Trường THPT Tam quan
Ngày soạn: 3- 9 -2009 Đọc văn :
Tiết : 1-2 (TrÝch: Thỵng kinh ký sù)
( Lê Hữu Trác)
I. MỤCTIÊU
1. Về kiến thức: Giúp học sinh :
- HiĨu râ gi¸ trÞ hiƯn thùc s©u s¾c cđa t ¸c phÈm, còng nh th¸i ®é
tríc hiƯn thùc vµ ngßi bót ký sù ch©n thùc, s¾c s¶o cđa Lª H÷u Tr¸c
qua ®o¹n trÝch miªu t¶ cc sèng vµ cung c¸ch sinh ho¹t n¬i phđ chóa
TrÞnh.
2. Về kó năng: Hình thành, rèn luyện cho học sinh khả năng đọc,
cảm thụ, phân tích một bài kí.
3. Về thái độ: Giáo dục phÈm chÊt cđa mét thÇy thc giµu tµi
n¨ng, ghÐt danh väng, st ®êi ch¨m lo gi÷ g×n y ®øc cđa m×nh.
II. CHUẨN BỊ
1.Chuẩn bò của giáo viên
- Đồ dùng dạy học : Tài liệu tham khảo: Sách giáo viên, Thiết kế bài giảng Ngữ
văn 11, Ôn tập Ngữ văn 11. Soạn giáo án
- Phương án tổ chức lớp học : Đọc diễn cảm, gợi mở, thảo luận, bình giảng
2. Chuẩn bò của học sinh : Đọc sách giáo khoa, soạn bài theo hướng dẫn sách
giáo khoa
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Ổn đònh tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra nề nếp, só số, tác phong học sinh.
2. Kiểm tra bài cũ : (5 phút) kiểm tra 3-5 vở soạn của học sinh.
3. Giảng bài mới:
- Giới thiệu bài : (2 phút)
Thượng kinh kí sự ghi lại cảm nhận của mình bằng mắt thấy tai nghe từ khi nhận
được lệnh vào kinh chữa bệnh cho thế tử Cán ngày 12 tháng giêng năm Nhâm Dần (1781)
đến lúc xong việc về tới nhà Hương Sơn.
Thượng kinh kí sự là bức tranh về đời sống hiện thực thời vua Lê chúa Trịnh, cụ thể
hơn là cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa. Đó là một cuộc sống quyền lực, xa hoa .

gia đình khoa bảng, có
nhiều người đỗ tiến sĩ,
I. Tìm hiểu chung
1. T¸c gi¶:
- Lª H÷u Tr¸c (1724 - 1791),
hiƯu lµ H¶i Thỵng L·n ¤ng
(«ng giµ lêi ë ®Êt Thỵng
Hång), quª lµng Liªu X¸,
hun §êng Hµo, phđ Thỵng
Hång, trÊn H¶i D¬ng( nay
thc hun Yªn MÜ - Hng
Yªn).
- Sinh ra trong mét gia ®×nh cã
trun thèng häc hµnh thi cư,
®ç ®¹t lµm quan. GÇn 30
Ngữ văn 11 Cơ bản - 1 - Nguyễn Văn Mạnh
Trường THPT Tam quan
60’
ngêi như thế nào?
Thỵng kinh ký sù lµ
t¸c phÈm cã gi¸ trÞ ra
sao?)
Giáo viên híng dÉn
học sinh ®äc vµ t×m
hiĨu c¸c chó thÝch
sách giáo khoa.

Hoạt động 2:
làm quan to. Ơng là con
thứ bảy của thượng thư

bức tranh về đời sống
hiện thực thời vua Lê
chúa Trịnh, cụ thể hơn
là cuộc sống xa hoa nơi
phủ chúa. Đó là một
cuộc sống quyền lực, xa
hoa, kiểu cách, nhạt
nhờ.
Hoạt động 2:
ti, Lª H÷u Tr¸c vỊ sèng t¹i
quª mĐ ë hun H¬ng S¬n, Hµ
TÜnh.
- ¤ng lµ mét danh y, kh«ng chØ
ch÷a bƯnh giái mµ cßn so¹n
s¸ch, më trêng, trun b¸ y
häc. Sù nghiƯp cđa «ng ®ỵc tËp
hỵp trong bé H¶i Thỵng y t«ng
t©m lÜnh gåm 66 qun. bien
so¹n trong gÇn 40 n¨m. §©y lµ
t¸c phÈm y häc xt s¾c nhÊt
thêi trung ®¹i. Qun ci
cïng trong bé s¸ch nµy lµ mét
t¸c phÈm v¨n häc: Thỵng kinh
ký sù.
- Ngoµi ra, cã thĨ thÊy ë Lª
H÷u Tr¸c cßn lµ mét nhµ v¨n,
nhµ th¬ víi nh÷ng ®ãng gãp
®¸ng ghi nhËn.
2. T¸c phÈm:
- Thỵng kinh ký sù (ký sù ®Õn

