ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HÀ TIẾN DŨNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ
Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN SAPA,
TỈNH LÀO CAI THEO TIÊU CHUẨN KIỂM ĐỊNH
CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HÀ TIẾN DŨNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ
Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN SAPA,
TỈNH LÀO CAI THEO TIÊU CHUẨN KIỂM ĐỊNH
CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
Ngành Quản lý giáo dục
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: GS.TSKH. NGUYỄN VĂN HỘ


Tác giả

Hà Tiến Dũng

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ......................................................................................................ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ..........................................................................iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu .......................................................................................
2
3. Đối tượng, khách thể nghiên cứu ....................................................................
3
4. Nhiệm vụ nghiên cứu ......................................................................................
3
5. Giả thuyết khoa học .........................................................................................
3
6. Phạm vi nghiên cứu .........................................................................................
3
7. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................
4
8. Cấu trúc luận văn .............................................................................................
5
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ

chát
lượng giáo dục ......................................................................................... 14

iii


1.3. Trường Tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân ............................... 14
1.3.1. Vị trí nhiệm vụ của trường tiểu học ........................................................ 14
1.3.2. Hiệu trưởng trường Tiểu học................................................................... 15
1.4. Một số vấn đề cơ bản về kiểm tra nội bộ trường Tiểu học theo tiêu
chuẩn kiểm định chất lượng .................................................................... 16
1.4.1. Chức năng, nhiệm vụ kiểm tra nội bộ trường học................................... 16
1.4.2. Nội dung kiểm tra nội bộ trường học theo têu chuẩn kiểm định
chất lượng ................................................................................................ 18
1.4.3. Hình thức kiểm tra nội bộ trường học theo tiêu chuẩn kiểm định
chất lượng ................................................................................................ 18
1.4.4. Nguyên tắc và quy trình kiểm tra nội bộ trường học theo tiêu
chuẩn kiểm định chất lượng ....................................................................
19
1.5. Nội dung quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường Tiểu học theo
têu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục............................................... 20
1.5.1. Lập kế hoạch kiểm tra nội bộ trường Tiểu học theo tiêu chuẩn
kiểm định chất lượng giáo dục ................................................................ 20
1.5.2. Tổ chức thực hiện hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường Tiểu
học........... 22
1.5.3. Chỉ đạo điều hành hoạt động KTNB trường tiểu học ............................. 24
1.5.4. Kiểm tra, giám sát việc thực hiện KTNB trường Tiểu học ..................... 27
1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ
trường Tiểu học theo têu chuẩn kiểm định ............................................
31

2.4.3. Thực trạng sử dụng kết quả kiểm tra nội bộ để đánh giá,
điều chỉnh hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường Tiểu học huyện
Sapa
tỉnh Lào Cai ............................................................................................. 60
2.5. Đánh giá chung về thực trạng.................................................................. 61
2.5.1. Ưu điểm ................................................................................................... 61
2.5.2. Tồn tại, hạn chế ....................................................................................... 62
2.5.3. Nguyên nhân của thành tựu và hạn chế...................................................
63
Kết luận Chương 2............................................................................................. 65
Chương 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ THEO
TIÊU CHUẨN KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC Ở CÁC
TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN SAPA,
TỈNH LÀO CAI ..................................................................................... 66
v


3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp ........................................................... 66


3.1.1. Đảm bảo tính pháp lý .............................................................................. 66
3.1.2. Đảm bảo tính mục đích............................................................................ 66
3.1.3. Đảm bảo tính hiệu quả............................................................................. 66
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi .............................................................
66
3.2. Biện pháp quản lý hoạt động KTNB theo tiêu chuẩn KĐCL ở các
trường Tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai.............................................. 67
3.2.1. Tổ chức nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên
về tầm quan công tác kiểm tra nội bộ theo tiêu chuẩn KĐCLGD ở
trường Tiểu học .................................................................. 67

:

Cán bộ

GD&ĐT

:

Giáo dục và Đào tạo

GV

:

Giáo viên

HS

:

Học sinh

HT

:

Hiệu trưởng

KĐCLGD


:

Quản lý giáo dục

TH

:

Tiểu học

TPTĐ

:

Tổng phụ trách Đội

XHCN

:

Xã hội chủ nghĩa

4


DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1.

