BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

--------------

PHAN THANH VỊNH

GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG
HUYỆN ĐẢO LÝ SƠN, TỈNH QUẢNG NGÃI

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: QUẢN TRỊ DỊCH VỤ DU LỊCH VÀ LỮ HÀNH
Mã số ngành: 60 34 01 03

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 04 năm 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

--------------

PHAN THANH VỊNH

GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG
HUYỆN ĐẢO LÝ SƠN, TỈNH QUẢNG NGÃI

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: QUẢN TRỊ DỊCH VỤ DU LỊCH VÀ LỮ HÀNH
Mã số ngành: 60 34 01 03


H Chí Minh, Trƣờng Đại học Khoa học X hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà
Nội đ truyền đạt những kiến thức và kinh nghi m trong qu trình học tập và nghiên
cứu viết luận văn tâm huyết của t c giả. Với những lời động vi n của Quý Thầy, Cô
đ giúp tôi vƣợt qua những khó khăn trong qu trình nghiên cứu viết luận văn này.
T c giả cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu s c đến Sở Văn hóa, Thể thao và Du
lịch tỉnh Quảng Ng i; Ủy ban Nhân dân huy n đảo Lý Sơn; Bạn b và đ ng nghi p
tại c c cơ quan du lịch đ hỗ trợ tôi trong qu trình thu thập thông tin, tài li u, góp ý
cho t c giả về nội dung nghiên cứu đƣợc đề cập trong luận văn.
Đ ng thời, tác giả xin gửi lời cảm ơn đến gia đình nhỏ của t c giả, nhất là vợ
t c giả, Ngƣời đ động viên và tạo điều ki n thuận lợi về quỹ thời gian cũng nhƣ tài
chính để tôi yên tâm tập trung vào học tập và nghiên cứu viết luận văn.
Thiết nghĩ, thời gian nghiên cứu, cũng nhƣ kiến thức về ph t triển du lịch bền
vững của t c giả luận văn có hạn, cho nên luận văn khó tr nh khỏi những thiếu sót.
Do đó, t c giả rất mong nhận đƣợc những ý kiến đóng góp quý b u của Quý Thầy,
Cô và c c bạn b , đ ng nghi p nhằm góp phần xây dựng luận văn của t c giả đƣợc
hoàn chỉnh hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Tp. Hồ Chí Minh, ngày 09 tháng 02 năm 2018
T c iả luận văn

Phan Thanh Vịnh


iii

TÓM TẮT
Huy n đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ng i với lợi thế là địa danh có th ng cảnh
thiên nhiên độc đ o, có năm ngọn núi án ngự giữa vùng biển Đông. Đến với Lý Sơn,
ngoài vi c thƣởng ngoạn những danh lam th ng cảnh, những tuy t tác thiên nhiên
giữa bốn bề sóng biển, du khách còn có dịp thăm những ngôi nhà cổ có hàng trăm

ABSTRACT
Ly Son district, Quang Ngai province is with the advantage of being a place
with a unique natural landscape, with mountains in the midst of the South China Sea
project. Whilst enjoying the scenic beauty, masterpieces of nature , tourists also
open up themselves the opportunity to visit the old houses that are hundreds of ages,
many historical and cultural kinds of unique traditional festival as well as the
material wealth of sovereignty of the country on the island archipelagos of Hoang Sa
and Truong Sa.
The diversity and originality of the cultural system of objects and intangible
assets will show up for Ly Son a very new face of tourist industry, so that there is a
great number of domestic visitors or foreigners considering Ly Son as one of the
most attractive tourist destinations . Therefore, "Ly Son Tourism development "
helps to develop tourism economy Ly Son as the leading one related to the spirit of
Resolution No. 08-NQ / TW of TU, thereby enabling organizations, individuals and
enterprises to invest in the development of tourism services, create jobs for the local,
contributing to hunger eradication and poverty reduction.
Based on generally practically researching, the evaluation of the factors
affecting the development of sustainable tourism authors proposed "Sustainable
Tourism Development in Ly Son, Quang Ngai" this time is considered as essential
issue for the sustainably economic, cultural - social, resource - environmental
aspects, among many problem arsing
The study has fully concentrated on clarifying the factors influencing the
development of sustainable tourism Ly Son district through the designated list of 30
questions or 30 elements and carrying out a survey tourists in the province research
to determine the essence of every single factor exerting an influence the development
of sustainable tourism in Ly Son district.
From the research results, the authors consult travel specialists, managers,
which proposed a number of key measures for sustainable tourism development in
the district of Ly Son 2025.


