ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

ĐÀM TÙNG LÂM

NÂNG CAO KHẢ NĂNG CẠNH TRANH
CỦA NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN
NÔNG THÔN CHI NHÁNH TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

ĐÀM TÙNG LÂM

NÂNG CAO KHẢ NĂNG CẠNH TRANH
CỦA NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN
NÔNG THÔN CHI NHÁNH TỈNH THÁI NGUYÊN
Ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số: 8.34.01.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN TIẾN LONG

THÁI NGUYÊN - 2018

Tôi xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc đối với mọi sự giúp đỡ quý báu đó.
Thái Nguyên, tháng 4 năm 2018
Tác giả luận văn
Đàm Tùng Lâm


3

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... ii
MỤC LỤC ........................................................................................................ iii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT........................................................................... vi
DANH MỤC CÁC BẢNG.............................................................................. vii
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ ..........................................................
viii

MỞ

ĐẦU

.......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................ 1
2. Mục tiêu nghiên cứu...................................................................................... 2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu................................................................. 2
4. Những đóng góp của luận văn ...................................................................... 3
5. Kết cấu của luận văn ..................................................................................... 3
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM VỀ
NÂNG CAO KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN
HÀNG THƯƠNG MẠI .................................................................................. 5

Phát triển nông thôn Chi nhánh tỉnh Thái Nguyên ......................................... 47
3.2.7. Đánh giá của khách hàng về NHNo&PTNT Chi nhánh tỉnh Thái
Nguyên qua kết quả điều tra khảo sát ............................................................. 63
3.3. Phân tích thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh
của NHNo&PTNT Chi nhánh tỉnh Thái Nguyên ........................................... 68
3.3.1.Các yếu tố khách quan ........................................................................... 68
3.3.2.Các yếu tố chủ quan ............................................................................... 72
3.4. Đánh giá chung về khả năng cạnh tranh của NHNo&PTNT Chi
nhánh tỉnh Thái Nguyên .................................................................................. 75
3.4.1.Những điểm mạnh trong khả năng cạnh tranh của ngân hàng
NHNo&PTNT Chi nhánh tỉnh Thái Nguyên .................................................. 75
3.4.2. Những hạn chế, bất cập trong khả năng cạnh tranh của ngân hàng
NHNo&PTNT Chi nhánh tỉnh Thái Nguyên .................................................. 76


5

3.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập trong khả năng cạnh
tranh của ngân hàng NHNo&PTNT Chi nhánh tỉnh Thái Nguyên................. 78
Chương 4: GIẢI PHÁP NÂNG CAO KHẢ NĂNG CẠNH TRANH
CỦA NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG
THÔN CHI NHÁNH TỈNH THÁI NGUYÊN............................................ 79
4.1. Định hướng, mục tiêu nâng cao khả năng cạnh tranh của
NHNo&PTNT Chi nhánh tỉnh Thái Nguyên .................................................. 79
4.1.1. Định hướng nâng cao khả năng cạnh tranh của NHNo&PTNT Chi
nhánh tỉnh Thái Nguyên .................................................................................. 79
4.1.2. Mục tiêu nâng cao khả năng cạnh tranh của NHNo&PTNT Chi
nhánh tỉnh Thái Nguyên .................................................................................. 79
4.2. Giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của NHNo&PTNT
chi nhánh tỉnh Thái Nguyên ............................................................................ 80

N
H
K
H
D
V
U
B
N
H

C
đ

N
gâ
n
hà
C
hi
C
ô
N
gâ
N
gâ
N
gâ
K
há

Bảng 3.11: Kết quả điều tra về giá sản phẩm, dịch vụ của NHNo&PTNT
Chi nhánh tỉnh Thái Nguyên........................................................... 65
Bảng 3.12: Kết quả điều tra về tình hình

cung cấp thông tin của

NHNo&PTNT Chi nhánh tỉnh Thái Nguyên .................................. 66
Bảng 3.13: Kết quả điều tra về độ tin cậy đối với khách hàng của
NHNo&PTNT Chi nhánh tỉnh Thái Nguyên .................................. 67
Bảng 3.14: Kết quả điều tra về độ tiếp cận đối với Agribank ........................ 68


