HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT
NAM

NGUYỄN XUÂN HOAN

QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ
BẢN TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ BẮC NINH

Chuyên ngành:

Quản lý kinh tế

Mã số:

60.34.04.10

Người hướng dẫn khoa học:
Thắng

TS. Nguyễn Tất

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP – 2016


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả
nghiên cứu đƣợc trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chƣa từng
dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã đƣợc
cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều đƣợc chỉ rõ nguồn gốc.


MỤC LỤC

Lời cam đoan ..................................................................................................................... i
Lời cảm ơn ........................................................................................................................
ii Mục lục ...........................................................................................................................
iii Danh mục các chữ viết tắt................................................................................................
vi Danh mục bảng ...............................................................................................................
vii Danh mục sơ đồ, biểu đồ ...............................................................................................
viii

Trích

yếu

luận

văn

........................................................................................................... ix Phần 1. Mở đầu
............................................................................................................... 1
1.1.

Tính cấp thiết của đề tài...................................................................................... 1

1.2.

Mục tiêu nghiên cứu ........................................................................................... 2

1.2.1.

Phần 2. Tổng quan tài liệu ............................................................................................. 5
2.1.
5

Cơ sở lý luận .......................................................................................................

2.1.1.
5

Một số khái niệm .................................................................................................

2.1.2.

Đặc điểm, phân loại vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách
nhà nƣớc .............................................................................................................. 6

2.1.3.

Vai trò, ý nghĩa của việc quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn
ngân sách nhà nƣớc.............................................................................................. 7

3


2.1.4.
XDCB

Mục tiêu, nguyên tắc, công cụ, phƣơng pháp quản lý vốn đầu tƣ
từ nguồn NSNN ................................................................................................... 9



Điều kiện tự nhiên thành phố Bắc Ninh ............................................................ 26

3.1.2.

Điều kiện kinh tế - xã hội .................................................................................. 27

3.1.3.

Bộ máy quản lý vốn đầu từ XDCB từ nguồn NSNN ........................................ 29

3.1.4.

Thuận lợi khó khăn ............................................................................................ 32

3.2.

PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .................................................................... 33

3.2.1.

Phƣơng pháp chọn điểm nghiên cứu ................................................................. 33

3.2.2.

Phƣơng pháp thu thập thông tin......................................................................... 33

3.2.3.

Phƣơng pháp xử lý số liệu ................................................................................. 35

4.2.1.

Khái quát mô hình quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn ngân
sách nhà nƣớc trên địa bàn thành phố Bắc Ninh ............................................... 41

4.2.2.

Quản lý lập kế hoạch phân bổ vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN .................. 45

4.2.3.

Quản lý tổ chức thực hiện về quản lý nhà nƣớc vốn đầu tƣ xây dựng cơ
bản từ nguồn ngân sách nhà nƣớc trên địa bàn thành phố Bắc Ninh ................ 51

4.2.4.

Công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá và điều chỉnh trong quản lý vốn
đầu tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nƣớc...................................... 70
5


4.3.

Đánh giá công tác quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn ngân
sách nhà nƣớc trên địa bàn thành phố Bắc Ninh .............................................. 76

4.3.1.

Những kết quả đạt đƣợc..................................................................................... 77


Một số giải pháp bổ sung khác

Phần 5. Kết luận và kiến nghị .................................................................................... 105
5.1.

Kết luận........................................................................................................... 105

5.2.

Kiến nghị ........................................................................................................ 106

Tài liệu tham khảo ........................................................................................................ 107
Phụ lục ........................................................................................................................ 110

6


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Ký hiệu

Nghĩa tiếng Việt

CNH

Công nghiệp hóa

CTMTQG

Chƣơng trình mục tiêu quốc gia



Trái phiếu chính phủ

TTCN

Tiểu thủ công nghiệp

UBND

Ủy ban nhân dân

XDCB

Xây dựng cơ bản

7


DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1.

Mức tăng trƣởng tổng sản phẩm xã hội của thành phố qua các giai
đoạn 2005-2015 ......................................................................................... 27

Bảng 3.2.

Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế qua các giai đoạn 2005 -2015 ....... 28

Bảng 4.1.


Bảng 4.8.

Kết quả khảo sát về tình hình triển khai các quy định về quản lý vốn
đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN .................................................................. 52

Bảng 4.9.

