“Một số giải pháp nâng cao chất lượng học hát cho học sinh lớp 4”
PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài.
Giáo dục thẩm mỹ cho con người không thể thiếu được trong mục đích
giáo dục hiện nay của chúng ta. Việc giáo dục một con người toàn diện không
chỉ giáo dục cho họ có đạo đức tốt, có trình độ hiểu biết, nắm chắc các kiến thức
khoa học và xã hội, có sức khoẻ, biết lao động, sẵn sàng lao động mà còn phải
giáo dục cho họ biết nhìn nhận, phân biệt, biết thưởng thức cái đẹp và biết làm
đẹp cho cuộc sống. Một trong những con đường giáo dục thẩm mỹ nhanh và
hiệu quả nhất là giáo dục thông qua các môn học nghệ thuật. Trong đó có môn
âm nhạc.
Âm nhạc là phương tiện hiệu quả nhất trong giáo dục thẩm mỹ, đặc biệt
là ở bậc tiểu học, thông qua môn học này đã hình thành cho các em những kiến
thức ban đầu về ca hát, về kiến thức Âm nhạc, đặc biệt là trang bị cho các em có
một thế giới tinh thần thoải mái hơn, giúp các em phát triển toàn diện hơn, từ đó
giúp các em học tốt các môn học khác.
Học Âm nhạc các em sẽ yêu thích bộ môn nghệ thuật này. Các em cảm
thụ và cảm nhận được cái hay cái đẹp từ các bài hát được học. Làm cho các em
thêm yêu quý và trân trọng các sản phẩm văn hóa tinh thần của cha ông ta để lại
như các bài dân ca, bài đồng dao,…
Từ thực tế giảng dạy môn Âm nhạc cho học sinh ở lứa tuổi tiểu học có thể
thấy rằng, để các em có thể học tốt và đạt kết quả tốt hết sức quan trọng. Điều đó
không chỉ phụ thuộc vào chương trình giảng dạy phù hợp mang tính vừa sức,
xoay vòng mà còn phụ thuộc vào phương pháp truyền đạt của người thầy, việc
lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động dạy học phù hợp nhằm
tạo hứng thú cho các em trong giờ học. Hơn nữa còn phụ thuộc vào ý thức học
tập của các em cùng với sự quan tâm và chăm sóc tạo điều kiện của gia đình và
xã hội.
Môn Âm nhạc giảng dạy cho học sinh tiểu học nói chung và lớp 4 nói
riêng không nhằm mục đích đào tạo các em thành những con người hoạt động
nghệ thuật chuyên nghiệp mà chủ yếu là giáo dục văn hóa âm nhạc, làm cho các

1.1. Thực trạng:
Trường Tiểu học nơi toi công tác là một trường nằm ở vùng nông thôn.
Trường lớp sạch sẽ, thoáng mát, cơ sở vật chất và các trang thiết bị khá đầy đủ
để phục vụ cho việc dạy và học. Ban giám hiệu quan tâm, đặc biệt là có đội ngũ
cán bộ, giáo viên có tinh thần trách nhiệm cao và một tập thể sư phạm đoàn kết,
nhiệt tình trong công tác.
Giáo viên luôn nghiên cứu chương trình âm nhạc, thiết kế bài giảng trước
khi lên lớp, điều chỉnh chương trình cho phù hợp từng đối tượng học sinh các
lớp và áp dụng phương pháp dạy học tích cực gây được hứng thú cho học sinh.
Năm học 2017-2018, khối lớp 4 có tổng số 78 học sinh. Đa số học sinh rất
thích học hát. Các em ngoan, lễ phép biết vâng lời thầy cô.
1.2. Những tồn tại, hạn chế:

2


“Một số giải pháp nâng cao chất lượng học hát cho học sinh lớp 4”
Một số em chưa thuộc bài hát, chưa mạnh dạn để thực hiện bài học của
mình. Có em mặc dù chưa hiểu bài nhưng lại không mạnh dạn hỏi lại giáo viên
để được giải đáp, giúp các em nắm bài tốt hơn.
Một số em chỉ học theo bản năng nên ít có sự sáng tạo trong vận dụng
kiến thức. Vì thế các em hát còn tuỳ tiện lúc nhanh, lúc chậm dẫn đến việc hát
sai giai điệu của bài hát, cách hát kết kợp với vận động phụ hoạ theo bài hát còn
lúng túng chưa tự tin. Học sinh còn e dè chưa dám thể hiện mình.
Do đó quả học tập nội dung học hát của học sinh khối lớp 4 sau khi kết
thúc tiết học thứ 4 trong chương trình Âm nhạc, năm học 2017 – 2018 như sau:

Lớp

Tổng số


60%

14

56%

2

8%

4B

22

15

68,2%

15

68,2%

2

9,1%

4C

23

số chỗ có dấu luyến, hay những nốt nhạc lên cao các em hát chưa thật chính xác,
chưa cảm nhận được tình cảm mà tác giả nhắn gửi trong bài hát. Một vài em
chưa tích cực trong giờ học, về nhà không học bài nên khi giáo viên gọi trả bài
thì không thuộc.
Cảm nhận về giai điệu còn mơ hồ, dẫn đến khi kết gõ đệm một số em làm
chưa được, chưa thật sự hiểu về nhịp, phách hay tiết tấu phải gõ như thế nào.
Chủ yếu là các em làm theo cô và các bạn, còn khi tự mình thực hiện thì lại
không làm được.
Đa số các em khi đứng biểu diễn trước cô và cả lớp thì còn e ngại, chưa
mạnh dạn, tự tin. Không dám thể hiện hết khả năng của mình.
1.3. Nguyên nhân khách quan, chủ quan:
* Nguyên nhân khách quan:
Phần lớn học sinh trong trường là con em nông thôn, một số em là dân
tộc thiểu số nên việc học bài của các em còn hạn chế nhất là môn âm nhạc.
3


“Một số giải pháp nâng cao chất lượng học hát cho học sinh lớp 4”
Kiến thức về âm nhạc ở khối lớp 4 như cao độ, trường độ, độ luyến láy
khó hơn so với các khối lớp dưới. Một số em còn e ngại, rụt rè khi tham gia biểu
diễn trước lớp.
Âm nhạc là một môn học nghệ thuật, việc học sinh học hát đúng giai điệu,
lời ca, hiểu và cảm nhận được tình cảm trong bài hát đòi hỏi học sinh phải có
năng khiếu. Do đó, việc tiếp thu các kiến thức âm nhạc và sự yêu thích học tập
bộ môn chỉ rơi vào một số em có năng khiếu.
Phụ huynh học sinh ít quan tâm đến việc nhắc nhở, kiểm tra các em học
bài ở nhà đặc biệt là môn Âm nhạc.
Trường chưa có phòng học riêng cho bộ môn âm nhạc.
* Nguyên nhân chủ quan:
Một số đó các em còn lúng túng trong việc hát kết hợp gõ đệm, chưa phân

