ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

ĐỖ MẠNH HÙNG

HIỆN TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
QUẢN LÝ CHẤT THẢI NGUY HẠI PHÁT SINH TỪ
CÁC CƠ SỞ SẢN XUẤT TẠI KHU CÔNG NGHIỆP
SÔNG CÔNG, TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG

THÁI NGUYÊN - 2015


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

ĐỖ MẠNH HÙNG

HIỆN TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
QUẢN LÝ CHẤT THẢI NGUY HẠI PHÁT SINH TỪ
CÁC CƠ SỞ SẢN XUẤT TẠI KHU CÔNG NGHIỆP
SÔNG CÔNG, TỈNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Khoa học môi trường
Mã số: 60.44.03.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Đỗ Thị Lan


chân thành nhất đến các doanh nghiệp mà tôi đã có điều kiện gặp gỡ, khảo
sát đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi thực hiện luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn anh em, bạn bè vì sự ủng hộ và những ý
kiến đóng góp quý báu giúp tôi hoàn thành luận văn.
Cuối cùng tôi xin cảm ơn các thành viên trong gia đình đã động viên,
ủng hộ, chia sẻ và là chỗ dựa tinh thần giúp tôi tập trung nghiên cứu và
hoàn
thành bản luận văn của mình.
Tác giả luận văn

Đỗ Mạnh Hùng


3

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN .................................................................................................. ii
MỤC LỤC ....................................................................................................... iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ............................................................ v DANH
MỤC BẢNG ....................................................................................... vi DANH
MỤC HÌNH ....................................................................................... vii MỞ ĐẦU
.......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................
1
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài .....................................................................
2
3. Ý nghĩa khoa học, thực tễn của đề tài ..........................................................
3
Chương 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ............................................................ 4

4

2.4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu.......................................
26
2.4.1. Phương pháp luận.................................................................................. 26
2.4.2. Phương pháp nghiên cứu....................................................................... 26
Chương 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ........................ 29
3.1. Điều kiện tự nhiên và điều kiện kinh tế xã hội trong khu vực thực
hiện đề tài .......................................................................................................
29
3.2. Hiện trạng phát sinh chất thải nguy hại ................................................... 34
3.2.1. Thành phần, khối lượng chất thải nguy hại phát sinh từ hoạt động
của các doanh nghiệp tại khu công nghiệp Sông Công
......................................... 34
3.2.2. Hiện trạng thu gom, vận chuyển, quản lý và xử lý chất thải nguy hại tại
khu công nghiệp Sông Công ........................................................................... 50
3.3. Hiện trạng quản lý chất thải nguy hại ...................................................... 52
3.3.1. Nhận xét đánh giá công tác thực hiện quản lý chất thải nguy hại ........ 53
3.4. Giải pháp quản lý chất thải nguy hại........................................................ 57
3.4.1. Kế hoạch quản lý chất thải nguy hại cho khu công nghiệp Sông Công 57
3.4.2. Đề xuất quy trình quản lý chất thải nguy hại ........................................ 57
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...................................................................... 71
1. Kết luận ....................................................................................................... 71
2. Kiến nghị ..................................................................................................... 72
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 74
PHỤ LỤC ....................................................................................................... 77


5


2010..16
Bảng 1.2. Khối lượng chất thải công nghiệp tại một số khu công nghiệp Hà
Nội năm 2009 ............................................................................................17
Bảng 1.3. Khối lượng chất thải rắn công nghiệp nguy hại từ một số ngành
công nghiệp điển hình tại các khu công nghiệp thuộc vùng kinh tế
trọng

điểm

phía

Nam

...............................................................................18
Bảng 1.4. Các công nghệ xử lý chất thải nguy hại điển hình và phổ biến hiện
nay tại Việt Nam.......................................................................................21
Bảng 1.5. Tính tương hợp của các chất thải nguy hại..........................................22
Bảng 3.1. Phân ngành - Tỷ trọng vốn đầu tư trong khu công nghiệp Sông Công .
33
Bảng 3.2. Các dạng công nghiệp chính trong khu công nghiệp Sông Công ...34
Bảng 3.3. Thành phần, khối lượng chất thải nguy hại phát sinh từ hoạt động
sản xuất của các doanh nghiệp khu công nghiệp Sông Công đã đăng
ký hồ sơ quản lý chất thải nguy hại.......................................................36
Bảng 3.4. Chi tiết lượng chất thải nguy hại phát sinh của từng doanh nghiệp
42
Bảng 3.5. Tổng hợp lượng chất thải nguy hại của từng doanh nghiệp
.............45
Bảng 3.6. Tỷ lệ của từng loại chất thải nguy hại phát sinh .................................46
Bảng 3.7. Ứng dụng các biện pháp và quá trình tái sinh đối với một số chất
thải

