ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

ĐẶNG THỊ KIỀU TRINH

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI
NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC TẠI THỊ XÃ ĐIỆN BÀN,
TỈNH QUẢNG NAM

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
QUẢN LÝ KINH TẾ
Mã số: 60.34.04.10

Đà Nẵng - 2018


Công trình được hoàn thành tại
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Ngƣời hƣớng dẫn KH: GS.TS. VÕ XUÂN TIẾN

Phản biện 1: TS. Lê Bảo
Phản biện 2: PGS.TS. Lê Quốc Hội

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp
Thạc sĩ Quản lý kinh tế họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà
Nẵng vào ngày 11 tháng 8 năm 2018

Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng
- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

gần đây, làm rõ những thành công, hạn chế và nguyên nhân.


2
- Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thện và tăng cường công
tác quản lý chi ngân sách nhà nước trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh
Quảng Nam trong thời gian tới.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Là các vấn đề lý luận và thực tiễn liên
quan đến chi NSNN và việc quản lý chi NSNN trên địa bàn thị xã
Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.
- Phạm vi nghiên cứu
+ Nội dung: Nghiên cứu những vấn đề ảnh hưởng đến công
tác quản lý chi NSNN.
+ Không gian: Các nội dung trên được tiến hành nghiên cứu
trên phạm vi thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.
+ Thời gian: Trên cơ sở nghiên cứu công tác quản lý chi
NSNN từ năm 2012 – 2016, tác giả đưa ra các đề xuất trong luận văn
có ý nghĩa từ nay đến năm 2025.
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
- Phương pháp phân tích
- Phương pháp thống kê mô tả
- Phương pháp so sánh
5. Bố cục đề tài
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, danh mục tài liệu tham khảo,
viết tắt, … luận văn gồm có 03 chương như sau:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về quản lý chi NSNN.
Chương 2: Thực trạng quản lý chi ngân sách tại thị xã Điện
Bàn, tỉnh Quảng Nam.
Chương 3: Những giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi

cơ chế quản lý ngân sách có hiệu quả, thể hiện qua phân cấp ngân
sách, thực chu trình ngân sách và tổ chức bộ máy quản lý NSNN; (3)
đảm bảo Ngân sách Trung ương giữ vai trò chủ đạo trong nền tài


4
chính quốc gia, ngân sách địa phương xử lý các vấn đề trên địa bàn;
(4) giúp cho NSNN được quản lý sát thực và đúng pháp luật; (5) việc
quản lý NSNN giúp điều tiết và thúc đẩy phát triển kinh tế;
Vai trò của quản lý chi NSNN thể hiện ở: (1) thúc đẩy nâng
cao hiệu quả sử dụng các khoản chi NSNN nhằm tăng hiệu quả sử
dụng vốn ngân sách, đảm bảo tiết kiệm, có hiệu quả; (2) thông qua
quản lý các dự án đầu tư phát triển nhằm phục vụ chuyển dịch cơ cấu
kinh tế có hiệu quả; (3) quản lý chi NSNN có vai trò điều tiết giá cả,
chống suy thoái và chống lạm phát; (4) để duy trì sự ổn định của môi
trường kinh tế.
1.2. NỘI DUNG QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC CẤP
HUYỆN
Quản lý chi NSNN cấp huyện là quản lý toàn bộ các khoản
chi NSNN cấp huyện hằng năm qua các công tác như: Lập dự toán;
Phân bổ và giao dự toán; Chấp hành dự toán; Quyết toán NSNN;
Thanh tra, kiểm tra NSNN và xử lý vi phạm.
1.2.1. Lập dự toán chi ngân sách cấp huyện
Lập dự toán ngân sách nhà nước cấp huyện là khâu đầu tiên và
là giai đoạn khởi đầu trong một quá trình ngân sách ở mỗi quốc gia.
Sở Tài chính hướng dẫn cụ thể một sô nội dung về xây dựng dự toán
ngân sách đối với ngân sách cấp huyện. Việc quản lý quá trình lập dự
toán chi ngân sách cấp huyện do UBND cấp huyện, Phòng Tài chính
- Kế hoạch cấp huyện thực hiện. Phòng Tài chính cấp huyện xem xét
dự toán chi ngân sách của cơ quan, đơn vị cùng cấp và dự toán chi

triển chính thức (ODA) của các nhà tài trợ nước ngoài theo cam kết;
(4) Đối với phân bổ vốn đầu tư phát triển phải bảo đảm các yêu cầu
theo quy định của pháp luật về đầu tư công, xây dựng và quy định
khác của pháp luật có liên quan; (5) Đối với phân bổ các khoản bổ
sung có mục tiêu từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới phải


