VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
VŨ THỊ THU HẠNH
QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG
NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
QUẬN THANH XUÂN, HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI, 2018
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
VŨ THỊ THU HẠNH
QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG
NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
QUẬN THANH XUÂN, HÀ NỘI
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.14.01.14
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. NGUYỄN THỊ HOA
HÀ NỘI, 2018
QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
QUẬN THANH XUÂN, HÀ NỘI .....................................................................55
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp ............................................................................55
3.2. Biện pháp quản lý giáo dục đạo đức thông qua các hoạt động ngoài giờ lên
lớp ở các trường Tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội .........................................56
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ........................................................................74
3.4. Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết, khả thi và mối tương quan của các biện
pháp đề xuất ..........................................................................................................74
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .........................................................................78
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................81
PHỤ LỤC .................................................................................................................83
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
STT
KÝ HIỆU
NỘI DUNG
1
CBQL
Cán bộ quản lý
2
GDĐĐ
Giáo dục và Đào tạo
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1: Cơ cấu tổ chức của 11 trường công lập quận Thanh Xuân..................28
Bảng 2.2: Quy mô trường lớp, số cán bộ quản lý, giáo viên, học sinhcác
trườngtiểu học công lập quận Thanh Xuân - Năm học 2017 – 2018 ...................29
Bảng 2.3: Trình độ chuyên môn của CBQL, giáo viên và nhân viêncủa 11
trường công lập quận Thanh Xuân(Tại thời điểm tháng 11 năm 2017) ...............29
Bảng 2.4. Các hình thức hoạt động ngoài giờ lên lớp ..........................................32
Bảng 2.5. Tầm quan trọng của việc quản lý giáo dục đạo đức thông quahoạt
động ngoài giờ lên lớp ..........................................................................................36
Bảng 2.6. Thực trạng xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức ................................37
Bảng 2.7. Mức độ chỉ đạo thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức .........................41
Bảng 2.8. Tổ chức chỉ đạo việc phối hợp giữa các lực lượng giáo dụctrong và
ngoài nhà trường ...................................................................................................45
Bảng 2.9. Kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm hoạt động giáo dục đạo đức .......47
Bảng 2.10: Khó khăn trong công tác giáo dục đạo đức qua hoạt động ngoài giờ
lên lớp ...................................................................................................................50
Bảng 3.1: Tính cấp thiết của các biện pháp ..........................................................75
Bảng 3.2: Tính khả thi của các biện pháp ............................................................76
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Tiểu học là bậc học nền tảng, là nền móng của hệ thống giáo dục. Mục tiêu của
giáo dục tiểu học nhằm hình thành ở học sinh những cơ sở ban đầu về đạo đức, trí tuệ,
thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, để học sinh tiếp tục học lên các lớp trên.
Trong các nội dung giáo dục tiểu học, giáo dục đạo đức có vị trí đặc biệt quan trọng,
bởi vì, khi có đạo đức tốt, các em mới có định hướng đúng cho các hoạt động khác.
tiểu học của quận Thanh Xuân, Hà Nội hầu như chưa được nghiên cứu. Chính vì
những lí do đó, chúng tôi đã chọn nghiên cứu đề tài: “Quản lý giáo dục đạo đức thông
qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội”.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
2.1. Các nghiên cứu về quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động
ngoài giờ lên lớp ở nước ngoài
Đạo đức là một hình thái ý thức được hình thành rất sớm.Đạo đức được mọi
xã hội, mọi giai cấp và mọi thời đại quan tâm.Trong mỗi giai đoạn lịch sử đều có
những tư tưởng giáo dục phù hợp.Giáo dục đạo đức cho con người là vấn đề được
đặt ra từ thời xa xưa và luôn đổi mới để thích ứng với mọi thời đại.Đặc biệt trong
nhà trường, vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh luôn được quan tâm hàng đầu.