Hình 3.3. Bản đồ quy hoạch chia lô khu công nghiệp Sông Công ................. 33
Hình 3.4. Các ngành công nghiệp trong khu công nghiệp Sông Công ........... 35
Hình 3.5. Tỷ lệ các nhóm chất thải nguy hại .................................................. 40
Hình 3.6. Tỷ lệ của từng loại chất thải nguy hại phát sinh ............................. 47
Hình 3.7. Thùng chứa chất thải nguy hại ........................................................ 51
Hình 3.8. Khu vực chứa chất thải nguy hại..................................................... 51
Hình 3.9. Quy trình quản lý chất thải nguy hại............................................... 59


1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong tến trình toàn cầu hóa ngày càng gia tăng, mối quan tâm của
Thế Giới về vấn đề bảo vệ môi trường cũng được nâng cao rõ rệt. Ô nhiễm
môi trường đã trở thành vấn đề toàn cầu mà không phải của riêng quốc gia
hay vùng lãnh thổ nào. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi
trường, trong đó ô nhiễm môi trường do chất thải, đặc biệt là chất thải
nguy hại (CTNH) là nguyên nhân cơ bản và khó tháo g ỡ nhất [16].
Việt Nam đang đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hóa
đất nước với nhịp độ ngày càng cao, đặc biệt là sản xuất công nghiệp nhằm
chủ động hội nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới vào năm 2020. Sự
phát triển công nghiệp luôn đi kèm với áp lực về chất thải, trong đó có chất
thải nguy hại (CTNH). Do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan chất thải công
nghiệp (CTCN), đặc biệt là chất thải công nghiệp nguy hại (CTCNNH) là một
trong những nguồn gây ô nhiễm cao, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe con
người và hệ sinh thái [13].
CTNH hiện nay là vấn đề mà các nhà môi trường học và các nhà khoa
học quan tâm nghiên cứu. Do CTNH liên quan rất lớn đến sức khỏe cộng
đồng và mức sống của mỗi người dân nên quản lý CTNH là một trong những

bước tiến hành sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đồng thời với quá
trình đô thị hóa. Sông Công cũng tập trung nhiều hoạt động kinh tế, văn hóa xã hội, việc tập trung đa số các ngành kinh tế đã dẫn tới các chất thải nguy
hiểm ở mức độ cao làm tăng áp lực về môi trường cho thành phố Sông
Công. Công tác quản lý CTNH đang trở thành vấn đề môi trường cấp bách
của thành phố. Hiện tại, chưa có công trình nghiên cứu nào một cách đồng
bộ để đánh giá hiện trạng và các giải pháp quản lý CTNH phát sinh từ các cơ
sở sản xuất công nghiệp trên địa bàn KCN Sông Công cũng như trên địa bàn
tỉnh Thái Nguyên.
Công tác quản lý, thu gom, phân loại, quản lý và tái sử dụng CTNH
nếu được thực hiện đúng chuẩn mực, có hệ thống và công nghệ phù hợp sẽ
rất có ý nghĩa trong việc mang lại lợi ích kinh tế, bảo vệ môi trường và tiết
kiệm tài nguyên cho đất nước.
Đề tài nghiên cứu “Hiện trạng và giải pháp quản lý chất thải nguy hại
phát sinh từ các cơ sở sản xuất tại khu công nghiệp Sông Công, tỉnh Thái
Nguyên” nhằm góp phần giải quyết các vấn đề khoa học và thực tiễn nói trên.
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
2.1. Mục tiêu tổng
quát

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN




4

Hiện trạng phát sinh CTNH từ các cơ sở sản xuất tại KCN Sông Công
tỉnh Thái Nguyên từ đó đề xuất các giải pháp quản lý hiệu quả CTNH cho KCN
Sông Công tỉnh Thái Nguyên.

3.2. Ý nghĩa thực tiễn
Đề tài góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý CTNH đối với các
KCN trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên nói chung và KCN Sông Công nói riêng,
nhằm thực hiện mục têu phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường,
tiến tới phát triển bền vững.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN




6

Chương 1
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
1.1.1. Cơ sở lý luận, cơ sở thực tễn
* Cơ sở lý luận
Quản lý chất thải nguy hại (CTNH) là một vấn đề tương đối mới mẻ và
đang khá bức xúc trong công tác bảo vệ môi trường tại Việt Nam hiện nay.
Cùng với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá mạnh mẽ của nước
ta, lượng chất thải cũng liên tục gia tăng, tạo sức ép rất lớn đối với công tác
bảo vệ môi trường. Theo kết quả nghiên cứu năm 2004, tổng lượng CTNH
phát thải của Việt Nam trong năm 2003 vào khoảng 160 ngàn tấn và dự
báo tăng lên khoảng 500 ngàn tấn vào năm 2010. Tuy nhiên, theo báo cáo
của 35/63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương năm 2009, số lượng
CTNH phát sinh từ các địa phương này đã vào khoảng gần 700 ngàn tấn.
Riêng số lượng CTNH được thu gom, vận chuyển, xử lý bởi các đơn vị hành
nghề quản lý CTNH liên tỉnh do Tổng cục Môi trường cấp phép trong năm
2009 là hơn 100 tấn, chỉ đáp ứng được một phần nhỏ tổng lượng phát sinh.

