.....................................................................................................................8
1.1.4.2. Những nội dung về quản lý nhà nước trong du lịch...........................10
1.2. Sở du lịch Hà Tây và công tác quản lý nhà nước về du lịch ở Hà Tây
.........................................................................................................................10
1.2.1. Giới thiệu về sở du lịch Hà Tây, quá trình hình thành và phát triển 10
1.2.2. Vị trí, chức năng...................................................................................14
1.2.3. Nhiệm vụ, quyền hạn...........................................................................14
1.2.4. Cơ cấu tổ chức, nội dung quản lý của sở du lịch Hà Tây..................16
1.2.5. Công tác quản lý nhà nước về du lịch của Sở du lịch Hà Tây...........19
1.2.6. Đánh giá hiệu quả công tác quản lý Nhà nước về du lịch tại Hà Tây
.........................................................................................................................21

Hoàng Thị Uyên

Du lịch 46B


Luận văn tốt nghiệp
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CỦA SỞ DU
LỊCH HÀ TÂY ĐỐI VỚI KHU DU LỊCH CHÙA THẦY.......................26
2.1. Giới thiệu về quy hoạch du lịch Hà Tây giai đoạn 2006 - 2010..........26
2.1.1. Giới thiệu một số quy hoạch, dự án đầu tư trọng điểm vào Hà Tây
giai đoạn 2006 - 2010.....................................................................................26
2.1.2. Kế hoạch đầu tư cải tạo nâng cấp cơ sở hạ tầng du lịch giai đoạn
2006 - 2010......................................................................................................29
2.1.3. Phương hướng, nhiệm vụ phát triển du lịch Hà Tây năm 2008........31

2.4. Thực trạng khai thác và phát triển hoạt động du lịch tại Chùa Thầy
.........................................................................................................................52
2.4.1. Thực trạng về nguồn khách và doanh thu..........................................52
2.4.1.1. Khách du lịch.....................................................................................52
2.4.1.2. Doanh thu du lịch...............................................................................55
2.4.2. Thực trạng về cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch.....................................57
2.4.2.1. Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ lưu trú.............................................57
2.4.2.2. Giao thông..........................................................................................57
2.4.2.3. Cơ sở vật chất phục vụ ăn uống, bãi để xe.......................................60
2.4.3. Thực trạng công tác quy hoạch và thực hiện quy hoạch tại Chùa
Thầy................................................................................................................61
2.4.3.1. Các hoạt động đã triển khai theo quy hoạch.....................................61
2.4.3.2. Một số quy hoạch ảnh hưởng tới du lịch............................................63
2.4.4. Thực trạng về nguồn nhân lực............................................................64
2.4.5. Thực trạng công tác quản lý Chùa Thầy............................................66
2.5. Đánh giá thực trạng hoạt động du lịch tại Chùa Thầy.......................67
2.5.1. Những mặt được...................................................................................67
2.5.2. Những mặt hạn chế..............................................................................68
2.5.3. Nguyên nhân của những hạn chế.......................................................72
2.6. Vai trò quản lý của Sở du lịch Hà Tây đối với hoạt động du lịch tại
Chùa Thầy......................................................................................................75

Hoàng Thị Uyên

Du lịch 46B


Luận văn tốt nghiệp
2.6.1. Thực trạng về công tác quản lý của Sở du lịch Hà Tây đối với hoạt
động du lịch tại Chùa Thầy...........................................................................75

Luận văn tốt nghiệp
3.1.4. Giải pháp về thị trường........................................................................94
3.1.5. Tổ chức quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ tại Chùa Thầy........95
3.1.6. Bảo đảm thông tin trong quá trình quản lý, kinh doanh...................95
3.1.6.1. Xây dựng cơ chế cung cấp thông tin hai chiều trong hoạt động quản
lý, kinh doanh..................................................................................................95
3.1.6.2. Tạo ra sự liên kết chặt chẽ về thông tin giữa Sở du lịch với các doanh
nghiệp..............................................................................................................96
3.1.6.3. Giải pháp về xúc tiến du lịch..............................................................96
3.2. Kiến nghị.................................................................................................97
PHẦN KẾT LUẬN......................................................................................100
TÀI LIỆU THAM KHẢO..........................................................................102

