ỏn mụn hc K toỏn 43C
LI NểI U
Trong nn kinh t th trng khi sc lao ng c coi l hng húa thỡ
vic xỏc nh, ỏnh giỏ ỳng giỏ tr loi hng húa c bit ny khụng ch cú
ýngha vi ngi lao ng, ngi s dng lao ng m cũn vi c xó hi.
Tin lng l phng tin, l cỏch biu hin thự lao tng xng vi sc
lao ng b ra. Tin lng l mt phm trự ng, l mt yu t ca sn xut
v tiờu dựng. i vi ngi lao ng, tin lng l b phn cc k quan trng
tỏi sn xut sc lao ng; i vi ngi s dng sc lao ng, tin lng
l mt trong cỏc khon mc ca chi phớ sn xut, l khon u t ng trc,
u t cho phỏt trin, l cụng c ca nh nc iu tit nn kinh t xó
hi, cú vai trũ quan trng thỳc y sn xut phỏt trin ton din, nõng cao i
sng vt cht v tinh thn ca ngi lao ng. Do ú, tin lng cn bo m
tỏi sn xut m rng sc lao ng v ngy cng c tng lờn theo s phỏt
trin v tng trng ca nn sn xut xó hi.
Trong thi gian qua, do nhiu nguyờn nhõn, tin lng vit nam cha
tr thnh ũn by kinh t mnh m, cha m bo tỏi sn xut sc lao ng,
mc dự giỏ c tng, sn xut tng trng.Vic phõn phi tin lng tin
thng cũn bỡnh quõn ó hn ch tớnh tớch cc sỏng to v nhng mong mun
ca ngi lao ng.Vỡ vy nh nc cn xõy dng cỏc ch chớnh sỏch tin
lng hp lý. Da trờn ch chớnh sỏch tin lng ca nh nc, mi doanh
nghip tựy thuc vo c im, mc ớchhot ng sn xut kinh doanh
ca mỡnh vn dng phự hp nhm t c cỏc mc tiờu t ú bo tn v
phỏt trin c vn, ngun nhõn lc, sn xut kinh doanh cú hiu qu m
bo i sng cho ngi lao ng v thc hin y ngha v i vi nh
nc.
Nhn thy vai trũ to ln ca k toỏn tin lng trong doanh nghip, em
ó chn ti:Cỏc hỡnh thc tin lng v t chc hch toỏn lao ng
tin lng hin nay trong cỏc doanh nghip
Chuyờn ca em gm cỏc ni dung c bn sau:
PHN I: NHNG Lí LUN CHUNG V TIN LNG.

kém.
Hai là, tiền lương được coi là một bộ phận của thu nhập quốc dân, nên
cơ chế phân phối tiền lương phụ thuộc vào vấn đề của chế độ phân phối. Theo
chế độ phân phối đó, thu nhập quốc dân còn nhiều thì phân phối nhiều và
ngược lại thu nhập quốc dân thấp thì phân phối ít, do đó nhiều khi không tính
đến một cách đầy đủ sự bù đắp chi phí sức lao động. Kết quả là biên chế lao
động ngày càng lớn, ngân sách thâm hụt nặng nề do phải bao cấp tiền lương,
mà tiền lương lại không đủ tái sản xuất sức lao động, sản xuất kinh doanh mất
động lực nên mức tăng trưởng của nền kinh tế rất thấp, hiệu quả sản xuất kinh
doanh không cao.
Ba là, tiền lương không còn là mối quan tâm của công nhân viên chức
trong các doanh nghiệp Nhà nước, cái mà họ quan tâm là những lợi ích được
phân phối ngoài lương. Nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung bao cấp ngày càng
không đáp ứng được các nhu cầu của đời sống nhân dân. Người lao động mặc
dù được coi là chủ nhân nhưng không gắn bó với cơ sở sản xuất, phổ biến tình
trạng “ cha chung không ai khóc” lãng phí ngày công, giờ công, Nhà nước
mất dần đội ngũ lao động có tay nghề cao. Do đó đã đẩy nền kinh tế nước ta
ngày càng lấn sâu vào cuộc khủng hoảng, mức tăng trưởng kinh tế thấp và
kéo dài.
MÉn thÞ Kim anh ®¹i häc Ktqd- hn
3
Đề án môn học Kế toán 43C
Thực hiện đổi mới nền kinh tế, đưa nền kinh tế nước ta vận hành theo cơ
chế thị trường buộc chúng ta phải có những thay đổi lớn trong nhận thức. Vì
vậy, quan niệm về tiền lương cũng có sự đổi mới dựa trên yêu cầu:
+Coi sức lao động là hàng hóa của thị trường yếu tố sản xuất.
+Tiền lương phải là tiền trả cho sức lao động và tuân thủ theo các quy
luật của thị trường.
+Tiền lương là bộ phận cơ bản (hoặc duy nhất) trong thu nhập của
người lao động, đồng thời phải được hiểu nó là một trong những yếu tố đầu