Để thực hiện tốt các yếu tố trên, tôi xin đưa ra một số giải pháp cụ thể
sau:
2.1.1. Nâng cao nhận thức cho bản thân về dạy phân môn học hát.
Học hát chiếm thời lượng nhiều nhất. Mỗi bài hát được dạy trong một tiết,
sau đó được ôn tập trong vài tiết tiếp theo. Cho nên, giáo viên phải xác định rõ
mục tiêu của việc học hát trong kế hoạch bài học vừa đảm bảo theo chuẩn kiến
thức kĩ năng vừa đảm bảo phát huy theo năng lực học sinh. Việc xác định các
mục tiêu cần đạt trong dạy hát như sau:
Mục tiêu về kiến thức: Dạy hát nhằm phát triển năng lực nhận thức của
học sinh, học mỗi bài hát giúp các em biết thêm về một vấn đề, về tác giả hoặc
đặc điểm riêng của bài hát. Sự phong phú về mặt nội dung trong các bài hát giúp
các em có thêm hiểu biết về cuộc sống. Các hình tượng âm nhạc cũng giúp nâng
cao khả năng nhận thức và hiểu biết của học sinh. Bên cạnh đó, dạy hát còn phát
triển năng lực ngôn ngữ, lời ca của bài hát làm vốn từ của học sinh trở nên
phong phú và sinh động hơn. Tùy vào từng bài hát cụ thể, dựa vào yêu cầu của
chuẩn kiến thức kĩ năng, giáo viên chọn lọc và truyền đạt theo từng điều kiện và
đối tượng cụ thể.
Mục tiêu về kĩ năng: Đây là mục tiêu trọng tâm của việc học hát. Dạy hát
nhằm phát triển năng lực âm nhạc của học sinh, giúp các em hát đúng giai điệu
và lới ca, biết cách hát tự nhiên, biết lấy hơi, hát rõ lời và thể hiện được sắc thái,
tình cảm của bài hát. Dạy hát còn giúp học sinh trình bày bài hát theo hình thức
đơn ca, song ca, tốp ca, đồng ca, biết hát kết hợp các hoạt động như: gõ đệm,
vận động theo nhạc, nhảy múa, biểu diễn hoặc trò chơi âm nhạc… Không nên
đòi hỏi quá cao đối với học sinh, cần bám sát chuẩn kiến thức kĩ năng và chú ý
phát triển học sinh có năng khiếu, giúp các em được bộc lộ năng khiếu của mình
Mục tiêu về tình cảm và thái độ: Dạy hát nhằm giáo dục học sinh những
tình cảm tốt đẹp, giúp các em thêm yêu âm nhạc (yêu quê hương đất nước, con
người…), có khả năng tham gia ca hát trong và ngoài nhà trường.
Những mục tiêu trên chỉ đạt được khi học sinh trải qua quá trình học tập
lâu dài và đúng hướng, nếu chỉ học 1-2 bài hát thì không thể đạt được những

các giáo viên có cùng chuyên môn với mình để nâng cao tay nghề.
2.1.2. Giúp học sinh thuộc lời bài hát và hát đúng giai điệu.
Trước khi vào bài học giáo viên giới thiệu nội dung bài hát nói về điều gì
sắc thái thể hiện ra sao vui hay êm dịu…Nhất là khi hát phải thể hiện được giai
điệu tiết tấu của bài hát phải đưa tâm hồn của mình hòa quyện vào lời hát, phải
có cảm xúc khi hát thể hiện được tình cảm của mình vào nội dung tác phẩm như
(tình bạn bè, cha mẹ, thầy cô quê hương, mái trường…) để học sinh định hướng
trước.
Để học sinh thuộc lời bài hát giáo viên cần nhắc nhở các em chuẩn bị bài
và đọc lời ca trước ở nhà. Việc này không chỉ giúp các em nhớ lời ca mà còn
giúp các em phần nào hiểu được nội dung của bài hát.
Giáo viên hướng dẫn cho các em đọc lời ca, một đến hai em học sinh đọc
to lời ca, cả lớp nhẩm theo. Sau đó yêu cầu cả lớp đọc, có thể cho các em vừa
6


“Một số giải pháp nâng cao chất lượng học hát cho học sinh lớp 4”
đọc vừa gõ theo tiết tấu của bài. Như vậy sẽ giúp các em có thêm hứng thú và dễ
nhớ lời hơn.
Hướng dẫn các em học hát từng câu, giáo viên đàn giai điệu 2 – 3 lần, có
thể linh động gọi một số em khá, giỏi đứng tại chỗ hát câu hát theo giai điệu các
em vừa nghe, hoặc giáo viên hát mẫu và bắt nhịp cho cả lớp hát. Tiết hành dạy
theo lối móc xích. Hết một đoạn giáo viên cho các em ôn theo từng nhóm, từng
tổ. Đối với những bài hát có 2 lời, thì sau khi học xong lời một, giáo viên cho
các em ôn luyện cả lớp, nhóm bàn, cá nhân cho thuộc lời và chính xác giai điệu.
khi thấy học sinh đã hát được tốt lời một, giáo viên mới chuyển qua cho học sinh
học lời 2. Đối với các bài hát trong chương trình lớp 4, thì lời hai thường hát dựa
trên giai điệu của lời một. Vì vậy học sinh chỉ cần hát tốt lời một là có thể hát
được lời hai. Giáo viên cho cả lớp ôn luyện cả bài với nhiều hình thức khác
nhau.