6
bảo đảm đúng mục tiêu, đúng đối tượng và thực hiện đúng các cam
kết hoặc quy định về bố trí ngân sách địa phương cho mục tiêu đó.
1.2.3. Chấp hành dự toán chi ngân sách nhà nƣớc cấp
huyện
Chấp hành dự toán chi là nội dung rất quan trọng trong chi
ngân sách, là khâu thứ hai trong chu trình quản lý ngân sách. Mục
tiêu chính của việc tổ chức chấp hành dự toán chi NSNN là đảm bảo
phân phối, cấp phát và sử dụng kinh phí được phân bổ một cách hợp
lý, tiết kiệm và có hiệu quả.
Các đơn vị sử dụng ngân sách cấp huyện và các tổ chức được
NS cấp huyện hỗ trợ kinh phí thường xuyên mở tài khoản tại KBNN
cấp huyện để giao dịch, thanh toán và chịu sự kiểm tra của Phòng Tài
chính - Kế hoạch và KBNN cấp huyện trong quá trình thanh toán, sử
dụng kinh phí. Các khoản chi ngân sách cấp huyện được kiểm soát
trước, trong và sau quá trình cấp phát thanh toán.
Chấp hành dự toán chi thường xuyên của các cơ quan, đơn vị
bao gồm 04 nội dung cơ bản sau: (1) Chi quản lý hành chính Nhà
nước; (2) Chi quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội; (3) Chi
sự nghiệp văn hoá xã hội; (4) Chi sự nghiệp kinh tế của Nhà nước.
Chấp hành dự toán chi đầu tư phát triển địa phương bao gồm:
(1) Chi đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã
hội không có khả năng hoàn vốn; (2) Đầu tư, hỗ trợ vốn cho các

gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ của đơn vị, địa phương, lĩnh vực,
chương trình, mục tiêu được giao phụ trách.
1.2.5. Thanh tra, kiểm tra công tác chi NSNN cấp huyện
UBND huyện có trách nhiệm tổ chức thanh tra, kiểm tra việc
chấp hành các chế độ quản lý chi ngân sách của các đơn vị trực
thuộc. Hằng năm, cơ quan Thanh tra cấp huyện xây dựng kế hoạch
thanh tra tình hình sử dụng ngân sách trên địa bàn trình Chủ tịch


8
UBND cấp huyện phê duyệt và tiến hành triển khai thực hiện theo kế
hoạch đã được phê duyệt.
Bên cạnh đó, Thường trực HĐND, các ban HĐND, các đại
biểu HĐND cấp huyện thực hiện kiểm tra, giải quyết kiến nghị, kịp
thời đối với UBND cấp huyện chỉ đạo các cơ quan chức năng thực
hiện các biện pháp tích cực đảm bảo thực hiện tốt nhiệm vụ chi
NSNN năm đó.
Nguyên tắc thanh tra, kiểm tra công tác chi NSNN là: Tuân theo
pháp luật; đảm bảo chính xác, khách quan, trung thực, công khai, dân
chủ, kịp thời; Không trùng lặp về phạm vi, đối tượng, nội dung, thời
gian thanh tra giữa các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra; không
làm cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân là
đối tượng thanh tra.
1.2.6. Xử lý vi phạm trong công tác chi ngân sách nhà nƣớc
Qua công tác thanh tra, nếu phát hiện sai phạm Đoàn thanh tra
sẽ ban hành Kết luận thanh tra kiến nghị UBND xử lý theo từng mức
độ sai phạm: Xử lý hành chính; Xử lý về kinh tế; Xử lý trách nhiệm
hình sự.
1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN QUẢN LÝ CHI
NGÂN SÁCH

129.841 người chiếm 62,37% dân số, chủ yếu lao động trẻ dưới 40
tuổi.
- Tài nguyên khoáng sản và tài nguyên thiên nhiên đa dạng.
2.1.2. Đặc điểm kinh tế
Theo số liệu thống kê, tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất hàng
năm của thị xã 12-13%/năm, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân
của thị xã Điện Bàn giai đoạn 2012 – 2016 đạt 8,93%, theo đó kinh


