MỤC LỤC
I. ĐẶT VẤN ĐỀ..................................................................................................1
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.................................................................................5
1. Cơ sở lý luận....................................................................................................5
2. Cơ sở thực tiễn.................................................................................................5
3. Một số biện pháp ............................................................................................6
III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ....................................................................26
1.Kết luận...........................................................................................................26
1.1.Kết luận........................................................................................................26
1.2. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm........................................................26
1.3. Bài học kinh nghiệm...................................................................................28
2. Khuyến nghị...................................................................................................28
2.1.Đối với các cấp lãnh đạo.............................................................................28
2.2. Đối với ban giám hiệu................................................................................28
2.3. Đối với giáo viên.........................................................................................29
TÀI LIỆU THAM KHẢO


I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết năng lượng là một dạng tài nguyên vật chất trên trái đất
có nguồn gốc chủ yếu từ mặt trời và năng lượng tàn dư trong lòng trái đất. Năng
lượng mặt trời tồn tại chính là các dạng như: bức xạ mặt trời, năng lượng sinh
học tồn tại dưới dạng khối, năng lượng chuyển động khí quyển gió, bão, sóng,
các dòng chảy sông suối…Ngoài ra năng lượng tàn dư trong lòng đất là các
dạng như: nước nóng, năng lượng núi lửa…Năng lượng tiêu thụ phổ biến hiện
nay trong các gia đình thường tập trung vào các loại năng lượng: điện, xăng dầu,
rơm rạ, củi than. Năng lượng tiêu thụ trong các gia đình thuộc dạng năng lượng
không tái tạo có nguy cơ cạn kiệt. Trong khi đó nhu cầu sử dụng năng lượng của
con người gia tăng nhanh chóng cùng với sự phát triển kinh tế xã hội. Tính trung
bình mỗi năm nhu cầu sử dụng năng lượng của đất nước tăng lên gấp 2 nhưng

dụng, khi bật điều hòa phải đóng cửa…Nhưng những nhận thức sâu xa hơn thì
các cháu vẫn chưa có như: Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả làm giảm
lượng khí gây ô nhiễm, bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe cho gia đình và
cộng đồng, góp phần giữ gìn nguồn năng lượng đảm bảo nhu cầu sử dụng trước
mắt cũng như lâu dài của gia đình và cộng đồng. Bên cạnh đó, đây là một nội
dung mới đòi hỏi giáo viên phải nghiên cứu tìm tòi, tích cực, khéo léo lồng ghép
vào các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ mới mang lại hiệu quả cao.
Là một giáo viên trẻ, có lòng say mê nhiệt huyết với nghề, với mong muốn
giúp cho 100% trẻ lớp mình có những hiểu biết cơ bản về sử dụng năng lượng
tiết kiệm, hiệu quả tôi đã luôn băn khoăn, trăn trở, để tìm ra các biện pháp thực
hiện hiệu quả. Qua một năm tích cực nghiên cứu, áp dụng các biện pháp hữu
hiệu, trẻ lớp tôi đã có thêm nhiều hiểu biết, có ý thức hơn trong việc sử dụng
năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Với mong muốn được chia sẻ những kinh
nghiệm thực tế của mình trong việc cung cấp cho trẻ hiểu biết để từ đó có ý thức
hơn trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, tôi đã mạnh dạn nghiên
cứu và viết sáng kiến kinh nghiệm “ Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sử
dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả cho trẻ 4-5 tuổi ”. Hy vọng kinh nghiệm
của mình sẽ được nhân rộng và mang lại hiệu quả thực tế cho trẻ.
2. Mục đích nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm

2/29


Đánh giá thực trạng sự nhận thức của trẻ về việc sử dụng năng lượng tiết
kiệm, hiệu quả. Tìm ra các biện pháp giáo dục trẻ cách sử dụng năng lượng tiết
kiệm, hiệu quả.
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả
cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Đề tài được nghiên cứu bắt đầu từ tháng 08/2016 đến tháng 04/2017 tại lớp


