MỤC LỤC
Trang

Mục lục .............................................................................................................1
PHẦN MỞ ĐẦU .............................................................................................3
1. Lý do chọn đề tài...........................................................................................3
2. Khách thể và đối tượng nghiên cứu...............................................................4
3. Phạm vi nghiên cứu ......................................................................................4
4. Mục đích nghiên cứu.....................................................................................5
PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG I. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ CƠ SỞ PHÁP LÍ CỦA VIỆC ĐƯA
TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ 4 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON SAO
SÁNG, HUYỆN CHƯ PRÔNG, TỈNH GIA LAI
I. Cơ sở lý luận và tính pháp lý.........................................................................6
1. Cơ sở lý luận……………………………………………………………….6
2. Cơ sở pháp lý của đề tài nghiên cứu.............................................................7
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ TỔ CHỨC TRÒ CHƠI DÂN
GIAN CHO TRẺ 4 , TRƯỜNG MẦM NON SAO SÁNG, HUYỆN CHƯ
PRÔNG, TỈNH GIA LAI.
I. Đặc điểm tình hình…………………………………....................................8
1.Thuận lợi........................................................................................................8
2.Khó khăn........................................................................................................9
II. Thực trạng ...........................................................................………………9
CHƯƠNG III: MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI DÂN
GIAN CHO TRẺ 4- 5 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON SAO SÁNG,
HUYỆN CHƯPRÔNG, TỈNH GIA LAI
I. Các biện pháp ..............................................................................................11
1. Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi của trẻ …….............11
2. Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi cho các trò chơi dân .......................................12
3. Dạy trẻ đọc thuộc lời ca (đối với những trò chơi có lời đồng dao).............12
1

Không rõ từ bao giờ trò chơi dân gian, các làn điệu dân ca, hò, vè được
sinh ra và gắn liền với đời sống lao động và sinh hoạt của người dân Việt
Nam. Đó không đơn giản chỉ giúp con người có được phút giây thư giãn, giải
trí sau những giờ lao động vất vả mà còn góp phần thắt chặt tình đoàn kết,
gắn bó giữa con người với con người.
Trò chơi dân gian chủ yếu dành cho các trẻ em ở các vùng nông thôn
nên cái tên cũng giản đơn, nôm na như tên thằng Tí, con Na, thắng Ốc: nào là
đánh đáo, nhảy dây, đi cà kheo, nổ pháo đất… Hơn nữa, các trò chơi dân gian
VN thường giản tiện, không cầu kỳ, tốn kém nên có thể dễ dàng chơi mọi lúc,
mọi nơi, dụng cụ dễ kiếm, chủ yếu là từ trong tự nhiên, thậm chí là cái gậy,
hòn đá, hòn bi chúng cũng có thể nhặt trong vườn có thể lập được một hội
chơi. Người chơi có thẻ là những trẻ chăn trâu túm tụm ngoài bãi cỏ, ngoài
việc vui chơi thì nó còn giúp trẻ rèn luyện cơ thể và phát triển ngôn ngữ một
cách mạch lạc.

3


Nhắc tới trò chơi dân gian, các làn điệu dân ca, hò, vè có lẽ trẻ em là
đối tượng được nói tới nhiều nhất, bởi đối với các cháu cuộc sống không thể
thiếu những trò chơi, những làn điệu dân ca, hò, vè. Những trò chơi dân gian
không chỉ giúp trẻ phát triển khả năng sáng tạo, tư duy, sự khéo léo, rèn luyện
sức khoẻ mà còn là bài học giúp trẻ hiểu và thêm yêu nền văn hoá dân tộc
cũng như bồi đắp thêm tình yêu gia đình, quê hương, đất nước. Những làn
điệu dân ca, hò, vè với những giai điệu mượt mà, êm dịu, những lối gieo vần
nhắc nhịp đã nuôi dưỡng tâm hồn trẻ như thổi vào trẻ những tình cảm yêu
thương hình thành những tâm hồn trong sáng.
Ở lứa tuổi mẫu giáo, hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo, bởi vui
chơi đã gây ra những biến đổi về chất, có ảnh hưởng quyết định đến sự hình
thành nhân cách trẻ và là tiền đề cho hoạt động học tập ở lứa tuổi tiếp theo.