Cơ cấu lĩnh vực trong tổng vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN giai
đoạn 2013 – 2015. ..................................................................................... 56

Bảng 4.10. Kết quả khảo sát về tình hình việc lập và phân bổ kế hoạch vốn đầu
tƣ XDCB từ nguồn NSNN......................................................................... 58
Bảng 4.11. Chi tiết cấp phát (giải ngân) vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN giai
đoạn 2013 – 2015 ...................................................................................... 65
Bảng 4.12. Chi tiết thanh toán vốn đầu tƣ XDCB/KLHT từ nguồn NSNN giai
đoạn 2013 – 2015 ...................................................................................... 67
Bảng 4.13. Tỷ lệ thanh toán vốn trong nƣớc và vốn ODA qua các năm ..................... 68
Bảng 4.14. Kết quả khảo sát về thanh quyết toán vốn ĐTXDCB từ nguồn
NSNN ........................................................................................................ 69
Bảng 4.15. Kết quả thanh tra một số công trình giai đoạn 2013 -2015 ....................... 72
Bảng 4.16. Kết quả khảo sát về các yếu tố ảnh hƣởng tới quản lý vốn ĐTXDCB
từ nguồn NSNN ......................................................................................... 89

vii


DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 2.1.

Trình tự giai đoạn chuẩn bị đầu tƣ .......................................................... 15

Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
Để thực hiện nghiên cứu, tôi đƣa ra mục tiêu cho đề tài nhƣ sau: Thứ nhất,
góp phần hệ thống và làm rõ một số cơ sở lý luận về quản lý vốn đầu tƣ xây dựng
cơ bản từ nguồn NSNN. Thứ hai, phân tích thực trạng, các yếu tố ảnh hƣởng đến
quản lý vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN trên địa bàn thành phố Bắc Ninh. Thứ
ba, đề xuất giải pháp tăng cƣờng Quản lý vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN trên
địa bàn thành phố Bắc Ninh.
Trong nghiên cứu này tôi sử dụng linh hoạt giữa số liệu thứ cấp và sơ cấp
để đƣa ra các phân tích. Trong đó số liệu thứ cấp thu thập từ nguồn báo cáo văn
bản liên quan từ các cơ quan quản lý, trên sách báo, tạp chí và phƣơng tiện
truyền thông. Dữ liệu sơ cấp phục vụ cho quá trình nghiên cứu là những số liệu
đƣợc thu thập thông qua 50 phiếu điều tra từ các sở, ban ngành và nhà thầu, các
cán bộ, chuyên gia đang công tác trong lĩnh vực quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản
từ các nguồn vốn NSNN. Từ nhƣng số liệu thu thập đƣợc tôi sử dụng phƣơng
pháp tổng hợp dữ liệu, phƣơng pháp thống kê mô tả, phƣơng pháp so sánh để
phân tích.
Kết quả nghiên cứu chính của đề tài đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực
tiễn về quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn NSNN. Từ đó rút ra bài học
kinh nghiệm cho thành phố Bắc Ninh trong công tác quản lý vốn đầu tƣ xây dựng
cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nƣớc nhƣ sau: Một là cần tăng cƣờng sự phối
hợp. Hai là chú trọng nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ. Ba là phải minh bạch
trong quản lý. Bốn là nâng cao chất lƣợng và hiệu lực các kết luận đánh giá.
Về thực trạng quản lý vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN trên địa bàn
thành phố Bắc Ninh giai đoạn 2013 -2015 đã đầu tƣ 3.458.3 tỷ đồng góp phần
vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng các khu đô thị, các cơ sở y tế, giáo dục góp
phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội tạo vóc dáng diện mạo mới cho thành phố
trẻ hiện đại. Công tác tổ chức thực hiện từ khâu lập dự toán, phân bổ vốn, thanh
9




10


THESIS ABSTRACT
Author: Nguyen Xuan Hoan
Thesis title: Infrastructure investment management from the State budget
in Bac Ninh city.
Major: Economic Management