bãi rác không hợp vệ sinh, các bãi đổ chất thải của các nhà máy sản xuất...Vì
vậy, quản lý và xử lý an toàn chất thải, đặc biệt là CTNH nhằm giảm thiểu
nguy cơ ô nhiễm môi trường và hạn chế các tác động xấu tới sức khỏe con
người là một trong những vấn đề cấp bách trong công tác bảo vệ môi trường
ở nước ta trong giai đoạn hiện nay.
Bên cạnh đó, sau một giai đoạn phát triển kinh tế nhanh và tiêu thụ rất
nhiều tài nguyên, tái chế chất thải và thu hồi tài nguyên từ chất thải đã trở
thành một xu thế tất yếu. Để thực hiện tái chế CTNH, cần phải có các công
nghệ hợp lý [9].
Để góp phần vào công tác quản lý, xử lý CTNH, cần có cái nhìn tổng
quát về hiện trạng phát sinh CTNH ở Việt Nam, đặc biệt là CTNH phát sinh
từ các khu công nghiệp, từ đó mới xây dựng được các biện pháp quản lý
CTNH hiệu quả và đồng bộ.
1.1.2. Cơ sở pháp lý
Luật bảo vệ môi trường số 55/2014/QH13 ngày 23/6/2014
Nghị định số 19/2015/NĐ-CP ngày 14 tháng 02 năm 2015 của
Chính phủ quy định chi tết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật
bảo vệ môi trường;
Nghị định số 59/2007/NĐ-CP ngày 09 tháng 04 năm 2007 của Chính
phủ ban hành quy định về hoạt động quản lý CTR, quyền hạn và trách nhiệm
của các cá nhân, tổ chức liên quan đến quản lý chất thải rắn;
Nghị định số 38/2015/NĐ-CP ngày 24 tháng 04 năm 2015 của Chính
phủ quy định về quản lý chất thải và phế liệu;
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN




9

Chỉ thị số 23/2005/CT-TTg ngày 21 tháng 06 năm 2005 của Thủ tướng
Chính phủ về đẩy mạnh công tác quản lý chất thải rắn tại các khu đô thị và
công nghiệp;
Thông tư số 1817/1999/TT-BKHCNMT ngày 21 tháng 10 năm 1999
của Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường về hướng dẫn xác nhận các dự án

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN




11

đặc biệt khuyến khích đầu tư quy định tại khoản 7 danh mục I phụ lục I nghị
định số 10/1998/NĐ-CP ngày 23 tháng 01 năm 1998 của Chính phủ về một số

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN




12

biện pháp khuyến khích và bảo đảm hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài
tại
Việt Nam liên quan đến xử lý chất thải và bảo vệ môi trường;
Thông tư liên bộ số 01/2001/TTLT-BKHCNMT-BXD ngày 18 tháng
01 năm 2001 hướng dẫn các quy định về bảo vệ môi trường đối với việc

TCVN 6707:2009 dấu hiệu cảnh báo, phòng ngừa chất thải nguy hại;

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐHTN




14

TCVN 7380:2004 Lò đốt chất thải rắn y tế - Yêu cầu kỹ thuật;
TCVN 7381:2004 Lò đốt chất thải rắn y tế - Phương pháp đánh giá và
thẩm định;
TCXDVN 261:2001 Bãi chôn lấp - Tiêu chuẩn thiết kế;
TCXDVN 320:2004 Bãi chôn lấp chất thải nguy hại - Tiêu chuẩn
thiết kế;
QCVN 02:2012/BTNMT về lò đốt chất thải rắn y tế;
QCVN 50:2013/BTNMT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ngưỡng nguy
hại đối với bùn thải từ quá trình xử lý nước;
QCVN 25:2009/BTNMT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải của
bãi chôn lấp chất thải rắn đô thị;
QCVN 07:2010/BXD - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia các công trình hạ
tầng kỹ thuật đô thị, Chương 9 Hệ thống thu gom, phân loại, vận chuyển,
xử lý chất thải rắn và nhà vệ sinh công cộng;
QCVN 30:2012/BTNMT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về lò đốt chất thải
công nghiệp;
QCVN 41:2011/BTNMT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đồng xử lý
CTNH trong lò nung xi măng.
1.2. Khái quát về chất thải nguy hại
1.2.1. Các định nghĩa về chất thải nguy hại