Trò chơi dân gian không chỉ mang tính học tập mà còn mang tính vận
động. Với những trò chơi dân gian chứa đựng nhiệm vụ học tập, trong khi
chơi nhiệm vụ nhận thức được thực hiện dưới hình thức chơi vui vẻ, thoải
mái. Điều đó giúp trẻ nỗ lực tìm kiếm cách giải quyết nhiệm vụ đặt ra trong
trò chơi. Chính điều đó góp phần phát triển trí tuệ cho trẻ.

6


Nhiệm vụ của trò chơi dân gian ở trẻ 4 tuổi rất đa dạng, để giải quyết
được nhiệm vụ của trò chơi đòi hỏi trẻ phải dựa vào vốn kinh nghiệm về các
sự vật, hiện tượng trong cuộc sống, trẻ phải biết phân tích, biết tổng hợp, biết
liên hệ các sự vật hiện tượng để thực hiện trò chơi của mình. Cô giáo vừa như
người bạn cùng chơi với trẻ vừa như người hướng dẫn trẻ chơi, chính nhờ sự
giúp đỡ của cô giáo mà trẻ có tự lựa chọn nguyên vật liệu để làm đồ chơi, tự
chọn trò chơi và có thể tự tổ chức các trò chơi dân gian mà mình yêu thích.
2. Cơ sở pháp lý của đề tài nghiên cứu
Tại Đại hội XI, Đảng chủ trương việc “Đổi mới căn bản, toàn diện nền
giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ
hóa và hội nhập quốc tế … “Có những điểm cần chú ý:
- Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương
pháp thi, kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách
mạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo…”
Thực hiện theo Thông tư số 17/2009 TT- BGD ĐT ngày 25 tháng 7
năm 2009 Ban hành Chương trình Giáo dục mầm non
Thực hiện Điều lệ trường mầm non theo Quyết định Số: 04/VBHNBGDĐT ngày 24 tháng 12 năm 2015
Thực

hiện

Sân trường rộng rãi, thoáng mát có thể tổ chức nhiều trò chơi dân gian.
Giáo viên trong lớp đoàn kết biết tìm tòi, sáng tạo và sưu tầm nhiều trò
chơi dân gian để tổ chức cho trẻ.
Bản thân tôi có nhiều năm dạy lớp 4 tuổi, có tinh thần trách nhiệm,
luôn quan sát nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lý, thói quen của từng trẻ trong
lớp. Là một giáo viên tâm huyết với nghề, có lòng yêu thương trẻ, tận tình với
công việc. Luôn có ý thức phấn đấu vươn lên, thường xuyên tìm tòi, nghiên
cứu tài liệu tạp chí, thông tin trên mạng có liên quan đến việc chăm sóc giáo
dục trẻ để áp dụng vào việc chăm sóc giáo dục trẻ hằng ngày nhất là việc sưu
tầm và tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ.
Học sinh của lớp đều được học qua các khối từ nhà trẻ, mẫu giáo bé.
100% học sinh đều học đúng độ tuổi nên việc tổ chức các trò chơi dân gian
cho trẻ rất dễ dàng, trẻ dễ nhớ cách chơi các trò chơi.