thỏa thuận giữa hai bên trong việc thuê mua. Trên thực tế, mọi mức lương trả
cho người lao động là tiền lương danh nghĩa.
+ Tiền lương thực tế nó là một khái niệm chỉ số lượng tư liệu sinh hoạt
và dịch vụ mà người lao động có thể mua được bằng tiền lương danh nghĩa
của mình sau khi đã đóng các khoản thuế (thuế thu nhập,…) theo quy định
của Nhà nước.
Đối với người lao động, lợi ích và mục đích cuối cùng của việc cung ứng
sức lao động là tiền lương thực tế chứ không phải tiền lương danh nghĩa. Vì
tiền lương thực tế quyết định khả năng tái sản xuất sức lao động và các lợi ích
vật chất khác của họ. Do vậy, trong nội dung bản hợp đồng lao động được ký
kết hai bên (người sử dụng sức lao động và người cung ứng sức lao động)
luôn phải có một sự ngầm hiểu, so sánh, cân đối giữa mức lương đưa ra và giá
trị hiện hành để thống nhất một mức lương thực tế thích hợp.
+ Mức tiền lương hiệu quả, căn cứ vào doanh thu biên của lao động vì
nó đặc trưng cho chi phí biên của việc thuê lao động. Mức tiền lương hiệu quả
nói lên”ngưỡng” tối đa mà doanh nghiệp có thể chấp nhận trả cho người lao
động để đảm bảo tối thiểu hóa chi phí đầu vào.
+ Tiền lương tối thiểu cũng có những quan niệm khác nhau. Từ trước
đến nay mức lương tối thiểu được xem là “cái ngưỡng”cuối cùng để tiến tới
đàm phán, xây dựng nên hệ thống tiền lương của các nghành, các lĩnh vực
hay hệ thống tiền lương chung thống nhất cho một quốc gia. Nó là căn cứ để
định ra và hoàn thiện hóa chính sách tiền lương.
2. Vai trò của chính sách tiền lương trong sản xuất kinh doanh.
Trong sản xuất kinh doanh. Đối với các doanh nghiệp, tiền lương là một
yếu tố của sản xuất, nó còn chứa đựng một yếu tố quan trọng đó là vấn đề xã
hội. Còn đối với người cung ứng không chỉ đơn thuần là một vấn đề kinh tế,
một vấn đề lợi ích mà còn phải hiểu rộng hơn là nó ảnh hưởng đến các chính
sách vĩ mô của Nhà nước. Vì vậy, trong cơ chế điều tiết của thị trường lao
động phải được định hướng bằng các chính sách của Chính phủ phải chú ý
đến các quy định kiểm soát lao động, tiền lương là thu nhập chủ yếu của họ

