SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BÀ RỊA - VŨNG TÀU
TRƯỜNG THPT TRẦN NGUYÊN HÃN

—«—

CHUYÊN ĐỀ ĐỔI MỚI PPDH
MỘT SỐ GIẢI PHÁP DẠY HỌC
PHÁT HUY TÍNH CHỦ ĐỘNG VÀ TÍCH CỰC
TRONG TẬP LUYỆN MÔN BÓNG RỔ CỦA HỌC SINH LỚP 10

Giáo viên:

VŨNG TÀU, THÁNG 11/2018

Bùi Thị Hường


MỤC LỤC
A. PHẦN MỞ ĐẦU……………………………………………………………… 1
I. LÝ DO CHỌN CHUYÊN ĐỀ.……………………………………………….. 1
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU ……………………………………………….. 2
III. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU…………………………………………. 2
B. NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ…………………………………………………... 3
I. THUẬN LỢI, KHÓ KHĂN………………………………………………….. 3
1. Thuận lợi……………………………………………………………………..... 3
2. Khó khăn:…………………………………………………………………........ 3
II. GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1. Định hướng chung ………………………………………………………...…... 3
2. Xác định mục tiêu chuyên đề…………………………………………….…….. 4
3. Xác định các giải pháp dạy học phát huy tính tích cực và chủ động………...... 4
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP…………………………….... 5

và rèn luyện, giáo dục thể chất giúp học sinh hình thành và phát triển năng lực thể chất và
văn hoá thể chất, ý thức trách nhiệm đối với sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng
đồng; biết thích ứng với các điều kiện sống, lạc quan và chia sẻ với mọi người; có cuộc
sống khoẻ mạnh về thể lực và tinh thần góp phần phát triển con người toàn diện trong
thời kỳ mới.
Hiện nay chương trình môn học Giáo dục thể chất đã được đổi mới mang tính mở,
tạo điều kiện để học sinh được lựa chọn các hoạt động phù hợp với thể lực, nguyện vọng
của bản thân và điều kiện của nhà trường; đồng thời tạo điều kiện để các trường xây dựng
kế hoạch giáo dục phù hợp với yêu cầu giáo dục, điều kiện thực tế và đặc điểm cụ thể của
học sinh địa phương. Môn bóng rổ là môn thể thao hiện đại, dễ chơi, đem lại cảm giác
phấn khích, vui vẻ…là một trong những môn mà giới trẻ đặc biệt là các em học sinh tuổi
THPT rất yêu thích và lựa chọn tập luyện.
Thực hiện nghị Quyết số 29-NQ/TW yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương
pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận
dụng kiến thức, kỹ năng của người học. Vì vậy đổi mới nội dung phương pháp Giáo dục,

Page 1


nghiên cứu các biện pháp để nâng cao chất lượng dạy và học nói chung và giáo dục thể
chất nói riêng là một việc cần thiết và thường xuyên trong mỗi nhà trường, mỗi thầy cô
giáo. Xuất phát từ những lý do trên cùng với sự giúp đỡ của đồng nghiệp trong hội đồng
bộ môn, tổ Thể dục ANQP trường THPT Trần Nguyên Hãn, bản thân tôi đã mạnh dạn
xây dựng chuyên đề “Một số giải pháp dạy học phát huy tính chủ động và tích cực
trong luyện tập môn bóng rổ của học sinh lớp 10”
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Phát huy vai trò chủ đạo của người thầy và tính chủ động, tích cực của người
học, qua đó hệ thống được kiến thức một cách xâu chuỗi, giúp học sinh nắm vững và vận
dụng thực hành kiến thức (kỹ thuật) một cách hiệu quả.
Giúp học sinh yêu thích và thường xuyên luyện tập môn bóng rổ để nâng cao sức