8


Một số phụ huynh nhiệt tình chia sẻ với giáo viên ở lớp về tình hình
của trẻ ở nhà và luôn quan tâm đến trẻ, thường xuyên dành thời gian trao đổi
với cô giáo để cùng chăm sóc và giáo dục trẻ.
2. Khó khăn:
Lớp có nhiều trẻ hiếu động, cha mẹ chưa quan tâm đến con, rất ít cho
con nghe và chơi trò chơi dân gian. Phần lớn trẻ được chơi các trò chơi trên
điện thoại, trên máy tính. Nhiều trẻ chưa thực sự thích các trò chơi dân gian
chỉ thích siêu nhân, hoạt hình.
Trong lớp có trẻ bị suy dinh dưỡng, thấp còi gây ảnh hưởng đên quá
trình rèn luyện thân thể và tham gia các hoạt động thể chất
II/ THỰC TRẠNG
Như chúng ta đã biết, vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ em. Trẻ em
không chỉ cần được chăm sóc sức khoẻ, được học tập, mà quan trọng nhất trẻ

CHO TRẺ 4 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON SAO SÁNG, HUYỆN CHƯ
PRÔNG, TỈNH GIA LAI.
I. Các biện pháp.
1. Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi của trẻ.
Kho tàng các trò chơi dân gian Việt Nam vô cùng phong phú và đa
dạng nhưng
không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ nhỏ. Vì thế, giáo viên nên có sự
cân nhắc lựa chọn cho trẻ chơi các trò chơi có luật chơi và cách chơi đơn
giản, dễ nhớ, dễ hiểu. Bên cạnh đó, trong trường mầ m non lại có sự phân chia
trẻ theo nhiều độ tuổi. Mỗi độ tuổi lại có mức độ nhận thức và khả năng chú ý
có chủ định khác nhau. Chính vì thế, các trò chơi cũng cần phải được lựa
chọn cho phù hợp với từng độ tuổi.
Cụ thể như sau:
* Với trẻ lứa tuổi nhà trẻ và mẫu giáo bé ( từ 2 đến 4 tuổi ): khả năng
chú ý có chủ định còn kém, nhận thức còn đơn giản. Vì vậy trẻ chỉ có thể chơi
được các trò chơi đơn giản như: “ Lộn cầu vồng”, “ Chi chi chành chành”, “
Tập tầm vông”, “ Nu na nu nống”, “ Dung dăng dung dẻ”…
Với trẻ mẫu giáo nhỡ và lớn ( từ 4 đến 5 tuổi ): khả năng chú ý có chủ
định và nhận thức của trẻ đã cao hơn rất nhiều so với lứa tuổi trước. Vì thế,
trẻ có thể chơi được các trò chơi dài hơn và khó hơn. Khi lựa chọn các trò
chơi dân gian cho trẻ MGN, tôi thực hiện theo các tiêu chí sau:
- Trò chơi không quá đơn giản nhưng cũng không quá phức tạp.
- Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm.
- Giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ.
- Gây được hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ.
- Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp.
11