Code: 60.34.04.10

Training institution: Vietnam National University of Agriculture
Scientifically, the study aims to synthesize the theoretical basis and
practical problems of infrastructure investment management from the State
budget. In practice, this thesis had assessing the real situation of infrastructure
investment management from the State budget in Bac Ninh city; identifying the
factors affecting infrastructure investment management from the State budget in
this city; then proposing some solutions to strengthen infrastructure investment
management from the State budget in Bac Ninh city in the near future.
In order to get these purposes, the authors have combined the use of both
secondary and primary data. Secondary data on infrastructure investment
management from the State budget is gathered from documents and reports of
Ministries and other relevant authorities. Primary data was collected by direct
observation and interviews 50 officers from relevant authorities. The research
results have been presented using statistic description and comparison.
The research results include the theoretical basis and practical problems
of infrastructure investment management from the State budget. There are some
experiences in infrastructure investment management that Bac Ninh city has
learned such as: increasing the scheme, improving the quality of managerial

lack of strong sanction mechanisms in case of non-compliance. Hence, to
strengthen infrastructure investment management from the State budget, the city
should further improve on public investment law as well as enhance on
investment mechanisms. The Bac Ninh authorities should push up planning of the
city and neighborhoods until 2030.

xii


PHẦN 1. MỞ ĐẦU
1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Trong quá trình phát triển nền kinh tế xã hội, việc đầu tƣ phát triển cơ sở
hạ tầng là một trong những vấn đề then chốt nhất. Thực hiện đƣờng lối đổi mới
của Đảng và Nhà nƣớc về phát triển đất nƣớc, đặc biệt đƣợc sự hỗ trợ của nguồn
vốn ngân sách Nhà nƣớc (NSNN), các tổ chức Quốc tế và huy động từ nguồn lực
nội tại của tỉnh Bắc Ninh, công tác đầu tƣ xây dựng cơ bản (XDCB) ở thành phố
Bắc Ninh thời gian qua đã có nhiều khởi sắc, nhiều dự án hoàn thành đƣa vào
khai thác, sử dụng đã phát huy đƣợc hiệu quả góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh
tế, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, diện mạo của đô thị ngày
một đổi mới. Kết cấu hạ tầng kỹ thuật đô thị từng bƣớc hiện đại hoá và hệ thống
"điện, đường, trường, trạm" ngày càng đƣợc đồng bộ đã tạo tiền đề cho kinh tế xã hội của thành phố không ngừng tăng trƣởng, hoà nhập chung vào sự phát triển
của tỉnh Bắc Ninh và cả nƣớc.
Trong những năm gần đây, công tác quản lý vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn
NSNN trên địa bàn thành phố Bắc Ninh có một số tiến bộ nhƣ: khung pháp lý về
quản lý đầu tƣ XDCB đã đƣợc bổ sung và dần hoàn thiện; công tác chỉ đạo điều
hành, kiểm tra, thanh tra ở từng Sở, Ban, Ngành, từng cấp địa phƣơng đƣợc tăng
cƣờng; công tác giám sát có sự tham gia của cộng đồng đối với hoạt động đầu tƣ
xây dựng cơ bản, bƣớc đầu phát huy hiệu quả trong việc phát hiện những yếu
kém, tiêu cực trong quản lý, góp phần từng bƣớc hạn chế và khắc phục những vi
phạm pháp luật trong lĩnh vực này. Bên cạnh những kết quả đạt đƣợc của việc sử

hành lang pháp lý điều chỉnh hoạt động XDCB… Đặc biệt chƣa có đề tài nào
nghiên cứu về lĩnh vực quản lý Nhà nƣớc về vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN
trên địa bàn thành phố Bắc Ninh
Để góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận và hoàn thiện công tác quản lý
nhằm sử dụng có hiệu quả nguồn vốn NSNN cho đầu tƣ XDCB, tác giả đã chọn
đề tài “Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách Nhà nước
trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh” để làm đề tài nghiên cứu nhằm phân tích rõ
thực trạng, tìm ra các nguyên nhân yếu kém trong công tác quản lý vốn đầu tƣ
XDCB từ nguồn NSNN. Từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tăng cƣờng quản lý
vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN trên địa bàn thành phố Bắc Ninh.
1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu chung
Phân tích thực trạng quản lý vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN trên địa
bàn thành phố Bắc Ninh và đề xuất giải pháp tăng cƣờng Quản lý vốn đầu tƣ
XDCB từ nguồn NSNN trên địa bàn thành phố Bắc Ninh.
1.2.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
- Góp phần hệ thống và làm rõ một số cơ sở lý luận về quản lý vốn đầu
2


tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn NSNN;
- Đánh giá thực trạng quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn
NSNN trên địa bàn thành phố Bắc Ninh trong thời gian 2013-2015; Phân tích,
đánh giá những kết quả đã đạt đƣợc, những hạn chế tồn trên và nguyên nhân;
Những yếu tố ảnh hƣởng đến công tác quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ
nguồn NSNN trên địa bàn thành phố Bắc Ninh
- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu tăng cƣờng Quản lý vốn đầu tƣ xây
dựng cơ bản từ nguồn NSNN trên địa bàn thành phố Bắc Ninh trong thời gian tới.
1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
Tại sao phải hoàn thiện công tác quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ

bàn thành phố Bắc Ninh.
1.4.2.3. Phạm vi về thời gian
Đề tài nghiên cứu quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn NSNN
trên địa bàn thành phố Bắc Ninh giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2015.
1.5 NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI
Đề tài làm sáng tỏ đƣợc cơ sở lý luận, thực tiễn công tác Quản lý nhà
nƣớc về vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn NSNN; Làm rõ các chỉ tiêu đánh
giá và các yếu tố ảnh hƣởng đến Quản lý nhà nƣớc về vốn đầu tƣ xây dựng cơ
bản từ nguồn NSNN.
Đề tài đã phân tích, đánh giá thực trạng Quản lý nhà nƣớc về vốn đầu tƣ
xây dựng cơ bản từ nguồn NSNN trên thành phố Bắc Ninh theo các nội dung:
Lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra-giám sát và đánh giá - điều chỉnh;
Phân tích và đánh giá các yếu tố ảnh hƣởng theo đến công tác Quản lý nhà nƣớc
về vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn NSNN trên thành phố Bắc Ninh.
Đề tài đã đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cƣờng quản lý nhà nƣớc về
vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN trên thành phố Bắc Ninh đạt hiệu quả cao
hơn trong thời gian tới.

4


PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN
2.1.1. Một số khái niệm
2.1.1.1. Khái niệm về quản lý
Quản lý là sự tác động có chủ đích của chủ thể quản lý tới đối tƣợng quản
lý một cách liên tục, có tổ chức, liên kết các thành viên trong tổ chức hành động
nhằm đạt tới mục tiêu với kết quả tốt nhất (Nguyễn Tiệp, 2011).
2.1.1.2. Khái niệm về vốn đầu tư xây dựng cơ bản
Vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản là toàn bộ những chi phí để đạt đƣợc mục

dung quản lý vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN để duy trì và nâng cao hiệu quả
của hoạt động này.
2.1.2. Đặc điểm, phân loại vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách
nhà nước
2.1.2.1. Một số đặc điểm của vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách
nhà nước
Quy định tại Luật Ngân sách nhà nƣớc số 01/2002/QH11 ngày 16/12/2012
(Quốc hội, 2002). Nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 06/06/2003, Chính phủ
(2003) về Quy định chi tiết và hƣớng dẫn thi hành Luật Ngân sách Nhà nƣớc quy
định rõ, một trong những nhiệm vụ chi quan trọng của NSNN tại các cấp ngân
sách là chi đầu tƣ cho phát triển. Vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN là một bộ
phận thuộc vốn đầu tƣ phát triển từ nguồn NSNN, đƣợc hình thành từ hoạt động
huy động ngân sách của Nhà nƣớc để chi cho đầu tƣ XDCB nhằm xây dựng và
phát triển hạ tầng cơ sở kỹ thuật và kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội cho nền kinh
tế quốc dân.
Vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN là một khoản chi lớn của NSNN tuy
nhiên không có tính chất ổn định. Do tính chất đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN là
đầu tƣ vào các hạ tầng cơ sở kỹ thuật của nền kinh tế do đó trong từng thời kỳ,
phụ thuộc vào kế hoạch, quy hoạch, định hƣớng phát triển của từng thời kỳ, đồng
thời phụ thuộc vào quy mô nguồn vốn đầu tƣ XDCB cũng nhƣ cơ cấu nhiệm vụ
chi từng lĩnh vực trong nguồn vốn cũng khác nhau. Tuy nhiên hiện nay so với
nhu cầu đầu tƣ phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật của nền kinh tế thì vẫn còn hạn
hẹp, do đó quyết định phê duyệt đầu tƣ các dự án, hạng mục công trình vẫn theo
đề xuất của ngành chuyên môn hoặc của cơ quan kế hoạch đầu tƣ tại trung ƣơng,
địa phƣơng. Chính vì lý do hạn hẹp nên việc phân bổ và quản lý sử dụng nguồn
vốn này càng phải chặt chẽ, hạn chế tối đa gây thất thoát, lãng phí.
2.1.2.2. Phân loại vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước
Căn cứ theo phân cấp quản lý NSNN tại Luật Ngân sách (Quốc hội,2002)
và các văn bản hƣớng dẫn thi hành luật, thì vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN
6