vi

1.2.2. Đ nh gi tính bền vững của du lịch dựa vào bộ chỉ tiêu môi trƣờng của Tổ
chức Du lịch Thế giới của Liên hợp quốc - UNWTO ..............................22
1.2.3. C c nguyên t c cơ bản ph t triển du lịch bền vững ..................................24
1.3. Kinh nghi m ph t triển du lịch bền vững và bài học rút ra cho ngành Du lịch
huy n Lý Sơn .............................................................................................................29
1.3.1. Kinh nghi m ph t triển du lịch bền vững ở Malaysia và Indonesia...........29
1.3.2. Kinh nghi m ph t triển du lịch bền vững ở đảo JeJu - Hàn Quốc .............30
1.3.3. Kinh nghi m ph t triển du lịch bền vững Phong Nha - Kẻ Bàng ..............32
1.3.4. Bài học rút ra cho ph t triển du lịch bền vững ở huy n Lý Sơn ................33
T m tắt Chƣơn 1 .....................................................................................................34
Chƣơn 2. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG
HUYỆN ĐẢO LÝ SƠN, TỈNH QUẢNG NGÃI .................................36
2.1. Tổng quan về huy n đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ng i .............................................36
2.2. Tài nguyên du lịch huy n đảo Lý Sơn .................................................................37
2.3. Điều ki n kinh tế - xã hội ảnh hƣởng đến ph t triển du lịch bền vững huy n đảo
Lý Sơn ........................................................................................................................40
2.3.1. C c thành phần kinh tế ...............................................................................40
2.3.2. Thu hút đầu tƣ vào du lịch ..........................................................................41
2.3.3. Cơ sở hạ tầng và hạ tầng x hội ..................................................................42
2.3.4. Phát triển ngu n nhân lực du lịch ...............................................................44
2.4. Thực trạng ph t triển du lịch bền vững đảo Lý Sơn trong thời gian qua .............45
2.4.1. Về kinh tế ..................................................................................................45
2.4.2. Về văn hóa - x hội ...................................................................................51
2.4.3. Về tài nguyên - môi trƣờng .......................................................................54
2.4.4. Về công t c quản lý Nhà nƣớc ..................................................................57
2.5. Phân tích ma trận TOWS .....................................................................................61



DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt

Nội dun viết tắt

BOT

Hợp đ ng xây dựng- kinh doanh - chuyển giao

PPP

Hợp t c công - tƣ

BT

Hợp đ ng xây dựng chuyển giao

FDI

Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài

GDP

Tổng sản phẩm nội địa

GRDP

Tổng sản phẩm trên địa bàn

IUCN

Phƣơng ph p đ nh gi nhanh có sự tham gia của cộng đ ng

PTBV

Ph t triển bền vững

UBND

Ủy ban nhân dân

UNCED

Hội nghị về Môi trƣờng và Ph t triển của Liên hi p quốc

UNESCO

Tổ chức Gi o dục- Khoa học- Văn hóa của Liên hi p quốc

CSHT

Cơ sở hạ tầng

CSVCKTDL

Cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch

VH,TT&D L

Văn hóa, Thể thao và Du lịch


Duyên hải


ix

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Du lịch bền vững và du lịch không bền vững .................................................14
Bảng 1.2. Bộ tiêu chuẩn đ nh gi du lịch bền vững .......................................................18
Bảng 1.3. Các chỉ tiêu chung cho du lịch bền vững........................................................22
Bảng 1.4. Các chỉ tiêu đặc thù của điểm du lịch .............................................................23
Bảng 1.5. H thống chỉ tiêu môi trƣờng dùng để đ nh giá nhanh tính bền vững ........... 24
Bảng 1.6. C c nguyên t c ph t triển du lịch bền vững ................................................... 25
Bảng 2.1. Tài nguyên du lịch huy n Lý Sơn...................................................................37
Bảng 2.2. Cơ sở hạ tầng và hạ tầng x hội huy n Lý Sơn ..............................................42
Bảng 2.3. Thực trạng ngu n nhân lực du lịch huy n Lý Sơn .........................................44
Bảng 2.4. Tình hình khai th c kh ch du lịch của huy n Lý Sơn ....................................45
Bảng 2.5. Tỷ trọng đóng góp GRDP du lịch trong GRDP huy n Lý Sơn ......................47
Bảng 2.6. Thống kê cơ sở lƣu trú trên huy n đảo Lý Sơn ..............................................48
Bảng 2.7. Tổng hợp c c khu du lịch tại đảo Lý Sơn .......................................................49
Bảng 2.8. Thống kê c c di tích trên huy n đảo Lý Sơn ..................................................51
Bảng 2.9. Phân tích ma trận TOWS du lịch bền vững huy n đảo Lý Sơn .....................62
Bảng 2.10. Câu hỏi nghiên cứu c c nhân tố ảnh hƣởng đến sự ph t triển du lịch bền
vững huy n đảo Lý Sơn ...............................................................................66
Bảng 2.11. Tổng hợp câu hỏi chính thức về c c nhân tố ảnh hƣởng đến sự ph t triển
du lịch bền vững huy n đảo Lý Sơn ............................................................67
Bảng 2.12. C c câu hỏi điều tra khảo s t chính thức ......................................................68
Bảng 2.13. Kết quả điều tra khảo s t ..............................................................................69
Bảng 2.14. Kết quả khảo s t ngu n kh ch, mục đích du lịch và sự quay trở lại ............70
Bảng 2.15. Đo lƣờng mức độ hài lòng của du kh ch ......................................................71
Bảng 3.1. Một số chỉ tiêu ngành dịch vụ huy n đảo Lý Sơn đến năm 2020 ..................75

(Chính phủ, 2012).
Huy n đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ng i c ch đất liền 15 hải lý, với nhiều triển vọng
cho sự ph t triển ngành du lịch. Phát triển du lịch ở Lý Sơn có vai trò cực kỳ quan trọng
không chỉ vể mặt kinh tế - xã hội mà còn có vai trò về sinh thái, môi trƣờng và an ninh
quốc phòng. Sự phát triển nhanh của ngành Du lịch Lý Sơn đ góp phần đ ng kể vào
các lợi ích kinh tế - xã hội, trong đó có giảm nghèo, và trở thành ngành kinh tế mũi
nhọn một khi ph t triển du lịch bền vững.
Xuất ph t từ lý luận và thực tiễn trên, học viên cao học chọn đề tài: “Giải pháp
phát triển du lịch bền vững huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi” cho luận văn thạc sĩ
của mình. T c giả kỳ vọng đóng góp c c giải ph p ph t triển du lịch bền vững, làm cơ
sở tham khảo của c c doanh nghi p hoạt động trong lĩnh vực du lịch, cũng nhƣ ngành
Du lịch huy n Lý Sơn, để giúp họ t n tại và ph t triển bền vững trong bối cảnh cơ hội
đi k m nhiều th ch thức và rủi ro toàn cầu hi n nay.
2. Mục tiêu n hiên cứu
Mục tiêu chun : Giải pháp và c c nhân tố ảnh hƣởng đến sự ph t triển du lịch
bền vững huy n đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ng i.
Mục tiêu cụ thể:
-

H thống hóa cơ sở lý luận về ph t triển du lịch bền vững.

-

Phân tích thực trạng ph t triển du lịch bền vững huy n đảo Lý Sơn, tỉnh

Quảng Ng i đặt trong mối liên kết giữa các vùng du lịch và phân tích c c nhân tố ảnh
hƣởng đến sự ph t triển du lịch bền vững tại địa bàn nghiên cứu.