Từ những tiêu chí trên, tôi đã lựa chọn các trò chơi sau cho trẻ lớp

Chọn đôi”. Cùng với lời hát trong trẻo là bàn tay rải những viên sỏi một cách
khéo léo, tung viên cái lên, nhặt một hoặc hai viên con dưới đất, rồi lại giơ tay
đỡ viên cái vừa rơi xuống.
Trò chơi chỉ có thể được tổ chức khi trẻ đã thuộc lời đồng dao. Chính vì
vậy, tôi thường cho trẻ làm quen với lời đồng dao của các trò chơi dân gian
trước khi hướng dẫn trẻ chơi vào các thời điểm trong ngày của trẻ như: hoạt
động chiều, hoạt động ngoài trời…Khi trẻ đã thuộc lời đồng dao, tôi tổ chức
cho trẻ chơi các trò chơi tương ứng với lời đồng dao đó. Vì thế, trẻ chơi rất
hứng thú và tích cực tham gia chơi.
4. Chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi
Mỗi trò chơi dân gian có một cách chơi và luật chơi khác nhau. Có
những trò chơi vận động mang tính tập thể rất cao, thường có số lượng người
tham gia chơi lớn và đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng như “ Kéo
co”, “ Rồng rắn lên mây”, “ Thả đỉa ba ba”, “ Trồng nụ trồng hoa”… Các trẻ
đang hào hứng tham gia trò chơi “ Kéo co” Nhưng lại cũng có những trò chơi
tĩnh, trẻ hay chơi theo các nhóm nhỏ như “ Chi chi chành chành”, “ Tập tầm
vông”, “Rải ranh”, “ Chuyền thẻ”, “ Ô ăn quan”…
Trẻ đang chơi “ Ô ăn quan” Chính vì vậy, giáo viên cần nắm vững cách
chơi, luật chơi, đặc điểm của từng trò chơi để từ đó lựa chọn địa điểm cho phù
hợp trước khi tổ chức cho trẻ chơi.
5. Tổ chức các trò chơi phù hợp với tính chất của hoạt động.
Mỗi hoạt động của trẻ đều nhằm đạt được một mục đích nhất định. Vì
thế, hoạt động nào cũng có tính chất riêng của nó. Nếu như hoạt động chung
được tổ chức nhằm cung cấp các kiến thức cho trẻ thì hoạt động ngoài trời lại
giúp trẻ được gần gũi với thiên nhiên, khám phá các hiện tượng tự nhiên và
phát triển thể chất; hay như ở hoạt động góc trẻ lại được mở rộng thêm về
13


kinh nghiệm sống và kỹ năng chơi theo nhóm. Chính vì vậy, giáo viên cần

trồng hoa )…Trẻ phải vượt qua dần từng nấc, hết nấc này mới đi tiếp nấc sau.
Như vậy, trẻ phải dai sức, khỏe mạnh, nhanh nhẹn và khéo léo mới có thể tiến
dần đến được nấc cuối của trò chơi.
Ví dụ: Trò chơi “ Nhảy dây” Trò chơi “ Nhảy lò cò”. Trò “ Chi chi
chành chành” lại buộc trẻ phải rất nhanh tay, nhanh miệng vì nếu câu cuối bài
là “ ù à ù ập” được đọc xong mà trẻ không rút kịp tay ra, ngón tay của nó sẽ bị
giữ lại, như thế là thua.
Với môn MTXQ, toán, văn học khi lựa chọn các trò chơi cần đáp ứng
được các tiêu chí sau:
+ Nhằm phát triển nhận thức cho trẻ.
+ Phát triển ngôn ngữ.
+ Cung cấp cho trẻ các kỹ năng như: kỹ năng hoạt động theo nhóm, kỹ
năng sử dụng đồ dùng đồ chơi…
+ Rèn luyện trí nhớ và khả năng tư duy cho trẻ.
Ví dụ: + Lời đồng dao của trò chơi chuyền: “ Con ruồi có cánh - Đòn
gánh có mấu – Châu chấu có chân…” đã giúp trẻ nhận biết được đặc điểm
đặc trưng của một số con vật và đồ vật quen thuộc.
+ Những câu hát ngược có tính chất đánh lừa nhận thức, thử thách sự
năng động của trí tuệ, khiến trẻ muốn hiểu đúng sự vật thì phải chuyển ngược
lại: “ Non cao đầy nước Đáy biển đầy mây. Dưới đất lắm mây Trên trời lắm
cỏ Người thì có mỏ Chim thì có mồm…”
+ “ Chuyền thẻ” là một trò chơi dân gian dạy trẻ làm toán cộng hay trừ.
Đó là bài tập đếm từ 1 đến 10 của trẻ. Trẻ nhóm các nhóm theo trật tự cao dần
lên và cộng lại trong phạm vi 10 : bắt đầu từ bàn một “cái mốt, cái mai, cái
trai, cái hến…” sau đó là nhóm đôi và các nhóm cao hơn “ đôi tôi, đôi chị…”,

