BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG
ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
NGUYỄN THỊ TUYẾT
QUẢN LÝ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP THEO
TIẾP CẬN HỢP TÁC Ở CÁC TRƯỜNG THCS TRÊN
ĐỊA BÀN HUYỆN PHÙ NINH, TỈNH PHÚ THỌ
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2017
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI
HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
NGUYỄN THỊ TUYẾT
QUẢN LÝ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP THEO TIẾP CẬN HỢP
TÁC Ở CÁC TRƯỜNG THCS TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÙ
NINH, TỈNH PHÚ THỌ
Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Thanh Mai
HÀ NỘI – 2017
Nguyễn Thị Tuyết
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ....................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................ 1
2. Mục đích nghiên cứu .................................................................................. 3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ............................................................ 3
4. Giả thuyết khoa học.................................................................................... 4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................. 4
6. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................... 4
7. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................
5
8. Cấu trúc luận văn........................................................................................ 6
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP THEO
TIẾP CẬN HỢP TÁC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ....... 7
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ..................................................................
7
1.1.1. Trên thế giới ......................................................................................... 7
1.1.2. Ở Việt Nam .......................................................................................... 8
1.2. Một số khái niệm, thuật ngữ có liên quan đến vấn đề nghiên cứu ..........
10
1.2.1. Quản lý ............................................................................................... 10
1.2.2. Quản lý giáo dục................................................................................. 12
1.2.3. Quản lý nhà trường .............................................................................
13
1.2.4. Công tác chủ nhiệm lớp ...................................................................... 14
1.2.5. Hợp tác ............................................................................................... 15
1.2.6. Quản lí công tác chủ nhiệm lớp .......................................................... 15
1.2.7. Quản lí công tác chủ nhiệm lớp theo tiếp cận hợp tác. ........................
................................................................................................... 46
1.5.1.Tình hình kinh tế- xã hội địa phương ảnh hưởng đến quản lý công tác
CNL theo tiếp cận hợp tác ............................................................................ 46
1.5.2. Tác động của cha mẹ học sinh và Ban đại diện cha mẹ học sinh đến
quản lý công tác CNL theo tếp cận hợp tác ................................................. 47
1.5.3. Tác động của Ban giám hiệu đến quản lý công tác CNL theo tiếp cận
hợp tác..........................................................................................................
47
1.5.4. Tác động của GVCN đến quản lý công tác CNL theo tiếp cận hợp tác48
1.5.5. Tác động của GVBM và nhân viên nhà trường đến quản lý công tác
CNL theo tiếp cận hợp tác ............................................................................ 49
1.5.6. Tác động của HS đến quản lý công tác CNL theo tiếp cận hợp tác.............
49
Kết luận chương 1 ........................................................................................ 49
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM ........ 51
LỚP THEO TIẾP CẬN HỢP TÁC Ở CÁC TRƯỜNG THCS TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN PHÙ NINH, TỈNH PHÚ THỌ.............................................. 51
2.1. Khái quát về giáo dục huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ............................ 51
2.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ ............
51
2.1.2. Một số nét về tình hình phát triển giáo dục của huyện Phù Ninh.
............... 52
2.2. Tổ chức nghiên cứu khảo sát thực trạng ................................................ 54
2.2.1. Mục đích khảo sát............................................................................... 54
2.2.2. Quy mô khảo sát ................................................................................. 54
2.2.3. Thời gian khảo sát .............................................................................. 54
TIẾP CẬN HỢP TÁC Ở CÁC TRƯỜNG THCS TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÙ
NINH, TỈNH PHÚ THỌ.............................................. 96
3.1. Các nguyên tắc khi xây dựng các biện pháp .......................................... 96
3.1.1. Đảm bảo tnh kế thừa..........................................................................
96
3.1.2. Đảm bảo tnh thực tiễn .......................................................................
96
3.1.3. Đảm bảo tnh đồng bộ ........................................................................ 96
3.2. Các biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp theo tếp cận hợp tác ở
các trường THCS huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ ...............................................
