ĐẠ
Ƣ

ĐẠ

NGUYỄN THỊ

Á

Ê

DỤC TINH THẦN LẬP NGHIỆP

VIỆT NAM HIỆ

Y

E

Ƣ ƢỞNG HỒ

ÍM

Ạ SĨ

LUẬ
YÊ

Ê

Ồ

LUẬ
YÊ

Ồ

ÍM

C

M

Ƣ

Ƣ

D
S. Ũ

– 2018

BÌ

ỆT


MĐ

Tôi xin

n


ư

n

H Nội, n

20

n 1n
c

ả

Nguyễn Thị Hiên

2018


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .............................................................................................................................1
1 Lý do chọn đề tài ......................................................................................... 1
2. Tình hình nghiên cứu đề tài ....................................................................... 3
3. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài ................................ 9
4. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của đề tài .......................... 9
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu .............................................. 10
6. Đóng góp .................................................................................................. 10
7. Kết cấu ..................................................................................................... 10
N I DUNG ......................................................................................................................11
ƢƠ

tinh thần lập nghiệp cho thanh n ên

hí M nh về

o dục

ệt Nam ....................................... 23

1.2.1 Giáo dục mục tiêu lập nghiệp cho thanh niên ............................. 23
1.2.2 Giáo dục thanh niên có ý chí, nghị lực, bản lĩnh quyết tấm vượt
qua mọi khó khăn, gian khổ. ................................................................... 27
1.2.3 Giáo dục thanh niên ra sức học tập, nâng cao trình độ, để thanh
niên tham gia vào xây dựng và bảo vệ đất nước. ................................... 33
1.2.4. Giáo dục một số phẩm chất đạo đức trong giáo dục tinh thần lập
nghiệp cho thanh niên ............................................................................. 40
. Phƣơn ph p

o dục thanh n ên lập nghiệp................................... 47


1.3.1 Kết hợp giữa gia đình, nhà trường với xã hội trong việc giáo dục
thanh niên ................................................................................................ 47
1.3.2 Phát huy ý thức tự giáo dục, tự rèn luyện và nêu gương người tốt
việc tốt để giáo dục thanh niên ................................................................ 49
1.3.3 Tập hợp thanh niên trong các tổ chức đoàn để giáo dục thanh
niên ........................................................................................................... 51
Tiểu kết chƣơn
ƢƠ

.................................................................................. 53

Nam hiện nay....................................................................................................................54
2.1.1 Vị trí, vai trò của thanh niên trong sự nghiệp đổi mới của nước ta ... 54
2.1.2 Sự cần thiết phải giáo dục tinh thần lập nghiệp cho thanh niên
Việt Nam hiện nay.................................................................................... 57
2.2 Thực trạn

o dục tinh thần lập nghiệp của thanh n ên

ệt Nam

hiện nay ....................................................................................................... 63
2.2.1 Những thành tựu đã đạt được trong việc giáo dục tinh thần lập
nghiệp cho thanh niên Việt Nam hiện nay ............................................. 63
2.2.2 Những hạn chế trong việc giáo dục tinh thần lập nghiệp cho
thanh niên Việt Nam hiện nay ................................................................ 81
2.2.3 Nguyên nhân ................................................................................... 85
2.3 Một s giả ph p nhằm nân cao chất lƣợn
nghiệp cho thanh n ên

o dục tinh thần lập

ệt Nam hiện nay theo tƣ tƣởng Hồ hí M nh ...... 88

2.3.1 Nâng cao tính tự giác ý thức học tập, rèn luyện của thanh niên
trong giai đoạn hiện nay .......................................................................... 88


2.3.2 Tăng cường sự kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục gia đình, nhà
trường, đoàn thể với xã hội trong việc giáo dục tinh thần lập nghiệp
cho thanh niên ......................................................................................... 91

ĐHQGHN:

Đại học quốc gia Hà Nội

ĐVTN:

Đoàn viên thanh niên

GD-ĐT:

Giáo dục-Đào tạo

KHKT:

Khoa học kỹ thuật

LHTN:

Liên hiệp thanh niên

Nxb:

Nhà xuất bản

TCN:

Trung cấp nghề

TNCS:


thời gian hoạt động cách mạng của mình, Người đã để lại rất nhiều di sản quý
giá cho đất nước và dân tộc Việt Nam. Người là tấm gương sáng cho các thế
hệ thanh niên học tập và noi theo. Trong toàn bộ hệ thống tư tưởng của
Người, Người đã dành một phần không nhỏ để nói và có các bài viết, viết về
những mặt mạnh, yếu..của tầng lớp thanh niên.
Theo quan điểm của Hồ Chí Minh, thanh niên có vai trò quan trọng đối
với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước. Bởi thanh niên là lực lượng đông
đảo trong xã hội, là những người trong độ tuổi sung sức nhất về thể chất, trí
tuệ, năng động sáng tạo,và luôn luôn muốn khẳng định bản thân mình. Tuy
nhiên, họ lại là lực lượng còn khá non trẻ, thiếu kinh nghiệm, Hồ Chí Minh
đã từng nhận xét mặt nhược điểm của Thanh niên “ Khuyết điểm là ham
chuộng hình thức, thiếu thực tế, bệnh cá nhân, bệnh “anh hùng”[40, tr 66] nên
cần được sự quan tâm, giáo dục, chăm lo của các thế hệ đi trước và toàn xã
hội. Nhận thức được điều đó trong quá trình lãnh đạo cách mạng Đảng Cộng
Sản Việt Nam và Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến công tác giáo dục – đào tạo
thế hệ trẻ tương lai của đất nước. Thế hệ thanh niên trước, đã sẵn sàng lên
đường tham gia vào cuộc giải phóng dân tộc. Còn thế hệ thanh niên hiện nay,
phải luôn ý thức được trách nhiệm của mình đối với đất nước, góp phần công
sức của mình vào việc xây dựng nên một đất nước Việt Nam giàu mạnh. Để
xứng đáng với những gì mà Hồ Chí Minh mong đợi “ Non sông Việt Nam có
trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để
sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một
phần lớn ở công học tập của các em”[38, tr 35].

1


Ngày nay, đất nước đang tiến hành công cuộc đổi mới và thực hiện công
nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên, trong đó có
những quan niệm của Người nói về giáo dục tinh thần lập nghiệp cho thanh

của tầng lớp thanh niên và đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng về các lĩnh
vực kinh tế - chính trị - xã hội. Bên cạnh đó, vẫn còn một số bộ phận không
nhỏ của tầng lớp thanh niên đang có hạn chế về mặt nhận thức, hành động, và
mục tiêu, sự nghiệp của mình. Cho nên, chúng ta cần đẩy mạnh việc giáo dục
tinh thần lập nghiệp cho thanh niên Việt Nam hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí
Minh là rất cầnthiết, phù hợp với mặt lý luận và thực tiễn của nước ta.Vì vậy,
tác giả chọn đề tài“