viii
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 3.1. Tổ chức bộ máy của NHNo&PTNT Chi nhánh tỉnh Thái Nguyên ...
46
Biểu đồ 3.1: Huy động vốn theo các nguồn tiền gửi tại NHNo&PTNT
Chi nhánh tỉnh Thái Nguyên......................................................... 51
Biểu đồ 3.2: Tổng dư nợ cho vay của NHNo&PTNT Chi nhánh tỉnh Thái
Nguyên .......................................................................................... 53
Biểu đồ 3.3: Tỷ trọng cho vay qua các năm của NHNo&PTNT Chi
nhánh tỉnh Thái Nguyên 2014-2016 ............................................. 55
Biểu đồ 3.4: Nguồn vốn của NHNo&PTNT Chi nhánh tỉnh Thái Nguyên
năm 2014 -2016 ............................................................................ 47
Biểu đồ 3.5: Kết quả hoạt động dịch vụ của NHNo&PTNT Chi nhánh
tỉnh Thái Nguyên 2014-2016 ........................................................ 57
Biểu đồ 3.6: Số lượng lao động của NHNo&PTNT Chi nhánh tỉnh Thái
Nguyên năm 2014 -2016............................................................... 59



Agribank) - được thành lập từ năm 1988, với 30 năm hình thành và phát triển,


2

Agribank là một trong những Ngân hàng thương mại hàng đầu của Việt Nam.
Riêng Agribank chi nhánh tỉnh Thái Nguyên được thành lập từ năm 1997 do
tách từ Agribank tỉnh Bắc Thái cũ, trong những năm qua Agribank chi nhánh
tỉnh Thái Nguyên cũng đã phải chịu áp lực rất lớn và sự cạnh tranh khốc liệt
từ các Ngân hàng khác, cả các Ngân hàng trong nước và các Ngân hàng có
vốn đầu tư nước ngoài. Sự cạnh tranh này toàn diện trên mọi lĩnh vực hoạt
động từ huy động vốn, cấp tín dụng, sản phẩm dịch vụ và cạnh tranh về thu
hút nguồn nhân lực… Chính từ đòi hỏi thực tế đó mà Agribank nói chung và
Agribank chi nhánh tỉnh Thái Nguyên nói riêng muốn tồn tại và phát triển thì
rất cần phải tự nâng cao năng lực cạnh tranh của mình, đó là yếu tố sống còn
đối với mỗi ngân hàng thương mại trong giai đoạn hiện nay.
Vì lý do đó, tác giả đã chọn nghiên cứu đề tài: “Nâng cao khả năng
cạnh tranh của Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Chi nhánh
tỉnh Thái Nguyên” làm luận văn tốt nghiệp thạc sĩ.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu chung
Dựa trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng qua đó đề xuất giải pháp
nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của NHNo&PTNT chi nhánh tỉnh Thái
Nguyên.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề liên quan đến nâng cao khả
năng cạnh tranh của ngân hàng thương mại.
- Phân tích thực trạng nâng cao khả năng cạnh tranh của NHNo&PTNT
Chi nhánh tỉnh Thái Nguyên.
- Đề xuất giải pháp nhằm tang cường khả năng cạnh tranh của

do vậy khả năng ứng dụng vào thực tế rất cao.
5. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục,
luận văn gồm có 4 chương.
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về nâng cao khả năng cạnh tranh
của các ngân hàng thương mại.
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu


4

Chương 3: Thực trạng khả năng cạnh tranh của ngân hàng Nông nghiệp
và Phát triển nông thôn Chi nhánh tỉnh Thái Nguyên.
Chương 4: Giải pháp nâng cao khả năng cạnh tranh của ngân hàng
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Chi nhánh tỉnh Thái Nguyên.


5

Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO KHẢ NĂNG
CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1. Cơ sở lý luận về khả năng cạnh tranh của các ngân hàng thương mại
1.1.1. Khái quát về ngân hàng thương mại
Ngân hàng từ lâu đã trở thành một khái niệm quen thuộc với đại bộ
phận dân cư bởi sự tham gia sâu rộng của ngân hàng vào nền kinh tế quốc gia.
Ngân hàng với lịch sử hình thành và phát triển lâu đời là một trong những tổ
chức tài chính quan trọng nhất trong nền kinh tế. “Ngân hàng là loại hình tổ
chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán và thực hiện nhiều chức
năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh

trong lĩnh vực kinh tế, một dạng cụ thể của cạnh tranh.
“Cạnh tranh trong kinh doanh là hoạt động ganh đua giữa những người
sản xuất hàng hoá, giữa các thương nhân, các nhà kinh doanh trong nền kinh
tế thị trường, bị chi phối bởi quan hệ cung - cầu, nhằm giành các điều kiện
sản xuất, tiêu thụ, thị trường có lợi nhất. Quan niệm này đã xác định rõ các
chủ thể của cạnh tranh là các chủ thể kinh tế và mục đích của họ là nhằm
giành được các điều kiện sản xuất, tiêu thụ và thị trường có lợi nhất” [10].
Từ điển kinh tế kinh doanh Anh - Việt định nghĩa: Cạnh tranh là sự đối
địch giữa các hãng kinh doanh trên cùng một thị trường để giành được nhiều
khách hàng, do đó nhiều lợi nhuận hơn cho bản thân, thường là bằng cách bán
theo giá cả thấp nhất hay cung cấp một chất lượng hàng hoá tốt nhất. Quan
niệm này khẳng định cạnh tranh diễn ra giữa các doanh nghiệp hoạt động trên
cùng một thị trường nhằm mục đích tối đa hoá lợi nhuận; đồng thời, cũng chỉ
ra hai phương thức cạnh tranh cơ bản là hạ thấp giá bán hoặc nâng cao chất
lượng sản phẩm của doanh nghiệp. Quan niệm này trực diện và rõ ràng hơn
nhưng cũng có phạm vi hẹp hơn quan niệm đầu tiên về cạnh tranh [13].
Đứng trên quan điểm người bán,“Cạnh tranh là sự kình địch giữa các
doanh nghiệp cạnh tranh với nhau để giành khách hàng, thị trường” [11].


7

Chú trọng hơn đến tính chất cạnh tranh và phương pháp cạnh tranh, “Cạnh
tranh trên thương trường phải là cạnh tranh lành mạnh, cạnh tranh không
phải để diệt trừ đối thủ của mình mà là để đem lại cho khách hàng những
giá trị gia tăng cao hơn hoặc/và mới lạ hơn để khách hàng lựa chọn mình
chứ không phải đối thủ của mình” [11].
Các quan niệm trên đây có sự khác biệt trong diễn đạt và phạm vi,
nhưng có những nét tương đồng về nội dung. Từ đó, có thể đưa ra một quan
niệm tổng quát sau đây về cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường: Cạnh tranh

vừa tìm cách giảm thiểu chi phí sản xuất, vừa phải giành giật khách hàng và
mở rộng thị trường cho sản phẩm của mình và đây là cơ sở để cho cạnh tranh
xuất hiện. Cạnh tranh là cuộc chạy đua khốc liệt mà doanh nghiệp muốn tồn
tại thì không được lẩn tránh, phải trực tiếp đối đầu với thử thách, tìm ra những
giải pháp để giành thắng lợi trong cuộc chiến đó. Nói cách khác là các doanh
nghiệp phải nâng cao khả năng cạnh tranh của mình.
1.1.2.2. Khái niệm cạnh tranh trong các ngân hàng thương mại
Hoạt động Ngân hàng là một loại hình kinh doanh đặc biệt trong số các
loại hình kinh doanh trong nền kinh tế thị trường. Hoạt động Ngân hàng được
hiểu là hoạt động kinh doanh tiền tệ và các dịch vụ tài chính có liên quan. Do
đó cạnh tranh trong Ngân hàng chính là chủ thể Ngân hàng cùng với nghệ
thuật sử dụng tổng hợp các phương thức, yếu tố,… nhằm giành được phần
thắng trên thị trường, với lợi nhuận cao nhất, nâng cao vai trò và vị thế của
mình trên thị trường.
Đối với nền kinh tế, thì cạnh tranh trong hoạt động Ngân hàng là một
động lực nhằm phát triển kinh tế - xã hội. Bởi vì hoạt động Ngân hàng là một
trong số các loại hình hoạt động kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, mà
cạnh tranh là một đặc trưng cơ bản của nền kinh tế thị trường.
Cho nên, cạnh tranh ngân hàng cũng là sự đối đầu giữa các ngân hàng
để giành giật khách hàng, giành giật những điều kiện thuận lợi nhất cho họ
trong việc cung cấp những sản phẩm dịch vụ đặc biệt, có chất lượng cao, có
sự khác biệt tương đối so với sản phẩm dịch vụ của đối thủ cạnh tranh trên thị
trường nhằm thu lại nhiều lợi ích nhất. Bên cạnh đó có thể khẳng định: Vì
Ngân hàng Thương Mại hoạt động như một Doanh nghiệp và bản chất cũng