dụng trò chơi hát bằng nguyên âm (A, U, I). Dùng kí hiệu tay cho các em nhìn
và hát nhằm củng cố về tiết tấu và nhịp cho học sinh. Từ đó, giúp cho các em
nhớ được lời cũng như giai điệu của bài hát.
Giáo viên có thể cho học sinh hát theo cách đối đáp và hòa giọng. Với
cách hát này rèn luyện cho học sinh hát thuộc lời, nhắc nghỉ chính xác câu hát.
Ví dụ: Bài “ Trên ngựa ta phi nhanh”, giáo viên chia lớp làm hai nhóm.
Mỗi nhóm hát một câu, câu cuối cùng cả lớp hát. Như vậy các em muốn hát
được câu hát của nhóm mình, bắt buộc các em phải thuộc câu của nhóm bạn.
Giáo viên có thể linh hoạt thay đổi các hình thức tổ chức cho học thi đua
với nhau như: Thi giữa các bạn nam và bạn nữ, thi giữa các nhóm, thi cá nhân.
Sau khi thi xong những bạn làm chưa tốt yêu cầu chơi một trò chơi nhỏ liên
quan đến bài hát.
Ví dụ: bài “ Trên ngựa ta phi nhanh”, giáo viên cho cả lớp hát, những bạn
nãy làm chưa tốt thì phải giả làm những chú Ngựa giống như bài hát miêu tả.
2.1.3. Đổi mới phương pháp, phát huy tính tích cực của học sinh.
Để học sinh yêu thích và hứng thú hơn với giờ học hát. Người giáo viên
có vai trò hết sức quan trọng. Trong quá trình giảng dạy, giáo viên phải luôn đổi
mới phương pháp, phát huy tính tích cực của học sinh.
Ở tiết học bài hát, tôi áp dụng tiến trình và phương pháp dạy hát sau:
- Giới thiệu bài hát.
- Nghe hát mẫu.
- Đọc lời ca, chia đoạn, chia câu.
- Khởi động giọng.
- Tập hát từng câu.
- Hát cả bài.
- Kết hợp gõ đệm, vận động, phụ họa.
- Củng cố, kiểm tra.
Tuy nhiên, trong quá trình lên lớp các bước trong trình tự dạy một bài hát
nên vận dụng linh hoạt, không nên áp dụng cứng nhắc theo một khuôn mẫu cố
8

Việc hát mẫu cho hoc sinh có những ưu điểm mà người giáo viên cần khai
thác như: Giúp học sinh cảm nhận đầy đủ, trọn vẹn bởi cách hát của giáo viên
gần gũi các em hơn so với đĩa nhạc. học sinh cảm thấy hào hứng khi nghe thầy
cô hát. Thể hiện được năng lực âm nhạc và cảm xúc của giáo viên.
Đọc lời ca, chia đoạn, chia câu: Phần này giáo viên cần chuẩn bị bảng
phụ. Để giúp các em tập trung quan sát dễ hơn. Tránh một số em có cơ hội làm
việc riêng trong lớp. Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc lời sau đó chia đoạn,
chia câu để thuận lợi cho việc luyện tập từng câu. Giải nghĩa những từ khó để
giúp các em hiểu được ý nghĩa của lời ca.
9


“Một số giải pháp nâng cao chất lượng học hát cho học sinh lớp 4”
Để các em đọc đúng tiết tấu, giáo viên chỉ bảng phụ và hướng dẫn các em
đọc câu theo mẫu. Có thể cho một em đọc, cả lớp nhẩm theo. Hoặc hướng dẫn
cho cả lớp đọc và gõ theo tiết tấu của bài.
Ví dụ: Trong bài “Trên ngựa ta phi nhanh” (Nhạc và lời của Phong Nhã).
Khi đọc lời ca phải hướng dẫn các em đọc theo tiết tấu và ngắt ở cụm từ như
sau:
Trên đường /gập ghềnh / ngựa phi nhanh nhanh nhanh./
Sau khi giúp học sinh đọc đúng lời ca giáo viên phải hướng dẫn các em
khởi động giọng. Chú ý nhắc các em tư thế ngồi hát, cách lấy hơi, cách hát. Mẫu
luyện thanh nên lấy đơn giản, giúp các em khởi động giọng hát, rèn lại kĩ năng
lấy hơi, kĩ năng mở khẩu hình và phát âm cho đúng.
Ví dụ: Chúng ta có thể cho học sinh luyện thanh với các nguyên âm a, o,
ô,…