Kết quả điều tra nhận thức về tầm quan trọng của công tác


Bảng 2.8.
........52

Thực trạng hoạt động sư phạm trong nhà trường và chất lượng

Bảng 2.9.
..... 54

Thực trạng cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục và tài chính phục

Bảng 2.10. Thực trạng về kế hoạch phát triển giáo dục ở các trường TH .......56
Bảng 2.11. Thực trạng công tác quản lý của Hiệu trưởng................................56
Bảng 2.12. Thực trạng về hình thức KTNB ở các trường TH..........................57
Bảng 2.13. Đáng giá của CBQL, GV các trường Tiểu học huyện Sapa về
thực trạng xây dựng kế hoạch KTNB theo têu chuẩn KĐCLGD ...... 58
Bảng 2.14. Đánh giá của CBQL, GV về thực trạng việc tổ chức, chỉ đạo của
Hiệu trưởng đối với công tác KTNB theo têu chuẩn KĐCLGD ....... 59
Bảng 2.15. Thực trạng sử dụng kết quả kiểm tra nội bộ ở các trường Tiểu
học.......60

5


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đổi mới giáo dục nhằm phát triển và nâng cao chất lượng đào tạo
nguồn nhân lực đã và đang là một nhiệm vụ có tnh chiến lược trong quá trình
đổi mới giáo dục và đào tạo theo định hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá và xã
hội hoá ở nước ta hiện nay. Trong nhưng năm gần đây, ngành giáo dục

trong đó có hoạt động tự đánh giá, hoạt động kiểm tra nội bộ nhà trường đây
là việc làm rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo
của các cơ sở giáo dục. Thực tế công tác kiểm tra nội bộ trường tiểu học hiện
nay từ nhận thức đến việc thực hiện kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, đánh
giá vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập, còn mang nặng tính hình thức, chưa mang
lại hiệu quả sau khi kiểm tra. Việc tổ chức rút kinh nghiệm, chấn chỉnh sau khi
kiểm tra còn chưa nghiêm túc, đánh giá xếp loại giáo viên còn chưa thực sự
khách quan.
Các trường tiểu học thuộc huyện Sapa, tỉnh Lào Cao hàng năm đều thực
hiện kế hoạch hoạt động kiểm tra nội bộ theo văn bản số 1420/SGD&ĐT-TTr,
ngày 19/9/2016 của Sở Giáo dục và Đào tạo Lào Cai về việc hướng dẫn thực
hiện công tác kiểm tra nội bộ trường học, kết hợp với thông tư số
42/2012/TT- BGDĐT ngày 23 tháng 11 năm 2012 “Ban hành quy định về tiêu
chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục và quy trình, chu kỳ kiểm định chất lượng
giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên” và đã thu được những kết
quả nhất định. Tuy nhiên quá trình thực hiện kiểm tra nội bộ của các trường
Tiểu học vẫn còn tồn tại những hạn chế nhất định, về nội dung, cách thức tổ
chức thực hiện, kỹ năng tự kiểm tra, đánh giá, năng lực của đội ngũ cán bộ, cơ
sở vật chất… [9].
Vì những lý do trên nên chúng tôi lựa chọn vấn đề “Quản lý hoạt động
kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học huyện SaPa, tỉnh Lào Cai theo têu
chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục” làm đề tài nghiên cứu của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng về kiểm tra nội bộ theo tiêu
chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục của các trường Tiểu học huyện Sapa tỉnh
Lào Cai, đề tài đề xuất biện pháp quản lý hoạt động KTNB theo tiêu chuẩn
kiểm định chất lượng giáo dục nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra
3



6. Phạm vi nghiên cứu
- Giới hạn về nội dung nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu biện
pháp quản lý hoạt động KTNB theo tiêu chuẩn KĐCLGD của Hiệu trưởng các
trường Tiểu học trên địa bàn huyện Sapa, tỉnh Lào Cai.
5


- Giới hạn phạm vi khảo sát: Đề tài tiến hành khảo sát trên 5 trường
tểu học trên địa bàn huyện Sapa, tỉnh Lào Cai.
- Số liệu điều tra từ năm học 2015-2016 đến năm học 20162017.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Đề tài sử dụng các phương pháp phân tch, tổng hợp, so sánh, hệ thống
hóa, khái quát hóa các tài liệu, văn bản, công trình nghiên cứu liên quan đến
quản lí hoạt động kiểm tra nội bộ nhà trường theo tiêu chuẩn KĐCL để xây
dựng cơ sở lý luận cho đề tài.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
Sử dụng phiếu điều tra bằng bảng hỏi để thu thập thông tin thực tiễn từ
cán bộ quản lý và giáo viên các trường Tiểu học huyện Sapa, tỉnh Lào Cai về
quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học theo tiểu chuẩn kiểm định chất
lượng; trên cơ sở đó phân tch và đánh giá thực trạng vấn đề này.
7.2.2. Phương pháp phỏng vấn
Trao đổi trực tiếp với các cán bộ quản lý các nhà trường, các giáo viên có
kinh nghiệm, uy tn trong hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư thu thập
thông tn bổ sung sau khi điều tra bằng phiếu hỏi nhằm thu thập các ý kiến sâu
hơn của cán bộ quản lý và giáo viên để phục vụ cho việc nghiên cứu của đề tài.
7.2.3. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động quản lý (hồ sơ quản lý của
các trường thuộc phạm vi nghiên cứu)
Tiến hành phân tích các sản phẩm của hoạt động kiểm tra nội bộ trường