9

chính là Doanh nghiệp, chính vì vậy, cạnh tranh của Ngân hàng thương mại
chính là cạnh tranh của Doanh nghiệp, cạnh tranh giữa các Ngân hàng thương


càng tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Ngân hàng là doanh nghiệp kinh doanh
tiền tệ, đi vay để cho vay lại nếu các ngân hàng cạnh tranh không lành mạnh,
hoặc cạnh tranh thông qua việc tăng lãi suất huy động tiền gửi, giảm lãi suất
cho vay, phí dịch vụ, nới láng các điều kiện tín dụng... sẽ làm cho nguồn thu
của các ngân hàng giảm sút, nguy cơ tiềm ẩn rủi ro tín dụng tăng cao dẫn đến
rủi ro hệ thống. Vì vậy, mặc dù cạnh tranh với nhau trong hoạt động, các
NHTM vẫn liên kết với nhau, có thể thoả thuận để giữ mặt bằng giá cả phù
hợp, đảm bảo lợi ích chung.
Rủi ro trong hoạt động ngân hàng có tính lây lan rất lớn. Nếu một ngân
hàng có nguy cơ phá sản, khách hàng đồng loạt đến rút tiền, gây tâm lý hoang
mang cho khách hàng gửi tiền tại các NHTM khác. Điều này dễ dẫn đến khả
năng đổ vỡ mang tính hệ thống mà tất cả các NHTM đều bị ảnh hưởng và tác
động đến toàn bộ nền kinh tế quốc dân.
Cạnh tranh ngân hàng luôn phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài như
môi trường kinh doanh, doanh nghiệp, dân cư… Cũng như bất kỳ doanh
nghiệp nào, ngân hàng hoạt động và cạnh tranh với nhau trong những môi
trường và điều kiện kinh tế nhất định. Hoạt động kinh doanh ngân hàng chịu
sự chi phối của luật pháp, các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng đưa ra nhằm đáp
ứng nhu cầu của những đối tượng khách hàng cụ thể:
Khách hàng của ngân hàng là các đơn vị, cá nhân thuộc mọi thành phần
của nền kinh tế. Do vậy, hoạt động kinh doanh ngân hàng cũng như sự cạnh
tranh giữa các ngân hàng luôn chịu sự tác động của môi trường bên ngoài
ngân hàng. Với mỗi môi trường kinh doanh nhất định, điều kiện kinh tế nhất
định, khu vực địa lý nhất định, ngân hàng cần có những chính sách phù hợp
để đưa ra các sản phẩm, dịch vụ đáp ứng nhu cầu của khách hàng, thu hút
khách hàng, giành ưu thế trong cạnh tranh.
1.1.3. Khả năng cạnh tranh của ngân hàng thương mại
1.1.3.1. Khái niệm về khả năng cạnh tranh trong ngân hàng thương mại
“Cạnh tranh là sự đối đầu giữa các doanh nghiệp cạnh tranh với nhau

nghiệp phải trong mối tương quan so sánh doanh nghiệp với các đối thủ cạnh
tranh. Quan niệm này cũng chỉ rõ nhu cầu của khách hàng là yếu tố quan
trọng cần phải tính đến và trên cơ sở đáp ứng tốt nhất nhu cầu của khách hàng
mà doanh nghiệp thu được những lợi ích ngày càng lớn.


12

Từ những quan điểm nêu trên, có thể đưa ra một quan niệm tổng quát
sau đây: Khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp thể hiện ở khả năng tạo dựng,
duy trì, sử dụng và sáng tạo mới các lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp
nhằm đáp ứng tốt hơn các nhu cầu khách hàng (so với các đối thủ cạnh tranh)
và đạt được các mục tiêu của doanh nghiệp trong môi trường cạnh tranh trong
nước và quốc tế.
NHTM cũng là một doanh nghiệp và là doanh nghiệp đặc biệt vì kinh
doanh trong lĩnh vực tiền tệ. Cạnh tranh trong hoạt động kinh doanh ngân
hàng là cạnh tranh trong nội bộ ngành. Từ những quan điểm trên, áp dụng đối
với các NHTM thì các nhà nghiên cứu cho rằng khả năng cạnh tranh của một
NH là khả năng ngân hàng đó tạo ra, duy trì và phát triển những lợi thế nhằm
duy trì và mở rộng thị phần, đạt được mức lợi nhuận cao hơn mức trung bình
của ngành và liên tục tăng đồng thời đảm bảo sự hoạt động an toàn và lành
mạnh, có khả năng chống đỡ và vượt qua những biến động bất lợi của môi
trường kinh doanh.
1.1.3.2. Sự cần thiết phải nâng cao khả năng cạnh tranh của NHTM
Một là, xuất phát từ mục đích của việc nâng cao khả năng cạnh tranh
của ngân hàng.
Bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần phải không ngừng nỗ lực, cố gắng
tăng cường sức cạnh tranh của mình để tiếp tục phát triển. Khả năng cạnh
tranh là sức mạnh của doanh nghiệp trên thương trường. Muốn tồn tại và phát
triển ngân hàng đó không còn cách nào khác là đối mặt với cạnh tranh, vươn

