VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGÔ XUÂN HIẾU

QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ RÈN LUYỆN
CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Hà Nội - 2019


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGÔ XUÂN HIẾU

QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ RÈN LUYỆN
CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số : 9 14.01.14

LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Thị Mai Lan

hiện luận án.
Hà Nội, ngày 16 tháng 1 năm 2019
Tác giả luận án

Ngô Xuân Hiếu


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ QUẢN LÝ
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ RÈN LUYỆN CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG
ĐẠI HỌC ...................................................................................................................6
1.1.Những nghiên cứu ở nước ngoài về đánh giá và quản lý hoạt động đánh
giá tại các trường đại học ............................................................................................6
1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu ở Việt Nam về quản lý đánh giá hoạt
động giáo dục tại các trường đại học ........................................................................18
Chương 2: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ RÈN
LUYỆN CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC ...............................................25
2.1.Đánh giá kết quả rèn luyện cho sinh viên trường đại học...................................25
2.2.Quản lý đánh giá kết quả rèn luyện cho sinh viên trường đại học......................44
2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí đánh giá kết quả rèn luyện cho sinh
viên trường đại học....................................................................................................54
Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐÁNH
GIÁ KẾT QUẢ RÈN LUYỆN CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI
HỌC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY ...........................................................................61
3.1.Địa bàn, khách thể nghiên cứu ............................................................................61
3.2. Tổ chức và phương pháp nghiên cứu .................................................................63
3.2.Thực trạng đánh giá kết quả rèn luyện của sinh viên các trường đại học ở
Việt Nam hiện nay ....................................................................................................71
3.3.Thực trạng quản lý đánh giá kết quả rèn luyện của sinh viên các trường đại

Độ lệch chuẩn


DANG MỤC BẢNG
Bảng 3.1: Một số đặc điểm của khách thể nghiên cứu chính thức (cán bộ quản
lý, giảng viên).................................................................................................61
Bảng 3.2: Một số đặc điểm của khách thể nghiên cứu chính thức (Sinh viên).........62
Bảng 3.3. Độ tin cậy của bảng hỏi sinh viên.............................................................65
Bảng 3.4. Độ tin cậy của bảng hỏi của cán bộ quản lý và giảng viên ......................65
Bảng 3.5: Mức độ nhận thức về tầm quan trọng của các chức năng đánh giá kết
quả rèn luyện cho sinh viên đại học ...............................................................71
Bảng 3.6: Mức độ nhận thức về tầm quan trọng của mục đích đánh giá kết quả
rèn luyện cho sinh viên đại học......................................................................73
Bảng 3.7: Mức độ nhận thức về tác dụng của đánh giá kết quả rèn luyện cho
sinh viên đại học.............................................................................................75

Bảng 3.8: Mức độ nhận thức về tác dụng của đánh giá kết quả rèn luyện cho
sinh viên đại học đối với nhiệm vụ quản lý sinh viên....................................76

Bảng 3.9: Mức độ nhận thức về các nguyên tắc đánh giá kết quả rèn luyện cho
sinh viên đại học.............................................................................................77

Bảng 3.10: Mức độ phù hợp của nội dung đánh giá kết quả rèn luyện cho sinh
viên đại học ....................................................................................................79

Bảng 3.11: Mức độ phù hợp của khung điểm đánh giá kết quả rèn luyện cho
sinh viên đại học.............................................................................................81

Bảng 3.12: Mức độ phù hợp của việc phân loại kết quả rèn luyện cho sinh viên
đại học ............................................................................................................82

viên đại học so sánh theo biến số khu vực ...................................................100
Bảng 3.24: Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan tới quản lý hoạt động
đánh giá kết quả rèn luyện cho sinh viên trường đại học.............................101

Bảng 3.25: Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố khách quan tới quản lý hoạt động
đánh giá kết quả rèn luyện cho sinh viên trường đại học.............................103

Bảng 3.26: Mức độ thực hiện quản lý đánh giá kết quả rèn luyện của sinh viên ...105
Bảng 3.27: Mức độ thực hiện các nội dung quản lý đánh giá kết quả rèn luyện
cho sinh viên đại học....................................................................................106