doanh nghiệp hoàn thành và hoàn thành vượt mức kế hoạch sản xuất kinh
doanh của mình, thúc đẩy người lao động tăng năng suất và chất lượng lao
động trong hoạt động sản xuất của mình. Chi phí tiền lương không chỉ có ý
nghĩa đối với các nhà sản xuất mà còn là mục đích, động cơ và lợi ích kinh tế
của người cung cấp sức lao động. Một mức lương hợp lý nó sẽ tác động tới cả
cung và cầu sức lao động. Đối với doanh nghiệp để tối thiểu hóa chi phí đầu
vào thì mức lương trả cho người lao động không được lớn hơn doanh thu biên
mà người công nhân được thuê thêm cuối cùng tạo ra nó. Còn đối với người
công nhân, mức lương hợp lý có tác dụng kích thích sức sáng tạo, tinh thần
trách nhiệm trong lao động. Trong trường hợp này, lợi ích kinh tế của người
hưởng lương đã nhất trí với lợi ích của doanh nghiệp, đó chính là động lực,
MÉn thÞ Kim anh ®¹i häc Ktqd- hn
6
Đề án môn học Kế toán 43C
nhân tố lớn nhất của mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
cũng như trong hoạt động của nền kinh tế nói chung.
Thực hiện tốt quá trình tổ chức công tác hạch toán lao động và tiền
lương còn giúp cho doanh nghiệp quản lý tốt quỹ lương, đảm bảo việc trả
lương và trợ cấp bảo hiểm xã hội đúng nguyên tắc, chế độ. Mặt khác còn tạo
ra cơ sở cho việc phân bổ chi phi nhân công vào giá thành sản phẩm một cách
chính xác và hợp lý.
4. Nhiệm vụ của hạch toán tiền lương.
Để làm tốt công tác quản lý kinh doanh của doanh nghiệp thì nhiệm vụ
của công tác kế toán tiền lương phải tổ chức tốt các nhiệm vụ sau:
+Thực hiện tốt quá trình ghi chép, phản ánh, tổng hợp số liệu để tính
lương và các khoản phải trích theo lương, phân bổ chi phí nhân công đúng đối
tượng sử dụng lao động.
+Hướng dẫn, kiểm tra các nhân viên hạch toán ở cơ sở, bộ phận sản xuất
kinh doanh, các phòng ban thực hiện đầy đủ các chứng từ hóa đơn ghi chép
ban đầu về lao động, về tiền lương, mở sổ cần thiết và hạch toán nghiệp vụ

trong tháng theo chế độ (thường tính 26 ngày). Lương ngày thường áp dụng
để trả lương cho người lao động trực tiếp hưởng lương thời gian, tính lương
cho người lao động trong những ngày hội họp, học tập hoặc làm nghĩa vụ
khác và làm căn cứ để tính trợ cấp bảo hiểm xã hội. Nó có thể khái quát theo
công thức sau:

Tiền lương phải
trả trong tháng
=
Mức lương
một ngày.
x
Số ngày làm việc
thực tế trong tháng.

Mức
lương
ngày
=
Mức lương tháng theo
cấp bậc(hay chức vụ)
x
Hệ số các loại phụ
cấp (nếu có)
Số ngày làm việc trong tháng theo chế độ (26 ngày)

Mức lương giờ =
Mức lương ngày
Số giờ làm việc theo chế độ (8 giờ)
Lương được tính theo giờ thường được áp dụng để trả lương cho lao