pháp để phù hợp với chuyên đề giảng dạy do mất nhiều thời gian tìm hiểu tài liệu liên
quan. Chính vì vậy khi lên lớp các giáo viên chỉ tập trung khai thác, cung cấp cho học
sinh hệ thống kiến thức chỉ nằm trong sách giáo khoa.
II. GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1. Định hướng chung.
Khi giảng dạy theo đổi mới phương pháp nhằm phát huy tính chủ động và tich cực
của học sinh ngoài những phương pháp hướng dẫn trong sách Thể dục thì giáo viên cần :
Giáo viên đóng vai trò thiết kế, tổ chức, cố vấn, trọng tài, hướng dẫn hoạt động tập
luyện cho học sinh, tạo môi trường học tập thân thiện để khuyến khích học sinh tích cực

Page 3


tham gia vào các hoạt động học tập, tự mình trải nghiệm, tự phát hiện bản thân và phát
triển.
Giáo viên sử dụng đa dạng các phương pháp nhằm tích cực hoá các hoạt động của
học sinh một cách hợp lý, kết hợp các loại dụng cụ, trang thiết bị phù hợp với điều kiện
thực tế địa phương, chú trọng sử dụng hiệu quả các thành tựu của công nghệ thông tin,
phương tiện nghe nhìn thông qua các tranh ảnh kỹ thuật, video clip... để tạo nên giờ học
sinh động và hiệu quả.
Giáo viên cần sáng tạo và linh hoạt khi xây dựng kế hoạch dạy học chuyên đề để
đảm bảo tính thực tiễn, phù hợp với đặc điểm và điều kiện nhà trường.
2. Xác định mục tiêu chuyên đề.
-

Biết sử dụng các yếu tố tự nhiên (không khí, nước, ánh sáng,...) và dinh dưỡng để

-

rèn luyện sức khoẻ.



-

Giáo dục ý thức, hành vi được rút ra từ nội dung chuyên đề thông qua hoạt động
ngoại khóa.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
1.Tạo tâm thế hứng thú, gây chú ý ngay từ hoạt động khởi động

Muốn dạy tốt môn thể dục và để học sinh hứng thú tập luyện, giáo viên có trình độ,
có năng lực chưa đủ mà phải là người nắm bắt tốt tâm lý học sinh là người biết tìm
tòi sáng tạo tiết dạy giúp học sinh có tâm thế tốt, năng nổ hưng phấn, khơi dậy
niềm thích thú luyện tập ngay từ những phút đầu của tiết học. Thực tế hiện nay ở
phần mở đầu đa số giáo viên chưa có đổi mới và sáng tạo chủ yếu vẫn là các phần:
nhận lớp, phổ biến nội dung buổi học, khởi động chung, khởi động chuyên môn vì
vậy giờ học trở lên nhàm chán, học sinh tiếp thu kiến thức một cách thụ động.
* Hình thức hoạt động.
- Để tạo hưng phấn ngay từ phần khởi động giáo viên dùng các ca khúc vui
tươi để các em cùng hát, mở nhạc sôi động cho phần khởi động…
- Tổ chức trò chơi cho phần khởi động chuyên môn sao cho lôi cuốn học
sinh tập luyện mà vẫn đảm bảo thời lượng tiết dạy….
- Sử dụng câu hỏi gợi mở, dẫn dắt học sinh vào tìm hiểu bài mới một cách
nhẹ nhàng không áp đặt nhưng lại kích thích sự khám phá của các em thông qua
tiết học.
- Hướng dẫn học sinh sưu tầm tranh ảnh liên qua đến nội dung bài học để
gợi dẫn vào bài mới. Cho học sinh hội thoại, tạo tình huống trong học tập để khởi
động tiết học giải quyết cho các tình huống đó.
* Ưu điểm:
- Tạo sự vui vẻ, hưng phấn giúp học sinh có động lực tập luyện, tích cực và
tập trung hơn.

Đáp án – a)Stephen curry- Mỹ
Câu 3: để ném rổ hiệu quả sử dụng lực của ác bộ phận nào?
a) dùng lực cổ tay

b) sử dụng lực cuối của ngón giữa và ngón trỏ

c) phối hợp lực toàn thân

d) cả ba ý trên.