Hoàng Thị Uyên

Du lịch 46B


Luận văn tốt nghiệp

1
PHẦN MỞ ĐẦU

1. Đặt vấn dề
Ngày nay sự bùng nổ về khoa học công nghệ cùng với sự phát triển của
nền kinh tế đã làm cho cuộc sống của con người được nâng cao do đó nhu cầu
của con người cũng trở nên phong phú hơn. Điều này đã tạo điều kiện thuận
lợi để ngành du lịch phát triển và trở thành một nhu cầu có ý nghĩa, tác động
ngày càng tăng đối với con người.
Theo đánh giá của Tổ chức Du lịch thế giới (WTO): du lịch đã trở

dân.
Du lịch văn hóa hiện đang là một trong những loại hình du lịch thu hút
nhiều khách nhất trong thời gian gần đây, và điểm hấp dẫn khách du lịch của
loại hình du lịch này là những nơi có bề dày lịch sử, có nhiều di vật có giá trị
văn hóa truyền thống lâu đời, hoặc là nơi sinh ra và phát triển các tín ngưỡng,
tôn giáo…Tài nguyên du lịch văn hóa được coi là một thế mạnh của ngành du
lịch Việt Nam bởi Việt Nam có bề dày lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và
giữ nước với những nét văn hóa đặc trưng của nền nông nghiệp lúa nước. Nét
văn hóa này được thể hiện dưới hình thái vật thể và phi vật thể khác nhau như
các công trình kiến trúc, các đình làng, các lễ hội, các tập tục tôn giáo…Trong
đó các hoạt động lễ hội, tôn giáo là một hình thức biểu hiện nhiều nhất các giá
trị văn hóa vật chất và tinh thần đang ngày càng thu hút được nhiều khách du
lịch. Một trong những lễ hội được biết đến rất nhiều đó là lễ hội Chùa Thầy
được tổ chức vào mùng 7 tháng 3 âm lịch hàng năm.
Sự phát triển của du lịch lễ hội Chùa Thầy đã đóng góp rất nhiều vào sự
phát triển kinh tế, văn hóa của xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai. Mỗi năm thu hút
gần 20 vạn lượt du khách thập phương, trong đó có hơn hai nghìn lượt khách
quốc tế. Chùa Thầy được xây dựng từ thời vua Lý Nhân Tông cách đây gần
1.000 năm. Đây là một công trình kiến trúc văn hóa độc đáo, là nơi tu hành và
tôn thờ vị cao tăng Từ Đạo Hạnh. Bên cạnh những giá trị về lịch sử, văn hóa,
Chùa Thầy còn nằm trong một quần thể thiên nhiên của núi Thầy với nhiều
hang động và cảnh đẹp nên từ lâu đã trở thành điểm du lịch lịch sử, văn hóa
thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước.
Tuy nhiên, kết quả hoạt động du lịch, dịch vụ thời gian qua của Chùa
Thầy chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Các hạng mục công trình đầu
Hoàng Thị Uyên

Du lịch 46B



4. Phạm vi nghiên cứu
Hoàng Thị Uyên

Du lịch 46B


Luận văn tốt nghiệp

4

Phạm vi nghiên cứu của chuyên đề là tập trung nghiên cứu hoạt động
du lịch, các điều kiện có liên quan đến phát triển du lịch tại Chùa Thầy và các
hoạt động liên quan đến hoạt động quản lý du lịch tại Chùa Thầy
5. Phương pháp nghiên cứu
- Khảo sát điều tra
- Nghiên cứu các tài liệu, số liệu đã có
- Nghiên cứu, đánh giá tổng hợp

Hoàng Thị Uyên

Du lịch 46B


Luận văn tốt nghiệp

5

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG
LĨNH VỰC DU LỊCH
1.1. Những lý luận về quản lý nhà nước trong lĩnh vực du lịch


