HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT
NAM

LẠI HỒNG QUÂN

GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO
NGHỀ NÔNG NGHIỆP CHO LAO ĐỘNG NÔNG
THÔN HUYỆN QUỲNH PHỤ - TỈNH THÁI BÌNH

Chuyên ngành:

Kinh tế nông nghiệp

Mã số:

60.62.01.15

Người hướng dẫn:

PGS.TS. Nguyễn Thị Minh Hiền

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả
nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào.
Tôi cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm
ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày


năm 2016

Tác giả luận văn

Lại Hồng Quân

ii


MỤC LỤC
Lời cam đoan .....................................................................................................................
i

Lời

cảm

ơn

........................................................................................................................ ii Mục lục
........................................................................................................................... iii Danh
mục viết tắt ............................................................................................................. vi
Danh mục bảng ...............................................................................................................
vii

Danh

mục


3

Đối tượng nghiên cứu .........................................................................................

1.3.2
3

Khách thể nghiên cứu .........................................................................................

1.3.3
3

Đối tượng khảo sát..............................................................................................

1.4.
4

Phạm vi nghiên cứu ............................................................................................

1.4.1.
4

Phạm vi về nội dung ...........................................................................................

1.4.2.
4

Phạm vi về không gian .......................................................................................

1.4.3.


2.1.2.
lao

Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo nghề nông nghiệp cho
động nông thôn ...................................................................................................
8

2.1.3.
10
2.2.
11
2.2.1.
số

Tiêu chí đánh giá chất lượng dạy nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn .....
Cơ sở thực tiễn..................................................................................................
Kinh nghiệm đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn ở một
quốc gia trên thế giới và trong khu vực ............................................................ 11

2.2.2.
số

Kinh nghiệm đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn ở một
địa phương của Việt Nam. ................................................................................ 15

2.3.
19

Tổng quan nghiên cứu liên quan ......................................................................


Phương pháp thu thập thông tin và xử lý số liệu .............................................. 25

3.2.3.

Phương pháp xử lý số liệu ................................................................................ 26

3.2.4.

Phương pháp phân tch ..................................................................................... 26

3.2.5.

Khung lý thuyết ................................................................................................ 27

3.2.6.

Hệ thống các chỉ tiêu phân tích ........................................................................ 27

Phần 4. Kết quả nghiên cứu và thảo luận ...................................................................
29
4.1.

Khái quát công tác đào tạo nghề nông nghiệp cho nông dân trên địa bàn
huyện ................................................................................................................ 29

4.2.

Thực trạng đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn trên địa
bàn huyện..........................................................................................................

4.2.7.

Đánh giá về chất lượng đào tạo nghề nông nghiệp cho nông dân ở huyện
Quỳnh Phụ ........................................................................................................ 50

4.3.

Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo nghề nông nghiệp cho nông
dân trên địa bàn huyện Quỳnh
Phụ....................................................................55

4.3.1.

Nhóm yếu tố bên trong ..................................................................................... 55

4.3.2.

Nhóm nhân tố bên ngoài................................................................................... 59

4.4.

Định hướng và giải pháp đào tạo nghề nông nghiệp cho nông dân ở huyện
Quỳnh Phụ ...........................................................................................................62

4.4.1.

Các căn cứ xác định giải pháp .......................................................................... 62
4



71

4.5.6.

Giải pháp về vốn, đất đai và cơ chế chính sách của địa phương đối với
công tác dạy và học nghề.................................................................................. 72

Phần 5. Kết luận và kiến nghị ......................................................................................
77
5.1.

Kết luận............................................................................................................. 77

5.2.

Kiến nghị .......................................................................................................... 78

5.2.1.

Đối với Nhà nước ............................................................................................. 78

5.2.2.

Đối với UBND tỉnh và Sở Lao động thương binh và xã hội tỉnh Thái Bình ........ 79

TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................................. 80
PHỤ LỤC ....................................................................................................................... 83

