Đinh Thị Kim Quế Trờng Trung Học Cơ sở Cao Bìnhphòng giáo dục - Đào tạo hoà an
Trờng THCS Cao Bình
chuyên đề
một số biện pháp nhằm nâng cao khả năng
làm thí nghiệm hoá học của học sinh lớp 8
Họ và tên : Đinh Thị Kim Quế
Đơn vị : Trờng THCS Cao Bình - Hoà An - Cao Bằng
Năm học 2008 - 2009
Chuyên đề Mọt số biện pháp nhằm nâng cao khả năng làm TN hoá học của HS lớp 8
Đinh Thị Kim Quế Trờng Trung Học Cơ sở Cao Bình
I - Đặt vấn đề
So với môn học khác môn hoá học ở THCS có những đặc trng riêng . Nội
dung kiến thức của môn học này luôn gắn liền với các sự vật hiện tợng xảy ra
trong cuộc sống hàng ngày . Việc khám phá , tiếp thu kiến thức phụ thuộc rất
nhiều vào thí nghiệm vì thí nghiệm hoá học là cầu nối giữa lí thuyết với thực
tiễn, là cơ sở cho quá trình học tập nhận thức của học sinh , mà các thí nghiệm
này chủ yếu là do HS tự nghiên cứu và tiến hành dới sự hớng dẫn của giáo
viên .
Sau những năm giảng dạy môn hoá học lớp 8 tôi nhận thấy trong quá
trình nghiên cứu và tiến hành thí nghiệm , đa số học sinh còn lúng túng , tiến
hành cha đúng theo trình tự còn mất nhiều thời gian làm ảnh hởng tới chất l-
ợng của cả tiết dạy .Qua những đợt tập huấn chuyên môn và tham khảo ý kiến
của các đồng nghiệp tôi xin mạnh dạn đa ra một số ý kiến về thí nghiệm hoá
hiện nay.
2- Quá trình nghiên cứu
Sách giáo khoa hoá học 8 gồm 6 chơng : Chất - nguyên tử- phân tử ;
Phản ứng hoá học ; Mol và tính toán hoá học ; Oxi- không khí ; Hiđro - nớc ;
Dung dịch .
Qua thực tế giảng dạy tôi nhận thấy để thực hiện bài giảng có thí nghiệm
giáo viên cần kết hợp tốt các phơng pháp dạy và học .
a-Thí nghiệm trong bài học cần đạt đợc những yêu cầu sau :
- Từ các thí nghiệm , học sinh rút ra đợc nhận xét và rút ra đợc nội dung
chính của bài .
- Học sinh đợc rèn các kĩ năng cần thiết : Quan sát các hiện tợng ,Sử lí thông
tin , biết đề xuất các phơng án thí nghiệm đơn giản , sử dụng thiết bị đơn giản .
- Trong quá trình làm thí nghiệm học sinh cần:
+ Có tinh thần hợp tác trong nhóm, có ý thức bảo vệ các dụng cụ thí nghiệm
và an toàn trong quá trình làm thí nghiệm .
+ Có thái độ nghiêm túc tỉ mỉ , trung thực trong quan sát và thu thập thông
tin .
+ Biết vận dụng kiến thức vào thực tế trong gia đình và xã hội
Chuyên đề Mọt số biện pháp nhằm nâng cao khả năng làm TN hoá học của HS lớp 8
Đinh Thị Kim Quế Trờng Trung Học Cơ sở Cao Bình
b- Để nâng cao khả năng làm thí nghiệm hoá học ở học sinh giáo viên
cần lu ý những nội dung sau
- Phải đảm bảo an toàn : Giáo viên phải nắm vững các yêu cầu kĩ thuật đối
với từng loại thiết bị ,đồ dùng dạy học ,từng thí nghiệm hoá chất , phải tuân thủ
những qui định trong khi sử dụng thí nghiệm hoá chất .
- Đảm bảo kết quả và tính khoa học của thí nghiệm : Kết quả thí nghiệm tốt
liên quan rất lớn đến chất lợng dạy và học, củng cố lòng tin khoa học của học
sinh , giáo viên nhất thiết phải chuẩn bị thí nghiệm tỉ mỉ chu đáo để đảm bảo sự
thành công .
- Giáo viên cần theo dõi sát sao các hoạt động của học sinh .
- Kết thúc thí nghiệm Giáo viên cho học sinh nêu kết quả thí nghiệm của
mỗi nhóm từ đó cho học sinh thảo luận để rút ra kết luận
- Giáo viên cần nhận xét thái độ của học sinh trong các nhóm có phê bình ,
và khuyến khích.
e- Ví dụ
* Đối với thí nghiệm biểu diễn của giáo viên : Thí nghiệm phải kết hợp chặt
chẽ với bài giảng cần tập luyện cho học sinh quan sát các hiện tợng xảy ra
trong thí nghiệm , nhận xét và rút ra kết luận khoa học.
Ví dụ : thí nghiệm "tác dụng của Hiđro với đồng oxit " .
- Để thí nghiệm thành công giáo viên cần lu ý :
+ ống thuỷ tinh hình trụ và bột đồng oxit phải đợc làm khô.
+ Nếu bột đồng oxit bị ẩm và vón cục cần nghiền nhỏ trớc khi sấy.
+ ống hình trụ chứa hoá chất phải đợc đặt ở điểm nóng nhất của ngọn lửa đèn
cồn.
- Tiến hành : Dụng cụ hoá chất
+ Dụng cụ : Giá đỡ , ống thuỷ tinh hình trụ , nút cao su có lỗ, đèn cồn , cốc
thuỷ tinh .
+ Hoá chất : Zn , HCl , CuO , H
2
O .
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giáo viên yêu cầu HS trả lời câu hỏi
? Mục đích của thí nghiệm ?
Học sinh thảo luận trả lời ccâu hỏi
- Nghiên cứu thí nghiệm rút ra tính
khử của hiđro
Chuyên đề Mọt số biện pháp nhằm nâng cao khả năng làm TN hoá học của HS lớp 8
Đinh Thị Kim Quế Trờng Trung Học Cơ sở Cao Bình
H
2
O
PTHH
CuO + H
2 Cu + H
2
O
- Hiđro đã chiếm oxi của đồng oxit
tạo thành đồng và nớc . Hođro là chất
khử .
* Đối với thí nghiệm của học sinh khi nghiên cứu tài liệu mới :
Là phơng pháp có hiệu quả để hình thành hệ thống các kĩ năng hoá học ,
t duy hợp lí ... phát triển kĩ năng kĩ sảo thí nghiệm . Yêu cầu thí nghiệm phải
đơn giản , dễ làm , dễ quan sát , không dùng hoá chất độc hại ( H
2
SO
4
đặc , khí
Cl
2
)
Chuyên đề Mọt số biện pháp nhằm nâng cao khả năng làm TN hoá học của HS lớp 8
Đinh Thị Kim Quế Trờng Trung Học Cơ sở Cao Bình
Ví dụ : Thí nghiệm 2 ( Bài 12- Sự biến đổi của chất )
Chuẩn bị dụng cụ hoá chất đủ cho các nhóm .
- Biết đợc một số thao tác làm thí nghiệm đơn giản .
- Nắm đợc một số quy tắc an toàn trong phòng thí nghiệm .
Dụng cụ - hoá chất :
- ống nghiệm , cốc thuỷ tinh , phễu , đũa thuỷ tinh , đèn cồn , kẹp gỗ
nhiết kế.
Chuyên đề Mọt số biện pháp nhằm nâng cao khả năng làm TN hoá học của HS lớp 8