2

- Phương pháp điều tra khảo sát: Thu thập dữ li u nghiên cứu bằng c ch sử
dụng bảng câu hỏi và phỏng vấn kh ch du lịch trong nƣớc và quốc tế, c c doanh nghi p
hoạt động trong lĩnh vực du lịch để đ nh gi c c nhân tố ảnh hƣởng đến sự ph t triển du
lịch bền vững huy n Lý Sơn, tỉnh Quảng Ng i.
- Phương pháp phân tích tài liệu: Nghiên cứu đ sử dụng c c số li u thống kê
thông qua thu thập dữ li u có sẵn, tiến hành lập bảng biểu, vẽ c c đ thị, biểu đ để dễ


3

dàng so s nh và đ nh gi nội dung cần tập trung nghiên cứu. Bên cạnh đó, t c giả luận
văn củng sử dụng phƣơng ph p suy diễn để lập luận và giải thích thế nào là ph t triển
du lịch bền vững tại địa bàn nghiên cứu thông qua c c sơ đ minh họa.
- Phương pháp chuyên gia: Trong qu trình nghiên cứu, t c giả luận văn đ
tham khảo ý kiến c c chuyên gia về du lịch, c c nhà tƣ vấn, c c nhà quản lý du lịch tại
Tp. H Chí Minh, Tp. Đà Nẵng, Tp. Hà Nội và Quảng Ng i làm cơ sở để phân tích c c
nhân tố ảnh hƣởng đến ph t triển du lịch bền vững.
- Phương pháp nghi n c u TOWS (Threats Opportunities Weakness Strength):
Phƣơng ph p phân tích ma trận TOWS đƣợc sử dụng để làm rõ điểm mạnh, điểm yếu,
cơ hội và th ch thức đối với ph t triển du lịch bền vững ở huy n Lý Sơn trƣớc sự tác
động của tình hình trong và ngoài nƣớc.
- Phương pháp điều tra nhanh PRA (Participatory Rural Appraisal): Phƣơng
ph p PRA đƣợc sử dụng để thăm dò, lấy ý kiến đ nh gi của kh ch du lịch về góc độ
kinh tế, x hội, môi trƣờng, quản lý Nhà nƣớc đối với ph t triển du lịch bền vững ở
huy n Lý Sơn, tỉnh Quảng Ng i.
Ngoài ra, trong qu trình nghiên cứu viết luận văn t c giả kế thừa kết quả nghiên
cứu của các công trình nghiên cứu có liên quan đến địa bàn nghiên cứu của t c giả và
các mô hình ph t triển du lịch bền vững của một số địa phƣơng có sự tƣơng đ ng.



của du lịch đến sự ph t triển bền vững. C c nghiên cứu này nhằm giải thích cho sự cần
thiết phải đảm bảo tính toàn vẹn của môi trƣờng sinh th i trong khi tiến hành c c hoạt
động khai th c tài nguyên phục vụ ph t triển du lịch tạo nền tảng ph t triển bền vững.
Hi n nay, trên thế giới đ có nhiều dự n nghiên cứu về ph t triển du lịch bền
vững nhằm hạn chế thấp nhất c c t c động tiêu cực của hoạt động du lịch, đảm bảo sự
ph t triển bền vững. C c nghiên cứu về du lịch bền vững cho thấy du lịch bền vững
không chỉ bảo v môi trƣờng, giữ gìn h sinh th i mà còn quan tâm đến lợi ích kinh tế