8


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ THEO TIÊU
CHUẨN KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Nghiên cứu ngoài nước
Hoạt động KTNB trường học được gọi theo nhiều cách khác nhau và
được nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau. Một số công trình và báo
cáo nghiên cứu liên quan đến KTNB ở một số nước như sau:
Trong nghiên cứu “Quản lý chất lượng giáo dục tại Mauritus và các
quyết định của hiệu trưởng đến cải thiện môi trường giáo dục” tại Hà Lan của
tác giả Ah-Teck, J. C., & Starr, K. C. [2014- Tạp chí Journal of Educational
Administration, 52(6), 833 -849] tập trung nghiên cứu việc Hiệu trưởng ở các
trường thuộc auritius (Hà Lan) sử dụng hệ thống dữ liệu quản lý chất lượng
nội bộ trong việc đưa ra quyết định cải thiện môi trường giáo dục. Kết quả
nghiên cứu của các tác giả cũng cho thấy việc quản lý chất lượng KTNB rất
quan trọng và nó còn quan trọng hơn khi các Hiệu trưởng sử dụng kết quả đó
trong các quyết định của mình trong quá trình quản lý nhà trường.
Tác giả Davies, D. and Rudd, P. (2001) người Mỹ, trong một nghiên cứu
với tên: “Đánh giá kiểm tra nội bộ” (Local Education Authority), đề cập về các
nhân tố tác động đến việc đưa ra quyết định thực hiện KTNB trường học
của các trường học. Nghiên cứu này được thực hiện trên một số trường tại
Mỹ. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng Lãnh đạo trường học có vai trò quan
trọng trong việc đưa ra quyết định thực hiện KTNB, trong đó lãnh đạo quản lý
tốt sẽ duy trì hoạt động KTNB và hướng tới tầm nhìn rõ ràng về sự phát triển
của giáo dục.

9

mình, các tác giả đều đưa ra các nguyên tắc chung của quá trình Dạy - Học, từ
đó chỉ ra một số biện pháp quản lý nhà trường. Trong đó biện pháp thanh tra,
kiểm tra là một trong những biện pháp hữu hiệu để duy trì hoạt động của nhà
trường đi đúng mục tiêu, kế hoạch đã định ra cho nhà trường trong từng thời
kỳ phát triển.
Trong cuốn “Những bài giảng về quản lý trường học”, tác giả Hà Sĩ Hồ
chỉ ra rằng: “Chức năng kiểm tra đặc biệt quan trọng, vì quá trình quản lý đòi
11


hỏi những thông tn chính xác, kịp thời về thực trạng của đối tượng quản lý, về
việc thực hiện các quyết định đã đề ra, tức là đòi hỏi những liên hệ
ngược chính xác, vững chắc giữa các phân hệ quản lý…”. Ông khẳng định
“Quản lý mà không kiểm tra thì quản lý sẽ ít hiệu quả và quản lý trở thành
quản lý quan liêu” (dẫn theo [16]).
Tác giả Nguyễn Ngọc Quang chỉ ra rằng: “… kiểm tra là giai đoạn cuối
cùng, kết thúc một chu trình quản lý. Kiểm tra giúp cho việc chuẩn bị tích cực
cho kỳ kế hoạch tiếp theo. Kiểm tra tốt, đánh giá được sâu sắc, chuẩn bị trạng
thái cuối cùng của hệ (nhà trường) thì đến kỳ kế hoặc tiếp theo (năm học) việc
soạn thảo kế hoạch năm học mới sẽ thuận lợi, kế thừa được các mặt mạnh để
phát huy, phát hiện được lệch lạc để uốn nắn, loại trừ” [24]. Tác giả kết luận:
“… kiểm tra giữ vai trò liên hệ nghịch trong quá trình quản lý. Nó giúp cho chủ
thể quản lý điều khiển một cách tối ưu hệ quản lý. Không có kiểm tra không có
quản lý”.
Ngoài ra, một số đề tài, luận văn tốt nghiệp của các học viên thuộc
ngành quản lý giáo dục cũng có các nghiên cứu, đánh giá về một số biện pháp,
sáng kiến quản lý hoạt động KTNB trường học nói chung và KTNB trường Tiểu
học nói riêng. Tuy nhiên các đề tài, sáng kiến kinh nghiệm của các học viên này
thường nghiên cứu công tác KTNB trường học trong phạm vi các trường trong
một Huyện của Phòng GD&ĐT thuộc Sở GD&ĐT của một tỉnh. Cụ thể: Đề tài

chủ thể quản lý đến một hệ thống nào đó nhằm biến đổi nó từ trạng thái
này sang trạng thái khác theo nguyên lý phá vỡ hệ thống cũ để tạo lập hệ
thống mới và điều khiển hệ thống” (dẫn theo [1, tr. 5]).
Theo quan điểm của một số học giả nước ngoài:
- Theo F. Taylor: Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người
khác làm, và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt
nhất và rẻ nhất. Sau này ông Lerence chủ tịch hiệp hội các nhà kinh doanh Mỹ

13