o dục tinh thần lập nghiệp cho thanh n ên

ệt

Nam hiện nay theo tƣ tƣởng Hồ hí M nh” làm đề tài luận văn của mình.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
2.1 Những công trình liên quan đến đề tài:
Hiện nay, vấn đề về giáo dục thanh niên, lập nghiệp của thanh niên đã
được rất nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu và nghiên cứu thanh niên
theo nhiều góc độ khác nhau.
*Những công trình nghiên cứu về lập nghiệp và tinh thần lập nghiệp của
thanh niên Việt Nam hiện nay
Thanh Diệu (2005), “Tri th c l p nghi p”Nxb Từ điển bách khoa, Hà
Nội. Tác giả đã đề cập những vấn đề về lập nghiệp của thanh niên, hướng dẫn
những kinh nghiệm ứng xử trong giao tiếp hàng ngày, các lĩnh vực của xã hội.
Đặc biệt, trong quá trình lập nghiệp của thanh niên, tác giả đã hướng dẫn cho
thanh niên những kinh nghiệm để duy trì việc làm; sức khỏe, mục đích và
nghệ thuật kinh doanh của thanh niên; phong cách lãnh đạo; phương pháp làm
việc sao cho phù hợp và đạt hiệu quả cao.
Trần Đình Thêm (2009), “L p nghi p”Nxb Phương Đông, Hà Nội.
Trong cuốn sách này, tác giả đã giới thiệu cho các thanh niên, sinh viên mới
3


i n ọc t p, l p nghi p”, Tạp chí Tâm lý học, số 11,

2009. Tác giả đã đánh giá một cách khách quan những mặt ưu điểm và nhược
điểm của tình hình hướng nghiệp cho các bạn học sinh học ở các trường
Trung học Phổ thông hiện nay. Từ những mặt hạn chế của thực trạng hướng
nghiệp của các trường hiện nay, tác giả đã đề ra các giải pháp để làm tăng vai
trò của công tác hướng nghiệp cho bạn học sinh.Mục đích là giúp các bạn học
sinh định hình được việc lựa chọn nghề nghiệp cho chính mình.
Chu Nam Chiếu “Họ

i : ĩn n

ôn

ể thi

d n

học sinh th kỉ 21”(2011), Nxb Kim Đồng. Cuốn sách đã giới thiệu những
câu chuyện và đưa ra những lời khuyên về việc tư trang bị đầy đủ năng lực và
tri thức, tự tin thấu hiểu bản thân, óc sáng tạo, năng động, khả năng thu thập
và xử lý thông tin, đức tính trung thực trong hợp tác với người khác, năng lực
giải quyết vấn đề và hòa giải mâu thuẫn…. giúp các bạn trẻ có khả năng làm
việc thành công khi bước vào con đường lập nghiệp.
Hải Uyên “L n
kinh t nôn -

n ni n
th pc

Nguyễn Phương Hồng, “Nhữn b i ọc kinh nghi m c
n ni n

p n

p nghi p”(1997), Nxb Thanh Niên, Hà Nội. Tác giả đã tổng kết

những thành tựu đã đạt được từ các phong trào thanh niên lập nghiệp. Qua đó,
tác giả cũng nêu ra sáu bài học kinh nghiệm từ phong trào thanh niên lập
nghiệp: là một chủ trương đúng đắn, kịp thời, phù hợp với nguyện vọng bức
xúc của thanh niên, tạo cơ hội cho thanh niên phát huy tinh thần lao động và
áp dụng những thành tựu khoa học, công nghệ để xây dựng đất nước, sức
sống của phong trào là sự kết hợp hài hòa, thống nhất giữa lợi ích của đất
nước với lợi ích của gia đình, hoạt động của phong trào thanh niên lập nghiệp
là đảm bảo đúng đường lối, chính sách pháp luật của nhà nước, sự lãnh đạo
thống nhất giữa các ngành, các cấp từ trung ương đến cơ sở là điều kiện để
phong trào phát triển mạnh mẽ, toàn diện… Tuy nhiên, tác phẩm tổng kết
những kinh nghiệm của phong trào thanh niên lập nghiệp từ những năm đầu
của thế kỉ 21, chính vì vậy, do yêu cầu của thực tiễn đặt ra cần phải tiếp tục đi
sâu nghiên cứu để thấy vai trò của thanh niên trong quá trình lập nghiệp.
Nguyễn Tiến Đoàn, “N ười l p nghi p”(2015), Nxb Văn hóa văn nghệ
thành phố Hồ Chí Minh. Tác giả đã tập hợp những kinh nghiệm quý báu cho
những người bắt đầu lập nghiệp. Từ đó, dựa vào những kinh nghiệm mà tác
giả đã tổng kết thì họ sẽ biết cách gặt hái những thành công trên con đường