97
3.2.1. Biện pháp 1: Bồi dưỡng nâng cao năng lực hợp tác cho GVCNL và các
lực lượng giáo dục trong nhà trường ............................................................
97
3.2.2. Biện pháp 2: Chỉ đạo lập kế hoạch công tác chủ nhiệm lớp theo tếp cận
hợp
tác........................................................................................................
101
3.2.3. Biện pháp 3: Chỉ đạo tổ chức thực hiện công tác chủ nhiệm lớp
theo
tiếp
cận
hợp
tác.
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BGH.................................... Ban giám hiệu
CBQL.................................
Cán bộ quản lý
CMHS................................
Cha mẹ học sinh
CNL...................................
Chủ nhiệm lớp
CSVC.................................
Cơ sở vật chất
GD......................................
GD&ĐT..............................
Giáo dục
Giáo dục và đào tạo
GV....................................... Giáo viên
GVCNL..............................
HS.......................................
Giáo viên chủ nhiệm lớp
80
Bảng 2.9. Những nguyên nhân ảnh hưởng đến công tác CNL theo tiếp cận
hợp tác .........................................................................................................
85
Bảng 2.10. Những nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng đến việc tham gia
hoạt động học tập và các hoạt động khác của HS của HS trong lớp
..................... 89
Bảng 3.1. Kết quả ý kiến đánh giá về tnh cần thiết của các biện pháp ....... 117
Bảng 3.2. Kết quả ý kiến đánh giá về tnh khả thi của các biện pháp .......... 118
Bảng 3.3. Tương quan giữa tnh cần thiết và tính khả thi của các
biện pháp ...................................................................................................
119
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 1.1. Quá trình QL ............................................................................... 12
Sơ đồ 1.2. Quản lý đội ngũ GVCNL............................................................. 16
Sơ đồ 1.3. Vị trí của GVCNL lớp ở trường THCS........................................ 20
Biểu đồ 2.1. Nhận thức về đối tượng và mức độ hợp tác trong học tập và
các hoạt động khác của HS ở trường/lớp
............................................................ 60
Biểu đồ 2.2. Những biện pháp đã tiến hành để thực hiện QL công tác CNL
theo tiếp cận hợp tác.....................................................................................
82
Biểu đồ 2.3. Những nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng đến QL công tác
CNL theo tiếp cận hợp tác ............................................................................ 87
Biểu đồ 2.4. Những nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng đến việc tham
gia hoạt động học tập và các hoạt động khác của HS trong lớp
tự hoàn thiện và phát triển nhân cách. Dưới sự dìu dắt của GVCNL, HS đoàn
kết với bạn bè như anh em, lớp học trở thành tập thể vững mạnh.
1.3. GVCNL có vị trí, vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển toàn
diện của từng HS và tập thể HS trong lớp mình phụ trách. Tuy nhiên, việc
giáo dục HS có thành công hay không phụ thuộc rất nhiều vào sự chung sức
của các lực lượng giáo dục khác như: cha mẹ HS, GV bộ môn, cán bộ phụ
trách đoàn đội, tổ trưởng dân phố/trưởng thôn, cơ quan công an, các đoàn
thể chính trị xã hội,… và đặc biệt là sự hợp tác của chính HS. Vì vậy, đổi
mới công tác chủ nhiệm lớp theo hướng tếp cận hợp tác là yêu cầu tất yếu ở
các trường phổ thông nói chung, các trường THCS nói riêng.