5

lâu dài và công bằng x hội. Năm 1999, theo thống kê của Tổ chức Du lịch Thế giới
(UNWTO) đ có trên 100 cuốn s ch và 250 bài b o (công bố quốc tế) bàn về du lịch
bền vững (Lucian Cernar và Julien Gourdon, 2007).
Một số công trình nghiên cứu về ph t triển du lịch bền vững. Cụ thể:
- Du lịch bền vững đƣợc một số công trình đề cập đến nhƣ Ecotourism and
Sustainable Development:Who Owns Paradise? (Honey, 1998); Sustainable Tourism in
Protected Areas: Guidelines for Planning and Management (Eagles và cộng sự, 2002);
"Du lịch bền vững, C i gì là thực sự?"; Tourism and Environment (Hens L, 1998); Báo
cáo của WCED (WCED, 1996); Sustainable Tourism Management (Swarbrook, 1999).
- Công trình nghiên cứu Phát triển bền vững: Các khái niệm và s ưu ti n,
Chương trình Phát triển Li n Hợp Qu c - Sustainable development: Concepts and
Priorities, United Nations Development Programme (Sudhir Anand và Amartya Sen,
1996). Theo đó “Ph t triển bền vững cần đƣợc hiểu một c ch toàn di n, đầy đủ trên cả 3
khía cạnh là: tăng trƣởng kinh tế ổn định, thực hi n tốt tiến bộ và công bằng x hội,
khai th c hợp lý, sử dụng tiết ki m, có hi u quả c c ngu n tài nguyên thiên nhiên và
nâng cao chất lƣợng cuộc sống con ngƣời”. Nghiên cứu này cung cấp c ch nhìn toàn
di n về ph t triển bền vững, trong đó chú trọng một số yếu tố cốt lõi, ƣu tiên hàng đầu
nhƣ bảo v môi trƣờng, xo đói giảm ngh o.
- Công trình nghiên cứu Du lịch và phát triển cộng đồng bền vững- Tourism and

triển bền vững đ đi vào cuộc sống và dần dần trở thành xu thế tất yếu trong sự ph t
triển của đất nƣớc.
Hi n nay, có rất nhiều công trình nghiên cứu về ph t triển bền vững ở nhiều lĩnh
vực kh c nhau, trong đó có lĩnh vực du lịch. Một vài công trình nghiên cứu sau:
- Chính phủ (2004), Định hướng chiến lược phát triển bền vững

Việt Nam,

Chƣơng trình nghị sự 21 của Vi t Nam đƣợc xem là Tuyên ngôn của Vi t Nam về ph t
triển bền vững kinh tế - x hội - môi trƣờng của đất nƣớc giai đoạn từ năm 2005 đến
năm 2020. Sự cần thiết phải ph t triển kinh tế - xã hội của đất nƣớc theo hƣớng bền
vững, Chiến lƣợc này đƣa ra những định hƣớng cơ bản về sử dụng c c ngu n lực
(ngu n tài nguyên thiên nhiên, ngu n lực con ngƣời, ngu n lực vốn, ngu n lực khoa
học và công ngh

) để ph t triển nhanh và có hi u quả kinh tế-xã hội của đất nƣớc,

nâng cao thu nhập cho ngƣời lao động, thực hi n ngày càng tốt hơn sự công bằng và
dân chủ x hội, gìn giữ và bảo v tốt môi trƣờng sinh thái.
- Luận n, “Phát triển du lịch bền vững

Phong Nha - Kẻ Bàng” của Trần

Tiến Dũng (2006), cho rằng để ph t triển du lịch bền vững cần thực hi n c c giải ph p:
(1) Bảo v và khai th c hợp lý môi trƣờng tự nhiên; (2) Bảo v và tôn tạo môi trƣờng
nhân văn; (3) Xây dựng kế hoạch quy hoạch khu du lịch một c ch khoa học và xây
dựng tầm nhìn; (4) Tính to n kỹ và quản lý chặt chẽ sức chứa du kh ch; (5) Đào tạo c n
bộ và nhân viên du lịch có tính chuyên nghi p cao; (6) G n kết chặt chẽ giữa c c tổ
chức, hi p hội du lịch, công ty du lịch và chính quyền địa phƣơng trong vi c quản lý du
lịch bền vững ở c c khu du lịch; (7) Nâng cao tr ch nhi m bảo v môi trƣờng đối với


huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi”, Nguyễn Thanh Tƣởng, Phạm