Đáp án: d- cả ba ý đều đúng

2. Hoạt động nhóm giúp học sinh phát huy tính chủ động và tích cực luyện tập .
Là hoạt động tập luyện có sự phân chia học sinh theo từng nhóm và sự đồng đều
về trình độ thể lực, kiến thức, kỹ năng vận động. Các thành viên trong nhóm cùng trao
đổi, giúp đỡ nhau thực hiện kỹ năng vận động dựa trên cơ sở hoạt động tích cực của từng
cá nhân và sự định hướng của giáo viên. Từng thành viên trong nhóm không những có
trách nhiệm trong việc luyện tập của mình mà còn có trách nhiệm quan tâm đến việc tập
luyện của bạn bè trong nhóm mình.
Căn cứ vào mục tiêu của chuyên đề để giáo viên soạn giảng chia nhóm cho phù
hợp với nội dung tiết học và đạt hiệu quả. Có thể phân nhóm cặp đôi, nhóm 3 -4 học sinh,
nhóm nhiều học sinh…
* Vai trò của giáo viên: Giáo viên vẫn giữ vai trò làm chủ và điều hành lớp học.
- Trước hết giáo viên phải giáo dục cho học sinh tầm quan trọng của việc tập luyện
theo nhóm/tổ cũng như hình thức tập luyện.

Page 6


- Phải kết hợp tốt giữa vai trò người giáo viên với học sinh.



- Một số hs do nhút nhát hoặc vì một lí do nào đó không tham gia vào hoạt động
chung cuả nhóm.
- Thời gian có thể bị kéo dài nếu giáo viên phân chia lượng vận động chưa hợp lý.
* VD áp dụng: Chia nhóm luyện tập các bài tập động tác kỹ thuật ném rổ một tay trên
vai.
Hoạt động 1: cả lớp thực hiện bài tập kỹ thuật bổ trợ tay không và bài tập hai học
sinh ném thẳng bóng lên cao và bắt bóng. Trong lúc cả lớp tập luyện giáo viên quan sát
để phát hiện nững học sinh thực hiện tốt, thực hiện tương đối và những học sinh thực
hiện chưa được để phân nhóm đồng đều nhau. Tiếp theo giáo viên lựa chọn nhóm trưởng,
sau đó giao nhiệm vụ cho nhóm trưởng và các thành viên trong nhóm luyện tập.
-

Hoạt động cặp đôi
Các nhóm tổ chức chia cặp để thực hiện bài tập: ném bóng lên cao cho nhau và bắt

lại để những HS có khả năng vận động kỹ thuật tốt kèm cặp hướng dẫn HS chưa thực
hiện được….
-

Hoạt động nhóm.
Nhiệm vụ: thứ tự từng học sinh ném bóng một tay trên vai vào rổ cách rổ 2m.
Sau khi học sinh nhận nhóm và nhận nhiệm vụ từ giáo viên. Nhóm trưởng thực

hiện nhiệm vụ điểu khiển nhóm tổ chức tập luyện. Phân công giúp đỡ kèm cặp giữa các
thành viên trong nhóm thực hiện với các bài tập như: đồng loạt ném bóng thẳng lên cao,
ném bóng vào tường, ném bóng vào rổ…
Các thành viên nhận nhiệm vụ và thực hiện tập luyện theo hướng dẫn của giáo
viên và nhóm trưởng.

Khi kết thúc phần thảo luận giáo viên nhận xét khen ngợi, chỉnh sửa và chốt nội dung,
tiếp theo là giáo nhiệm vụ hướng dẫn để học sinh tự tập luyện. Giáo viên quan sát, sửa sai
và động viên khuyến khích học sinh tập luyện.
* Hoạt động của học sinh:
- Tìm hiểu, nghiên cứu và tập luyện các kỹ thuật động tác ở nhà kỹ trước giờ luyện
tập.
- Tự làm mẫu động tác, tự nhận xét, đánh giá các kỹ thuật, động tác vận động.
- Chủ động và có trách nhiệm với việc luynej tập trên lớp.
- Tập luyện ở nhà, trên trường lớp, ngoài các sân bóng cộng đồng mọi lúc mọi
nơi.

