ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

LÊ VĂN TUẤN

QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ
NGUỒN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LAI
CHÂU

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội – 2016

i


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

LÊ VĂN TUẤN

QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ
NGUỒN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LAI
CHÂU

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
MÃ SỐ: 60 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

Học viên

Lê Văn Tuấn

v


LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên tôi xin được dành tặng lời cảm ơn chân thành nhất tới PGS
–TS Phạm Thị Hồng Điệp - người đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo tận tình để
tôi hoàn thành luận văn.
Xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới toàn thể các thầy cô giáo khoa Kinh tếChính trị, trường Đại học Kinh tế, các thầy cô giáo trực tiếp giảng dạy đã
giúp tôi thu thập được những kiến thức trong quá trình học tập tại trường để
tôi hoàn thành luận văn. Cũng xin cảm ơn các tác giả có tài liệu mà tôi đã
dùng để nghiên cứu, so sánh, đối chiếu trong quá trình viết luận văn.
Xin trân trọng cảm ơn những đồng nghiệp đã nhiệt tình giúp đỡ tôi thu
thập tài liệu, cung cấp số liệu để tôi hoàn thành luận văn này.
Cuối cùng xin cảm ơn nguồn động viên lớn lao từ những người thân
trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu
và hoàn thành luận văn.
Hà Nội, ngày 25 tháng 11 năm 2016
Học viên

Lê Văn Tuấn

vi


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN..................................................................................................... i

vii


Nhà nước ...................................................................................................................
1.2.5 Tiêu chí đánh giá quản lý vồn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước. ....
1.3. Bài học kinh nghiệm về quản lý vốn đầu tư xây dưng cơ bản từ ngân sách Nhà
nước ...........................................................................................................................
1.3.1. Thực tiễn công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản ở một số địa phương .....
1.3.2. Những bài học kinh nghiệm rút ra ..................................................................
Chương 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .......................................................
2.1.

Phương pháp luận .............................................................................

2.2.

Phương phap nghiên cưu tài liệu ......................................................
́́
Phương pháp xử lý số liệu ................................................................

2.3.

Chƣơng 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN
TỪ NGÂN SÁCH

NHÀ NƢỚC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LAI CHÂU

GIAI

ĐOẠN 2011 - 2015 ................................................................................................... 40

bàn tỉnh Lai Châu giai đoạn 2016 - 2020................................................................ 79
4.2.1. Hoàn thiện cơ chế, chính sách về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ

bản từ

ngân sách Nhà nước................................................................................................ 79
4.2.2. Nâng cao năng lực bộ máy và cán bộ quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ
ngân sách Nhà nước................................................................................................ 80
4.2.3. Đổi mới công tác lập và phân bổ kế hoạch vốn đầu tư xây dựng từ ngân sách
Nhà nước trên địa bàn tỉnh...................................................................................... 82
4.2.4. Giải pháp đẩy nhanh việc quyết toán vốn đầu tư XDCB hoàn thành.............84
4.2.5. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với vốn đầu tư xây dựng cơ bản
từ ngân sách Nhà nước............................................................................................ 84
KẾT LUẬN............................................................................................................ 87
TÀI LIỆU THAM KHẢO.................................................................................... 88

ix


STT

Ký hi

1

CNH – HĐH

2

CTMT


NSNN

11

SNTW

12

UBND
13

x

XDCB


DANH MỤC BẢNG
STT

xi

Bảng

1

Bảng 3.1

2



1

Hình 1.1

2

Hình 1.2

3

Hình 3.1


PHẦN MỞ ĐẦU
1.

Tính cấp thiết của đề tài

Đầu tư xây dựng cơ bản là lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế quốc dân,
đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra sự tăng trưởng kinh tế, có đầu tư thì
mới có phát triển . Tuy nhiên đầu tư xây dựng cơ bản là lĩnh vực tương đối
phức tạp, liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực, nhiều cơ quan, đơn vị
tham gia quản lý và thực hiện.
Đầu tư công trong những năm vừa qua đã làm thay đổi đáng kể kết cấu hạ
tầng kinh tế xã hội của nước ta, những công trình hạ tầng kỹ thuật đó đã thúc
đẩy tăng trưởng kinh tế của cả nước, trong đó có tạo điều kiện để các thành
phần kinh tế ngoài Nhà nước phát triển, và góp phần nâng cao đời sống nhân
dân. Để đạt được những thành công trên phải kể đến vai trò của công cụ trong
việc phân bổ và sử dụng hợp lý các nguồn lực nói chung và vai trò của các giải

đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh , xoá đói giảm nghèo và cải thiện đ ời
sống sinh hoạt nhân dân . Cũng vì thế mà dự án ĐTXDCB trên địa bàn tỉnh
triển khai ngày càng nhiều , mặc dù công tác quản lý vốn ĐTXDCB của tỉnh
trong những năm qua đã đạt được những kết quả tương đối tốt , nguồn vốn
được quản lý có hiệu quả , nhiều dự án công trình đã phát huy hiệu quả đầu tư ,
song công tác quản lý đầu tư , quản lý vốn đầu tư của tỉnh vẫn còn nhiều tồn
tại, hạn chế từ khâu lập quy hoạch , lập dự án , thực hiện dự án , giám sát thi
công, nghiệm thu đến thanh , quyết toán vốn đầu tư , dẫn đến tình trạng xây
dựng dàn trải, nợ đọng XDCB lớn; tình trạng thất thoát , lãng phí vốn ĐT
XDCB từ NSNN vẫn còn nhiều.
Xuất phát từ những vấn đề trên đòi hỏi phải hoàn thiện công tác quản lý
vốn ĐTXDCB hơn nữa, có như vậy vốn đầu tư mới được sử dụng hợp lý. Việc
tìm kiếm những giải pháp hoàn thiện quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN là vấn
đề rất cấp thiết. Đó cũng là lí do của việc lựa chọn và nghiên cứu đề tài:
"Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước trên địa bàn
tỉnh Lai Châu”

2


2. Câu hỏi nghiên cứu:
UBND các cấp, các Sở, ban ngành tỉnh Lai Châu làm gì để hoàn thiện quản
lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước trong thời gian tới?

3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục tiêu: Mục tiêu nghiên cứu đề tài là dựa trên cơ sở hệ thống hóa lý
luận về quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản và phân tích một số tồn tại ,
vướng mắc, khó khăn trong công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng sử dụng
nguồn ngân sách Nhà nước ở tỉnh Lai Châu , đề xuất những giải pháp tiếp tục
hoàn thiện quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN trên địa bàn tỉnh Lai Châu.

sát vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước
5. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận
văn được chia thành 4 chương:
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở khoa học về quản
lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước.
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu.
Chương 3: Thực trạng quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách
Nhà nước trên địa bàn tỉnh Lai Châu giai đoạn 2011-2015.
Chương 4: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý vốn đầu tư
xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh Lai Châu.

4


Chƣơng 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG
CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC
1.1.Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Cho đến nay đã có một số công trình nghiên cứu khoa học về các đề tài
quản lý đầu tư từ NSNN; những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả huy động
và sử dụng vốn nói chung và vốn đầu tư xây dựng cơ bản nói riêng, đề xuất
các giải pháp chống thất thoát, lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản, trong đó
có một số công trình khoa học tiêu biểu ở phạm vi toàn quốc như sau:
1.1.1. Nhóm đề tài nghiên cứu về cơ chế quản lý tài chính và kiểm soát
thanh toán vốn đầu tư XDCB qua Kho bạc Nhà nước
Luận án Tiến sỹ của tác giả Nguyễn Trường Giang (2004) về: “Đổi mới
cơ chế quản lý chi ngân sách Nhà nước trong lĩnh vực y tế ở Việt Nam trong
giai đoạn chuyển sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước”.