15


“ba lá đa, ba lá đề…”, “tám quả trám, hai lên chín”…Bài tập đó có thể giúp

các trẻ được nâng lên rất nhiều. Các trẻ đang chơi trò chơi: “ Mèo đuổi chuột”
trẻ cùng nhau chơi. Cả lớp sẽ làm hang cho cho hai bạn chạy. Một bạn làm
mèo còn bạn kia làm chuột. Để giúp bạn chạy nhanh qua các hang thì đòi hỏi
các bạn phải nắm tay nhau và giơ cao lên.
* Kết quả đạt được:
Qua việc áp dụng một số kinh nghiệm của bản thân vào việc tổ chức cho
trẻ lớp Chồi làm quen với các trò chơi dân gian, tôi đã thu được nhiều kết quả
tốt:
- 100% trẻ rất hứng thú và yêu thích các trò chơi dân gian.
- Trẻ đã biết tự tổ chức chơi các trò chơi dân gian với các bạn trong lớp.
- Qua việc thường xuyên được tham gia vào các trò chơi dân gian, nhận
thức và thể lực của các trẻ trong lớp tôi được nâng cao rõ rệt. Trẻ nhanh nhẹn,
năng động, tự tin và hồn nhiên trong giao tiếp với mọi người.
- Trò chơi dân gian còn giúp các trẻ trong lớp tôi thêm gắn bó với nhau,
nâng cao tinh thần đoàn kết và ý thức tập thể của trẻ.

17


C - KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I/ Kết luận
*Về phía trẻ:
Những hoạt động lồng ghép các trò chơi dân gian đã mang lại hiệu quả
rất cao. Trẻ hứng thú tham gia các hoạt động, đạt được mục đích yêu cầu đề
ra.
Củng cố và phát triển các tố chất thể lực: nhanh, mạnh, bền, khéo cho
trẻ.
Trẻ được củng cố, rèn luyện kỹ năng vận động, phát triển vận động cơ
bản, vận động tinh.
Có khả năng phản ứng nhanh, đúng theo tín hiệu. Đồng thời giáo dục

với những nội dung giáo dục đã mang lại hiệu quả hoạt động rất cao. Không
những vậy mà trẻ còn nhanh nhẹn, hoạt bát, linh hoạt hơn trong các hoạt
động.
Việc phối hợp với các bậc phụ huynh sẽ nhận được sự quan tâm ủng hộ
về vật chất cũng như tinh thần cho giáo viên, tạo điều kiện thuận lợi cho việc
nghiên cứu và triển khai các đề tài sáng kiến.
Cần lập kế hoạch tổ chức trò chơi cụ thể, hợp lý
Cần lồng ghép tích hợp các trò chơi dân gian vào trong các hoạt động
trong ngày.
Làm tốt công tác phối hợp với phụ huynh trong việc hướng dẫn và tổ
chức trò chơi dân gian
Luôn sưu tầm, đổi mới cách chơi để tạo hứng thú cho trẻ chơi
III/ Các kiến nghị và đề xuất :
1/ Đề xuất với nhà trường:
Cần trang bị đầy đủ trang thiết bị, cơ sở vật chất, tài liệu để giáo viên
có điều kiện nghiên cứu dạy và phục vụ học tập.
Tạo điều kiện cho giáo viên dự giờ, tham quan học tập những tiết tổ
chức trò chơi cho trẻ mẫu để học tập.
Thường xuyên tổ chức các hội thi “trò chơi dân gian cho trẻ” tham gia
với nhiều hình thức chơi khác nhau.
19


2/ Đề xuất với ngành giáo dục:
Tổ chức các chuyên đề thường xuyên để giáo viên tiếp cận với chương
trình mới để nâng cao hơn nữa chất lượng giảng dạy.
Tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn, dự giờ theo cụm... giáo viên
dạy để giáo viên có điều kiện học tập, trao đổi kinh nghiệm về khả năng tổ
chức và sử dụng các biện pháp dạy phù hợp.
Bổ sung, hổ trợ tài liệu mới, băng, đĩa, giảng dạy theo chương trình