trung Lƣơng (2015), “Đánh giá s phát triển du lịch bền vững huyện đảo Lý Sơn, tỉnh
Quảng Ngãi”, UBND tỉnh Quảng Ng i (2014), Quy ho ch tổng thể phát triển du lịch
tỉnh Quảng Ngãi đến năm 2020, định hướng đến năm 2025, UBND tỉnh Quảng Ng i
(2015), Quy ho ch phát triển Du lịch huyện đảo Lý Sơn. Các công trình nghiên cứu này
là cơ sở khoa học để t c giả luận văn tham khảo, nghiên cứu chuyên sâu du lịch bền
vững trên địa bàn huy n Lý Sơn, tỉnh Quảng Ng i.
Tóm lại, qua sơ lƣợc về ph t triển du lịch bền vững trên thế giới, và ở Vi t Nam ta
nhận thấy có rất nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm và nổ lực để hƣớng đến ph t triển
bền vững du lịch và c c lĩnh vực kh c. Ở Vi t Nam ph t triển du lịch bền vững là một lĩnh
vực đƣợc Đảng và Nhà nƣớc đặc bi t quan tâm đƣợc thể hi n rõ nét trong Chƣơng trình


8

Nghị sự 21 của Vi t Nam là khung chiến lƣợc để xây dựng c c chƣơng trình hành động.
6. Tính mới và nhữn đ n

p của luận văn

Điểm mới trong nghiên cứu này là t c giả nghiên cứu chuyên sâu về ph t triển du
lịch bền vững tại huy n Lý Sơn. Luận văn đ đƣa ra c c tiêu chí đ nh gi du lịch bền vững
cho huy n Lý Sơn, tỉnh Quảng Ng i trên cơ sở 4 nhóm nhân tố, g m: 1) Nhân tố về h
kinh tế; 2) Nhân tố về h văn hóa - x hội; 3) Nhân về h tài nguyên - môi trƣờng; 4)
Nhân tố về mặt quản lý Nhà nƣớc. Dựa trên tình hình nghiên cứu đ đề cập, luận văn đ
có những đóng góp sau:
6.1. Về phương diện học thuật
1) H thống hóa cơ sở lý luận về ph t triển du lịch bền vững. Đ ng thời, qua kết

. Cơ sở khoa học về ph t triển du lịch bền vững và kinh nghi m thực

tiễn trong ph t triển du lịch bền vững.
Chƣơn

. Đ nh gi thực trạng ph t triển du lịch bền vững và những nhân tố t c

động đến sự phát triển du lịch bền vững tại đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ng i.
Chƣơn 3. Một số giải ph p ph t triển du lịch bền vững tại đảo Lý Sơn, tỉnh
Quảng Ng i đến năm 2025.


10

Chƣơn 1.
CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG VÀ KINH
NGHIỆM THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG
1.1. Lý luận về ph t triển bền vững
1.1.1. Khái niệm về phát triển bền vững
Năm 1980, trong bản “Chiến lƣợc bảo t n thế giới” do Liên minh Quốc tế Bảo
t n Thiên nhiên và Tài nguyên Thiên nhiên (IUCN) đ đƣa ra mục tiêu của ph t triển
bền vững là “đạt đƣợc sự ph t triển bền vững bằng c ch bảo v c c tài nguyên sinh vật”
và thuật ngữ ph t triển bền vững ở đây đƣợc đề cập tới với một nội dung hẹp, nhấn
mạnh tính bền vững của sự ph t triển về mặt sinh th i, nhằm kêu gọi vi c bảo t n c c
tài nguyên sinh vật. Năm 1987, trong B o c o “Tƣơng lai chung của chúng ta”, Ủy ban
Thế giới về Môi trƣờng và Ph t triển (WCED) của Liên hợp quốc, "ph t triển bền
vững" đƣợc định nghĩa là “Sự ph t triển đ p ứng đƣợc nhu cầu của hi n tại mà không
làm tổn thƣơng khả năng cho vi c đ p ứng nhu cầu của c c thế h tƣơng lai”. Nội hàm
về ph t triển bền vững đƣợc t i khẳng định ở Hội nghị Thƣợng đỉnh Tr i đất về Môi
trƣờng và ph t triển tổ chức ở Rio de Janeiro (Brazil) năm 1992 và đƣợc bổ sung, hoàn