5


: Kế hoạch

KHCN

: Khoa học công nghệ

KHKT

: Khoa học kỹ thuật

LB&TBXH

: Lao động và thương binh xã hội

LĐNT

: Lao động nông thôn

NTM

: Nông thôn mới PTNT

: Phát triển nông thôn
TCNN

: Trung cấp nông nghiệp

THCS

: Trung học cơ sở THPT

Bảng 4.5. Kết quả hoạt động tuyên truyền của huyện Quỳnh Phụ từ năm 2013 - 2015..
36
Bảng 4.6. Ý kiến của các học viên về hoạt động tuyên truyền .................................... 37
Bảng 4.7. Hình thức đào tạo nghề nông nghiệp cho nông dân trên địa bàn huyện
Quỳnh Phụ ................................................................................................... 40
Bảng 4.8. Kết quả thực hiện mô hình dạy nghề cho nông dân trên địa bàn huyện
Quỳnh Phụ ................................................................................................... 41
Bảng 4.9. Các nghề và số lượng nông dân được đào tạo nghề trên địa bàn huyện
Quỳnh Phụ ................................................................................................... 42
Bảng 4.10. Tổng hợp kết quả đào tạo nghề nông nghiệp của huyện Quỳnh Phụ từ
năm 2013 đến năm 2015 ..............................................................................
43
Bảng 4.11. Kết quả đào tạo nghề nông nghiệp cho nông dân huyện Quỳnh Phụ qua
các năm ........................................................................................................ 46
Bảng 4.12. Đánh giá của người lao động về học nghề ngắn hạn tại huyện Quỳnh Phụ .....
51
Bảng 4.13. Chương trình khung đào tạo nghề nông nghiệp cho nông dân trên địa
bàn huyện Quỳnh Phụ ..................................................................................
56
Bảng 4.14. Cơ sở vật chất của địa phương phục vụ đào tạo nghề nông nghiệp cho
nông dân trên địa bàn huyện ........................................................................
58
Bảng 4.15. Kinh phí đào tạo nghề nông nghiệp cho nông dân trên địa bàn huyện
vii


Quỳnh Phụ ................................................................................................... 59
Bảng 4.16. Nhu cầu đào tạo nghề nông nghiệp của lao động nông thôn ....................... 60
Bảng 4.17. Nhu cầu đào tạo nghề nông nghiệp của lao động nông thôn ....................... 64


thôn thực hiện theo Thông tư liên tịch số 112/TTLT-BTC-BLĐTB&XH ngày
30/07/2010 của liên bộ về Hướng dẫn quản lý và sử dụng kinh phí thực hiện đề án
đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020 và Quyết định số 265/QĐUBND ngày 29/01/2013 của UBND tỉnh Thái Bình quy định mức hỗ trơ chi phí
đào tạo nghề thuộc đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020.
Quỳnh Phụ là một huyện thuần nông của tỉnh Thái Bình, những năm qua
tiến trình CNH - HĐH trên địa bàn huyện diễn ra mạnh mẽ, nhiều khu công
nghiệp, cụm công nghiệp được đầu tư xây dựng. Hiện nay, công tác đào tạo nghề
nói chung và đào tạo nghề nông nghiệp nói riêng ở huyện Quỳnh Phụ đã
đạt được những kết quả nhất định kể cả về quy mô và chất lượng đào tạo.
Tổng số lao động đã được ĐTN theo Đề án 1956 của Thủ tướng Chính phủ
là 10.889 người, tăng 9.599 học viên = 844% so với giai đoạn từ 2005 đến 2009.
Ngoài số học viên được tham gia học nghề từ nguồn kinh phí thực hiện theo
Quyết định
9


1956/QĐ-TTg của các cơ sở dạy nghề triển khai thực hiện dạy nghề trên địa bàn
huyện Quỳnh Phụ, mỗi năm có hàng nghìn lao động được đào tạo nghề tại các
trường chuyên nghiệp, cơ sở ĐTN tại các tỉnh, huyện trên toàn quốc.
Để có được những kết quả trên, UBND huyện Quỳnh Phụ đã chỉ đạo các

10


cơ quan chức năng thực hiện tốt công tác tuyên truyền qua đó tạo được
sự chuyển biến tch cực trong sự nhận thức của các cấp ủy đảng, các ngành, các
tổ chức chính trị xã hội và người lao động về vai trò quan trọng của dạy nghề cho
nông dân đối với phát triển nguồn nhân lực nông thôn, góp phần tạo việc
làm, xóa đói giảm nghèo, nâng cao mức sống, phát triển kinh tế xã hội ở nông
thôn và xây dựng nông thôn mới. Đa dạng hóa các hình thức đào tạo nghề

tạo nghề và định

11


hướng tìm việc sau đào tạo nghề; 6) Giải pháp về vốn, đất đai và cơ chế chính
sách của địa phương đối với công tác dạy và học nghề; 7) Giải pháp về hoàn
thiện hệ thống dạy nghề;
Từ khóa: Đào tạo nghề; Đào tạo nghề cho lao động nông thôn; Quyết định
1956; Quyết định 971; Huyện Quỳnh Phụ.