10
tế của thị xã Điện Bàn những năm qua có bước tăng trưởng tốt.
Trong đó: Ngành Thương mại – dịch vụ có tốc độ tăng trưởng bình
quân lớn nhất, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng
trưởng kinh tế thị xã.
Tình hình thu NSNN của thị xã Điện Bàn giai đoạn 2012 –
2016 có nhiều tiến bộ, thu NSNN năm sau đều cao hơn năm trước,
nhưng do nguồn thu trên địa bàn chưa đảm bảo nhiệm vụ chi nên
NSNN phải cân đối hàng năm để đáp ứng các nhiệm vụ thường
xuyên và các công tác đầu tư phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội trên
địa bàn.
2.1.3 Đặc điểm xã hội
Công tác giáo dục ở Điện Bàn thời gian qua có nhiều tiến bộ,
tuy nhiên, ngành giáo dục còn gặp khó khăn là ở một số địa phương
cơ sở vật chất trường học bị xuống cấp, thiếu các phòng chức năng,
thiếu trang thiết bị dạy và học,…
Công tác y tế chăm sóc sức khỏe nhân dân được quan tâm, đặc
biệt là công tác khám chữa bệnh cho các đối tượng chính sách, người
nghèo, bà mẹ và trẻ em được đảm bảo duy trì tốt.
Với những đặc điểm xã hội nêu trên, công tác quản lý chi
NSNN tại thị xã Điện Bàn có những điều kiện thuận lợi như: Nguồn

2 Chi thường xuyên
3
B
C

Chi dự phòng ngân
sách
Chi từ nguồn thu để
lại quản lý qua NS
Chi chuyển giao các
cấp
TỔNG CHI

Năm
2012

2013

2014

2015

2016

453,411 515,641 561,952 589,164 604,562
205,071 189,960 225,559 276,436 347,974
387,721 431,794 456,201 535,082 524,998
33,741 110,305 56,267 156,340 269,104
7,614


Điện Bàn
Tại thị xã Điện Bàn, công tác phân bổ, giao dự toán được thực
hiện như sau: Phòng Tài chính – Kế hoạch tham mưu cho UBND thị
xã giao dự toán chi cho các đơn vị dự toán và các xã, phường trên địa
bàn. Nội bộ đơn vị cũng đã tiến hành phân bổ và giao chỉ tiêu cho
các đơn vị trực thuộc ngay từ đầu năm theo đúng quy trình quản lý.
Phường thức giao dự toán NSNN đã được vận hành theo cơ chế mới,
theo đó phương thức quản lý theo hạn mức đã được thay thế bằng
phương thức giao theo dự toán. Theo đó, Phòng Tài chính – Kế
hoạch thị xã tiến hành giao dự toán đối với các đơn vị thụ hưởng
NSNN cấp huyện, thuộc quyền quản ký của thị xã. Đồng thời, Kho
bạc nhà nước tiến hành kiểm tra, kiểm soát chi tiêu để đảm bảo đúng
dự toán, đúng chế độ hiện hành.
Phân bổ bằng kinh phí dự toán dưới hai hình thức: Phân bổ
kinh phí dự toán chi thường xuyên; Phân bổ kinh phí dự toán kế
hoạch vốn đầu tư hàng năm. Phân bổ chi ngân sách nhà nước bằng
chênh lệch chi tiền, ghi thu – ghi chi dưới hình thức: Phân bổ ngân
sách theo lệnh chi tiền; Phân bổ ngân sách bằng hình thức ghi thu –
ghi chi.
2.2.3. Công tác chấp hành dự toán chi ngân sách tại thị xã
Điện Bàn


13
- Trên cơ sở dự toán được giao, UBND thị xã quyết định giao
dự toán cho các đơn vị sử dụng ngân sách trực thuộc theo các văn
bản về điều hành ngân sách hằng năm.
- Chi ngân sách từng bước được cơ cấu lại theo hướng tiết
kiệm, hiệu quả, giảm bao cấp trong sử dụng ngân sách, góp phần
thực thi tốt Luật NSNN. Tình hình chấp hành chi dự toán ngân sách

C Chi bổ sung cho ngân sách 28,04 31,48 30,62 36,30 32,40
cấp dưới
D Chi chuyển nguồn