Dạy hát từng câu: Khi hướng dẫn học sinh tập từng câu, giáo viên có thể
đàn giai điệu 2-3 lần, sau đó mời học sinh khá đứng lên hát, nhằm phát huy tính
tích cực của học sinh đồng thời làm cho môi trường học tập trở nên gần gũi và

Ví dụ: Bài “Em yêu hoà bình”. Nhạc và lời Nguyễn Đức Toàn. Đoạn 2,
câu 1 “…sông hai bên bờ xanh thắm ”
x
x
x x
xx
Tức là phách thứ nhất rơi vào tiếng “sông”. Sau khi hát và gõ tiếng
“sông” nhấc tay lên hát tiếng “hai”, phách thứ 2 rơi vào sau khi hát xong tiếng
“hai”. Có những tiếng hát phải ngân dài 3 phách trở lên, các em thường ngân
dài không đủ phách nên vào hát câu hát tiếp sau thường bị sai nhịp. Muốn khắc
phục trường hợp này, giáo viên cần phải tập chính xác ngay từ đầu các câu hát
đó: Khi học sinh hát tới chỗ có ngân dài, giáo viên và học sinh cùng đếm, gõ
phách bằng những tiếng đếm “ Hai - ba” hay “ Một - hai”, “ Hai - một” hoặc
“hai - ba - bốn - năm” ….( đếm thành tiếng những lần đầu sau đó tập đếm thầm).
Ví dụ: Bài “ Chú voi con ở Bản Đôn”, khi học câu 2 “…vẫn ham ăn với
lại ham chơi ”, Tiếng “ chơi” ngân 3 phách. Khi hướng dẫn hát giáo viên phải
đếm phách cho học sinh “ chơi - 2 – 3” hai ba lần, để các em định hình và hát
chính xác hơn. Những lần sau các em tập đếm thầm trong miệng.
Giáo viên cũng có thể dùng thủ pháp “ thêm bớt đấu thanh ”: (sử dụng
cho những câu hát có âm vực trầm, cao, nửa cung nhằm giúp cho học sinh hát
đúng cao độ). Sau khi đàn giai điệu và hát mẫu câu hát cần tập, giáo viên chỉ ra
những tiếng hát cần thêm bớt dấu thanh.
Dùng phấn màu thêm hoặc bỏ dấu thanh những tiếng hát khó hát, việc này
giáo viên cũng nên làm ngay trên bảng phụ.
Ví dụ: Dạy bài “ Bạn ơi lắng nghe ” Dân ca: Ba na, Sưu tầm, dịch lời: Tô
Ngọc Thanh có câu hát “ Hỡi bạn ơi cùng nhau lắng nghe ” ( đô, si, đô, sòn la đô
la) ta bỏ thanh nặng, thêm vào thanh huyền cho tiếng “ bạn ” = “ bàn ”, tiếng “
11



sinh động, gây hứng thú, giúp các em giữ được nhịp độ của bài mà không bị
cuốn nhanh. Thông thường, có 3 cách gõ đệm để luyện tập củng cố bài hát đó là:
Hát gõ đệm theo nhịp, phách, tiết tấu. Tuy nhiên, tuỳ theo từng bài hát cụ thể mà
vận dụng cho phù hợp.