5


lập nghiệp của mình: gợi ý ra các ý tưởng và hướng dẫn lập ra những kế
hoạch để thanh niên khởi nghiệp.

n

ự nghi p ôn n i p

ực c
, i n ại

n ni n, ọc
ấ nước” của

tác giả Nguyễn Thị Phương Hồng, Luận án tiễn sĩ Viện nghiên cứu Chủ nghĩa
Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, năm 1996. Tác giả đã nêu ra vị trí, vai
trò của thanh niên trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước,
những chính sách đào tạo thanh niên cho phù hợp với công cuộc hiện đại hóa
của đất nước. Đề xuất các quan điểm, giải pháp chính sách để giúp thanh niên
nắm bắt các cơ hội việc làm và phát triển nghề nghiệp của họ.
* Những công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và
giáo dục thanh niên
Văn Tùng “ Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh
niên”(1997), Nxb Thanh Niên, Hà Nội. Tác giả đã trình bày những luận điểm
cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, bồi dưỡng thanh niên qua
6


các thời kỳ cách mạng. Nội dung giáo dục, bồi dưỡng thanh niên trong tư
tưởng Hồ Chí Minh. Phương châm, phương pháp giáo dục, bồi dưỡng thanh
niên trong tư tưởng Hồ Chí Minh.
“Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục - đào tạo thanh niên ở
nước ta hiện nay” Luận án tiến sĩ của tác giả Đoàn Nam Đàn, năm 2000. Tác
giả đã làm rõ các nội dung cơ bản về giáo dục và đào tạo thanh niên. Trên cơ

nghiệp của thanh niên hiện nay. Các tác phẩm trên còn là nguồn tài liệu quý
để tôi tham khảo, kế thừa có chọn lọc khi triển khai đề tài của mình. Tuy
nhiên, những khó khăn, thách thức trong việc lập nghiệp của thanh niên cần
phải tiếp tục được làm rõ bởi do yêu cầu của thực tiễn khách quan, để đề xuất
những phương hướng, giải pháp cho thanh niên lập nghiệp hiện nay. Bên cạnh
đó, chưa thấy công trình nào nghiên cứu về giáo dục tinh thần lập nghiệp cho
thanh niên Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Do vậy,vấn đề lập nghiệp
của thanh niên Việt Nam cần được tiếp tục đi sâu nghiên cứu.
2.2 Những điểm mới của luận văn:
Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên đã được rất nhiều nhà
nghiên cứu, nghiên cứu dưới những góc độ khác nhau. Từ đó, chúng ta thấy
tầm quan trọng của tầng lớp thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ
quốc. Vì vậy, chúng ta cần phải có nhũng chính sách đào tạo, giáo dục tầng
lớp thanh niên sao cho phù hơp, nhằm phát huy hết năng lực của thanh niên
trong công cuộc hiện đại hóa hiện nay. Tuy nhiên, nghiên cứu thanh niên về
khía cạnh lập nghiệp thì vẫn còn là hướng nghiên cứu mới. Vì vậy luận văn
tập trung đi sâu nghiên cứu thực trạng lập nghiệp của thanh niên hiện nay. Từ
đó, nêu ra sự cần thiết phải vận dụng quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục
tinh thần lập nghiệp cho thanh niên. Đề xuất ra những giải pháp để nhằm nâng
cao hiệu quả công tác giáo dục tinh thần lập nghiệp cho thanh niên hiện nay.