Trên thế giới, trước công nguyên, nhà giáo dục Trung Hoa phong kiến Khổng
Tử (551- 479 TCN) đã rất coi trọng việc giáo dục đạo đức cho mọi người.Ông cho
rằng nếu người học chỉ có khư khư ôm lấy cái đạo học ấy mà không đem ra ứng
dụng thực hành thì sao có thể gọi là thực học được.Vì vậy, học đạo để hành đạo là
yêu cầu thiết thân đối với người được giáo dục.Ông dạy người học tập phải biết
thực hành.Ông yêu cầu học tập trực giác phải kết hợp với suy luận.Khổng Tử đề cao
việc ứng dụng vào cuộc sống những điều đã học.Ông luôn dạy học trò của mình: Học
gì phải thực hành ngay điều ấy, phải củng cố ngay tri thức đã học không chỉ bằng cách
ôn luyện trong sách vở mà phải bằng việc làm.[dẫn theo 2]
Nhà triết học Socrate (470-399 TCN) đã hướng triết học vào mục đích giáo dục
con người sống có đạo đức.Socrate cho rằng, đạo đức hay cái thiệncũng là một loại tri
thức, màta có thể tự trau dồi. Một kẻ ác đơn giản chỉ là một kẻ dốt nát, chứ bản chất
anh ta không ác. Đó là quan điểm tiến bộ vào thời bấy giờ. Tiến bộ vì theo ông, con
người có thể tự hoàn thiện bản thân qua giáo dục và việc "tự suy xét". Bởi thế, triết học
của ông quan tâm nhiều đến con người, dạy đạo đức cho con người.[1]
Aristoste (384-322 TCN) đã nói rằng nhiệm vụ của đạo đức là tác động thuận lợi
tới hạnh phúc của xã hội còn chính trị là khoa học và nghệ thuật mưu cầu hạnh phúc cho
xã hội. Đạo đức và đạo đức học phải phục tùng chính trị.[1]
Comenxki (1592-1670) - đóng góp của ông trong lĩnh vực này không chỉ
cải thiện chất lượng giáo dục đạo đức trong nhà trường.[8]
Tác giả Hà Nhật Thăng với bài “Thực trạng đạo đức, tư tưởng chính trị,
lối sống của thanh niên – học sinh – sinh viên”. Qua nghiên cứu, tác giả đề cập
đến những thay đổi về tư tưởng, đạo đức, lối sống của giới trẻ trong thời kỳ kinh
tế - xã hội phát triển. Từ đó đề cao tầm quan trọng của công tác giáo dục đạo đức
trong cả 3 môi trường nhà trường – gia đình – xã hội. [17]
3
Nghị quyết Trung ương 2 còn nhấn mạnh “Phải coi đầu tư cho giáo dục là đầu
tư cơ bản quan trọng nhất cho sự toàn diện của đất nước, coi trọng nhân cách lý
tưởng và đạo đức, trí lực và thể lực, gắn học với hành, lý thuyết với thực hành”. [16]
Rõ ràng với tư tưởng này, Đảng và Nhà nước đã đặt con người vào vị trí
trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế xã hội. Thấm nhuần quan điểm này,
nhà trường chúng ta đã coi nhiệm vụ giáo dục đạo đức cho học sinh là một trong
những việc hình thành và phát triển nhân cách cao đẹp cho học sinh.
Nhìn chung trong những năm qua giáo dục đạo đức trong nhà trường của
nước ta được Đảng, Nhà nước và Bộ Giáo dục và Đào tạo rất quan tâm. Các hội
thảo khoa học về giáo dục đạo đức cho học sinh, sinh viên đã được tổ chức nhiều
nơi trong cả nước.Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu, nhiều luận văn thạc sĩ,
khóa luận tốt nghiệp đề cập đến mục tiêu, nội dung, biện pháp tổ chức, quản lý
giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp, tuy nhiên hầu hết các tác
giả mới chỉ ra vai trò, hình thức tổ chức, biện pháp quản lý phù hợp với một số
địa bàn nơi công tác của tác giả, chưa có tác giả nào nghiên cứu về thực trạng và
đề ra các giải pháp để thực hiện công tác quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt
động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học thuộc quận Thanh Xuân. Chính vì
vậy chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt
động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội”.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
quan nên nó được xem xét như là kết quả tác động của nhiều yếu tố.Tuy nhiên,
trong từng giai đoạn, từng thời điểm khác nhau, các yếu tố ảnh hưởng cũng khác
nhau. Vì vậy, vấn đề nghiên cứu quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động
ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội được xem xét
trong mối quan hệ về nhiều mặt.
5.1.2. Tiếp cận lịch sử
Luận văn nghiên cứu lịch sử phát triển và kinh nghiệm quản lý giáo dục đạo
đức, quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp để tìm ra ưu,
nhược điểm, vận dụng vào quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ
lên lớp ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội.