12


“Một số giải pháp nâng cao chất lượng học hát cho học sinh lớp 4”
Ví dụ: Bài “ Bạn ơi lắng nghe ” dân ca Ba na, sử dụng cách gõ đệm theo
phách và gõ đệm theo tiết tấu đã được viết sẵn vào bảng phụ trên khuông nhạc,
chia làm 2 cách gõ đệm khác nhau.
Một nhược điểm mà học sinh hay mắc phải trong bài hát tập thể là hát bị
cuốn nhịp tức là các em không giữ được theo nhịp độ ban đầu và có xu thế hát
nhanh dần lên, do cảm thụ âm nhạc còn yếu cùng với sự ồ ạt khi hát tập thể nên
việc này rất khó khắc phục. Muốn hạn chế tối đa nhược điểm này, giáo viên lưu
ý ngay từ lúc bắt đầu dạy hát và thực hiện tốt các việc sau:
- Dạy chính xác về trường độ và cao độ.
- Cho các em vừa hát, vừa gõ đệm theo nhịp hoặc theo phách
- Giáo viên có thể chia lớp thành các nhóm nhỏ để luyện về nhịp độ
- Lần lượt hát với tốc độ hơi chậm, hơi nhanh, vừa phải. Mục tiêu là để
học sinh có thể hát với mọi tốc độ mà vẫn làm chủ về nhịp độ.
- Hát theo chỉ huy, giáo viên đánh nhịp thật chắc chắn. Khi phát hiện ra
những chỗ nào có xu thế nhanh dần, phải cho ngừng lại nhắc nhở, uốn nắn kịp
thời.
Để củng cố kĩ năng gõ đệm và hát thuộc bài hát giáo viên tổ chức cho học
sinh ôn dưới dạng trò chơi: hát đuổi, hát đối đáp, bên hát lời, bên gõ đệm theo
phách, nhịp, hát kết hợp vận động.
Ví dụ: Bài “ Trên ngựa ta phi nhanh” Nhạc và lời: Phong Nhã. Giáo viên
có thể cho học sinh ôn luyện theo cách hát đối đáp. Chia lớp làm hai nhóm, mỗi

Ví dụ: Ôn tập bài “Khăn quàng thắm mãi vai em” giáo viên treo tranh có
hình ảnh bạn nhỏ đeo khăn quàng, tới trường vào buổi sáng sớm khi bình minh
vừa lên.
Hoặc giáo viên có thể đàn giai điệu một hai câu trong bài, để học sinh
nghe và nhớ lại bài hát đó.
Trong giờ học ôn này, giáo viên vẫn phải cho học sinh luyện thanh, nhắc
học sinh tư thế ngồi học, cách hát và cách lấy hơi cho đúng.
Trước khi vào ôn tập thì giáo viên nên đàn lại cả bài cho học sinh nghe và
nhẩm lại bài. Sau đó bắt nhịp cho cả lớp hát, giáo viên chú ý một số đối tượng
học sinh chưa tích cực để kịp thời nhắc nhở và giúp đỡ các em.
Sau khi các em nhớ và hát thuộc bài giáo viên tiếp tục cho các em ôn sang
phần hát kết hợp gõ đệm. Phần này, giáo viên có thể chia nhóm để ôn tập, một
nhóm hát và gõ đệm, một nhóm ngồi nhẩm theo. Cho học sinh nhận xét xem
nhóm bạn thực hiện như thế nào. Từ đó giáo viên có thêm nhận xét và hướng
dẫn cho học sinh những chỗ các em làm chưa được.
Việc cho học sinh tự nhận xét bạn sẽ giúp các em nhận ra lỗi sai một cách
nhanh nhất. Từ đó rút kinh nghiệm cho bản thân mình khi thực hiện. Giáo viên
tích cực kiểm tra nhóm và cá nhân, kịp thời tuyên dương và động viên các em.
Giáo viên mời một số học sinh học tốt lên bảng hát và biểu diễn bài hát.
Dưới lớp

14


“Một số giải pháp nâng cao chất lượng học hát cho học sinh lớp 4”
các em cũng tự nghĩ cho mình những động tác cho phù hợp, để có thể lên thực
hiện. Qua phần biểu diễn của từng học sinh, giáo viên cho các bạn ở dưới nhận
xét, góp ý. Sau đó giáo viên mới góp ý cho những động tác của các em được
hoàn thiện hơn. Muốn thể hiện bài hát một cách tốt nhất thì các em phải hiểu rõ
được nội dung của bài hát. Có như thế các em mới hòa mình vào giai điệu được.