T

LƯỢNG TIẾT KIỆM, HIỆU QUẢ
VỀ KIẾN THỨC
Trẻ có những hiểu biết đơn giản về một số loại hình năng
1 lượng như năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng
nước...
Trẻ biết về lợi ích của năng lượng: Cung cấp ánh sáng, làm
2

3
4

mát hoặc làm ấm nhà ở, giúp con người có thể xem ti vi,
nghe đài, làm chín cơm, thức ăn, giúp phương tiện chuyển
động, làm khô quần áo...
Trẻ có những kiến thức đơn giản về cách sử dụng năng lượng
an toàn, tiết kiệm, hiệu quả trong cuộc sống.
Trẻ nhận biết được những việc nên làm và không nên làm để

tiết kiệm năng lượng.
5
VỀ KỸ NĂNG, HÀNH VI
Trẻ có thói quen sống gọn gàng, ngăn nắp, vệ sinh cá nhân,
6
vệ sinh môi trường sạch sẽ.
Trẻ tích cực tham gia các hoạt động giữ gìn, bảo vệ môi
7 trường với những công việc vừa sức với trẻ để bảo vệ nguồn


(Ký tên)
KHẢO SÁT ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ NHẬN THỨC CỦA TRẺ
MỤC TIÊU
SỐ TRẺ
Tổng số: 65 cháu
Tỷ lệ %

VỀ KIẾN THỨC
Đ
27
41.5

CĐ
38
58.5

VỀ KỸ NĂNG

VỀ THÁI ĐỘ

HÀNH VI
Đ
CĐ
31
34
47.7
52.3

TÌNH CẢM
Đ

còn tiết kiệm cho quốc gia. Vì vậy, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả là
trách nhiệm của mỗi người và được đưa vào giáo dục ngay từ lứa tuổi mầm non.
Giáo dục trẻ mầm non sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả là cung cấp cho
trẻ những hiểu biết ban đầu ảnh hưởng của cạn kiệt năng lượng đối với môi
trường và cuộc sống xung quanh trẻ. Từ đó, trẻ biết cách sống tích cực với môi
trường, có kỹ năng, ý thức sử dụng năng lượng tiết kiệm.
2. Cơ sở thực tiễn
2.1. Thuận lợi
- Về phía nhà trường: Môi trường lớp học khang trang, sạch sẽ, thoáng mát,
trang thiết bị của trường khá đầy đủ nên cho trẻ một môi trường học tập tốt.
Ban giám hiệu luôn luôn quan tâm, khích lệ và tạo mọi điều kiện về cơ sở vật
chất cũng như bồi dưỡng về chuyên môn cho giáo viên. Tổ chuyên môn luôn
giúp đỡ, năng cao nghệ thuật lên lớp cho giáo viên.

6/29


- Về phía giáo viên: Luôn tham gia đầy đủ các buổi học chuyên môn, dự giờ
kiến tập do trường, Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức.
Luôn có sự sát sao chỉ đạo của ban giám hiệu trong kế hoạch, lịch trình khi
thực hiện chương trình. Giáo viên trong lớp nắm vững phương pháp dạy theo
hướng đổi mới, có nghệ thuật thu hút trẻ, luôn có ý thức tự học hỏi, tìm tòi, sáng
tạo và chủ động trong công tác giảng dạy, tổ chức các hoạt động cho trẻ.
Về phía trẻ: Đa số trẻ đều theo lên từ các lớp dưới, chính vì thế mà trẻ có nề
nếp, ý thức, khỏe mạnh, nhanh nhẹn và tích cực tham gia vào mọi hoạt động, trẻ
cũng đã có thói quen, hành vi về việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.
Về phía phụ huynh: Có trình độ hiểu biết, có kiến thức nuôi dạy con tốt, rất
quan tâm đến việc học của con, thường xuyên phối hợp, hỗ trợ về cơ sở vật chất
và tham gia nhiệt tình cùng giáo viên trong việc chăm sóc giáo dục trẻ nhằm
phát huy tính tích cực của trẻ để trẻ đạt kết quả tốt.