21


PHỤ LỤC 2:
MỘT SỐ TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ
1/ Trò chơi: Dung giăng dung dẻ
* Cách chơi:
+ Địa điểm : Trong nhà ngoài sân
+ Số lượng: Từ 5-10 em chơi 1 nhớm
+ Hướng dẫn: Quản trò vẽ sẳn các vòng tròn nhỏ trên đất,số lượng
vòng
tròn ích hơn số người chơi, chơi 1
Khi chơi các bạn nắm áo tạo thành một hàng đi quanh các vùng tròn và
cùng độc”dung dăng dung dè dắc trẽ đi chơi, đi đến cổng trời gặp cậu gặp mợ,
cho cháu về quê, cho dê đi học, cho cóc ở nhà cho gà bới bếp, ngồi xệp xuống
đây” khi đọc hết từ đây các bạn chơi nhanh chóng tìm một vòng tròn và ngồi
xệp xuống. Sẽ có một bạn không có vòng tròn để ngồi tiếp tục xoá vòng tròn
và chơi như trên, lại sẽ có 1 bạn không có, trò chơi tiếp tục khi chỉ còn 2
người.
* Luật chơi
+ Trong 1 khoản thời gian bạn nào khống có vòng thì bị thua
+ Hai bạn ngồi cùng 1 vòng bạn nào ngồi xuóng dưới là thắng
2) Trò chơi: Chi chi chành chành
* Cách chơi và luật chơi:
Người chơi có thể từ 3 người trở lên. Chọn một người đứng ra trước
xòe
bàn tay ra các người khác giơ ngón trỏ ra đặt vào long bàn tay vào. Người xòe
bàn tay đọc thật nhanh:
Chi chi chành chành.

Con thỏ nhảy qua
Bà già ứ ự
23


Chùm rụm chùm rịu (rạ)
Mà ra chân này
Khi đọc hết bài ca "mà ra chân này", ở cuối câu tới chân người nào đó,
thì
thụt chân vào, người nào thụt hết hai chân thì thắng, còn lại người sau cùn
người nào chưa thụt cân vào thì thua. Khi đó những người thắng cuộc chuẩn
bị chạy để người thua cuộc rượt bắt, bắt được bất cứ người nào xả bàn làm lại.
4) Trò chơi: Mèo đuổi chuột
Trò chơi gồm từ 7 đến 10 người. Tất cả đứng thành vòng tròn, tay nắm
tay, giơ cao lên qua đầu. Rồi bắt đầu hát.
Mèo đuổi chuột
Mời bạn ra đây
Tay nắm chặt tay
Đứng thành vòng rộng
Chuột luồn lỗ hổng
Mèo chạy đằng sau
Thế rồi chú chuột lại đóng vai mèo
Co cẳng chạy theo, bác mèo hóa chuột
Một người được chọn làm mèo và một người được chọn làm chuột. Hai
người này đứng vào giữa vòng tròn, quay lưng vào nhau. Khi mọi người hát
đến câu cuối thì chuột bắt đầu chạy, mèo phải chạy đằng sau. Tuy nhiên mèo
phải chạy đúng chỗ chuột đã chạy. Mèo thắng khi mèo bắt được chuột. Rồi
hai người đổi vai trò mèo chuột cho nhau. Trò chơi lại được tiếp tục.
5) Trò chơi: Rồng rắn lên mây
Một người đứng ra làm thầy thuốc, những người còn lại sắp hàng một,

Kế đó, thì thầy thuốc đòi hỏi:
+ Cho xin khúc đầu.
- Những xương cùng xẩu.
+ Xin khúc giữa.
- Những máu cùng me.
+ Xin khúc đuôi. Tha hồ mà đuổi

.

Lúc đó thầy thuốc phải tìm cách làm sao mà bắt cho được người cuối
25