2,64 7,14

E Chi khác nguồn ngân sách

0,002 0,001 2,79 0,01 1,03

-

7,39

-

(Nguồn: Chi cục Thống kê thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam)
Cơ cấu chi NSNN tại thị xã Điện Bàn giai đoạn 2012 – 2016


14
cơ bản ổn định, vững chắc và ít thay đổi. Chi NSNN cho công tác
giáo dục và đào tạo chiếm một tỷ trọng khá lớn trong chi thường
xuyên, tiếp đến là chi cho sự nghiệp y tế, xã hội vì đây là hai mảng
sự nghiệp quan trọng và được quan tâm hàng đầu tại thị xã Điện Bàn.
Nhìn chung, ngân sách thị xã đã bố trí tương đối phù hợp các khoản
chi thường xuyên, ưu tiên cho chi sự nghiệp giáo dục, đảm bảo chi
cho sự nghiệp kinh tế, thực hiện các chính sách xã hội, chủ động bố
trí nguồn để thực hiện cải cách tiền lương, bố trí kinh phí hành chính
hợp lý và tiết kiệm phù hợ với khả năng ngân sách.


2012

2013

2014

2015

2016

140,1 149,8 168,7 210,1 216,3
138,2 142,0 131,3 164,3 220,6

1

Chi đầu tư phát triển

141,6 150,3 176,0 225,9 229,6

2

Chi thường xuyên

134,2 113,5 108,0 118,1 119,5

3

Chi chuyển nguồn



Năm

Năm

2012

2013

2014

2015

2016

-

-

-

-

-

-

-

-

2012
2013
2014
2015
2016
TỔNG

Số lượng
đơn vị được
thanh tra
89
97
116
67
68
457

Số lượng
đơn vị xã,
phường
04
05
05
03
03
20

(Đơn vị tính: Đơn vị)
Số lượng
Số lượng

kiểm tra việc chi NSNN trên địa bàn giai đoạn 2012 - 2016
Số tiền sai

Số tiền kiến

Số kiến nghị

phạm

nghị thu hồi

XLHC

Bản

Triệu đồng

Triệu đồng

Kiến nghị

2012

12

247

247

09


2016

08

136

136

06

Tồng cộng

62

1.014

1.014

44

Năm

Số KLTT

Đơn vị

(Nguồn: Thanh tra thị xã Điện Bàn)
Kết quả xử lý vi phạm qua công tác thanh tra, kiểm tra việc chi
NSNN trên địa bàn thị xã Điện Bàn những năm qua ta nhận thấy

tính hình thức, chưa kiên quyết xử lý xuất toán đối với các khoản chi
không đúng quy định.
Thứ tư, công tác kiểm tra, thanh tra và giám sát tình hình quản


18
lý, sử dụng ngân sách được thực hiện thường xuyên song số lượng
đối tượng được thanh tra còn hạn hẹp.
Thứ năm, một số trường hợp vẫn chưa chú trọng việc kiến
nghị xử lý hành chính dẫn đến các kiến nghị chưa mang tính răn đe,
cảnh tỉnh đối với các cá nhân, tổ chức vi phạm các quy định của
pháp luật về tài chính, ngân sách
Thứ sáu, chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý NSNN còn hạn
chế kiến thức quản lý nhà nước và quản lý kinh tế tổng hợp.
Một số hạn chế khác: Công tác công khai ngân sách chưa được
quan tâm thực hiện một cách nghiêm túc; việc ứng dụng công nghệ
thông tin chưa mang tính liên kết, đồng bộ.
2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại
- Chất lượng dự toán do các đơn vị sử dụng NSNN lập còn
chưa cao, thiếu tính khoa học, chưa thật sự gắn với kế hoạch, nhiệm
vụ của mình.
- Thiếu cơ chế phối hợp hiệu quả giữa cơ quan Tài chính, Kho
bạc, Thuế trong việc cập nhật và phân tích thông tin.
- Công tác thanh tra, kiểm tra chưa toàn diện, việc thực hiện
xử lý kết luận thanh tra còn thiếu kiên quyết, kéo dài, vì vậy tính răn
đe còn hạn chế.
- Các kết luận, kiến nghị của thanh tra chủ yếu chỉ tập trung
vào xử lý các vấn đề tài chính, chưa quan tâm xử lý trách nhiệm của
tổ chức, cá nhân để xảy ra sai phạm.
- Trình độ, phẩm chất, năng lực của cán bộ quản lý NSNN