Page 9


* VD áp dụng: giáo án chuyên đề bóng rổ
Thực hiện giáo án: giới thiệu về môn bóng rổ, học cách cầm bóng, tư thế chuẩn
bị, các kỹ thuật di chuyển và kỹ thuật chuyền và bắt bóng.
Ở tiết học trước giáo viên ra nhiệm vụ cho cac em về tìm hiểu các nội dung của
bài học hôm sau (có tranh ảnh kèm theo). Vào tiết học mới giáo viên gọi học sinh lên
trình bày sản phẩm của mình trước lớp: trình bày về lịch sử ra đời, lợi ích luyện tập của
môn bóng rổ,…. Thực hiện các kỹ thuật di chuyển, cầm bóng, chuyền bóng sau khi học
sinh đã thực hiện xong giáo viên cùng học sinh tự nhận xét và hướng dẫn phân nhóm cho
các em tự tập. Khi xuống lớp sau khi nhận xét buổi học giáo viên giao nhiệm vụ cho học
sinh về nhà tìm hiểu kỹ thuật mới cho bài học hôm sau. Hướng dẫn học sinh tìm hiểu về
vận động viên bóng rổ hay nhất, VĐV có kỹ thuật đẹp nhất bằng hình ảnh hoặc clip về
VĐV đó để tập luyện ở nhà và tiết học sau các em mang sản phẩm và thực hiện trước lớp.
* Ưu điểm:
- Giúp học sinh hình thành các kỹ năng: làm việc nhóm, kỹ năng giải quyết vấn
đề…
- Giúp học sinh chủ động sáng tạo và thực hiện nhiệm vụ tập luyện của mình

5. Sử dụng các trò chơi chuyên môn sôi động vào tập luyện.
Môn bóng rổ là môn thể thao có luật và kỹ thuật khá phức tạp nên việc giảng dạy
đơn thuần không làm cho học sinh ham thích và lười luyện tập. Chính vì vậy, trong các
tiết dạy nội dung thể thao tự chọn với môn bóng rổ thì sau khi ôn và học kỹ thuật mới,
giáo viên luôn phải dành một khoảng thời gian cho hoạt động thi đua giữa các nhóm/tổ và
tổ chức các trò chơi định hướng chuyên môn cho giờ học thêm sôi nổi.
-

Khi tổ chức sử dụng các trò chơi hoặc thiết kế trò chơi đảm bảo những yêu cầu:
+ Mục đích của trò chơi phải thể hiện mục tiêu của chuyên đề hoặc.
+ Hình thức chơi đa dạng giúp học sinh được thay đổi các hoạt động tập luyện,

phối hợp các hoạt động trí tuệ với các hoạt động vận động.
+ Luật chơi đơn giản dễ nhớ, dễ thực hiện. Cần đưa ra các cách chơi có nhiều học
sinh tham gia để tăng cường kỹ năng học tập hợp tác nhóm.
+ Chọn quản trò chơi có năng lực phù hợp với yêu cầu của trò chơi.
+ Tổ chức chơi vào thời gian thích hợp của bài học để vừa làm cho học sinh hứng
thú học tập vừa hướng cho học sinh tiếp tục tập trung các nội dung khác của bài học một
cách có hiệu quả.