trường về vấn đề giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả cho trẻ mầm
non; tích cực trao đổi cùng đồng nghiệp, luôn học hỏi cấp trên những điều còn
vướng mắc, chưa hiểu. Bên cạnh đó tôi cũng tìm hiểu thêm các thông tin, các tài
liệu trên mạng, trong sách báo, đặc biệt là sách báo của ngành các vấn đề về
năng lượng, sưu tầm tranh ảnh, video, các cách sử dụng năng lượng tiết kiệm…
Qua quá trình tìm hiểu và nghiên cứu đã giúp tôi có thêm kinh nghiệm lựa chọn
nội dung sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả để đưa vào các hoạt động giáo
dục trẻ sao cho phù hợp với chủ đề, với nhận thức của trẻ cũng như phù hợp với
điều kiện của trường, của lớp và khả năng của trẻ.
3.2 Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch giáo dục trẻ sử dụng năng lượng tiết
kiệm, hiệu quả theo các tháng.
Căn cứ vào mục đích yêu cầu và nội dung của từng tháng, căn cứ vào nguyên
tắc lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu
quả, tôi đã lựa chọn được nội dung giáo dục trẻ sử dụng năng lượng tiết kiệm,
hiệu quả để xây dựng kế hoạch giáo dục theo các tháng phù hợp với lứa tuổi của
trẻ mẫu giáo nhỡ.
THÁNG

NỘI DUNG GIÁO DỤC
9/29


* Cung cấp kiến thức cho trẻ về môi trường sinh hoạt trong
trường mầm non.
+ Hiểu môi trường mầm non bao gồm: Lớp có những thiết bị sử
dụng điện và năng lượng như: Đồ dùng để thắp sáng: Bóng đèn
tuýp, đèn tròn, đèn trùm, đèn bàn...; Đồ dùng nghe, nhìn: Catset,
ti vi, đầu đĩa…
+ Xây dựng môi trường bằng hành vi phù hợp: Vứt rác đúng nơi
quy định, không khạc nhổ bừa bãi, quét dọn, lau bụi, yêu quý giữ

+ Không mở tủ lạnh lâu.
+ Biết quý trọng và giữ gìn đồ dùng, đồ chơi và áo quần.
+ Tạo môi trường nhà ở xanh sạch.

* Hướng dẫn trẻ cách sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và
an toàn.
+ Trẻ nhận biết đồ vật và nơi nguy hiểm: nhận biết kí hiệu nơi
nguy hiểm, không tự mình đến gần nơi chứa nước, kể cả xô nước,
chậu nước, giếng nước, ao, hồ, ổ cắm điện và những thiết bị điện;
11

không nghịch lửa, bao diêm, bật lửa…
+ Luôn luôn hỏi người lớn cách sử dụng các thiết bị điện.
* Có ý thức, hành vi tiết kiệm năng lượng:
+ Có thái độ không đồng tình với những người không có ý thức
tiết kiệm năng lượng.
+ Tắt khi không sử dụng.
* Trẻ có thêm hiểu biết về một số dạng năng lượng khác.

12

+ Trẻ biết yêu thương, bảo vệ và chăm sóc các con vật. Vì con vật
nào cũng có ích cho con người: con trâu cày ruộng, con chó giúp
trông nhà, con ngựa giúp chở hàng hóa và chở người...
* Trẻ có hiểu biết, ý thức nhắc nhở mọi người xung quang mình
biết tiết kiệm các nguồn năng lượng.
+ Mùa xuân là mùa lễ hội, nhiều người đi chùa, đi hội, có tập tục
ngày xuân đi hái lộc, bẻ cây, bẻ cành...=> Giáo dục trẻ không