Bảng 4.1: Mức độ cần thiết của các giải pháp (%) .................................................132
Bảng 4.2: Mức độ khả thi của các giải pháp (%) ....................................................134
Bảng 4.3: Mức độ tthực hiện nhiệm vụ phối hợp đồng bộ và chặt chẽ giữa các
tổ chức, bộ phận trong và ngoài nhà trường đánh giá kết quả rèn luyện
cho sinh viên.................................................................................................139
Bảng 4.4: Mức độ thực hiện nhiệm vụ phối hợp đồng bộ và chặt chẽ giữa các tổ
chức, bộ phận trong và ngoài nhà trường đánh giá kết quả rèn luyện cho
sinh viên .......................................................................................................141


DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 1: Mức độ phù hợp của đánh giá kết quả rèn luyện của học sinh ...............67
Biểu đồ 2: Thực trạng mức độ quản lý .....................................................................67
Biểu đồ 3: Mức độ phù hợp của đánh giá kết quả rèn luyện của học sinh ...............68


MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
Trong quá trình học tập tại trường đại học, một trong những nhiệm vụ quan

độ thực hiện các nội dung quản lý hoạt động này của chủ thể quản lý tại trường đại

học có vai trò quyết định. Chủ thể quản lý hoạt động này tại trường đại học cần phải
quản lý tốt mục tiêu đánh giá, nội dung đánh giá, hình thức, phương pháp, quy trình
đánh giá, sự phối hợp giữa các cá nhân, đơn vị trong và ngoài nhà trường trong đánh

1


giá và việc sử dụng kết quả đánh giá rèn luyện của sinh viên tại trường đại học sao cho
phù hợp nhất với đặc thù của nhà trường, đặc điểm của sinh viên của nhà trường.
Với những cách tiếp cận trên, chúng ta thấy quản lý đánh giá kết quả rèn luyện
đối với sinh viên tại trường đại học ở nước ta hiện nay đã trở thành một nhiệm vụ
có tính thời sự và tính thực tiễn cao. Quản lý tốt nhiệm vụ đánh giá kết quả rèn
luyện của sinh viên sẽ giúp cho nhà quản lý, giảng viên, các bộ phận chức năng, các
tổ chức đoàn thể trong trường đại học có những quan điểm, chính sách và biện pháp
giúp sinh viên rèn luyện một cách phù hợp và hiệu quả hơn và cũng là động lực
giúp sinh viên tích cực, chủ động rèn luyện tại trường đại học để có được thành tích rèn
luyện tốt. Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ cho thấy một bức tranh chung về thực trạng
quản lý hoạt động này trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp quản lý hoạt động đánh giá
kết quả rèn luyện cho sinh viên trường đại học một cách phù hợp và hiệu quả hơn. Xuất
phát t những lí do trên chúng tôi lựa chọn đề tài: “Quản lý đánh giá kết quả rèn luyện
của sinh viên các trường đại học ở Việt Nam hiện nay” để nghiên cứu.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng quản lý đánh giá kết quả
rèn luyện cho sinh viên các trường đại học ở Việt Nam hiện nay đề xuất một số giải
pháp quản lý đánh giá kết quả rèn luyện cho sinh viên các trường đại học ở Việt
Nam đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục nước ta trong giai đoạn
hiện nay.

-Có rất nhiều chủ thể tham gia vào quản lý đánh giá kết quả rèn luyện cho
sinh viên tại trường đại học như: Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, các phòng ban có
liên quan, các khoa, các đoàn thể tại nhà trường và các tổ chức chính trị, xã hội tại
cộng đồng địa phương nơi nhà trường đặt trụ sở. Tuy nhiên, trong luận án này chủ
thể quản lý chính là hiệu trưởng trường đại học, các chủ thể khác là chủ thể phối
hợp trong quản lý đánh giá kết quả rèn luyện cho sinh viên ở nhà trường.
4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

