Ket-noi.com kho tài liệu miễn phí
DẠY HỌC TÍCH HỢP DỰA VÀO LÝ THUYẾT HỌC TẬP TRẢI NGHIỆM TRONG
ĐÀO TẠO NGHỀ
Integrated Teaching based Experiential Learning Theory in Vocational Training

ThS. Nguyễn Hữu Hợpa, ThS. Nguyễn Văn Hạnha
a) Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên
Email: [email protected], Sđt: 0975.300.198
Tóm tắt Lý thuyết học tập trải nghiệm của Kolb là một lý thuyết giáo dục hiện đại
được biết đến rộng rãi nhất. Mục đích của bài viết này trình bày việc tiếp cận giảng
dạy tích hợp dựa vào lý thuyết học tập trải nghiệm của Kolb trong đào tạo nghề.
Từ khóa: Experiential Learning Theory, Kolb’s learning cycle
Summany: Kolb’s Experiential Learning Theory is the most widely known modern
educational theories. The purpose of this article is integrated teaching based Kolb’s
Experiential Learning Theory in Vocational Training.
Keywords: Experiential Learning Theory, Kolb’s learning cycle

1. GIỚI THIỆU
Nâng cao chất lượng đào tạo nghề đáp yêu cầu của thị trường lao động
đã và đang là mối quan tâm hàng đầu của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại
Việt Nam. Trong việc đổi mới dạy nghề theo tiếp cận năng lực, Bộ Lao động
– Thương binh và Xã hội đã ban hành Quyết định số 62/2008/QĐ-BLĐTBXH
ngày 04/11/2008 về việc ban hành hệ thống biểu mẫu, sổ sách quản lý dạy và
học trong đào tạo nghề dùng trong các cơ sở dạy nghề [1]. Trong đó, giáo án
tích hợp là một vấn đề mới mẻ, được coi là hướng đi hiệu quả giúp nâng cao
chất lượng dạy và học nghề, tuy nhiên các cơ sở dạy nghề còn nhiều lúng túng
trong quá trình áp dụng. Do vậy, Tổng cục Dạy nghề đã ban hành Công văn
1610/TCDN-GV ngày 15/9/2010 về việc hướng dẫn biên soạn giáo án và tổ
chức dạy học tích hợp đã giải quyết được phần nào khó khăn cho giáo viên
khi áp dụng giảng dạy tích hợp, việc biên soạn giáo án tích hợp như vậy về cơ
bản đã đảm bảo về mặt cấu trúc của dạy học tích hợp. Tuy nhiên, việc tìm


Ket-noi.com kho tài liệu miễn phí

học tập thông qua những thử nghiệm, đề xuất các phương án giải quyết vấn đề
và đưa ra quyết định.
Dạy học tích hợp trong đào tạo nghề, có thể hiểu: Học tập trải nghiệm
là quá trình, trong đó học sinh kiến tạo nên kiến thức qua hoạt động quan sát,
nghiên cứu, lập kế hoạch và thực hiện giải quyết vấn đề xuất hiện trong các
tình huống nghề nghiệp thông qua phản ánh và trải nghiệm của bản thân.
Như vậy, trong dạy học tích hợp, học sinh có được kiến thức và kỹ năng nghề
nghiệp thông qua hoạt động phản ánh và trải nghiệm của chính bản thân họ.
Theo hình 1, mô hình học tập trải nghiệm của Kolb phân chia các quá
trình học tập thành bốn xu hướng tương ứng với bốn phương thức học tập bao
gồm:
1- Phân kỳ (Diverging) – học sinh thích thu thập nhiều thông tin, dữ
liệu, ý tưởng và suy ngẫm về chúng. Khi học tập, người học thích làm việc
theo nhóm, lắng nghe với một tâm trí cởi mở và thu nhận thông tin và đưa ra
những phản hồi cá nhân.

Hình 2: Mô hình học tập trải nghiệm trong dạy học tích hợp
2- Đồng hóa (Assimilating) – học sinh thường mong muốn hiểu một
loạt các thông tin và khái quát lại ngắn ngọn, hợp lý. Khi học tập, người học

3


Ket-noi.com kho tài liệu miễn phí

thích đọc sách, phân tích khám phá mô hình, vấn đề và có thời gian suy ngẫm
về chúng.