8


3. Mục đích n h ên cứu và nh ệm vụ n h ên cứu đề tà
3.1 Mục đích nghiên cứu đề tài:
Nghiên cứu những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo
dục tinh thần lập nghiệp cho thanh niên và nghiên cứu thực trạng lập nghiệp
của thanh niên Việt Nam hiện nay. Từ đó đề xuất những giải pháp nhằm nâng
cao tinh thần lập nghiệp cho thanh niên Việt Nam hiện nay theo tư tưởng Hồ

nghĩa Mác – Lênin, các văn kiện của Đảng, đường lối của Đảng về thanh niên
và giáo dục thanh niên
Cơ sở thực tiễn của luận văn là thực trạng lập nghiệp của thanh niên Việt
Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhà nước.
5.2 Phương pháp nghiên cứu đề tài:
Luận văn dựa vào phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng
và chủ nghĩa duy vật lịch sử, đặc biệt sử dụng phương pháp logic và lịch sử,
phân tích tài liệu, thống kê, so sánh, tổng kết thực tiễn.
. Đón

óp

Với đề tài “Giáo dục tinh thần lập nghiệp cho thanh niên Việt Nam hiện
nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh” luận văn góp phần sáng tỏ nội dung về thực
trạng lập nghiệp cho thanh niên Việt Nam hiện nay và đề xuất một số giải
pháp nhằm nâng cao tinh thần lập nghiệp cho của thanh niên nước ta hiện
nay.
Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo
phục vụ cho việc học tập và nghiên cứu các vấn đề như: học tập và làm theo
tư tưởng, đạo đức và tác phong Hồ Chí Minh….
7. Kết cấu
Ngoài phần mở đầu và kết luận, mục lục, danh mục tài liệu tham
khảo, luận văn gồm có 2 chương
Chương 1: Nộ dun quan đ ểm của Hồ Chi Minh về
thần lập nghiệp cho thanh n ên

o dục tinh

ệt nam.


1.1.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về Giáo dục
Giáo dục theo từ điển bách khoa Việt Nam “Là một quá trình đào tạo
con người một cách có mục đích, nhằm chuẩn bị cho con người tham gia vào
đời sống xã hội, tham gia vào lao động sản xuất, nó được thực hiện bằng cách
tổ chức việc truyền thụ và lĩnh hội những kinh nghiệm lịch sử - xã hội của
loài người”[4, tr 124]. Như vậy, giáo dục là một hiện tượng đặc trưng của xã
loài người, giáo dục hướng tới con người thông qua một hệ thống các biện
pháp tác động nhằm truyền thụ những tri thức và kinh nghiệm, rèn luyện kỹ
năng và lối sống, bồi dưỡng tư tưởng và đạo đức cần thiết cho đối tượng, giúp
hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất, nhân cách phù hợp với mục
đích, mục tiêu chuẩn bị cho đối tượng tham gia lao động sản xuất và đời sống
xã hội.
Theo quan niệm Hồ Chí Minh thì giáo dục là yếu tố quyết định quan
trọng để nâng cao sự hiểu biết, trình độ học vấn, chuyện môn nghiệp vụ...
Giáo dục sẽ giúp cho người học có kiến thức về lịch sử, văn hóa của dân tộc
Việt Nam và thế giới. Người hiểu được tác dụng của giáo dục đối với một dân
tộc mà dốt nát, tối tăm đang ngự trị mấy chục năm qua, thể hiện qua câu nói
của “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu” [38, tr 7].Giáo dục sẽ giúp con
người có tri thức mới mà còn là động lực thúc đẩy sự phát triển của cả dân
tộc. Người luôn quan tâm đến giáo dục và đặt nó lên hàng đầu ngay sau khi
nước Việt nam Dân Chủ Cộng Hòa ra đời. Do vậy, theo quan niệm của Hồ
Chí Minh về giáo dục thể hiện ở những khía cạnh sau:
11