Page
11


*Ưu điểm:
- Trò chơi học tập là một hình thức học tập bằng hoạt động, hấp dẫn HS do đó duy
trì tốt hơn sự chú ý của các em với bài học.
- Làm thay đổi hình thức tập luyện giảm tính chất căng thẳng của giờ học, nhất là
các giờ học kiến thức lý thuyết mới.
- Nhiều học sinh tham gia sẽ tạo cơ hội rèn luyện kỹ năng học tập hợp tác nhóm.

thế giới, những động tác kĩ thuật được quay chậm, hay như những động tác do chính các
em thực hiện được ghi hình rồi trình chiếu để cả lớp xem, nhìn nhận rút kinh nghiệm cho
chính bản thân thì rất cần thiết và quan trọng. Điều này đã góp phần không nhỏ giúp học
sinh hứng thú hơn trong tiết học và môn học thể dục, say mê tự tìm hiểu, học tập và tập
luyện thể dục thể thao thường xuyên.
* Ưu điểm:
- Giáo viên: giảm nhẹ việc thuyết giảng, tăng cường đối thoại thảo luận với học
sinh
- Học sinh: thu hút sự , kích thích sự khám phá kiến thức mới, có điều kiện , quan
sát kỹ thuật động tác rõ, hiểu luật thi đấu các môn dễ hơn qua các clip thi đấu và chủ
động nêu câu hỏi nhờ vậy tiết học trở lên hứng thú và sâu sắc hơn.
* Nhựơc điểm: Mất nhiều thời gian để soạn giáo án, đòi hỏi giáo viên phải cói
kiến thức về công nghệ thông tin.
VD: trong các buổi học và ôn kỹ thuật giáo viên quan sát học sinh và ghi lại hình
ảnh của chính các em hoặc của tổ nhóm khi luyện tập để đưa vào soạn giảng. Trong
buổi học luật bóng rổ trước khi học giáo viên cho các em trình chiếu những hình ảnh của
các em đồng thời cho các em xem kỹ thuật của các vận động viên nổi tiếng để các em tự
cảm nhận được các kỹ năng dúng sai của mình
7. Giáo dục ý thức, hành vi được rút ra từ nội dung chuyên để thông qua hoạt
động ngoại khóa.
Theo định hướng phát triển năng lực học sinh, giáo viên đổi mới các hoạt động
giáo dục, trong đó đẩy mạnh các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, qua đó góp phần giáo
dục kỹ năng sống.
- Trong quá trình giảng dạy chuyên đề bóng rổ giáo viên khuyến khích các em
tham gia các câu lạc bộ bóng rổ luyện tập ngoại khóa, tham gia giao lưu thi đấu để học
sinh rèn các kĩ năng sống như: giao tiếp, làm việc theo nhóm, ra quyết định, kiên định…

Page
13




- Để đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của giáo dục, người thầy phải tự học,
tự bồi dưỡng, cung cấp cho học sinh những kiến thức chuẩn xác và liên hệ được nhiều
kiến thức cũ và mới.
- Luôn đầu tư suy nghĩ trong quá trình thiết kế bài giảng, cần sáng tạo linh hoạt kết
hợp các phương pháp, hình thức dạy học để giờ lên lớp đạt hiệu quả cao nhất.
- Luôn động viên, khuyến khích và khen ngợi để phát huy khả năng của học sinh.
2. Đối với học sinh.
- Học sinh tích cực chuẩn bị theo yêu cầu mà giáo viên đưa ra.
- Trong giờ học, học sinh chú ý lắng nghe, quan sát, tích cực tập luyện, biết vận
dụng kiến thức để giải quyết các tình huống xảy ra trong cuộc sống.
-Tập trung vào khâu chuẩn bị bài và tích cực hoạt động nhóm để đạt hiệu quả.
II. KẾT LUẬN:
Trên đây là nội dung chuyên đề “Một số giải pháp dạy học phát huy tính chủ
động và tích cực trong luyện tập môn bóng rổ của học sinh lớp 10”
Mặc dù tôi đã cố gắng để chuyên đề có chất lượng nhất song không tránh khỏi
thiếu sót trong quá trình thực hiện. Kính mong các quý thầy cô đóng góp để chuyên đề
của tôi được hoàn thiện hơn.
Trân trọng cảm ơn!

Page
15