1


4

hỏa... chạy được.
+ Giúp các thiết bị, đồ dùng hoạt động như bếp gas, bếp củi để
nấu chín thức ăn.
- Sử dụng nhiên liệu tiết kiệm: đi xe đạp, đi bộ thay cho việc đi ô
tô, xe máy; tái sử dụng các túi ni lông cũ...
* Trẻ biết được lợi ích và cách sử dụng hiệu quả năng lượng từ tự
nhiên:
+ Năng lượng mặt trời có thể tạo ra điện: Nên lắp đặt những tấm
pin thu nạp ánh nắng mặt trời lên mái nhà để tạo ta điện sử dụng
trong nhà.
+ Sử dụng năng lượng mặt trời làm khô quần áo, thay cho việc
sấy khô hoặc là quần áo.
+ Nhà kính sử dụng năng lượng mặt trời để sưởi ấm làm cho cây

5

cối phát triển
+ Năng lượng mặt trời có thể làm cho ô tô chuyển động.
- Lợi ích năng lượng gió:
+ Những chiếc tua – bin khổng lồ có thể sử dụng năng lượng gió
tạo ra điện.
12/29


+ Thuyền sử dụng sức gió để chạy trên sông, trên biển.
- Lợi ích năng lượng nước:
+ Sử dụng sức nước để giã gạo, cắt gỗ.



Bài tập 4
* VD: Một số bài tập dưới dạng tình huống có vấn đề.

16/29


Bài tập 1

Bài tập 2
17/29


Bài tập 3

18/29


Bài tập 4
Phương pháp này mang lại hiệu quả rất cao bởi tính trực quan sinh động, gần
gũi và lồng ghép giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả một cách hết
sức đơn giản, nhẹ nhàng mà lại gần gũi với trẻ.
3.4. Biện pháp 4: Tích hợp nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết
kiệm, hiệu quả thông qua các hoạt động trong ngày của trẻ.
Nội dung giáo dục trẻ sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả không chỉ được
lồng ghép tích hợp dạy trẻ trong các giờ học. Mà còn được tích hợp dạy trẻ trong
mọi hoạt động vui chơi, lao động, sinh hoạt của trẻ một ngày. Nhằm ôn luyện
củng cố kiến thức, rèn kỹ năng hành vi, thái độ cho trẻ, để nó trở thành một thói
quen ăn sâu vào trong ý thức, hành vi của trẻ.

bảo vệ cây, làm các thí nghiệm về cây xanh với ánh sáng và nước, thí nghiệm
hiệu ứng nhà kính, thí nghiệm nước ô nhiễm, làm sạch nước bẩn, thí nghiệm với
kính lúp.
+ Góc nội trợ: Dạy trẻ có ý thức tiết kiệm nước, thực phẩm, thu gom đồ dùng
gọn gàng sau khi chế biến các món ăn
+ Góc tạo hình: Vẽ, xé dán ngôi nhà đặc biệt: Ngôi nhà có nhiều cửa sổ. Dạy trẻ
dùng các nguyên vật liệu, phế thải, chai lọ đã qua sử dụng để làm thành sản
20/29


phẩm theo ý tưởng của trẻ. Dạy trẻ tiết kiệm các đồ dùng như: Keo dán, hồ,
giấy.
+ Góc gia đình: Mua sắm các đồ dùng tiết kiệm điện, tắt các đồ dùng điện khi
không dùng đến…
-Vệ sinh trước khi ăn:
+ Trò chuyện với trẻ trước khi rửa tay “Phải làm thế nào để tiết kiệm nước?”
- Giờ ăn cơm:
+ Nhắc nhở trẻ tiết kiệm thức ăn, ăn hết xuất, nếu có thức ăn thừa thì gom lại để
làm thức ăn cho các con vật: Chó, mèo, gà, lợn. Sau khi ăn xong biết xếp thìa
bát gọn gàng, nhẹ nhàng.
+ Dạy trẻ tiết kiệm nước bằng cách lấy cốc hứng nước, không để nước chảy ra
ngoài, uống từng nào rót chừng ấy.
- Giờ ngủ:
+ Nhắc nhở trẻ không gây ồn ào, nói chuyện trong giờ ngủ. Không giật chiếu, xé
gối, xé chăn.
- Hoạt động chiều:
+ Rèn kỹ năng rửa tay, rửa mặt: rèn cho trẻ cách rửa tay, rửa mặt đúng thao tác.
Giáo dục trẻ biết tiết kiệm nước.
+ Cô cùng trẻ xây dựng nội quy sử dụng điện trong lớp.
- Nêu gương và trả trẻ:


Bạn ơi nhớ nhé

Chứa nhiều đồ ăn

Có lần cháu quên

Khi lấy đồ ăn

Mỗi khi cháu cần

Mẹ cháu nhắc liền

Tay phải thật nhanh

Mở ra là có

Cháu quay đóng lại

Lấy xong đóng liền
Sưu tầm

NHẮC BẠN
Ti vi vẫn nói

Vô cùng quý giá

Khi không dùng đến

Đèn bật thế kia


Bởi vì nước rất quý

Bé ngoan nhớ giữ gìn
Thu Thủy

TẮM GỘI
Mùa hè nóng nực

Nước này mát lắm

Ra lắm mồ hôi

Ta phải bảo nhau

Lúc học lúc chơi

Tắm rửa gội đầu

Áo, quần bụi bẩn

Cho người sạch sẽ.
Nhược Thủy.

* Bài vè, đồng dao
AN TOÀN CHO BÉ
Ve vẻ vè ve

Về nhà bé cần


Sờ tay bỏng đấy

Đường dây cột điện

Nếu bé ngửi thấy

Bé ơi nhớ lấy

Không tiện đến gần

Mùi khét ở đâu

An toàn điện năng
Sưu tầm

Lạy trời mưa xuống
Lấy nước tôi uống
Lấy ruộng tôi cày
Lấy bát cơm đầy
Lấy rơm tôi thổi.
Sưu tầm
TIẾT KIỆM ĐIỆN
Ve vẻ vè ve

Cái vè nguồn điện
23/29

Chẳng phải vô tận



3.6. Biện pháp 6: Trang trí, xây dựng môi trường giáo dục sử dụng năng
lượng tiết kiệm, hiệu quả
Việc trang trí lớp, xây dựng môi trường học tập ở trường mầm non là một việc
rất quan trọng, không thể thiếu mà ở bất cứ nhóm lớp nào cũng phải thực hiện.
Trang trí lớp xây dựng môi trường học tập nhằm cung cấp cho trẻ những hình
ảnh, kiến thức về các góc chơi, nhóm hoạt động của trẻ. Trẻ vừa học, vừa được
chơi ở trên các mảng tường được thiết kế mở đó. Bên cạnh các mảng tường có
hình ảnh trang trí đặc trưng của từng góc chơi, tôi còn trang trí thêm các hình
ảnh có nội dung giáo dục kỹ năng sử dụng năng lượng tiết kiệm gắn ở từng góc
như:
+ Nội quy của lớp học: Được thiết kế dưới dạng các biển báo: Tắt điện trước khi
ra khỏi phòng, đóng cửa khi bật điều hòa, bé không được tự cắm và rút phích
điện, không sờ tay vào công tắc điện khi tay hoặc chân ướt, không chạm vào các
dây điện bị đứt.
+ Góc tạo hình: Trang trí một số tranh treo tường vẽ về việc bé sử dụng năng
lượng tiết kiệm, hiệu quả.
Ngoài ra tăng cường sử dụng ánh sáng mặt trời, gió để tiết kiệm năng lượng.
Do những hạn chế từ đất đai nên cách để mang lại màu xanh cho không gian mở
của môi trường lớp học đó là trồng cây trên tường. Cây cối chính là để bảo vệ
24/29