5.1.3. Tiếp cận thực tiễn
Nghiên cứu quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp
cần phải xuất phát từ thực tiễn để tìm ra những yếu điểm, hạn chế, khó khăn, thuận lợi
và nguyên nhân để giải quyết nhằm nâng cao chất lượng quản lý và đề xuất các biện
pháp quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp phù hợp với
5
thực tiễn ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội.
5.1.4. Tiếp cận mục tiêu
Hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm đạt mục tiêu giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu
học theo quy định của cấp giáo dục và của nhà trường. Quản lý giáo dục đạo đức thông
qua hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm làm cho hoạt động này đạt được mục tiêu đã đề ra.
5.2. Phương pháp nghiên cứu:
5.2.1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Tìm đọc, tổng hợp các tài liệu, văn bản liên quan đến quản lý giáo dục đạo
đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp và các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt
động này. Thông qua việc phân tích, tổng hợp, khái quát hóa vấn để xây dựng cơ sở
lý luận nghiên cứu đề tài luận văn.
5.2.2. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội. Kết quả nghiên cứu đề tài sẽ là tài liệu
tham khảo bổ ích cho cán bộ quản lý, giáo viên của các trường tiểu học quận Thanh
Xuân, Hà Nội nói riêng và cán bộ quản lý, giáo viên các trường tiểu học nói chung
góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.
7. Kết cấu của luận văn:
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, phần
nội dung chính của luận văn được chia làm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt
độngngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học.
Chương 2: Thực trạng quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ
lên lớp ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội.
Chương 3:Một số biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục đạo đức thông qua
hoạt động ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội.
.
7
Chương 1
CỞ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC THÔNG QUA
HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1. Giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở tiểu học
1.1.1. Đạo đức
Đạo đức là một trong những quan hệ chủ yếu của đời sống xã hội và được xem
xét dưới nhiều góc độ khác nhau.
Theo quan điểm học thuyết Mác - Lê nin: “Đạo đức là một hình thái ý thức xã
hội phản ánh và chịu sự chi phối của tồn tại xã hội. Vì vậy tồn tại xã hội thay đổi thì ý
thức xã hội cũng thay đổi theo. Và như vậy đạo đức xã hội luôn mang tính lịch sử, tính
giai cấp và tính dân tộc”.[12]
Theo giáo trình Đạo đức học: “Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tập
cái thiện, cái tốt, lên án, phê phán cái ác, cái xấu. Hai là, bản thân chủ thể đạo đức tự
giác điều chỉnh hành vi của mình theo những chuẩn mực đạo đức xã hội. Cách thức
điều chỉnh này phụ thuộc vào việc giáo dục, giác ngộ của chủ thể đạo đức.
Thứ ba, chức năng nhận thức. Những tư tưởng đạo đức và chuẩn mực đạo đức
xã hội có trở thành các quan hệ đạo đức trong đời sống xã hội hay không, điều đó
không chỉ phụ thuộc vào tính đúng đắn, tư tưởng đạo đức, của các chuẩn mực đạo đức,
vào việc tuyên truyền, giáo dục trong xã hội, mà còn phụ thuộc rất lớn vào khả năng
tiếp nhận và chuyển hoá nó trong hoạt động nhận thức và trong hành vi của mỗi chủ
thể đạo đức. Thông qua sự lựa chọn, đánh giá của các chủ thể đạo đức về những tư
tưởng, chuẩn mực đạo đức, trong bản thân họ hình thành niềm tin, lý tương đạo đức và
các nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức trong quan hệ ứng xử của chính họ.
1.1.2. Giáo dục đạo đức
Giáo dục đạo đức là sự tác động có mục đích tới con người nhằm hình thành
cho họ những quan điểm cơ bản nhất, những nguyên tắc chuẩn mực đạo đức cơ bản
của xã hội. Nhờ đó, con người có khả năng lựa chọn, đánh giá đúng đắn các hiện tượng
đạo đức xã hội cũng như tự đánh giá suy nghĩ về hành vi của bản thân mình vì thế công
tác giáo dục đạo đức góp phần vào việc hình thành, phát triển nhân cách con người mới
phù hợp từng giai đoạn phát triển.