tƣ XDCB từ nguồn NSNN đối với các dự án đầu tƣ để nâng cao hiệu quả đầu tƣ,
tiết kiệm, đảm bảo chất lƣợng và tiến độ thi công. Dự án đầu tƣ nhƣ ta đã biết
bao gồm một hệ thống nhiều công việc phức tạp trong đó có nhiều công việc
mang tính đặc thù mà nhiều khi một mình chủ đầu tƣ không thể đảm đƣơng hết

7


đƣợc. Phần lớn các dự án đầu tƣ đƣợc thực hiện bởi nhiều đơn vị, mỗi đơn vị
đảm nhận mỗi công việc riêng dƣới sự quản lý chung của chủ đầu tƣ. Do đó việc
quản lý vốn đầu tƣ XDCB trở lên rất khó khăn. Làm thế nào đảm bảo sử dụng
vốn đầu tƣ XDCB đúng mục đích tránh thất thoát (Điều này rất dễ xảy ra trong
quá trình thực hiện dự án đầu tƣ XDCB do cả nguyên nhân khách quan và chủ
quan), vừa đảm bảo tiến độ và chất lƣợng thi công, vừa đảm bảo tiết kiệm, nâng
cao hiệu quả vốn đầu tƣ…đặc biệt là trong điều kiện quy mô, số lƣợng dự án
tăng, thiết bị công nghệ ngày càng hiện đại.
Thứ hai quản lý đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN là tạo ra cơ sở vật chất
kỹ thuật, cơ sở hạ tầng thiết yếu cho xã hội, là nhân tố quyết định tới việc thay
đổi cơ cấu tổng sản phẩm quốc dân, thúc đẩy tăng trƣởng và phát triển nền
kinh tế - xã hội của đất nƣớc. Tuy nhiên, những vai trò đó chỉ có thể đƣợc thể
hiện trong điều kiện có sự quản lý chặt chẽ ở tầm vi mô cũn g nhƣ vĩ mô, còn
nếu buông lỏng quản lý thì vai trò đó sẽ bị mất đi. Vì vậy, công tác quản lý
vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN vừa là thực tiễn khách quan, vừa là một
yêu cầu cấp bách.
Thứ ba hoạt động quản lý vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN đƣợc thực
hiện ngay từ khâu phê duyệt chủ trƣơng đầu tƣ, phê duyệt chƣơng trình, dự án;
cho đến bƣớc lập kế hoạch đầu tƣ, xác định danh mục chƣơng trình, dự án đầu tƣ,
triển khai thực hiện; và các bƣớc theo dõi, kiểm tra đánh giá, thanh tra các
chƣơng trình, dự án. Để triển khai có hiệu quả và đạt đƣợc mục tiêu mà các kế
hoạch, chƣơng trình đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN, việc quản lý vốn là vô cùng

Nhà nƣớc đạt hiệu quả cao. Góp phần thúc đẩy nhanh sự nghiệp Công nghiệp
hóa, Hiện đại hóa, phát triển nhanh kinh tế thị trƣờng, tăng trƣởng và phát triển
kinh tế - xã hội của tỉnh nói chung, thành phố nói riêng (Bộ xây dựng, 2012).
2.1.4.2. Nguyên tắc quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản
Một là, nguyên tắc đảm bảo đầu tƣ XDCB theo quy hoạch, quy hoạch
phát triển của từng ngành gắn kết chặt chẽ với quy hoạch phát triển kinh tế - xã
hội của từng vùng, từng địa phƣơng và chung của toàn đất nƣớc.
Hai là, nguyên tắc quản lý theo dự toán, nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc
đầu tƣ cho các công trình, dự án đƣợc xác định trong kế hoạch ngân sách nhà
nƣớc hàng năm dựa trên kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của toàn bộ nền
kinh tế quốc dân, kế hoạch xây dựng cơ bản của các Bộ, ngành, địa phƣơng trên
cơ sở khả năng đảm bảo cân đối của ngành nhà nƣớc, đảm bảo tính kế hoạch.
Ba là, nguyên tắc đảm bảo chi trả trực tiếp qua Kho bạc nhà nƣớc. Với
chức năng quản lý quỹ ngân sách nhà nƣớc. Kho bạc nhà nƣớc kiểm soát thông
qua việc thẩm định, kiểm tra các khoản chi để đảm bảo phù hợp với chính sách,
chế độ do nhà nƣớc quy định theo những hình thức, nguyên tắc và phƣơng pháp
quản lý tài chính trong quá trình cấp phát và thanh toán ngân sách nhà nƣớc.
Bốn là, nguyên tắc phân cấp, phân công quản lý đi đôi với kiểm tra, giám
sát. Phân định rõ chức năng quản lý của nhà nƣớc và phân cấp quản lý về đầu tƣ
9