6

nước ta đang trong quá trình đổi mới sâu sắc và toàn diện nhằm xây dựng một
nước Việt Nam Xã hội chủ nghĩa văn minh, giàu mạnh thì công tác quản lý
Nhà nước lại càng có tầm quan trọng đặc biệt. Để hiểu rõ hơn về quản lý nhà
nước, trên phương diện chung nhất có thể đưa ra định nghĩa chung nhất về
quản lý nhà nước như sau:
“Quản lý nhà nước là hoạt động thực thi quyền hành pháp của nhà
nước, đó là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng pháp luật nhà nước
đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để duy
trì và phát triển các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực
hiện những chức năng và nhiệm vụ của nhà nước trong công cuộc chủ
nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa”. Hoạt động quản lý nhà
nước do các cơ quan hành chính nhà nước từ trung ương đến địa phương tiến
hành.Bất kỳ hoạt động kinh doanh nào cũng cần có sự tổ chức và quản lý
tương ứng. Hoạt động kinh doanh du lịch cũng vậy.
“Quản lý nhà nước về du lịch là làm chức năng quản lý vĩ mô về du
lịch, không làm chức năng chủ quản, không làm chức năng kinh doanh
thay các doanh nghiệp du lịch. Việc quản lý đó được thông qua các công
cụ quản lý vĩ mô, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp
thuộc các thành phần kinh tế khác nhau hoạt động trên lĩnh vực kinh tế
du lịch. Quản lý nhà nước về du lịch là nhằm đưa du lịch phát triển định
hướng chung của tiến trình phát triển đất nước”.
Nhà nước quản lý nền kinh tế nói chung và ngành du lịch nói riêng theo
nguyên tắc kết hợp quản lý theo ngành và lãnh thổ, phân định chức năng quản
lý nhà nước về kinh tế với chức năng quản lý trực tiếp sản xuất kinh doanh
của các đơn vị kinh tế cơ sở nhằm kết hợp chúng tốt hơn trong việc nâng cao
hiệu quả kinh tế - xã hội.
1.1.2. Các đặc điểm cơ bản của quản lý nhà nước

an toàn xã hội
- Tổ chức và quản lý kinh tế là chức năng cơ bản, đặc thù. Phải phân
biệt rõ và kết hợp tốt chức năng quản lý nhà nước về kinh tế của các cơ quan
quản lý nhà nước với chức năng quản lý sản xuất kinh doanh của các đơn vị
kinh doanh

Hoàng Thị Uyên

Du lịch 46B


Luận văn tốt nghiệp

8

- Văn hóa, giáo dục, y tế, thể thao: Tiếp tục phát triển và nâng cao chất
lượng công tác văn hóa và nghệ thuật, đẩy mạnh văn hóa quần chúng, nâng
cao chất lượng cải cách giáo dục, đào tạo. Chăm sóc, bảo vệ nâng cao sức
khỏe của nhân dân, coi đó là tương lai của giống nòi, là mối quan tâm thường
xuyên của Đảng, nhà nước.
- Xã hội: Là chính sách về con người mà nhà nước phải chăm lo gồm
vấn đề kế hoạch hóa gia đình, dân số, việc làm, bảo trợ xã hội…có chính sách
đối với nhân viên, công nhân, tri thức….
- Bảo vệ tài sản nhà nước và bảo đảm quyền tự do của cá nhân, lối sống
có văn hóa, bảo đảm trật tự kỷ cương, an toàn xã hội trong mọi lĩnh vực của
đời sống, xã hội, bảo vệ nhân phẩm, nhân quyền của con người.
- Quốc phòng: Bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ, tăng cường củng cố
tinh thần hữu nghị, hợp tác quốc tế trong mọi lĩnh vực, bảo vệ hòa bình thế
giới.
1.1.4. Quản lý nhà nước trong lĩnh vực du lịch