Hệ xã hội

Hệ kinh tế

UNESCO

H nh . . Một số mô h nh ph t triển bền vữn
Nguồn: Trương Quang H c, 2017)
1.1.2. Khái niệm về phát triển du lịch bền vững
Kh i ni m ph t triển du lịch bền vững là một kh i ni m rộng và nó không còn mới
ở Vi t Nam, nhƣng rất đa dạng và đƣợc rất nhiều chuyên gia đầu ngành về ngành du lịch
quan tâm. Cho đến nay, qua c c cuộc hội thảo về du lịch, cũng nhƣ c c bài học và kinh
nghi m thực tiễn về sự ph t triển du lịch của nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới
vẫn chƣa đƣa ra một kh i ni m nào đầy đủ và thống nhất.
Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO), “Sự ph t triển bền vững của ngành du lịch
đ p ứng nhu cầu hi n tại của du kh ch và của địa phƣơng du lịch, đ ng thời bảo v và
thúc đẩy cơ hội ph t triển cho tƣơng lai. Butler (1993) cho rằng ph t triển du lịch bền
vững là qu trình ph t triển và duy trì trong một không gian và thời gian nhất định (ở đó
t n tại cộng đ ng, môi trƣờng), thêm nữa sự ph t triển sẽ không làm giảm khả năng thích
ứng môi trƣờng của con ngƣời trong khi vẫn có thể ngăn chặn những t c động tiêu cực tới
sự ph t triển lâu dài. Đây là quan điểm đ nhận đƣợc sự đ ng thuận của c c t c giả kh c
nhƣ Murphy (1994), Mowforth và Munt (1998). Trong khi đó, Machado A.(2003) lại


12

nhấn mạnh đến tính bền vững của c c sản phẩm trong ph t triển du lịch. Nghiên cứu của
Tosun (1998) đề xuất ph t triển du lịch bền vững là một thành phần của ph t triển du lịch
và nó tạo ra những đóng góp đ ng kể hoặc ít hoặc phủ nhận sự duy trì c c nguyên t c của



13

huỷ tài nguyên mà tƣơng lai của du lịch phụ thuộc vào đó, đặc bi t là môi trƣờng tự
nhiên và kết cấu x hội của cộng đ ng địa phƣơng”.
Theo Luật Du lịch Vi t Nam (2005), “Du lịch bền vững là sự ph t triển du lịch
đ p ứng đƣợc c c nhu cầu hi n tại mà không làm tổn hại đến khả năng đ p ứng nhu cầu
về du lịch của tƣơng lai”.
Theo quan điểm của nhiều học giả trên thế giới cho rằng du lịch bền vững là “ho t
động khai thác môi trường t nhiên và văn hóa nhằm thỏa mãn các nhu cầu đa d ng của
khách du lịch, có quan tâm đến các lợi ích kinh tế dài h n, đồng thời tiếp tục duy trì các
khoản đóng góp cho công tác bảo vệ môi trường và góp phần nâng cao m c s ng của
cộng đồng địa phương” (Nguyễn Đình Hòe và Vũ Văn Hiếu, 2001).
Muốn củng cố kh i ni m du lịch bền vững, nhiều nhà nghiên cứu đ nghiên cứu
t c động của du lịch và so s nh c c yếu tố đƣợc coi là bền vững với c c yếu tố đƣợc coi là
không bền vững. Có một số cuộc nghiên cứu đ chỉ ra t c động của du lịch trên cả ba lĩnh
vực kinh tế, môi trƣờng, x hội đ đƣa ra so s nh c c yếu tố đƣợc coi là không bền vững
và c c yếu tố đƣợc coi là bền vững trong ph t triển du lịch (Eagles và cộng sự, 2002;
Hens, 1998; Machado, 2003).
Tóm lại, ph t triển du lịch bền vững cần đƣợc xem xét ở nhiều góc độ kh c nhau
và cho đến nay vẫn còn nhiều quan điểm kh c nhau về ph t triển du lịch bền vững. Vì
vậy, vi c đi đến thống nhất quan điểm về ph t triển du lịch bền vững trong giai đoạn
hi n nay là rất cần thiết và cần thiết hơn bao giờ hết. Theo t c giả luận văn ph t triển du
lịch bền vững chịu sự t c động của nhiều nhân tố, trong đó có 4 nhóm nhân tố cơ bản
đƣợc thể hi n qua mô hình:

Hình 1.2. Mô hình phát triển du lịch bền vữn
(Nguồn: L Đ c Vi n, 2017)