“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian trong chương trình thể dục tiểu học”

PHẦN I
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trò chơi trong học tập là phương tiện giáo dục trí tuệ cho trẻ, nhất là các
em học sinh cấp Tiểu học. Việc sử dụng hợp lí các trò chơi dân gian sẽ giúp
các em phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo và hứng thú hơn trong
quá trình lĩnh hội kiến thức mới. Bên cạnh đó, thông qua trò chơi, các em có
cơ hội hiểu về nguồn cội, hòa mình vào thiên nhiên và giúp các em hiểu biết
thiên nhiên sâu sắc.
Trò chơi dân gian của dân tộc ta khá đa dạng và phong phú, là sản phẩm
được đúc kết từ lao động sản xuất của nhân dân và được lưu truyền qua các
thế hệ. Các trò chơi vừa mang tính chất vận động vừa đòi hỏi trí tuệ và tinh
thần tập thể, tính cộng đồng, đoàn kết của người chơi. Một số trò chơi dân
gian phổ biến như: Trò chơi nhảy dây, nhảy lò cò, nhảy bao bố, ô ăn quan,
……luôn tạo được sự yêu thích từ các em học sinh.
Một ưu thế của trò chơi dân gian là thường đơn giản, dễ tổ chức, dễ chơi,
ít tốn kém. Chúng ta có thể sử dụng những dụng cụ có sẵn trong thiên nhiên
như: Hòn đá, cái gậy, viên bi, thậm chí là lá dừa. Các đồ vật này dễ tìm thấy
trong vườn, nhất là ở miền thôn quê. Trò chơi dân gian có nhiều loại hình phù
hợp với tính cách của mối người như sôi nổi, điềm đạm hay trầm tính. Mỗi trò
chơi có những luật chơi khác nhau, mang sắc thái riêng biệt khiến người chơi
hào hứng và không bao giờ cảm thấy chán.
Với xu thế hội nhập và phát triển cùng với sự ảnh hưởng trực tiếp từ
những trào lưu văn hóa mới, trò chơi dân gian đã phần nào bị lãng quên và có
nguy cơ mai một ở bộ phận giới trẻ. Thay vào đó là các trò chơi mới nhưng
không phù hợp với nền văn hóa và thể chất của người Việt Nam. Hiểu được
vấn đề này, những năm gần đây, ở một số địa phương, trò chơi dân gian được
quan tâm và chú trọng.



- Trong nhiều năm qua đến giờ ra chơi là học sinh thương hay chơi đuổi


“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian trong chương trình thể dục tiểu học”

bắt, dọc đất hay một số ít trò chơi không sinh động. Vì thế tôi mạnh dạn đưa
trò chơi dân gian vào môn giáo dục thể chất của nhà trường.
- Tôi khảo sát sự hiểu biết về trò chơi dân gian trên 34 học sinh khối lớp
5 và 40 học sinh khối lớp 4 Trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ với kết quả như
sau:
Học sinh khối lớp 5: 70 học sinh
1
2
3
4
5
6

Học sinh biết về trò chơi dân gian
Học sinh tự tin, mạnh dạn tham gia vào trò chơi
Học sinh thích tham gia vào trò chơi dân gian
Tinh thần đoàn kết của học sinh
Học sinh biết tự tổ chức được trò chơi
Số học sinh biết sáng tạo khi tham gia chơi

14/70
16/70
18/70
16/70
8/70


PHẦN II
NỘI DUNG


“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian trong chương trình thể dục tiểu học”

1. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Hoat động trò chơi trong môn giáo dục thể chất là phương tiện để giáo
dục ác em tính kỉ luật, tính khéo léo và phát huy tính đoàn kết trong tập thể.
Thông qua trò chơi nó đêm đến cho các em nhiều điều bổ ích, hoạt động chủ
đạo của trẻ em chính là hoạt động vui chơi, trẻ em không chỉ cần được chăm
sóc sức khỏe, được học tập, mà quan trọng nhất trẻ phải được thỏa mãn nhu
cầu vui chơi. Trò chơi nói chung và trò chơi dân gian nói riêng có vai trò quan
trọng trong chương trình giáo dục học sinh, vì vậy giáo viên cần áp dụng các
trò chơi dân gian hợp lí, có hiệu quả nhất trong các hoạt động giảng dạy, cũng
như giờ ra chơi giúp học sinh “chơi vui, học càng vui”, nhằm mục đích rèn
luyện sức khỏe, tính kiên nhẫn, tính tự lực, tự quản để các em học tốt hơn.
2. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Trong thời đại hội nhập như hiện nay, thì đa số phụ huynh công việc xã
hội rất nhiều nên thời gian gần gủi bên con mình rất ít, bên canh đó công nghệ
thông tin đang phát triển mạnh mẻ, nó kéo theo các trò chơi hiện đại mang
tính bạo lực, kích động, gây ảo tưởng, nó đã và đang xâm nhập vào cuộc sông
của chúng ta nói chung và đặc biệt là lứa tuổi học sinh tiểu học nói riêng.
Trong khi đó trò chơi dân gian ngày càng bị mai một và lãng quên. Do đó việc
đưa trò chơi dân gian lồng ghép, giảng dạy trong môn thể dục, hoạt động
ngoài giờ lên lớp, giờ ra chơi . . . là việc làm cần thiết đối với mỗi giáo viên
chúng ta.
Trò chơi dân gian không chỉ giúp cho các em vui chơi mà nó còn phát
triển sức khỏe, sự khóe léo, tự tin, tính đoàn kết, tính kỉ luật và giúp cho các

chính xác: Chim bay cò bay, bịt mắt bắt dê, bỏ khăn, đếm sao, tập tầm vông,
ô ăn quan, cờ gánh, chơi chuyền, bắn bi, nu na nu nống, dung dăng dung dẻ....
Khi tổ chức trò chơi cho các em, tôi chọn các trò chơi phù hợp với lứa
tuổi học sinh, phù hợp với địa điểm chơi, thì mới phát huy được hết tác dụng
của trò chơi.
Ví du: - Tổ chức trò chơi “Mèo đuổi chuột”, “Bỏ khăn”