và xây dựng. Phân định rõ trách nhiệm và quyền hạn của các cơ quan quản lý nhà
nƣớc, của chủ đầu tƣ, của tổ chức tƣ vấn và nhà thầu trong quá trình thực hiện dự
án đầu tƣ xây dựng (Bộ xây dựng, 2012).
2.1.4.3. Công cụ và phương pháp quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản
Chủ thể quản lý là tổng thể các cơ quan quản lý sử dụng vốn đầu tƣ
XDCB từ NSNN với cơ cấu tổ chức nhất định bao gồm các cơ quan có chức
năng của nhà nƣớc thực hiện quản lý vĩ mô đối với vốn đầu tƣ XDCB của nhà
nƣớc (quản lý tất cả các dự án) và cơ quan của chủ đầu tƣ thực hiện quản lý vi

hay biện pháp quản lý nào để phát huy tối đa hiệu quả công tác quản lý vốn đầu
tƣ XDCB nguồn NSNN (Bộ xây dựng, 2012).
2.1.4.4. Phương pháp quản lý vốn đầu tư đầu tư xây dựng cơ bản
Theo lý luân cơ bản về vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản và quản lý vốn đầu
tƣ xây dựng cơ bản Đại học kinh tế Quốc dân (2012). Một là, phƣơng pháp hành
chính - tổ chức. Phƣơng pháp này có vai trò xác lập trật tự, giải quyết vấn đề
nhanh chóng, dứt khoát và kết nối các phƣơng pháp khác lại với nhau. Hình thức
thực hiện của phƣơng pháp bao gồm ban hành luật pháp liên quan đến hoạt động
quản lý vốn đẩu tƣ XDCB từ NSNN, tiêu chuẩn hoá cán bộ, bộ máy.
Hai là, phƣơng pháp kinh tế, phƣơng pháp này có vai trò phát huy đƣợc
sự sáng tạo, cạnh tranh lành mạnh giữa các đối tƣợng sử dụng vốn đầu tƣ XDCB
từ NSNN. Hình thức cùa phƣơng pháp kinh tế bao gồm chính sách khen thƣởng,
phạt về kinh tế, sử dụng các công cụ về thuế, lãi suất, hỗ trợ tín dụng.
Ba là, phƣơng pháp vận động giáo dục. Phƣơng pháp này có vai trò biến
hoạt động của con ngƣời từ thụ động sang chủ động. Hình thức biểu hiện của
phƣơng pháp này là tuyên truyền trên các phƣơng tiện thông tin truyền thông đại
chúng, thông qua dƣ luận xã hội, thông qua các đoàn thể, tiến hành giáo dục cá
biệt.
2.1.5. NỘI DUNG QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ
NGUỒN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC
Từ khái niệm và bản chất của quản lý nói chung và quản lý vốn đầu tƣ
XDCB từ nguồn NSNN nói riêng. Nội dung nghiên cứu quản lý vốn đầu tƣ
XDCB từ nguồn NSNN bao gồm: Công tác lập kế hoạch vốn, quản lý tổ chức
thực hiện, Công tác kiểm tra, giám sát đánh giá và điều chỉnh.
2.1.5.1. Công tác lập kế hoạch phân bổ vốn đầu tư xây dựng cơ bản
Chính sách đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN là những định hƣớng mang
tính chiến lƣợc, dài hạn, đƣợc các quốc gia, các vùng lãnh thổ phù hợp, tạo cơ sở
hạ tầng cho các quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội dài hạn. Có những
sự khác biệt giữa các thời kỳ của quá trình phát triển kinh tế - xã hội mà ngay bản
thân trong một quốc gia, các địa phƣơng, các vùng miền cũng đặt ra những chiến