1. Mở đầu
1.1. Lí do chọn đề tài
Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: "Vì lợi ích mười năm trồng
cây vì lợi ích trăm năm trồng người" (1). Giáo viên là những người được đào tạo
về kiến thức, về nghiệp vụ chuyên môn đồng thời còn được trang bị đầy đủ kỹ
năng trong việc giáo dục nhân cách học sinh nhất là thông qua công tác chủ
nhiệm nhằm giúp học sinh phát triển một cách toàn diện. Công tác chủ nhiệm
muốn thành công, hoạt động của người thầy phải mang tính nghệ thuật, sáng tạo,
khéo léo với từng học sinh, từng hoàn cảnh. Giáo viên khi trình bày một vấn đề
phải có tính khoa học và sư phạm tạo được sự thu hút và thuyết phục. Muốn các
em trở thành học sinh ngoan và có tinh thần học tập thì trước hết giáo viên chủ
nhiệm phải đưa tập thể lớp thành lớp tiên tiến, chi đoàn vững mạnh và gồm
những thành viên giàu lòng nhân ái, đoàn kết, biết yêu thương giúp đỡ lẫn nhau.
Trong công tác chủ nhiệm, việc quản lý học sinh ở trọ là một trong những
nhiệm vụ quan trọng của mỗi người giáo viên. Quản lý tốt học sinh ở trọ không chỉ
nâng cao hiệu quả giáo dục mà đặc biệt hơn là tránh được tình trạng các em bị
những cám dỗ, những đối tượng xấu lôi kéo vào các tệ nạn xã hội, gây ra những
vụ việc đáng tiếc bởi ở tuổi các em đang còn những suy nghĩ và hành động rất
bồng bột, hiếu động luôn muốn khám phá, thể hiện bản thân.
Mặt khác, trường THPT Lê Lai là một trường miền núi, nằm trên địa bàn
một huyện còn nhiều khó khăn, số học sinh trọ học đông, đa số là con em các dân
tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn. Do vậy, việc quản lí học
sinh ở trọ của giáo viên chủ nhiệm lớp là một vấn đề cần phải quan tâm nhằm
đảm bảo chất lượng học tập của học sinh. Vì vậy, làm thế nào để quản lí được khi
các em không ở trường? Xuất phát từ thực tế đó, tôi quyết định chọn đề tài: “Vai
trò của giáo viên chủ nhiệm trong công tác quản lí học sinh ở trọ tại lớp 12B3
trường THPT Lê Lai” nhằm quản lý tốt học sinh ở trọ và góp phần nâng cao
chất lượng giáo dục học sinh trong nhà trường.
1.2. Mục đích nghiên cứu
- Nhằm quản lý tốt học sinh ở trọ.
- Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục học sinh trong nhà trường.

định được trách nhiệm, vai trò của mình đối với việc quản lí học sinh trọ học,
không thể coi các em như những học sinh ở gần mà cần dành nhiều thời gian,
công sức và sự quan tâm để nắm bắt được tình hình, đặc điểm trên cơ sở đó tìm
ra biện pháp giúp đỡ các em học tập tốt hơn. Không những vậy, giáo viên chủ
nhiệm còn là người giúp học sinh xác định rõ mục tiêu, động cơ học tập, động
viên giúp đỡ các em giải quyết các khó khăn trong học tập. Giáo viên chính là
cầu nối giữa nhà trường, gia đình và chủ nhà trọ trong việc phối hợp giáo dục
học sinh, là sợi dây liên kết giữa giáo viên bộ môn và học sinh lớp chủ nhiệm.
Như vậy, giáo viên chủ nhiệm có một vị trí quan trọng trong việc giáo dục
tư tưởng, ý thức đạo đức học sinh, tạo điểm nhấn góp một phần trong phong trào
xây dựng “Trường học thân thiện học sinh tích cực”(2), là một trong những
nhân tố thúc đẩy sự hình thành nhân cách của học sinh, mang lại một phần kết
quả rèn luyện đạo đức, học tập của các em.
2.2. Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.2.1. Thực trạng
Số lượng, kết quả học tập và rèn luyện đạo đức của học sinh trọ học của
trường THPT Lê Lai năm học 2016 - 2017
Hạnh kiểm

