ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÊ ANH TUẤN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG
GIÁO DỤC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Ở TỈNH LÀO CAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2019
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÊ ANH TUẤN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG
GIÁO DỤC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Ở TỈNH LÀO CAI
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã ngành: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. HOÀNG VĂN DƯƠNG

tôi trong suốt quá trình nghiên cứu.
Xin chân thành cảm ơn tấm lòng của tất cả những người thân yêu, bạn bè và
đồng nghiệp đã động viên, khích lệ và giúp đỡ trong suốt quá trình học tập, nghiên
cứu.
Mặc dù đã hết sức cố gắng nhưng chắc chắn luận văn tốt nghiệp không tránh
khỏi những sai sót, kính xin được góp ý và chỉ dẫn thêm.
Thái Nguyên, tháng 11 năm 2019

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................... ii
MỤC LỤC ................................................................................................................... iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ............................................................................. iv
DANH MỤC CÁC BẢNG ........................................................................................... v
MỞ ĐẦU ...................................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ...................................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu ................................................................................................ 3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu .......................................................................... 3
4. Nhiệm vụ nghiên cứu................................................................................................ 3
5. Giả thuyết khoa học .................................................................................................. 3
6. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................................. 4
7. Phương pháp nghiên cứu .......................................................................................... 4
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM ĐỊNH
CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ............... 6
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề................................................................................ 6

1.4.1. Phân cấp quản lý hoạt động kiểm định chất lượng giáo dục trường trung
học phổ thông................................................................................................... 31
1.4.2. Lập kế hoạch kiểm định chất lượng giáo dục trường trung học phổ thông...... 33
1.4.3. Tổ chức và chỉ đạo thực hiện kế hoạch kiểm định chất lượng giáo dục
trường trung học phổ thông ............................................................................. 35
1.4.5. Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch kiểm định chất lượng giáo dục
trường trung học phổ thông ............................................................................. 37
1.4.6. Quản lý hoạt động cải tiến nâng cao chất lượng giáo dục sau hoạt động
đánh giá ngoài .................................................................................................. 38
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động kiểm định chất lượng giáo dục
tại các trường trung học phổ thông .................................................................. 39
1.5.1. Yếu tố khách quan ............................................................................................ 39
1.5.2. Yếu tố chủ quan ................................................................................................ 40
Kết luận chương 1....................................................................................................... 40
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM ĐỊNH CHẤT
LƯỢNG GIÁO DỤC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở TỈNH
LÀO CAI ................................................................................................................... 42
2.1. Sơ lược về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục phổ thông tỉnh Lào Cai.......... 42
2.1.1. Tình hình kinh tế và xã hội ............................................................................... 42
2.1.2. Tình hình giáo dục phổ thông ........................................................................... 42
2.1.2. Số liệu phát triển giáo dục trung học phổ thông............................................... 43
2.2. Tổ chức nghiên cứu thực trạng ............................................................................ 46
2.2.1. Mục đích của nghiên cứu thực trạng .................................................................. 46
2.2.2. Nội dung khảo sát thực trạng ............................................................................. 46
2.2.3. Địa bàn và đối tượng khảo sát thực trạng ........................................................... 47
2.2.4. Phương pháp khảo sát thực trạng ....................................................................... 47
2.3. Thực trạng hoạt động kiểm định chất lượng giáo dục trường trung học phổ
thông ở tỉnh Lào Cai ........................................................................................ 49
2.3.1. Công tác tham mưu và ban hành văn bản chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ ............ 49
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động kiểm định chất lượng giáo dục trường
THPT ở tỉnh Lào Cai ....................................................................................... 75
3.2.1. Biện pháp 1: Tạo sự đồng thuận trong xã hội và tổ chức nâng cao nhận
thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về công tác kiểm định chất lượng
giáo dục ........................................................................................................... 77
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