15


“Một số giải pháp nâng cao chất lượng học hát cho học sinh lớp 4”
hội rèn luyện và thể hiện khả năng của bản thân mình. Đối với những em còn
hạn chế trong học tập, tôi thường kiểm tra một đoạn hoặc lời 1 của bài hát, như
vậy các em sẽ cảm thấy nhẹ nhàng hơn, không gây áp lực.
Ví dụ, khi hướng dẫn học sinh hát từng câu bài “ Em yêu hòa bình”, thì
giáo viên đàn giai điệu một hai lần sau đó cho học sinh nghe và hát theo giai
điệu của đàn. Như vậy các em đã được rèn luyện về khả năng xác định cao độ và
trường độ của câu hát. Hoặc khi giáo viên hướng dẫn học sinh gõ đệm theo
phách. Sau khi giáo viên làm mẫu, cho cả lớp thực hiện thì giáo viên nên tích
cực kiểm tra cá nhân, nhóm giúp các em nắm chắc thế nào là một phách để thực
hiện cho chính xác.
Phần luyện hát kết hợp vận động là phần tương đối khó với các em. Ở
phần này đòi hỏi học sinh phải mạnh dạn, tự tin và quan trọng là phải hiểu được
nội dung của bài hát mà các em hát. Vì vậy, phần này giáo viên phải hướng dẫn
cho các em kĩ các động tác như thế nào cho hợp lý và phù hợp với các em. Động
viên các em lên bảng thể hiện bản thân, có thể theo nhóm hoặc cá nhân. Giáo
viên kịp thời khích lệ, tuyên dương các em, từ đó giúp các em cảm thấy tự tin
hơn về bản thân mình cho các giờ học tiếp theo.
Giáo viên có thể ứng dụng công nghệ thông tin, tổ chức trò chơi củng cố
kiến thức cho học sinh ở cuối tiết học
Ví dụ: Sau khi học xong bài Chú voi con ở Bản Đôn. Giáo viên cho học
sinh chơi trò chơi “ Mở hộp quà ”. Giáo viên chuẩn bị 3 câu hỏi tương ứng với 3
hộp quà.
Câu hỏi số 1: Tác giả của bài hát Chú voi con ở Bản Đôn là ai ?
Câu hỏi số 2: Điền từ còn thiếu vào câu hát sau: Từ rừng già chú đến với
người vẫn ...... với lại ham chơi.
Câu hỏi số 3: Bài hát nói lên điều gì ?

đến sự quan tâm và động viên của các bậc phụ huynh học sinh. Kịp thời thông
tin và nhờ phụ huynh kèm thêm các em ở nhà những phần mà các em trên lớp
thực hiện còn lúng túng. Có như vậy các em mới mạnh dạn và có ý thức rèn
luyện bản thân mình học tốt được.
Ví dụ: Tiết ôn bài hát “ Trên ngựa ta phi nhanh ” giáo viên mời em Trần
Thị Ánh Tuyết của lớp 4A2 lên bảng trả bài, nhưng em không thuộc hết. Giáo
viên có gọi điện nhờ phụ huynh động viên nhắc nhở thêm để em có ý thức học
bài cũ ở nhà. Giờ học sau, giáo viên kiểm tra thì em trả bài khá tốt.
2.2. Tính hiệu quả:
Qua thời gian áp dụng các biện pháp nêu trên trong việc giúp học sinh lớp
4 học tốt nội dung học hát, tôi thấy các em đã có kĩ năng ghi nhớ lời ca, thể hiện
bài đúng giai điệu và biết biểu diễn các bài hát kết hợp gõ đệm và vận động tốt.
Bản thân giáo viên khi giảng dạy mạnh dạn, tự tin. Hoạt động thầy trò nhịp
nhàng, hiệu quả hơn.
2.3. Phạm vi áp dụng:
Giải pháp “ Một số giải pháp giúp học sinh lớp 4 học tốt nội dung học hát
” đã được bản thân tôi áp dụng ngay từ đầu năm trong việc dạy đại trà cho học
17


“Một số giải pháp nâng cao chất lượng học hát cho học sinh lớp 4”
sinh khối lớp 4, Trường tiểu học Tân Nghĩa I. Những biện pháp về việc giúp học
lớp 4 học tốt nội dung học hát một cách có hiệu quả như đã trình bày ở trên
không chỉ áp dụng cho học sinh lớp 4 trường tiểu học Tân Nghĩa I nói riêng mà
đã triển khai áp dụng cho tất cả học sinh trong toàn trường. Giải pháp này có thể
áp dụng với giáo viên giảng dạy Âm nhạc bậc tiểu học trong toàn huyện.
3. Kết quả thực hiện:
Trong quá trình giảng dạy, tôi đã mạnh dạn vận dụng những giải pháp nêu
trên và bước đầu đem lại hiệu quả trong công việc rèn luyện khả năng của học
sinh cho phân môn học hát. Nhiều em đã có được kỹ năng gõ đệm theo phách,