Ngữ văn 11 Cơ bản - 2 - Nguyễn Văn Mạnh
Trường THPT Tam quan
Hoạ Giáo viên hướng dẫn
học sinh đọc – hiểu
văn bản
Giáo viên: C¶m
nhËn chung cđa em
khi ®äc ®o¹n trÝch?
Giáo viên: quang
c¶nh vµ cc sèng ®Çy
uy qun cđa chóa
TrÞnh ®ỵc miªu t¶
như thế nào?
Giáo viên: Tµi cđa
t¸c gi¶ khi miªu t¶
quang c¶nh phđ chóa
như thế nào?
Giáo viên: Th¸i ®é
cđa t¸c gi¶ béc lé như
thế nào tríc quang
c¶nh ë phđ chóa?
Giáo viên yªu cÇu
học sinh ®äc thÇm
sách giáo khoa, vµ
th¶o ln, tr¶ lêi c¸c
c©u hái:
- N¬i ë cđa thÕ tư ®ỵc
miªu t¶ như thế nào?
Em cã nhËn xÐt g× vỊ
n¬i ë nh vËy?

rµng, ngêi cã viƯc quan ®i l¹i
nh m¾c cưi". Bµi th¬ t¸c gi¶
ng©m ®· minh chøng cho c¶nh
sèng xa hoa, uy qun cđa phđ
chóa.
+ Néi cung ®ỵc miªu t¶: chiÕu
gÊm, mµn lµ, sËp vµng, ghÕ
rång, ®Ìn s¸ng lÊp l¸nh, h¬ng
hoa ngµo ng¹t, cung nh©n xóm
xÝt...
+ ¨n ng: "m©m vµng, chÐn
b¹c, ®å ¨n toµn cđa ngon vËt
l¹"
+ VỊ nghi thøc: Lª H÷u Tr¸c
ph¶i qua nhiỊu thđ tơc míi ®ỵc
vµo th¨m bƯnh cho thÕ tư (ph¶i
qua nhiỊu cưa, chê cã lƯnh míi
®ỵc vµo, ph¶i l¹y míi kh¸m
bƯnh, kh¸m xong còng ph¶i l¹y
ra, lêi lÏ hÕt søc cung kÝnh:
th¸nh thỵng, ngù, t
kiÕn...)=> uy nghiªm, ®Õn nçi
t¸c gi¶ ph¶i "nÝn thë ®øng chê
ë xa".
- §ã lµ tµi quan s¸t tØ mØ, ghi
chÐp trugn thùc, t¶ c¶nh sinh
®éng gi÷a con ngêi víi c¶nh
vËt. Tht l¹i sù viƯc theo tr×nh
tù, t¸c gi¶ kh«ng hỊ thªm th¾t,
h cÊu, sù viƯc hiƯn lªn rÊt râ.

cha. Cuối cùng, lương
tâm, phẩm chất của
người thầy thuốc đã
thắng.

Êy lµ dån nÐn nhiỊu t©m sù,
th¸i ®é cđa t¸c gi¶: rÊt dưng d-
ng tríc qun rò cđa vËt chÊt,
phª ph¸n, kh«ng ®ång t×nh víi
cc sèng xa hoa, hëng l¹c qu¸
møc cđa nh÷ng ngêi gi÷ träng
tr¸ch qc gia. Cc sèng an
nhµn, Èn dËt cđa t¸c gi¶ hoµn
toµn ®èi lËp víi cc sèng
trong phđ chóa (phï phiÕm,
h×nh thøc).
=> Lª H÷u Tr¸c kh«ng thiÕt
tha g× víi danh lỵi, qun q
cao sang, «ng khinh thêng tÊt
c¶.
2. ThÕ tư C¸n vµ th¸i ®é, con
ng êi Lª H÷u Tr¸c:
* ThÕ tư C¸n:
- Lèi vµo chç ë cđa vÞ chóa rÊt
nhá: "®i trong tèi om, qua n¨m,
s¸u lÇn tríng gÊm".
- N¬i thÕ tư ngù: ®Ỉt sËp vµng,
c¾m nÕn to trªn gi¸ ®ång, bµy
ghÕ....nhiỊu ngêi phơc vơ, ®Ìn
chiÕu s¸ng, h¬ng hoa ngµo

ký sù ®ỵc thĨ hiƯn qua
®o¹n trÝch như thế
nào, ph©n tÝch?

Hoạt động 3:
- Em hãy tóm tắt nội
dung chính của bài
kí?
- Em có nhận xét gì
về nghệ thuật của
bài kí?
Giáo viên tóm lại
Hoạt động 3:
- Học sinh làm việc cá
nhân và trả lời
- Học sinh làm việc cá
nhân và trả lời:
céi ngn cđa c¨n bƯnh TrÞnh
C¸n còng nh cđa tËp ®oµn PK
®¬ng thêi.
* Lª H÷u Tr¸c:
- Khi kh¸m bƯnh cho thÕ tư,
th¸i ®é Lª H÷u Tr¸c diƠn biÕn
rÊt phøc t¹p: mét mỈt t¸c gi¶
chØ c¨n bƯnh cơ thĨ, nguyªn
nh©n cđa nã; mét mỈt phª ph¸n
ngÇm " v× thÕ tư ë trong chèn
mµn che tríng phđ, ¨n qu¸ no,
mỈc qu¸ Êm nªn t¹ng phđ u
®i". ¤ng rÊt hiĨu c¨n bƯnh thÕ

quªn.
III. Tổng kết
- §o¹n trÝch võa mang ®Ëm gi¸
trÞ hiƯn thùc, võa thĨ hiƯn phÈm
chÊt cđa mét thÇy thc giµu
tµi n¨ng, ghÐt danh väng, st
®êi ch¨m lo gi÷ g×n y ®øc cđa
m×nh.
Ngữ văn 11 Cơ bản - 5 - Nguyễn Văn Mạnh