Luận văn thạc sĩ kinh tế, Đại học Kinh tế - Đại học quốc gia Hà Nội của
tác giả Bùi Ngọc Sơn (2006) về “Thất thoát lãng phí vốn Nhà nước trong đầu
tư xây dựng công trình ở Việt Nam” Đề tài lý giải những căn nguyên tồn tại và
đặc trưng vốn có về vấn nạn thất thoát, lãng phí vốn trong đầu tư xây dựng
công trình đã tồn tại nhiều năm ở Việt Nam . Đề xuất một số giải pháp nhằm
hạn chế thất thoát , lãng phí vốn trong đầu tư xây dựng công trình . Đề tài bổ
sung về mặt lý luận về sự tăng cường vận dụng các thể chế chính sách của Nhà
nước, góp phần hạn chế những thất thoát , lãng phí không đáng có trong đầu tư
xây dựng ở nước ta.
Luận văn thạc sĩ kinh tế chính trị , của tác giả Lê Toàn Thắng (2012)
Trung tâm đào tạo bồi dưỡng giảng viên lý luận chính trị về "Quản lý vốn đầu
tư XDCB từ nguồn vốn NSNN của thành phố Hà Nội". Đề tài đã hệ thống hoá
cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách
Nhà nước của thành phố Hà Nội . Phân tích, đánh giáthực trạng quản lý vốn
đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước của thành phố Hà Nội. Đề xuất
phương hướng , giải pháp quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách
Nhà nước của thành phố Hà Nội.
Luận án Tiến sĩ Kinh tế của tác giả Lê Thế Sáu (2012) về “Hiệu quả dự
án đầu tư bằng vốn ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh Bắc Giang”. Đề tài
7


đã hệ thống hóa và làm rõ thêm những lý luận cơ bản về hiệu quả của các dự
án đầu tư bằng vốn NSNN, kinh nghiệm quản lý dự án đầu tư công từ một số
dự án ở một số nước trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Từ
đó, tác giả phân tích, đánh giá thực trạng hiệu quả dự án đầu tư bằng vốn
NSNN trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, qua đó rút ra những kết quả đạt được, hạn
chế và nguyên nhân dẫn đến dự án đầu tư bằng vốn NSNN chưa hiệu quả trên
địa bàn tỉnh Bắc Giang. Qua đó, đề xuất giải pháp và kiến nghị nâng cao hiệu
quả dự án đầu tư bằng vốn NSNN trên địa bàn tỉnh Bắc Giang.

Nguyễn Thanh Bình (2013) - Học viện Ngân hàng “Nâng cao hiệu quả sử
dụng vốn Nhà nước cho đầu tư kết cấu hạ tầng” truy cập từ địa chỉ:
qua-su8


dung-von-nha-nuoc-cho-dau-tu-ket-cau-ha-tang/30736.tctc. Bài viết nêu ra
việc sử dụng nguồn vốn Nhà nước vào đầu tư kết cấu hạ tầng đã đóng vai trò
quan trọng trong việc tạo ra sự tăng trưởng kinh tế trong nhiều năm qua . Tuy
nhiên, vấn đề là ở chỗ hiệu quả sử dụng vốn thấp , không những lãng phí các
nguồn lực lớn của đất nước, mà còn gây mất cân đối vĩ mô nghiêm trọng, lạm
phát cao kéo dài. Nêu ra các vấn đề như hiệu quả đầu tư nguồn vốn Nhà nước,
những mặt hạn chế, tình hình sử dụng nguồn vốn Nhà nước, giải pháp nâng
cao hiệu quả sử dụng vốn.
Nhóm đề tài trên, các tác giả đã hệ thống các chỉ tiêu đánh giá và phương
pháp đánh giá hiệu quả đầu tư phát triển từ nguồn vốn NSNN của cả nước
hoặc của địa phương.
Trên cơ sở hệ thống chỉ tiêu đánh giáhiệu quả đầu tư phát triển từ nguồn
vốn NSNN đã được xây dựng, áp dụng để phân tích , đánh giáthực trạng hiệu
quả hoạt động đầu tư phát triển từ nguồn vốn NSNN ở cả nước hoặc tại địa
phương, chỉ ra nguyên nhân làm hạn chế hiệu quả đầu tư từ nguồn vốn NSNN
của cả nước hoặc tại địa phương, từ đó đề xuất hệ thống các giải pháp và kiến
nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đầu tư từ nguồn vốn NSNN.
Định hướng giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư sử dụng vốn Nhà nướcđể
thực hiện tái cấu trúc đầu tư, với trọng tâm là tái cấu trúc đầu tư sử dụng nguồn
vốn Nhà nước.
1.1.3. Kết luận chung
Như vậy , việc quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách

Nhà


nhưng đang xuất hiện nhiều nhân tố , nhiều dự án lớn mà nguồn ngân sách đã,
đang và sẽ đầu tư. Vì vậy, đề tài “Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân
sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh Lai Châu” sẽ góp phần làm phong phú thêm
tình hình nghiên cứu khoa học ở lĩnh vực này và sẽ có ý nghĩa thực tế phù hợp
với thực tiễn tại địa phương.