Học lực

Khối

Số
lượng

Tốt

Khá


18

Khối 11

156

109

32

11

4

2

22

117

15

125
98
25
2
3
1
34
125

3


- Đa số các chủ nhà trọ chỉ quản lí số lượng học sinh ở trọ, không quản lí
thời gian tự học và nề nếp sinh hoạt. Do vậy, ngoài giờ học chính ở trường, các
em thường tự do đi chơi không kể giờ giấc, không đầu tư cho học tập.
- Cơ sở vật chất ở các khu nhà trọ chưa đảm bảo cho việc học tập như:
không có bàn học, góc học tập riêng... Số lượng học sinh trọ học ở một khu nhà
trọ đông và nhiều thành phần, không tập trung ở một khu vực vì vậy khó khăn
cho việc quản lí các em.
- Một số giáo viên chủ nhiệm chưa nhiệt tình, trách nhiệm, chưa quan tâm,
sát sao đối với học sinh, không nắm được địa điểm trọ của các em, chưa có những
biện pháp để quản lí, giúp đỡ, động viên, khích lệ các em.
Trước những thực trạng trên tôi nhận thấy, việc xây dựng cho học sinh
những thói quen về hành vi, đạo đức tốt và học tập tốt khi xa gia đình là việc
làm cần thiết. Bản thân được giao nhiệm vụ làm giáo viên chủ nhiệm nên hiểu rõ
tầm quan trọng của mình đối với học sinh lớp chủ nhiệm. Vì thế, tôi xin đưa ra
một số giải pháp mà bản thân đã áp dụng nhằm quản lí tốt học sinh ở trọ.
2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1. Giáo viên chủ nhiệm tìm hiểu thông tin học sinh ở trọ
Đối tượng giáo dục của giáo viên nói riêng và nhà trường nói chung là học
sinh. Người giáo viên muốn nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục của lớp
mình thì phải có biện pháp cụ thể phù hợp với lứa tuổi, với đặc điểm tâm sinh lí,
nhân cách của học sinh trong lớp. Vì vậy, tìm hiểu thông tin học sinh ở trọ là việc
làm đầu tiên và cần thiết của giáo viên chủ nhiệm như: hoàn cảnh kinh tế gia
đình, sở thích, số điện thoại của gia đình và chủ nhà trọ để liên lạc thường
xuyên...Và có nắm bắt được thông tin của từng em, mới biết được sở thích,
nguyện vọng cá nhân của học sinh, giúp cho việc giáo dục đạo đức, xây dựng nề
nếp, học tập của các em đạt kết quả tốt, nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục.
2.3.2. Giáo viên chủ nhiệm yêu cầu học sinh xin xác nhận của chủ nhà

em.
Hằng ngày thực hiện đều đặn như vậy lâu dần các em sẽ có thói quen về
nề nếp học tập mà không cần sự nhắc nhở của ai. Mỗi học sinh có thời gian biểu
cho các buổi học ở nhà cụ thể và phải tự thực hiện: “chưa thuộc bài chưa đi ngủ,
chưa làm bài đủ chưa đi chơi”. Từ đó, các em có thói quen sinh hoạt điều độ,
đúng thời gian biểu, giờ nào việc nấy, tránh tình trạng vừa học vừa chơi.
THỜI GIAN BIỂU TỰ HỌC
Thứ
Thứ 2 Thứ 3 Thứ 4
Thứ 5 Thứ 6 Thứ 7
CN
Buổi
Buổi sáng
Buổi trưa
Buổi
chiều
Buổi tối
2.3.4. Giáo viên chủ nhiệm thăm nơi học sinh trọ học
Thăm nơi học sinh trọ học là thể hiện sự quan tâm nhằm động viên, khích
lệ tạo cho các em có được chỗ dựa tinh thần vững chắc.
Vì thế, giáo viên chủ nhiệm cần thường xuyên hoặc đột xuất thăm nơi học
sinh ở trọ để xem tình hình của các em và nắm bắt được những khó khăn, những
vấn đề nảy sinh trong cuộc sống. Thông qua việc tiếp xúc, giáo viên có điều kiện
hiểu rõ hơn về tâm tư, nguyện vọng, những hành vi của các em. Từ đó, kịp thời
giúp đỡ hoặc có biện pháp phối hợp với gia đình, chủ nhà trọ cùng giải quyết.
Việc quan tâm của giáo viên chủ nhiệm cũng có tác động ngược lại từ phía học
sinh. Đó là tạo niềm tin, sự thương yêu của các em đối với mình. Các em coi
giáo viên chủ nhiệm lớp như “người mẹ thứ hai”, là chỗ dựa tinh thần để phấn
đấu. Từ tình thương yêu, các em trở nên biết nghe lời, tôn trọng giáo viên chủ
nhiệm và phấn đấu học tập, rèn luyện để không phụ lòng thầy cô.