12


THESIS ABSTRACT
Vocational training for rural workers in general and agricultural
vocational training for rural workers in particular is the cause of the Party, the
State, the various levels, sectors and civil society. This aims to improve the
quality of rural labor, meet the requirements of the new

rural

construction, restructuring the agricultural sector, and serving the cause of
industrialization and modernization of agriculture and rural areas. Vocational
training for rural labors in Vietnam is currently implemented under the
Decision No.1956/QD- TTg dated 27/11/2009 of the Prime Minister on
approving the project "Vocational training for rural workers up to 2020 and
Decision 971/QD-TTg dated 01/07/2015 of the Prime Minister on the
amendments to Decision No.1956/QD-TTg dated 27/11/2009 of the Prime
Minister for approval project "vocational training for rural workers up to 2020".

change in the perception of the party committees, social and political
organizations and employees about the important role of vocational training for
farmers for development of rural human resources; contributing to job creation,
poverty reduction, improving living standards, socio-economic development in
rural areas, and new rural construction. Diversifying the forms of agricultural
vocational training for farmers to meet the needs of the learner, such as job
training, free short-term training, training, and knowledge sharing seminars.
The implementation of policies for vocational training for farmers in the
districts be periodically organized briefings for deployment tasks in a timely
manner.
Besides these advantages, there are still limitations in the agricultural
vocational training for farmers in the districts. Particularly, the written
instructions from the ministries, departments, agencies sometimes are untimely,
affecting the implementation of the local. The approval of the training costs for
each specific profession remains slow, afecting the organization of the class.
Sources of funding for vocational training for farmers are generally low,
leading many difficulties for organization of the class. In addition to this, low
supportive funds and insufficient allocation, unclear procedure are the existing
limitation in financial support issues. Other constraints of agricultural
vocational training are lacking of facilities and equipment for training, lack of
agricultural lecturers as well as agricultural lectures. Furthermore, vocational
training situation is not consistent with the needs and conditions of the
13


learner, not tied to socio-economic development plans of the district and
employment needs of the enterprises.

14


chất lượng cuộc sống. Chuyển mạnh dạy nghề cho lao động nông thôn từ dạy
theo năng lực sẵn có của cơ sở dạy nghề sang dạy theo nhu cầu học nghề của
lao động nông thôn và yêu cầu của thị trường lao động; gắn dạy nghề với
chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, từng
vùng, từng ngành, từng địa phương. Đổi mới và phát triển công tác dạy nghề
cho lao động nông thôn theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo và
tạo điều kiện thuận lợi để lao động nông thôn tham gia học nghề phù hợp với
trình độ học vấn, điều kiện kinh tế và nhu cầu học nghề của mình.
Công tác dạy nghề cho lao động nông thôn của nước ta hiện đang thực hiện
theo Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày 27/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ về
phê duyệt Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” và
Quyết định 971/QĐ-TTg ngày 01/07/2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc sửa
đổi bổ sung Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày 27/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ
phê duyệt Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020”. Từ Trung
ương đến các địa phương đều đã thành lập và kiện toàn Ban chỉ đạo thực hiện Đề
án, ban hành hệ thống các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn; hầu hết các
địa phương đưa nội dung dạy nghề cho lao động nông thôn vào Nghị quyết Đại hội
Đảng bộ Tỉnh/Thành phố nhiệm kỳ 2016 - 2020. Nhiều địa phương đã phê duyệt
kế hoạch triển khai thực hiện Đề án hàng năm, ban hành văn bản hướng dẫn của
liên ngành Lao động - Thương binh và xã hội, Tài chính, Nông nghiệp và Phát triển
nông thôn về triển khai Đề án trên địa bàn.
1


Tại Thái Bình, việc tổ chức thực thi chính sách đào tạo nghề đã được triển
khai khá đồng bộ. Giai đoạn từ năm 2010 - 2015 việc dạy nghề cho lao động nông
thôn thực hiện theo Thông tư liên tịch số 112/TTLT-BTC-BLĐTB&XH ngày
30/07/2010 của liên bộ về Hướng dẫn quản lý và sử dụng kinh phí thực hiện đề
án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020 và Quyết định số
265/QĐ- UBND ngày 29/01/2013 của UBND tỉnh Thái Bình quy định mức hỗ trơ chi

cơ cấu kinh tế, thúc đẩy quá trình CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn của
huyện Quỳnh Phụ nói riêng, tỉnh Thái Bình nói chung.

3