10


1.2. Những vấn đề lý luận về quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn

vốn ngân sách Nhà nƣớc
1.2.1.Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước
1.2.1.1. Khái niệm vốn đầu tư
Vốn đầu tư là một phạm trù kinh tế , đã được các Nhà kinh tế học từ
trường phái cổ điển đến hiện đại đều thống nhất : “Vốn đầu tư là một trong ba
yếu tố đầu vào phục vụ cho sản xuất (lao động, đất đai, vốn)” (Bùi Mạnh
Cường, 2012, tr300)
Theo Điều 3, Luật Đầu tư số 59/2005/QH11 do Quốc hội ban hành ngày
29/11/2005, “Vốn đầu tư là tiền và các tài sản hợp pháp khác để thực hiện các
hoạt động đầu tư theo hình thức đầu tư trực tiếp hoặc đầu tư gián tiếp” (Quốc
hội, 2005, tr2).
1.2.1.2. Khái niệm vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước
Theo điểm 21 điều 4 - Luật Đầu tư công số 49/2014/QH 13 ngày
18/6/2014 quy định: “Vốn đầu tư công gồm vốn ngân sách Nhà nước, vốn
công trái quốc gia, vốn trái phiếu Chính phủ, vốn trái phiếu chính quyền địa
phương, vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), và vốn vay ưu đãi của các
Nhà tài trợ nước ngoài, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước, vốn từ
các nguồn thu để lại cho đầu tư nhưng chưa đưa vào cân đối ngân sách Nhà
nước, các khoản vốn vay khác của ngân sách địa phương để đầu tư”.

đích chung cho các công trình phúc lợi công cộng của đông đảo mọi người , lợi
ích lâu dài cho một ngành, địa phương và cả nền kinh tế. Vốn đầu tư XDCB tập

trung chủ yếu để phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật hoặc định hướng hoạt động
đầu tư vào những ngành, lĩnh vực chiến lược. Đây là một đặc điểm quan trọng,
góp phần quyết định việc sử dụng vốn đầu tư để lựa chọn hình thức đầu tư sao cho
mang lại hiệu quả cao nhất. Vốn đầu tư XDCB hiện nay được phân cấp quản
lý theo 3 loại dự án: dự án nhóm A, B, C và được phân cấp đầu tư theo luật định.
Thứ ba, chủ thể sở hữu của nguồn vốn này là Nhà nước, do đó vốn đầu tư

được Nhà nước quản lý và điều hành sử dụng theo các quy đ ịnh của Luật
NSNN, Luật đầu tư, Luật xây dựng, Luật đấu thầu và các văn bản hướng dẫn
bao gồm: các Nghị định của Chính phủ, Thông tư hướng dẫn của các Bộ,
Ngành Trung ương thực hiện pháp luật về quản lý đầu tư , quản lý chi phí đầu
tư, quản lý thanh quyết toán vốn đầu tư XDCB các công trình, các dự án...
12


Thứ tư, vốn đầu tư lấy nguồn từ NSNN do đó nó luôn gắn bó chặt chẽ với
NSNN, được các cấp thẩm quyền quyết định đầu tư vào lĩnh vực XDCB cho
nền kinh tế , cụ thể vốn đầu tư được cấp phát , thanh toán dưới hình thức các
chương trình, dự án đầu tư trong tất cả các khâu của quá trình đầu tư cho đến
khi hoàn thành và bàn giao công trình để đưa vào sử dụng.
1.2.2. Khái niệm và sự cần thiết về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ
ngân sách Nhà nước
1.2.2.1. Khái niệm và vai trò quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân
sách Nhà nước
Quản lý nói chung được quan niệm như một quy trình công nghệ mà chủ thể
quản lý tiến hành thông qua việc sử dụng các công cụ và phương pháp thích hợp
nhằm tác động và điều khiển đối tượng quản lý hoạt động phát triển phù