Thứ hai, nâng cao hiệu quả các khoản chi ngân sách, bố trí chi
thường xuyên ở mức hợp lý, tăng chi đầu tư phát triển để thực hiện
thắng lợi các mục tiêu KT-XH đặt ra.
Thứ ba, hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách phải đi liền
với hoàn thiện bộ máy, tăng cường chức năng, quyền hạn của bộ máy


20
quản lý chi ngân sách, nâng cao trình độ, năng lực của đội ngũ cán
bộ làm công tác quản lý chi ngân sách.
Mục tiêu cơ bản của việc hoàn thiện quản lý chi NSNN trên
địa bàn thị xã Điện Bàn thời gian tới là:
- Khắc phục những nhược điểm hiện nay,
- Từng bước hướng tới việc quản lý nguồn lực tài chính theo
các chuẩn mực hiện đại và định hướng đổi mới tài chính công.
3.2. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH
CẤP HUYỆN TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ ĐIỆN BÀN, TỈNH
QUẢNG NAM
3.2.1. Hoàn thiện công tác lập dự toán chi ngân sách trên
địa bàn thị xã
- Hoàn chỉnh quy trình lập dự toán ngân sách:
- Xây dựng các chuẩn mực làm căn cứ lập dự toán và xét
duyệt dự toán chi NSNN phù hợp với tình hình thực tế tại địa
phương
- Tập trung đánh giá các yếu tố tác động đến quá trình thu, chi
ngân sách thị xã, tránh tình trạng bổ sung, điều chỉnh dự toán ngân
sách, gây khó khăn trong việc quản lý và điều hành ngân sách hàng
năm. Tăng cường công tác tập huấn, hướng dẫn công tác lập dự toán
thống nhất mẫu biểu dự toán đối với các đơn vị trực thuộc.
3.2.2. Hoàn thiện công tác phân bổ và giao dự toán chi

thành phố như Phòng Tài chính Kế hoạch, Phòng quản lý đô thị, Kho
bạc nhà nước.
b. Đổi mới công tác chấp hành dự toán chi thường xuyên
- Nâng cao chất lượng công tác chấp hành dự toán ngân sách
của các đơn vị thụ hưởng ngân sách,cơ quan tài chính, HĐND và
UBND các cấp ở địa phương.


22
- Thay đổi phương thức thực hiện, quản lý đối với một số
khoản chi thường xuyên lớn, cụ thể là đối với khoản chi sự nghiệp
kiến thiết.
- Tiếp tục nâng cao chất lượng thực hiện chế độ tự chủ sử
dụng biến chế và kinh phí quản lý hành chính.
c. Hoàn thiện công tác kiểm soát, thanh toán các khoản chi
ngân sách trên địa bàn thị xã
Để nâng cao chất lượng công tác kiểm soát chi NSNN cơ quan
KBNN cần tập trung thực hiện một số biện pháp sau:
- Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong công tác kiểm
soát chi NSNN, đảm bảo chặt chẽ nhưng không cứng nhắc, tạo mọi
điều kiện thuận lợi cho các đơn vị trong giao dịch với KBNN.
- Phối hợp chặt chẽ với cơ quan tài chính trong quản lý chi
NSNN, thực hiện nghiêm túc chế độ thông tin báo cáo với cơ quan
tài chính và các cơ quan hữu quan cũng như với lãnh đạo thị xã.
- Thực hiện đúng quy trình kiểm soát chi NSNN qua KBNN.
Kiểm tra trước, trong và sau khi chi NSNN.
Toàn bộ các khoản chi từ ngân sách thị xã phải được kiểm soát
qua Kho bạc nhà nước thị xã, phải có trong dự toán ngân sách được
cấp có thẩm quyền giao, nên cần tăng cường sự kiểm soát của Kho
bạc nhà nước đối với chi ngân sách,

3.2.6. Các giải pháp khác
- Hoàn thiện tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng đội ngũ
cán bộ, công chức quản lý chi NSNN.
- Thực hiện nghiêm túc việc công khai tài chính tại xã đơn vị,
địa phương trên địa bàn thị xã.
- Tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa cơ quan tài chính,
thuế, kho bạc Nhà nước và các cơ quan liên quan trong công tác
quản lý ngân sách.