nhất cao và phối hợp chặt chẽ để phát huy một cách hiệu quả mối quan hệ
giữa du lịch và các ngành khác. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà
nước có liên quan đến hoạt động du lịch sẽ tạo hiệu quả rộng lớn hơn, thúc
đẩy tăng trưởng các yếu tố tích cực, hạn chế, khắc phục các yếu tố tiêu cực do
hoạt động kinh doanh du lịch mang lại. Sự phối hợp này thể hiện thông qua
việc xây dựng các quy chế liên ngành giữa các cơ quan quản lý Nhà nước về
du lịch (Sở du lịch, UBND các huyện thị) với các cơ quan, ban ngành liên
quan như Điện, Bưu điện, Giao thông, tài chính…nhằm tạo ra cơ chế một cửa
trong hoạt động quản lý Nhà nước đối với du lịch và các hoạt động liên quan.
Sự quản lý của nhà nước sẽ giúp cho các doanh nghiệp hoạt động trong
khuôn khổ cho phép, xóa bỏ dần các hành vi kinh doanh thiếu văn minh, cạnh
tranh không lành mạnh hoặc đơn thuần chạy theo lợi nhuận phá hoại môi
trường sinh thái, môi trường xã hội gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đối với
xã hội
Cơ quan quản lý Nhà nước không chỉ đơn thuần là kiểm tra, kiểm soát
hoạt động của các doanh nghiệp mà còn có vai trò quan trọng trong việc giải
quyết, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình hoạt động của doanh

Hoàng Thị Uyên

Du lịch 46B


Luận văn tốt nghiệp

10

nghiệp, tạo mọi điều kiện thuận lợi để cho các doanh nghiệp được phát triển
hoạt động kinh doanh của mình
Như vậy, quản lý nhà nước về du lịch giữ vai trò rất quan trọng. Nhà


11

Cùng với sự phát triển của ngành du lịch Việt Nam, du lịch Hà Tây
được tổ chức hoạt động từ năm 1975 khi đất nước hoàn toàn thống nhất. Thời
gian đầu có công ty du lịch Hà Tây trực thuộc Sở Văn hóa - Thông tin Hà
Tây. Tháng 6/1976 sau khi tỉnh Hòa Bình sát nhập vào Hà Tây thành tỉnh Hà
Sơn Bình và phòng ngoại vụ Hòa Bình nhập vào công ty du lịch Hà Tây thành
công ty du lịch Hà Sơn Bình trực thuộc UBND tỉnh. Đến năm 1988 có thêm
công ty du lịch Ba Vì thuộc UBND huyện Ba Vì, năm 1989 có công ty du lịch
Sơn Tây thuộc UBND xã Sơn Tây. 9/1991 chức năng quản lý nhà nước về du
lịch được giao cho Sở thương mại - du lịch Hà Tây. 11/7/1994 Sở Du lịch Hà
Tây đã được thành lập có chức năng tham mưu giúp UBND tỉnh quản lý nhà
nước về du lịch trên địa bàn. Lúc đầu cơ sở vật chất còn thiếu thốn, số lượng
và chất lượng lao động còn hạn chế, toàn ngành chỉ có khoảng 300 lao động
hầu hết thiếu việc làm, các doanh nghiệp lâm vào tình trạng thua lỗ, nợ đọng.
Tuy gặp nhiều khó khăn và thiếu sót nhưng Sở Du lịch Hà Tây vẫn luôn nỗ
lực và cố gắng để thực hiện chức năng tham mưu của mình quản lý các hoạt
động du lịch trên toàn tỉnh. Với sự nỗ lực hết mình cùng với sự ủng hộ của
các ban ngành địa phương. Sự lãnh đạo của tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh và
tổng cục du lịch Việt Nam, Sở Du lịch Hà Tây đã đạt được nhiều kết quả
Việc chỉ đạo thực hiện xây dựng được 43 qui hoạch và dự án đầu tư
phát triển du lịch. Riêng trong giai đoạn từ năm 2002 - 2005 thực hiện 13 dự
án đầu tư cơ sở hạ tầng du lịch, hạ tầng làng nghề với tổng số vốn 125 tỷ đồng
tại một số khu du lịch trọng điểm như Chùa Hương, Chùa Thầy, Hồ Suối Hai,
Hồ Đồng Mô, Vạn Phúc, Phú Vinh…từ nguồn vốn hỗ trợ của Trung ương.
Năm 2007, Sở du lịch Hà Tây đã tham gia góp ý kiến, thẩm định 4 dự án đầu
tư du lịch trên địa bàn tỉnh như: Dự án đầu tư khu du lịch sinh thái Tuần Châu
- Hà Tây, dự án khu du lịch làng ven sông Đáy, dự án cải thiện môi trường
khu du lịch Chùa Hương, dự án đầu tư khu du lịch quốc tế Ba Vì và 7 quy