Giáo dục đạo đức về bản chất là quá trình biến hệ thống các chuẩn mực đạo đức
từ những đòi hỏi bên ngoài xã hội đối với cá nhân thành những đòi hỏi bên trong của cá
nhân, thành niềm tin, nhu cầu, thói quen của đối tượng giáo dục.
Coi bản chất con người là tổng hoà các quan hệ xã hội, C.Mác còn chỉ ra tính
quy định của các điều kiện kinh tế - xã hội và cùng với điều đó là giáo dục đạo đức đối
với sự hình thành nhân cách đạo đức. Như vậy, lần đầu tiên trong lịch sử, C.Mác đã
đem lại cho khái niệm giáo dục đạo đức một phạm vi khái quát rộng lớn với tư cách
quá trình hình thành và phát triển những năng lực, những phẩm chất đạo đức của con
9
người; do đó, làm cho nó có nội dung đầy đủ và phong phú hơn.
hay qua loa.
Học sinh tiểu học có trí nhớ trực quan phát triển, trí nhớ từ ngữ còn hạn chế.
Ví dụ các em sẽ mô tả về một chú cá vàng dễ dàng hơn sau khi xem hình ảnh hơn là
nghe định nghĩa bằng lời nói rằng cá vàng là loài cá nước ngọt nhỏ, thường được
nuôi làm cảnh…Trẻ có thể nhận biết và phân biệt tương đối tốt về mặt hình ảnh,
màu sắc, nhưng chưa biết phân tích một cách hệ thống và đi sâu vào bản chất của
điều mình quan sát được.
11
Vì vậy, trẻ lúc này chỉ quan tâm chú ý đến những môn học có đồ dùng, tranh
ảnh trực quan sinh động, hấp dẫn, có trò chơi hoặc có cô giáo dịu dàng. Ngoài ra, trẻ
vẫn còn thiếu sự tập trung cao độ, khả năng ghi nhớ và chú ý có chủ định, có tính hiếu
động và dễ xúc động.Trẻ nhớ rất nhanh nhưng quên cũng rất nhanh.
Học sinh tiểu học là tuổi nhận thức cảm tính là chủ yếu.Tư duy của các em còn
mang nặng tính trực quan, chú ý thiếu bền vững.Tri giác của các em còn hời hợt, chủ
yếu là ghi nhớ không chủ định.Đối với những việc không hứng thú, trẻ dễ đãng trí, khó
tập trung.Tuy nhiên trẻ Tiểu học cũng tiềm tàng khả năng phát triển. Nếu biết cách tổ
chức hoạt động phù hợp thì trẻ lớp 1 cũng có thể tiếp thu những tri thức khái quát. Về
sự phát triển ghi nhớ, đặc điểm nhận thức của học sinh tiểu học là chỉ nhớ những sự
kiện có vẻ bề ngoài gây ấn tượng về mặt cảm xúc, những điều được lặp đi lặp lại một
cách máy móc. Ở những năm phát triển tiếp theo, sự ghi nhớ máy móc sẽ được thay thế
bằng cách ghi nhớ dựa trên mối quan hệ logic với nội dung hơn. Trong quá trình dạy
học hay tổ chức các hoạt động, giáo viên cần áp dụng những cách thức riêng để duy trì
sự chú ý và tính tích cực nhận thức của các em trong suốt tiết học hay trong buổi hoạt
động, phối hợp khéo léo các phương pháp dạy học khác nhau, sử dụng các hình thức
trò chơi, tập thể dục giữa giờ,…
Nói tóm lại, các nhà giáo dục cần có hiểu biết về đặc điểm nhận thức của các
em, đừng để quá trình nhận thức của trẻ phải diễn ra trong sự mò mẫm, bản năng mà
còn yếu. Đặc biệt các em chưa đủ ý chí để thực hiện đến cùng mục đích đã đề ra nếu
gặp khó khăn. Đôi khi các em đã có khả năng biến yêu cầu của người lớn thành mục
đích hành động của mình, tuy vậy năng lực ý chí còn thiếu bền vững, chưa tạo nên tính
cách của các em.Việc thực hiện hành vi vẫn chủ yếu phụ thuộc vào hứng thú nhất thời.