%

SL

%

4A

25

25

100%

23

92%

14

56%

4B

22

22

100%


100%

7

87,5%

4

50%

Qua lần đánh giá này tôi thấy hầu hết các em hát đã mạnh dạn hơn, một số
chỗ có dấu luyến, hay những nốt nhạc lên cao các em hát tương đối chính xác,
cảm nhận được tình cảm mà tác giả nhắn gửi trong bài hát. Một vài em trước
đây chưa tích cực trong giờ học, thì đến bây giờ đã chú ý hơn, hăng hái hơn
trong giờ học. Hầu như các em đều thuộc bài ngay sau tiết học thứ nhất.
Các em đã cảm nhận được về giai điệu, lời ca cũng như tình cảm mà tác
giả nhắn gửi vào bài hát. Điều này đã giúp các em thực hiện tương đối tốt khi
thực hành hát kết hợp gõ đệm và vận động theo bài hát.
18


“Một số giải pháp nâng cao chất lượng học hát cho học sinh lớp 4”
4. Bài học kinh nghiệm:
Qua nhiều năm giảng dạy tôi nhận thấy, để giúp các em học tốt nội dung
học hát ở tiểu học nói chung và học sinh khối lớp 4 nói riêng điều quan trọng
nhất là người giáo viên phải nghiên cứu kỹ bài trước khi lên lớp. Giáo viên luôn
nhẹ nhàng, chuẩn mực, gần gũi, ân cần giúp đỡ học sinh khi có khó khăn trong
học tập. Trong các giờ học, giáo viên nên có những sáng tạo đổi mới phương
pháp để giờ học thêm hứng thú hơn với học sinh.


“Một số giải pháp nâng cao chất lượng học hát cho học sinh lớp 4”
Với khả năng nhận thức của các em qua môn Âm nhạc tôi đã đưa vào
thực tế các biện pháp trên để học sinh thực hiện tốt giờ học hát và đã thu được
kết quả đáng khích lệ. Học sinh ngày càng yêu mến môn học, các em mạnh dạn
tự tin đứng trước lớp để biểu diễn, bước đầu thể hiện được tình cảm của mình
khi hát và các em rất hào hứng tham gia học tập.
Tuy nhiên, trong quá trình giảng dạy người giáo viên cũng phải biết linh
hoạt, tùy theo từng đối tượng học sinh mà ta có thể tạo ra những cách thức, biện
pháp giảng dạy thích hợp để đạt được hiệu quả cuối cùng là học sinh hiểu bài,
nắm được kiến thức, tiếp thu và thực hiện tốt bài học nói riêng và đạt được mục
tiêu của chương trình Âm nhạc nói chung.
Bên cạnh đó, học sinh có trình độ năng khiếu vượt trội còn ít, không đồng
đều nên nhiều khi giáo viên còn lúng túng trong thao tác. Để làm cho các đối
tượng học sinh cùng được tham gia và có kết quả tốt, đòi hỏi người giáo viên
phải tâm huyết với nghề, mến trẻ, yêu bộ môn giảng dạy. Không ngừng học hỏi
nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và tay nghề, luôn có ý thức đúng đắn
về cái đẹp thẩm mỹ nhưng mang đầy tính giáo dục và khoa học cao.
Trên đây là một vài giải pháp tôi đã áp dụng trong quá trình giảng dạy nội
dung học hát, môn Âm nhạc cho học sinh lớp 4. Tôi thấy mình cần phải học hỏi
nhiều hơn nữa để đem đến cho các em những giờ học thú vị và hiệu quả. Trong
thời gian ngắn với kinh nghiệm hiểu biết còn hạn chế giải pháp của tôi đưa ra
chắc chắn sẽ không tránh khỏi sự thiếu sót. Tôi rất mong sự góp ý của đồng
nghiệp của Ban giám khảo, để giải pháp này được hoàn thiện hiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết, không sao chép nội dung của
người khác
Hà Nội,ngày 7 tháng 5 năm 2018

PHẦN MỞ ĐẦU