- Trả lương theo sản phẩm trực tiếp không hạn chế. Với hình thức này
tiền lương phải trả cho người lao động tính trực tiếp theo số lượng sản phẩm
hoàn thành dựa trên kết quả đánh giá, nghiệm thu về quy cách, phẩm chất, số
lượng,…của sản phẩm làm ra của người lao động và đơn giá tiền lương sản
phẩm đã quy định không chịu một sự hạn chế nào. Đây là hình thức được các
doanh nghiệp sử dụng phổ biến để tính lương phải trả cho lao động trực tiếp.
- Trả lương theo sản phẩm gián tiếp: Là hình thức được áp dụng để trả
lương cho lao động gián tiếp ở các bộ phận sản xuất như lao động làm nhiệm
vụ vận chuyển vật liệu, thành phẩm, bảo dưỡng máy móc thiết bị,… Có thể
căn cứ vào kết quả của lao động trực tiếp mà lao động giáp tiếp phục vụ để
tính lương cho lao động gián tiếp.
- Trả lương theo sản phẩm có thưởng, phạt: Theo hình thức này, ngoài
lương tính theo sản phẩm trực tiếp, người lao động còn được hưởng trong sản
xuất như thưởng về chất lượng sản phẩm tốt, thưởng về tăng năng suất lao
động, tiết kiệm vật tư,…Nhưng trong các trường hợp người lao động làm ra
MÉn thÞ Kim anh ®¹i häc Ktqd- hn
9
Đề án môn học Kế toán 43C
các sản phẩm hỏng, sản phẩm không đủ chất lượng, lãng phí vật tư,… thì có
thể phải chịu tiền phạt và khấu trừ vào tiền lương của họ.
-Trả lương theo sản phẩm luỹ tiến: Theo hình thức này, ngoài tiền lương
theo sản phẩm trực tiếp còn căn cứ vào mức độ hoàn thành vượt định mức lao
động để tính thêm một số tiền lương theo tỷ lệ luỹ tiến. Tỷ lệ hoàn thành vượt
định mức ngày càng cao thì suất luỹ tiến càng nhiều. Lương trả theo sản phẩm
luỹ tiến có tác dụng kích thích mạnh mẽ việc tăng nhanh năng suất lao động,
do đó nó được áp dụng ở những khâu quan trọng, cần thiết để đẩy nhanh tốc
độ sản xuất, đảm bảo cho sản xuất cân đối, đồng bộ. Sử dụng hình thức trả
lương này sẽ làm tăng khoản mục chi phí nhân công trong quá trình sản xuất,
làm tăng giá thành sản phẩm. Vì vậy, trong các trường hợp không cần thiết thì
không nên sử dụng hình thức trả lương này.

Quỹ tiền lương của doanh nghiệp là toàn bộ số tiền lương trả cho số
công nhân viên của doanh nghiệp do doanh nghiệp quản lý, sử dụng và chi trả
lương.
b. Thành phần của quỹ tiền lương trong doanh nghiệp.
Quỹ tiền lương của doanh nghiệp gồm:
- Tiền lương trả cho người lao động trong thời gian làm việc thực tế
(lương thời gian, lương sản phẩm).
- Các khoản phụ cấp thường xuyên: phụ cấp học nghề, phụ cấp thâm
niên, phụ cấp làm đêm, thêm giờ, phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp khu vực, phụ
cấp dạy nghề, phụ cấp công tác lưu động, phụ cấp cho những người làm công
tác khoa học-kỹ thuật có tài năng.
- Tiền lương trả cho người lao động trong thời gian ngừng sản xuất do
những nguyên nhân khách quan, thời gian đi học, nghỉ phép.
-Tiền lương trả cho công nhân làm ra sản phẩm hỏng trong phạm vi chế
độ quy định.
Về phương diện hạch toán kế toán, quỹ lương của doanh nghiệp được
chia thành 2 loại: tiền lương chính, tiền lương phụ.
+Tiền lương chính: là tiền lương trả cho người lao động trong thời gian
họ thực hiện nhiệm vụ chính: tiền lương cấp bậc,các khoản phụ cấp (phụ cấp
làm đêm, thêm giờ…).
+Tiền lương phụ: là tiền lương trả cho người lao động trong thời gian họ
thực hiện nhiệm vụ khác ngoài nhiệm vụ của họ và được hưởng lương theo
chế độ.
Trong công tác hạch toán kế toán, tiền lương chính của công nhân sản
xuất được hạch toán trực tiếp vào chi phí sản xuất sản phẩm, tiền lương phụ
của công nhân sản xuất được hạch toán và phân bổ gián tiếp vào chi phí sản
xuất các loại sản phẩm có liên quan theo tiêu thức phân bổ thích hợp.
MÉn thÞ Kim anh ®¹i häc Ktqd- hn
11
Đề án môn học Kế toán 43C