công ty TNHH đào tạo cung ứng nhân lực và tư vấn hỗ trợ du lịch mời giảng
viên của các trường Đại học chuyên ngành du lịch bồi dưỡng, nâng cao
nghiệp vụ thuyết minh viên cho 30 thuyết minh viên tại các điểm du lịch trên
địa bàn tỉnh, tập huấn bồi dưỡng kiến thức QLNN về du lịch cho cán bộ văn
phòng Sở, cán bộ phòng Công nghiệp khoa học thương mại của 14 thành phố,
Hoàng Thị Uyên

Du lịch 46B


Luận văn tốt nghiệp

13

huyện thị xã, lãnh đạo các doanh nghiệp kinh doanh du lịch và lãnh đạo một
số xã trọng điểm phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh. Tuyên truyền, quảng bá,
hướng dẫn bình chọn Vịnh Hạ Long là kỳ quan thiên nhiên thế giới.
Quy chế thanh tra, kiểm ta, thi đua, khen thưởng đã được xây dựng.
Quy chế phối hợp liên ngành công an du lịch, văn hóa du lịch tạo điều kiện du
lịch phát triển theo pháp luật Việt Nam
Phổ biến quán triệt đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp
luật của nhà nước về du lịch tới các cơ sở. Công tác hướng dẫn nghiệp vụ kỹ
thuật, công tác thanh tra kiểm tra dần đi vào nề nếp. Bộ máy văn phòng sở
từng bước được kiện toàn, cơ sở vật chất trang thiết bị được tăng cường. Tại
các huyện, thị xã có cán bộ chuyên theo dõi công tác phát triển du lịch ở địa
phương, bước đầu hoạt động có chuyển biến tốt
Sở Du lịch Hà Tây đã được Thủ tướng chính phủ tặng bằng khen năm
2000, được nhận cờ thi đua xuất sắc của chính phủ năm 2001. Được tổng cục
du lịch Việt Nam tặng cờ thi đua xuất sắc năm 1998, 1999 mười năm đổi mới,
6 năm liền được tổng cục du lịch Việt Nam tặng bằng khen cùng những danh

1.2.3. Nhiệm vụ, quyền hạn
- Trình UBND tỉnh ban hành các quyết định, chỉ thị về quản lý lĩnh vực
du lịch thuộc phạm vi quản lý của tỉnh và phân cấp của Tổng cục du lịch, chịu
trách nhiệm về nội dung các văn bản đã trình
- Xây dựng và trình bày UBND tỉnh quy hoạch, kế hoạch dài hạn, 5
năm và hàng năm, các chương trình, dự án thuộc lĩnh vực quản lý của Sở phù
hợp với quy hoạch
- Trình UBND tỉnh chương trình, biện pháp tổ chức thực hiện các
nhiệm vụ du lịch của Sở
- Trình UBND tỉnh quyết định việc phân công, phân cấp, ủy quyền
quản lý nhà nước về du lịch đối với UBND huyện, thị xã và các cơ quan
chuyên môn thuộc UBND tỉnh theo quy định của pháp luật
- Giúp UBND tỉnh quản lý nhà nước về du lịch đối với các doanh
nghiệp, tổ chức và cá nhân, các thành phần kinh tế, hội, tổ chức phi chính phủ
hoạt động kinh doanh du lịch trên địa bàn tỉnh theo phân cấp và qui định của
pháp luật

Hoàng Thị Uyên

Du lịch 46B


Luận văn tốt nghiệp

15

- Tổ chức, chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các văn bản quy
phạm pháp luật, quy hoạch, kế hoạch, chương trình phát triển du lịch đã được
phê duyệt, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và thông tin về du lịch
thuộc phạm vi quản lý của Sở trên địa bàn tỉnh