Hai là, xuất phát từ thực trạng chất lượng sản phẩm, dịch vụ cung ứng
của NHTM còn chưa cao.
Bên cạnh những điểm mạnh về khả năng cạnh tranh, các NHTM tại
Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế trong việc cung cấp dịch vụ của mình mà
điều này ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng cạnh tranh của bản thân NH.
Sự yếu kém về chất lượng và chủng loại sản phẩm, dịch vụ vẫn còn tồn
tại. Nó góp phần làm thu hẹp thị phần, giảm khả năng cạnh tranh một cách rõ
rệt. Sản phẩm dịch vụ chưa đa dạng và chưa đáp ứng nhu cầu toàn diện của
khách hàng. Đa số các ngân hàng chỉ tập trung vào một hay vài loại sản phẩm
dịch vụ nhất định vì nhiều lý do hạn chế.


14

Trình độ quản lý yếu: Năng lực quản lý, điều hành còn nhiều hạn chế
so với yêu cầu của NHTM hiện đại, bộ máy quản lý cồng kềnh, không hiệu
quả. Đây là điều khá phổ biến đối với các ngân hàng thương mại Việt Nam do
xuất phát từ nền kinh tế bao cấp, tập trung, chưa có tác phong làm việc
chuyên nghiệp. Môi trường làm việc công nghiệp hướng tới hiệu quả chỉ mới
được xác lập, vẫn còn nhiều tiêu cực hay thiếu minh bạch trong các khâu quản
lý tài chính, tuyển dụng... Chất lượng nguồn nhân lực kém, chính sách tiền
lương chưa thỏa đáng, dễ dẫn đến chảy máu chất xám. Điều này cũng làm cho
việc cung cấp dịch vụ gặp nhiều khó khăn hạn chế, dịch vụ hay, chất lượng
tốt nhưng không có người vận hành phù hợp thì vẫn không đem lại lợi ích cho
khách hàng, không tạo được vị thế cạnh tranh.
Môi trường kinh doanh hiện nay đang có nhiều biến động khó lường.
Chính vì vậy, rủi ro từ nội lực và môi trường kinh doanh là không thể tránh
khỏi. Bên cạnh đó khả năng tài chính đáng quan ngại, còn nhỏ lẻ, chưa biết
kết hợp sức mạnh, thiếu sự liên kết giữa các NHTM với nhau nên cũng ảnh
hưởng đến việc cung cấp các dịch vụ phức tạp, khối lượng giao dịch lớn.

kiện hỗ trợ: công nghệ, nhân lực, sự đỡ đầu của các tập đoàn lớn, sự quảng
bá…, uy tín của họ vững mạnh và mang sức thuyết phục hơn. Vì vậy các ngân
hàng Việt Nam cũng nên coi trọng yếu tố uy tín để củng cố lòng tin với các
khách hàng quen thuộc của mình, giữ vững lợi thế về khả năng cạnh tranh.
1.1.4. Nội dung nghiên cứu khả năng cạnh tranh của NHTM
Để đánh giá khả năng cạnh tranh của ngân hàng thương mai thể hiện
qua các tiêu chí sau:
*Năng lực tài chính
Năng lực tài chính của NHTM được thể hiện qua các yếu tố sau:
- Vốn tự có: Về mặt lý thuyết, vốn tự có đang đóng vai trò rất quan
trọng trong hoạt động ngân hàng. Vốn tự có cao sẽ giúp ngân hàng tạo
được uy tín trên thị trường và tạo lòng tin nơi công chúng. Vốn tự có thấp
đồng nghĩa với sức mạnh tài chính yếu và khả năng chống đỡ rủi ro của
ngân hàng thấp.