Học sinh tiểu học chưa có khả năng tự lập chương trình hành động, do ý chí
chưa được phát triển đầy đủ. Các phẩm chất ý chí như: Tính độc lập, tính kìm chế và tự
chủ còn thấp.Trẻ dễ bắt chước hành động của người khác, kể cả những hành động vượt
quá sức trẻ, đôi lúc tính bột phát, ngẫu nhiên được thể hiện trong hành động của trẻ.
Tuy nhiên ở lứa tuổi này, đời sống cảm xúc, tình cảm của các em khá phong phú, đa
dạng và cơ bản mang tính tích cực; tính kiềm chế và tự giác được tăng cường, trạng
thái cảm xúc ổn định. Đặc biệt tâm trạng sáng khoái, vui tươi của trẻ tiểu học thường
bền vững, lâu dài nên đó cũng là những điều kiện thuận lợi cho quá trình giáo dục.
1.1.3.2. Giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp
* Khái niệm
“Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là những hoạt động được tổ chức ngoài giờ
học của các môn học ở trên lớp. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là sự tiếp nối
hoạt động dạy – học trên lớp, là con đường gắn lí thuyết với thực tiễn, tạo nên sự thống
nhất giữa nhận thức với hành động của họcsinh”[19, tr58]
“Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là việc tổ chức giáo dục thông qua hoạt
động thực tiễn của học sinh về khoa học-kĩ thuật, lao động công ích, hoạt động xã hội,
13
hoạt động nhân đạo, văn hóa văn nghệ, thẩm mĩ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí, v..v.
để giúp các em hình thành và phát triển nhân cách (đạo đức, năng lực, sở trường…)”
[15, tr45]
Như vậy, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là hoạt động giáo dục được tổ
chức ngoài thời gian học tập trên lớp.Đây là một trong hai hoạt động giáo dục cơ bản,
được thực hiện một cách có tổ chức, có mục đích theo kế hoạch của nhà trường; là
hoạt động tiếp nối và thống nhất hữu cơ với hoạt động học tập trên lớp, nhằm góp
cũng như nhà quản lý giáo dục cần phát huy những hiểu biết sẵn có của học sinh, tạo
môi trường thuận lợi để các em được thể hiện thông qua một hoạt động không thể thiếu
trong mỗi nhà trường, hoạt động ngoài giờ lên lớp. Việc định hướng và tổ chức các
hoạt động của giáo viên là rất quan trọng làm cho mỗi phẩm chất đạo đức của học sinh
đượchình thành và phát triển.
* Hoạt động giáo dục đạo đức ở tiểu học
- Giáo dục đạo đức thông qua giảng dạy môn học đạo đức trong chương trình
chính khóa của Bộ GD&ĐT.
- Giáo dục đạo đức thông qua việc dạy lồng ghép trong các môn học trong
chương trình.
- Giáo dục đạo đức thông qua việc tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp.
* Khái niệm giáo dục đạo đức ở tiểu học
Giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học là quá trình tác động, dạy dỗ, chỉ bảo
từ nhiều con đường khác nhau nhằm xây dựng và hình thành cho học sinh những hành
vi ứng xử phù hợp với chuẩn mực đạo đức trong mối quan hệ của các cá nhân với bản
thân, với người khác và xã hội. Kết quả của quá trình giáo dục đạo đức là học sinh có
được các phẩm chất đạo đức tốt đẹp, bền vững, có hiểu biết để ứng xử đúng đắn trong
các mối quan hệ cụ thể. [5] Giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học là cung cấp cho
các em những khái niệm đạo đức, bồi dưỡng cảm xúc, tình cảm đạo đức, rèn luyện các
kĩ năng và thói quen đạo đức.
Giáo dục đạo đức ở trường Tiểu học cùng với giáo dục trí tuệ, thẩm mĩ, thể
chất, lao động, hướng nghiệp tạo nên quá trình giáo dục tổng thể giúp học sinh hình
thành và phát triển nhân cách toàn diện.