Thứ nhất, giáo dục gắn với với mục tiêu, nhiệm vụ, từng thời kì của đất
nước.Trong Thư gửi các học sinh nhân Ngày khai trường đầu tiên dưới chế độ
dân chủ cộng hoà, tháng 9-1945, Người viết: “Ngày nay các em được cái may
mắn hơn cha anh là được hấp thụ một nền giáo dục của một nước độc lập, một
nền giáo dục nó sẽ đào tạo các em nên những người công dân hữu ích cho

về chất so với nền giáo dục phong kiến xa rời thực tế, và nền giáo dục thực
dân đồi bại, xảo trá.Theo Hồ Chí Minh, giáo dục phải luôn luôn gắn với thực
tiễn Việt Nam, học đi đôi với hành, lý luận đi đôi với thực tế, học tập phải kết
hợp với lao động sản xuất. Học phải đi đôi với hành, lý luận phải được liên hệ
với thực tiễn. Học phải gắn với hành, học mà không hành, không áp dụng vào
thực tế khác nào chiếc hòm đựng đầy sách, hành mà không học thì hành
không trôi chảy. Người chỉ rõ: “Lý luận phải đem ra thực hành. Thực hành
phải nhằm theo lý luận. Lý luận cũng như cái tên (hoặc viên đạn). Thực hành
cũng như cái đích để bắn. Có tên mà không bắn, hoặc bắn lung tung, cũng
như không có tên. Lý luận cốt để áp dụng vào thực tế. Chỉ học thuộc lòng, để
đem loè thiên hạ thì lý luận ấy cũng vô ích. Vì vậy, chúng ta phải gắng học,
đồng thời học thì phải hành...”[39, tr 275]. Trong bài nói chuyện với cán bộ,
sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội ngày 21-10-1964, Bác đã ân cần
chỉ bảo: “Các cháu học sinh không nên học gạo, không nên học vẹt. Bác
không cần giải thích học gạo, học vẹt là thế nào vì các cháu biết cả rồi. Học
phải suy nghĩ, học phải liên hệ với thực tế, phải có thí nghiệm và thực hành.
Học với hành phải kết hợp với nhau”[48, tr 402]
Ngoài phương châm giáo dục đã nêu, cần coi trọng sự phối hợp giữa nhà
trường với gia đình và xã hội. Người chỉ rõ giáo dục các em là việc chung của
gia đình, trường học và xã hội. Các bậc phụ huynh, thầy giáo phải cùng nhau
phụ trách, trước hết phải gương mẫu cho các em trước mọi việc. Theo quan
điểm của Hồ Chí Minh, phải xây dựng những người thầy giáo tốt - yêu nghề,
13


yêu trường, luôn tất cả vì học sinh thân yêu, không ngừng trao dồi đạo đức
cách mạng. Phải thường xuyên tự bồi dưỡng, nâng cao tay nghề, trình độ
chuyên môn, phương pháp sư phạm để thực sự là tấm gương sáng cho học
sinh noi theo. Để có một nền giáo dục đạt chất lượng, hiệu quả cao, thì phải
thật sự dân chủ, bình đẳng trong giáo dục; phải gắn liền với thi đua và phương

cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước. Hiện nay, thanh niên là nguồn nhân lực
dồi dào, có tiềm năng to lớn trong sự nghiệp đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước
Trong các bài viết của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cập đến vai
trò, vị trí của thế hệ trẻ đối với công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và xây
dựng đất nước. Theo Người, thế hệ trẻ là một lực lượng hùng hậu bao gồm
thanh niên, thiếu niên và nhi đồng trong đó thanh niên có vai trò quan trọng
nhất. Bởi thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan
trọng quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc. Là lực lượng chủ yếu trên nhiều
lĩnh vực, đảm nhiệm những công việc quan trọng của đất nước. Thanh niên là
“rường cột” của nước nhà, là “người chủ tương lai của nước nhà”. Người nói:
“nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh
niên”[39, tr 216]. Thế hệ trẻ là lực lượng to lớn, vững chắc trong cuộc kháng
chiến kiến quốc và thanh niên có vinh dự lớn thì trách nhiệm cũng lớn lao.
Giải phóng dân tộc, cũng là giải phóng thanh niên. Do đó, thanh niên phải
hăng hái tham gia vào sự nghiệp đấu tranh của dân tộc. Hồ Chí Minh sớm
nhận thấy sức mạnh của tuổi trẻ, bởi đây là lứa tuổi nở rộ những tiềm năng,
sức mạnh cả về thể chất, trí tuệ và tinh thần.
Trong phần phụ lục nhan đề “Gửi thanh niên Việt Nam” của Nguyễn Ái
Quốc đã chỉ trích một số thanh niên cam chịu làm nô lệ và thiết tha kêu gọi
thanh niên đề cao lòng yêu nước. Người đã chỉ rõ: “Đông Dương đáng thương
hại! Người sẽ nguy mất nếu đám thanh niên già cỗi của Người không sớm hồi
sinh”[36, tr 144]. Hồ Chí Minh đã chỉ rõ, đất nước sẽ không còn nếu thanh
15