1.4. Để đáp ứng yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả
của công tác chủ nhiệm lớp theo hướng tiếp cận hợp tác, Công
văn số
4718/BGDĐT-GDTrH, ngày 11 tháng 8 năm 2010 về việc hướng dẫn thực
hiện nhiệm vụ GD trung học năm học 2010-2011 Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo:
“Tăng cường vai trò của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp trong việc giáo dục
đạo đức, hướng nghiệp, giáo dục giá trị và kỹ năng sống, tư vấn học đường…
cho học sinh; thiết lập và duy trì có hiệu quả mối quan hệ giữa giáo viên chủ
nhiệm lớp với giáo viên bộ môn, các đoàn thể xã hội và gia đình học sinh
trong việc phụ đạo học sinh yếu kém, bồi dưỡng học sinh giỏi, nắm chắc tình
hình, khắc phục nguyên nhân học sinh bỏ học; giáo dục toàn diện cho học
sinh... " [7] ; trong Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phổ
thông có nhiều cấp học ban hành kèm theo Thông tư số: 12/2011/TT-BGĐT
ngày 28/3/2011 Bộ GD-ĐT cũng đã quy định nhiệm vụ và quyền của giáo
viên chủ nhiệm lớp [5].
Công văn số: 4325/BGDĐT-GDTrH, ngày 01 tháng 09 năm 2016 của
Bộ GD&ĐT đã yêu cầu: “ Các sở GDĐT tổ chức tốt việc tập huấn tại địa
phương về… công tác giáo viên chủ nhiệm lớp;...” [8].
đề xuất biện pháp quản lý, góp phần nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm
lớp ở các trường THCS huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quản lý công tác chủ nhiệm lớp theo tiếp cận hợp tác ở trường phổ
thông.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Công tác quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp theo tếp cận hợp tác ở các
trường Trung học cơ sở trên địa bàn huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ.
4. Giả thuyết khoa học
Hiệu quả của công tác CNL ở các trường THCS trên địa bàn huyện Phù
Ninh, tỉnh Phú Thọ chưa cao, một trong những nguyên nhân là cán bộ QL
chưa tìm được các biện pháp QL công tác CNL một cách hiệu quả. Nếu
đánh giá đúng thực trạng QL công tác CNL theo tiếp cận hợp tác ở các
trường THCS trên địa bàn huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ hiện nay và đề xuất
được các biện pháp QL một cách khoa học, phù hợp với thực tế GD của địa
phương thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng công tác CNL nói riêng và công
tác GD toàn diện HS nói chung.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu đề ra như trên, đề tài sẽ tập trung
vào các nhiệm vụ sau:
5.1. Nghiên cứu một số vấn đề lý luận về QL công tác CNL theo tếp
cận hợp tác ở trường THCS.
5.2. Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng QL công tác CNL theo tiếp
cận hợp tác ở các trường THCS trên địa bàn huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ.
5.3. Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, đề xuất một số biện pháp QL công
tác CNL theo tiếp cận hợp tác ở các trường THCS trên địa bàn huyện Phù
Ninh, tỉnh Phú Thọ.
lí công tác chủ nhiệm lớp theo tếp cần hợp tác.
- Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn một số cán bộ quản lý giáo dục,
GVCNL và học sinh, cha mẹ HS, giáo viên bộ môn, bí thư đoàn thanh niên,
tổng phụ trách đội,... để làm rõ hơn thực trạng công tác chủ nhiệm lớp
theo tiếp cần hợp tác.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tổng kết kinh nghiệm quản lí
công tác chủ nhiệm lớp theo tiếp cần hợp tác của bản thân và hiệu trưởng
một số trường THCS.
7.3. Nhóm các phương pháp nghiên cứu hỗ trợ
Bao gồm: sử dụng thống kê toán học và phần mềm tin học để xử lí
số liệu khảo sát thực trạng và kết quả nghiên cứu.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và
phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương.
- Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý công tác chủ nhiệm lớp theo tếp
cận hợp tác ở trường trung học cơ sở.
- Chương 2: Thực trạng quản lý công tác chủ nhiệm lớp theo tiếp cận
hợp tác ở các trường THCS trên địa bàn huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ.
- Chương 3: Một số biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp theo
tiếp cận hợp tác ở các trường THCS trên địa bàn huyện Phù Ninh, tỉnh Phú
Thọ.
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP THEO TIẾP
CẬN HỢP TÁC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1.Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1.Trên thế giới