Quá trình giáo dục đạo đức giống như các quá trình giáo dục khác là có sự tham
gia của chủ thể giáo dục và đối tượng giáo dục. Chủ thể tham gia vào quá trình giáo
dục đạo đức cho học sinh là thầy cô giáo, cha mẹ học sinh và những lực lượng giáo dục
khác trong nhà trường, ngoài xã hội. Đối tượng của quá trình giáo dục, chịu tác động
của giáo viên và các lực lượng giáo dục khác chính là học sinh. Các em còn là chủ thể
tích cực, tự giác tiếp thu các chuẩn mực đạo đức và tham gia các hoạt động giao lưu để
thể hiện các giá trị đạo đức.
ganh đua lành mạnh tạo động lực để các em thi đua duy trì tốt nề nếp của trường; phổ
biến và triển khai kế hoạch tuần tới; tổ chức hoạt động tập thể chung toàn trường; thực
hiện các nhiệm vụ giáo dục như bảo vệ môi trường, giáo dục an toàn giao thông, giáo
dục kĩ năng sống, giáo dục phòng chống tệ nạn xãhội,…
+ Mỗi giáo viên chủ nhiệm ngay từ lớp Một cần giáo dục cho học sinh ý nghĩa
quan trọng của tiết chào cờ, giáo dục các em hành vi nghiêm trang, lòng tự hào khi
tham gia chào cờ,…
- Hoạt động văn hóa, thể dục - thể thao
16
Các hoạt động này giúp học sinh có vốn hiểu biết, trau dồi những tình cảm chân
thành đối với quê hương, con người, thiên nhiên và cả bản thân. Chúng thường được
thể hiện dưới nhiều hình thức như:
+ Múa hát, tập thể dục đầu giờ.
+ Tổ chức Hội khỏe Phù Đổng, thi đấu Thể dục Thể thao các cấp.
+ Sinh hoạt Câu lạc bộ.
+ Hội diễn văn nghệ.
+ Tổ chức Hội chợ quê.
……..
- Hoạt động Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và Sao Nhi đồng.
Đây là một tổ chức với rất nhiều hoạt động phong phú, gần gũi; các đội viên và
sao nhi đồng thường xuyên được tham gia, qua đó các em được thể hiện bản thân,
được phát huy năng lực cá nhân, …
- Các hoạt động khác: Mời nhân vật lịch sử nói chuyện nhân các ngày kỷ niệm,
ngày lễ lớn; mời các chuyên gia, các nhà giáo dục nói chuyện về phòng chống tệ nạn
xã hội, bảo vệ môi trường, về các tấm gương đạo đức trong cuộc sống hoặc phối hợp
với phụ huynh học sinh tổ chức ngoại khóa, tham quan,… Tổ chức theo các hình thức
này sẽ có tác dụng giáo dục truyền thống, hình thành niềm tin đạo đức trong họcsinh.
1.2. Quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở
triển ổn định, bền vững và có hiệu quả.
1.2.2. Quản lý giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ở tiểu học
1.2.2.1. Khái niệm quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục có hai cấp độ: cấp độ vĩ mô và cấp độ vi mô. Quản lý giáo dục
ở cấp độ vĩ mô là quản lý hệ thống giáo dục trên phạm vi toàn quốc hay hệ thống giáo
dục ở một tỉnh/thành phố hoặc hệ thống giáo dục của một cấp học, một ngành học cụ
thể. Quản lý giáo dục ở cấp độ vĩ mô là những tác động tự giác của chủ thể quản lý đến
tất cả các thành phần của hệ thống, nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu
phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu của xã hội.
Quản lý giáo dục ở cấp độ vi mô là quản lý giáo dục trong một nhà trường. Đó
là một hệ thống tác động có mục đích của hiệu trưởng và ban giám hiệu đến hoạt động
giáo dục, đến những con người trong nhà trường (giáo viên, học sinh, cán bộ nhân
viên…), đến các nguồn lực (cơ sở vật chất, tài chính, thông tin…), đến các nguồn lực
ngoài nhà trường một cách hợp quy luật, nhằm đạt mục tiêu giáo dục.
1.2.2.2. Các chức năng quản lý giáo dục - nội dung hoạt động quản lý giáo dục:
Về số lượng chức năng quản lý giáo dục, các nhà nghiên cứu khác nhau có ý
kiến không thống nhất. Một số tác giả cho rằng có bốn chức năng, đó là:
- Kế hoạch hóa
- Tổ chức (nhân sự, tổ chức bộ máy)
- Lãnh đạo (chỉ đạo thực hiện)
- Kiểm tra
Một số tác giả khác cho rằng có ba chức năng:
- Kế hoạch hóa
- Chỉ đạo thực hiện
- Kiểm tra
Chúng tôi đồng ý với quan điểm quản lý có 4 chức năng.
19