niên không được “hồi sinh”và thức tỉnh. Để hồi sinh, thức tỉnh bộ phận quan
trọng của dân tộc, Hồ Chí Minh đã mở trường huấn luyện chính trị, xuất bản
sách báo, sáng lập ra Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội để thức
tỉnh một thế hệ thanh niên yêu nước. Chính vì vậy, mỗi khi viết và nói về
thanh niên, Hồ Chi Minh thường viết một cách đơn giản, ngắn ngọn, với mục

lại có hạn. Vì thế học sẽ không bao giờ là đủ, học cần phải có ý trí và lòng
quyết tâm. Học tập là một yếu tố quan trọng, không những giúp cho chính bản
thân mỗi người học có một tương lai tốt đẹp mà còn giúp cho đất nước ngày
một giàu mạnh.
Khi nói về thanh niên với tính chất là lực lượng to lớn là đội quân xung
kích trên mọi mặt trận: Thanh niên phải khẳng định vai trò của mình trước
vận mệnh của đất nước. Hồ Chí Minh khẳng định: “Thanh niên là người tiếp
sức cách mạng cho thế hệ thanh niên già và là người dìu dắt thế hệ thanh niên
tương lai; là lực lượng cơ bản trong bộ đội, công an, dân quân tự vệ; thanh
niên đi đầu, sẵn sàng thực hiện bất cứ nhiệm vụ nào, ở nơi khó khăn nguy
hiểm nào, luôn thực hiệu khẩu hiệu “Đâu Đảng cần thì thanh niên có, việc gì
khó thì thanh niên làm”[47, tr 90]. Trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã
hội, Hồ Chí Minh chỉ rõ: “ thanh niên là người xung phong trong công cuộc
phát triển kinh tế và văn hóa, trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội”[47,
tr 298]…Có thể thấy, thanh niên có mặt ở hầu hết các lĩnh vực của đời sống,
luôn tiên phong, gương mẫu, đi đầu trong công việc, sẵn sàng chấp nhận gian
khổ, khó khăn, xứng đáng là lực lượng nòng cốt, là rường cột của nước nhà.
Như vậy, khi nói về thanh niên Hồ Chí Minh cho rằng: thanh niên là lực
lượng năng động sáng tạo, giàu nghị lực, có lý tưởng cao đẹp, có thể đảm
nhận trách nhiệm và sẵn sang hoành thành tốt các nhiệm vụ mà Đảng và nhà
nước giao phó.

17


1.1.3 Quan điểm của Hồ Chí Minh về Giáo dục tinh thần lập nghiệp
Theo từ điển bách khoa Việt Nam “Lập nghiệp” đó là gây dựng nên sự
nghiệp[ 4, tr 218]. Như vậy, có thể hiểu lập nghiệp, chính là sự bắt đầu tự
quyết định đến tương lai của chính mình.
Theo quan điểm của Mác “tinh thần” đó là sự phản ánh thế giới khách