Để tiện cho việc ghi chép theo dõi tình hình học tập, thực hiện nề nếp của
học sinh ở trọ, giáo viên chủ nhiệm lớp cần lập một cuốn sổ theo dõi nhằm cập
nhật những thông tin bao gồm họ tên học sinh, ngày tháng năm sinh, họ tên chủ
nhà trọ, địa chỉ, số điện thoại. Và phần nội dung theo dõi những biểu hiện đặc
biệt của các em (theo tuần, tháng, họ tên học sinh vi phạm, hình thức xử lí, thái
độ sửa chữa) sau đó giáo viên nhận xét, tổng hợp theo từng tháng để làm căn cứ
đánh giá, xếp loại các em trong năm học. Sổ theo dõi học sinh ở trọ được xem là
cuốn nhật kí ghi lại kết quả học tập, nề nếp, những diễn biến của các em ở trọ
trong suốt một năm học vì vậy khi làm sổ tôi rất thận trọng, ghi đầy đủ các chi
tiết theo mẫu:
2.3.7. Giáo viên chủ nhiệm phối hợp với giáo viên bộ môn, nhà trường,
phụ huynh và chủ nhà trọ

6


Để quản lí và giáo dục những học sinh ở trọ một cách hiệu quả, giáo viên
chủ nhiệm cần phải phối hợp kịp thời với các giáo viên bộ môn, nhà trường, phụ
huynh và chủ nhà trọ trong việc theo dõi thái độ học tập cũng như thực hiện nề
nếp của học sinh nhằm bồi dưỡng, rèn luyện thêm cho các em về kiến thức, hoàn
thiện về nhân cách:
- Đối với giáo viên bộ môn: Giáo viên chủ nhiệm thường xuyên thông báo
trao đổi với giáo viên bộ môn về tình hình học tập của lớp, cũng như của từng
học sinh, để giáo viên nắm bắt được khả năng trình độ của các em mà có
phương pháp giảng dạy thích hợp. Đồng thời, nắm bắt các biểu hiện, hành vi của
các em trong giờ học để kịp thời có biện pháp ngăn chặn, xử lí.
- Về phía nhà trường: Giáo viên chủ nhiệm cần tích cực tham mưu, đề
xuất ý kiến với ban giám hiệu về những giải pháp quản lí học sinh ở trọ có hiệu
quả nhằm đảm bảo cho các em được học tập trong điều kiện tốt nhất chẳng hạn:
Đề xuất với ban giám hiệu mỗi tháng tổ chức họp chủ nhiệm một lần đề ra kế

Cả
Cả
Cả
12B3 Kì I Kì II
Kì I Kì II
Kì I Kì II
năm
năm
năm
44
23
23
23
18
11
29
9
5
13
HỌC SINH Ở TRỌ ĐẠT KẾT QUẢ VỀ HỌC LỰC VÀ HẠNH KIỂM LỚP
12B3
Số
lượng
Học kì I
Học kì II
Cả năm

23
23
23

7
7

TB
14
16
16

Yếu
6
0
0

Qua bảng số liệu trên cho thấy: Học sinh lớp 12B3 trọ học đông nhưng
đạt kết quả cao về học tập cũng như rèn luyện đạo đức cụ thể:
- Số học sinh nghỉ học và vi phạm nội quy ít.
- Học sinh luôn có tinh thần tự giác, chăm chỉ học tập.
- Về hạnh kiểm: Tốt: 21 em, khá 8 em, không có trung bình, yếu, kém.
- Về học tập: Khá: 7 em, trung bình: 16 em, không có học lực yếu, kém.

8


3. Kết luận, kiến nghị
3.1. Kết luận
Giáo dục học sinh là công việc phải được thực hiện thường xuyên, liên
tục và đòi hỏi phải thật sự yêu nghề có tính kiên trì, nhẫn nại, kiên quyết mới
thực hiện được. Đồng thời đó không phải là công việc đơn giản trong một sớm,
một chiều mà là cả quá trình, nhất là với đối tượng học sinh đang ở độ tuổi mang
nhiều nét tâm lí của người lớn dù vẫn còn một vài đặc điểm của tuổi thiếu niên



TÀI LIỆU THAM KHẢO
(1) Tài liệu trên mạng internet: https://diendan hocmai.vn “Vì lợi ích mười
năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”.
(2) MODULE TH 7: Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.

10


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC
CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Nguyễn Thị Mai
Chức vụ và đơn vị công tác: Trường THPT Lê Lai, Ngọc Lặc, Thanh Hóa

TT

1.

2.

Tên đề tài SKKN

Kết quả
Cấp đánh
đánh giá
giá xếp loại
xếp loại

11