“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian trong chương trình thể dục tiểu học”

Khi tổ chức các trò chơi này chúng ta phải tổ chức ở ngoài sân rộng
có bóng mát, nếu tổ chức trong phòng thì phòng phải rộng đảm bảo an
toàn cho học sinh.
- Tổ chức trò chơi “Người thừa” thì chúng ta chỉ tổ chức cho học sinh từ
khối lớp 4 trở lên. Vì nếu tổ chức trò chơi này cho các em lớp nhỏ thi không
an toan, do các em nhỏ tính kỉ luật chưa cao nên khi đuổi nhau các em đẩy
nhau ngã rất nguy hiểm.
4.2. Khi tổ chức các trò chơi phải thực hiện đúng các nguyên tắc sau:
- Đảm bảo học sinh nắm rõ được nội dung, yêu cầu, luật chơi và cách
thức chơi.
Giáo viên nêu tên trò chơi và giải thích rõ ràng, nội dung, yêu cầu trò
chơi, đến khi học sinh hiểu rõ ràng thì mới tổ chức cho các em chơi. Vì nội
dung trò chơi sẽ cho học sinh biết mình cần làm gì, làm thế nào trong khi chơi
thì khi đó học sinh mới thực hiện đúng mục đích, yêu cầu trò chơi và học sinh
chơi hứng thú hơn và thu được kết quả tốt trong tổ chức trò chơi.
- Đảm bảo học sinh phát huy được tính cực, tinh thần đoàn kết. tính sáng
tạo trong quá trình chơi và tổ chức trò chơi.
Khi tổ chức trò chơi tôi thường chú ý đến sự tiếp thu, tham gia của học
sinh từ mức độ thấp đến mức độ cao. Một là giáo viên chọn trò chơi, hướng
dẫn rồi tổ chức cho học sinh chơi. Hai là giáo viên chọn trò chơi, hướng dẫn

4.4. Tổ chức thi tìm hiểu trò chơi dân gian:
Trong quá trình tổ chức trò chơi cho các em, tôi muốn cho các em hiều
thêm về trò chơi dân gian của dân tộc Việt Nam, ngoài một số trò chơi mà tôi
đã tổ chức và phổ biến cho các em, tôi còn tổ chức cho học sinh thi tìm các
trò chơi dân gian ngoài các trò chơi mà tôi đã tổ chức.
Tôi tổ chức cho học sinh chơi theo hình thức tiếp sức:


“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian trong chương trình thể dục tiểu học”

- Giáo viên cho học sinh tìm hiểu, bàn bạc, trao đổi trong tổ về các trò
chơi dân gian mà giáo viên chưa phổ biến và tổ chức.
- Cho học sinh chơi: 3 tổ tương ứng với 3 bảng phụ, trong vòng 3 phút
khi có hiệu lệnh của giáo viên thì em đầu tiên của mỗi tổ chạy lên và ghi tên 1
trò chơi lên bảng phụ rồi chạy về chạm vào tay em thứ 2, em thứ 2 chạy lên
thực hiện như em thứ nhất trò chơi tiếp tục tới em thứ 3,4,5. . . cho đến hết 3
phút, tổ nào ghi nhiều tên trò chơi nhất thì đứng thứ nhất, lần lược hai tổ còn
lại về nhì và ba, qua đó giáo viên nhận xét tuyên dương tổ về nhất.
Thông qua trò chơi này, giúp cho các em biết nhiều trò chơi dân gian hơn
và giúp cho các em phát huy hoạt động nhóm cũng như tinh thần đoàn kết.
5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
Sau khi áp dụng các biện pháp tổ chức trò chơi dân gian trên đã đạt được
kết quả cụ thể sau:
- Phần lớn các em học sinh đã biết được nhiều trò chơi dân gian, nắm
được cách thức chơi và tổ chức được trò chơi.
- Khi tham gia vào trò chơi các em rèn luyện thêm thể chất, sự nhanh
nhẹn, khéo léo mà đặc biệt là tinh thần tập thể, tinh thần đoàn kết và gắn bó
với nhau hơn.
* Kết quả cụ thể:
Khối lớp 5: 70 học sinh


2
3
4
5
6

Học sinh tự tin, mạnh dạn tham gia vào trò chơi
Học sinh thích tham gia vào trò chơi dân gian
Tinh thần đoàn kết của học sinh
Học sinh biết tự tổ chức được trò chơi
Số học sinh biết sáng tạo khi tham gia chơi

PHẦN III
KẾT LUẬN

37/70
40/70
36/70
30/70
25/70


“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian trong chương trình thể dục tiểu học”

1. Ý NGHĨA CỦA SANG KIẾN:
- Giúp cho học sinh hiểu thêm về các trò chơi dân gian của dân tộc Việt
Nam, về cách thức tổ chức một trò chơi.
- Thông qua các trò chơi nhằm tập cho các em nề nếp học tập, biết giữ
gìn sức khỏe, vui chơi lành mạnh và giáo dục đức, nhân cách cho các em.

dạy học cho phân môn thể dục như: tranh, ảnh và một số dụng cụ phục vụ trò
chơi như: bóng, cầu, vòng…
+ Quan tâm, giúp đỡ học sinh nghèo, cấp phát trang phục thể dục cho các
em.

+ Tổ chức thường xuyên phong trào thể dục thể thao để các em
tham gia vui chơi trong năm học để có tinh thần tự tập ở nhà.