4.1. Phương pháp luận nghiên cứu
-Tiếp cận hệ thống: Quản lý kết quả rèn luyện của sinh viên đại học chịu sự tác
động của nhiều yếu tố khác nhau - yếu tố chủ quan và khách quan. Vì vậy, trong luận
án này, quản lý kết quả rèn luyện của sinh viên đại học của Hiệu trưởng tại các trường
đại học, trưởng ph ng công tác sinh viên được xem xét như là kết quả tác động của
nhiều yếu tố. Tuy nhiên, trong t ng thời điểm, t ng hoàn cảnh khác nhau có yếu tố tác
động trực tiếp, có yếu tố tác động gián tiếp, có yếu tố tác động nhiều, có yếu tố tác
động ít. Việc xác định đúng vai tr của t ng yếu tố trong những hoàn cảnh cụ thể là
điều cần thiết. Vì vậy, trong nghiên cứu này, quản lý đánh giá kết quả rèn luyện của
sinh viên đại học của Hiệu trưởng tại các trường đại học được xem xét trong mối quan
hệ về nhiều mặt.
-Tiếp cận hoạt động: Khi nghiên cứu đánh giá kết quả rèn luyện của sinh viên
đại học cần nghiên cứu về hoạt động quản lý của hiệu trưởng, quản lý của phòng công
tác sinh viên và hoạt động rèn luyện của sinh viên để làm bộc lộ rõ biện pháp quản lý
của Hiệu trưởng, trưởng phòng công tác sinh viên đối với vấn đề đánh giá kết quả rèn
luyện của sinh viên đại học.
-Tiếp cận chức năng quản lý: Hoạt động quản lý đánh giá kết quả rèn luyện của
sinh viên đại học của hiệu trưởng các trường đại học được thực hiện thông qua các
chức năng cơ bản của quản lý đó là: lập kế hoạch; tổ chức; chỉ đạo; kiểm tra, đánh giá.

3


rèn luyện cho sinh viên các trường đại học dẫn đến hạn chế về chất lượng đào tạo
sinh viên tại nhà trường. Nếu đề xuất và thử nghiệm giải pháp quản lý đánh giá kết
quả rèn luyện cho sinh viên trường đại học theo tiếp cận quá trình kết hợp với chức
năng quản lý thì sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đánh giá kết quả rèn luyện cho sinh
viên trường đại học ở nước ta hiện nay.
4.4. Câu hỏi nghiên cứu
1) Việc nghiên cứu quản lý đánh giá kết quả rèn luyện cho sinh viên trường
đại học được tiếp cận t quan điểm khoa học nào? Cơ sở lý luận của quản lý đánh
giá kết quả rèn luyện cho sinh viên trường đại học là gì?

4


2) Thực trạng quản lý đánh giá kết quả rèn luyện cho sinh viên trường đại học
hiện nay là như thế nào? Nó có những điểm mạnh, điểm yếu gì? Những yếu tố nào
có ảnh hưởng đến quản lý hoạt động này?
3) Những giải pháp nào để nâng cao hiệu quả quản lý đánh giá kết quả rèn
luyện cho sinh viên trường đại học hiện nay? Việc thử nghiệm giải pháp quản lý đề
xuất có góp phần nâng cao hiệu quả đánh giá kết quả rèn luyện cho sinh viên trường
đại học ở nước ta hiện nay hay không?
5. Đóng góp mới về khoa học của luận án
- Về mặt lý luận: Nghiên cứu lý luận về đánh giá kết quả rèn luyện của sinh
viên đại học và quản lý đánh giá kết quả rèn luyện của sinh viên đại học trên thế

giới nói chung ở Việt Nam nói riêng chưa nhiều. Luận án đã góp phần làm sáng tỏ
khái niệm quản lý đánh giá kết quả rèn luyện của sinh viên đại học, nội dung quản
lý đánh giá kết quả rèn luyện của sinh viên đại học và các yếu tố ảnh hưởng tới
quản lý đánh giá kết quả rèn luyện của sinh viên đại học.
- Về mặt thực tiễn: Luận án đã xác định được thực trạng quản lý đánh giá kết
quả rèn luyện của sinh viên đại học và các yếu tố khách quan, chủ quan ảnh hưởng