Ket-noi.com kho tài liệu miễn phí

Hình 3: Vai trò của giáo viên trong mô hình học tập trải nghiệm

Để hỗ trợ giáo viên trong quá trình thiết kế giảng dạy, Kolb (Kolb,
2011) đã xây dựng hồ sơ “vai trò giảng dạy” để giúp giáo viên xác định được
phương pháp giảng dạy ưa thích của họ và lập kế hoạch để áp dụng giảng dạy
theo mô hình học tập trải nghiệm. Vai trò giảng dạy của giáo viên được minh
họa trong hình 3 [3].

Hình 4: Cấu trúc bài dạy tích hợp dựa vào mô hình học tập trải
nghiệm
5


Ket-noi.com kho tài liệu miễn phí

Trên cơ sở đó, giáo viên cần lựa chọn phương pháp giảng dạy phù hợp
với từng giai đoạn trong mô hình học tập trải nghiệm và phù hợp với các
phương thức học tập của học sinh trong các giai đoạn đó sẽ tạo được hiệu quả
học tập cao nhất, đồng thời tạo ra một không gian học tập thuận lợi cho quá
trình chuyển đổi các giai đoạn học tập khác nhau như đã được thể hiện trong
hình 2.
2.3. Dạy học tích hợp dựa vào mô hình học tập trải nghiệm
Dạy học tích hợp dựa vào mô hình học tập trải nghiệm, giáo viên cần
áp dụng các phương pháp thực hiện giảng dạy phù hợp với bốn phương thức
học tập của học sinh theo các giai đoạn trong mô hình học tập trải nghiệm.
Cấu trúc bài dạy tích hợp dựa vào mô hình học tập trải nghiệm được thể hiện
trong hình 4:
Theo cấu trúc bài dạy ở hình 4, mô hình học tập trải nghiệm hoàn toàn

3- Thực hành lập kế hoạch: Câu hỏi đặc trưng của người học trong giai
đoạn này là “làm như thế nào? Cho tôi làm thử đi?”. Giáo viên hãy đưa ra lời
khuyên và định hướng giúp học sinh lập kế hoạch giải quyết vấn đề. Giáo
viên có thể minh họa cách thực hành, cho phép học sinh thử nghiệm, …
4- Trải nghiệm, thực hành kỹ năng: Câu hỏi đặc trưng của người học
trong giai đoạn này là “Để tôi trình bày kinh nghiệm của bản thân”. Giáo
viên hãy cho học sinh ứng dụng bản kế hoạch giải quyết vấn đề đã lập vào
trong thực tế, tự phát hiện vấn đề và giải quyết vấn đề đó. Giáo viên đánh giá
việc học và để cho học sinh hướng dẫn cho nhau theo hình thức làm việc
nhóm. Phản hồi của giáo viên giúp học sinh nhận biết kết quả học tập và
mang tính chất xây dựng.
Khi giảng dạy theo lý thuyết học tập trải nghiệm, giáo viên cần chấp
nhận người học đúng với giá trị của họ, tôn trong suy nghĩ và ý tưởng của họ,
đồng thời phát triển một tiến trình hợp tác, chia sẻ giúp người học hiểu rằng
những kinh nghiệm sống của chính họ mới là những bài học có giá trị.
3. KẾT LUẬN
Lý thuyết học tập trải nghiệm của Kolb có vai trò rất lớn trong việc
thay đổi từ giáo dục truyền thống sang giáo dục định hướng. Dạy học tích hợp
thông qua việc thiết kế các hoạt động học tập trải nghiệm của người học chính

7


Ket-noi.com kho tài liệu miễn phí

là con đường, cách thức hữu hiệu nhằm hình thành năng lực thực hiện cho
học sinh trong đào tạo nghề.
Tài liệu tham khảo
[1] Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đã ban hành Quyết định
số 62/2008/QĐ-BLĐTBXH ngày 04/11/2008 về việc ban hành hệ thống