+ Phiếu ghi hưởng bảo hiểm xã hội: Được dùng trong các trường hợp
nghỉ việc do ốm đau, con ốm, nghỉ tai nạn lao động,…Các trường hợp này
đều phải có chứng từ xác nhận của các cơ quan có thẩm quyền (như bệnh
viện) và được ghi vào bảng chấm công theo những ký hiệu đã quy định.
MÉn thÞ Kim anh ®¹i häc Ktqd- hn
12
Đề án môn học Kế toán 43C
3. Hạch toán kết quả lao động
Song song với việc hạch toán số lượng và thời gian lao động, việc hạch
toán kết quả lao động là một nội dung quan trọng trong toàn bộ công tác quản
lý và hạch toán lao động ở các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh. Hạch toán
kết quả lao động phải đảm bảo phản ánh chính xác về chất lượng và số lượng
sản phẩm hoặc khối lượng công việc hoàn thành của từng người lao động,
từng đơn vị phòng ban làm căn cứ tính lương, tính thưởng và kiểm tra sự phù
hợp của tiền lương phải trả với kết quả lao động, kiểm tra tình hình thực hiện
định mức lao động của từng người, từng đơn vị, phòng ban và tổng hợp kết
quả cả doanh nghiệp.
Để hạch toán kết quả lao động trong các doanh nghiệp người ta sử dụng
các chứng từ sau:
+Bảng theo dõi công tác của tổ, phòng ban.
+Giấy giao ca: Có một số hoạt động của doanh nghiệp không theo dõi
được từng người, từng tổ mà phải tính theo ca.
+Phiếu nhập kho sản phẩm.
+ Hợp đồng khoán.
4. Tính lương, tính thưởng và lập bảng thanh toán lương.
Thời gian để tính lương, tính thưởng và các khoản khác phải trả cho
người lao động là hàng tháng. Căn cứ để tính là các chứng từ hạch toán thời
gian lao động, kết quả lao động và các chứng từ khác có liên quan như giấy
nghỉ ốm, biên bản nghỉ việc không lương,…Tất cả các chứng từ trên phải
được kế toán kiểm tra trước khi tính lương,tính thưởng và phải bảo đảm được

2. Phương pháp hạch toán.
- Hàng tháng căn cứ vào Bảng thanh toán tiền lương và các chứng từ liên
quan khác kế toán tổng hợp số tiền lương phải trả công nhân viên và phân bổ
vào chi phí sản xuất kinh doanh theo từng đối tượng sử dụng lao động, việc
phân bổ thực hiện trên “Bảng phân bổ tiền lương và BHXH”. Kế toán ghi:
Nợ TK 622 : Phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất.
Nợ TK 627 (6271) : Phải trả cho nhân viên phân xưởng.
Nợ TK 641 (6411) : Phải trả cho nhân viên bộ phận bán hàng.
Nợ TK 642 (6421) : Phải trả cho nhân viên quản lý doanh nghiệp.
Nợ TK 241 (2412) : Phải trả công nhân bộ phận xây dựng cơ bản
Có TK 334: Tổng tiền lương và phụ cấp phải trả.
- Tiền ăn ca phải trả cho người lao động tham gia vào hoạt động kinh
doanh của doanh nghiệp, ghi:
Nợ TK 622 : Tiền ăn ca của công nhân sản xuất.
Nợ TK 627,641,642…: Tiền ăn ca của nhân viên sản xuất, nhân viên
bán hàng, nhân viên bộ phận quản lý doanh nghiệp
Có TK 334 : Tổng tiền ăn ca phải trả.
MÉn thÞ Kim anh ®¹i häc Ktqd- hn
14