3.2.2. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch kiểm định chất lượng giáo dục gắn với
lộ trình xây dựng trường chuẩn quốc gia ......................................................... 78
3.2.3. Biện pháp 3: Đổi mới quản lý, tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ
để hướng tới xây dựng đội ngũ kiểm định viên chuyên nghiệp ...................... 81
3.2.4. Biện pháp 4: Quản lý đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt
động kiểm định chất lượng giáo dục................................................................ 85
3.2.5. Biện pháp 5: Nâng cao hiệu quả quản lý kiểm định chất lượng giáo
dục trường THPT bằng cách sử dụng kết quả kiểm định chất lượng vào
đánh giá
nhà trường......................................................................................................... 87
3.2.6. Biện pháp 6: Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động kiểm
định chất lượng giáo dục.................................................................................. 90
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp mới đề xuất ...................................................... 94
3.4. Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp ....................... 94
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm ..................................................................................... 94
3.4.2. Đối tượng và nội dung khảo nghiệm ................................................................ 95
3.4.3. Cách thức khảo nghiệm .................................................................................... 95
3.4.4. Thang đánh giá khảo nghiệm............................................................................ 95
3.3. Kết quả khảo nghiệm ........................................................................................... 96
Tiểu kết chương 3 ..................................................................................................... 101


ĐTB

Điểm trung bình

GD&ĐT

Giáo dục và Đào tạo

GV

Giáo viên

HS

Học sinh

HT

Hiệu trưởng

KĐCLGD

Kiểm tra

KĐCLGD

Kiểm định chất lượng giáo dục

NV


Các chức năng của quản lý ................................................................... 11

Bảng 2.1.

Tổng hợp số liệu về số học sinh, số lớp, số trường .............................. 43

Bảng 2.2.

Thông tin về cán bộ quản lý trường THPT tỉnh Lào Cai...................... 44

Bảng 2.3.

Thông tin về trình độ giáo viên trường THPT tỉnh Lào Cai................. 44

Bảng 2.4.

Kết quả học tập của học sinh THPT ..................................................... 45

Bảng 2.5.

Kết quả hạnh kiểm học sinh THPT....................................................... 45

Bảng 2.6.

Kết quả thi tốt nghiệp THPT trong 3 năm gần đây............................... 45

Bảng 2.7.

Vai trò của công tác KĐCLGD đối với việc thực hiện công tác

ngoài)............. 62
Bảng 2.15.

Khảo sát việc tổ chức thực hiện tự đánh giá và đánh giá ngoài............ 64

Bảng 2.16.

Khảo sát việc chỉ đạo thực hiện tự đánh giá và đánh giá ngoài............ 65

Bảng 2.17.

Khảo sát việc kiểm tra, đánh giá hoạt động KĐCLGD ........................ 66

Bảng 2.18.

Kết quả cải tiến nâng cao chất lượng giáo dục sau KĐCL ................... 68

Bảng 2.19.

Kết quả yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động kiểm định chất
lượng giáo dục ....................................................................................... 69

Bảng 3.1.

Khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp ..................................... 96

Bảng 3.2.

Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp ........................................ 97


thực hiện mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục đối với nhà trường và cơ sở giáo
dục khác. Việc kiểm định chất lượng giáo dục được thực hiện định kỳ trong phạm vi
cả nước và đối với từng cơ sở giáo dục. Kết quả kiểm định chất lượng giáo dục được
công bố công khai để xã hội biết và giám sát” [30].
KĐCLGD không những mang lại cho cộng đồng bằng chứng về chất lượng
đào tạo mà còn mang lại cơ hội và động cơ để nâng cao chất lượng cho các nhà
trường đã qua kiểm định. Chính điều này là một trong những đặc điểm làm nên sự
khác biệt giữa KĐCLGD với các mô hình quản lý chất lượng giáo dục khác (thanh tra
giáo dục…). Tính chất, nhiệm vụ chủ yếu của đánh giá ngoài là đánh giá đồng cấp,
đánh giá kết quả tự đánh giá, giúp cơ sở giáo dục nhận thấy rõ hơn các điểm mạnh,
điểm yếu và đưa ra kế hoạch cải tiến chất lượng của mình hợp lý, thiết thực hơn. Đây
là một đặc điểm hết sức quan trọng làm cho kiểm định chất lượng giáo dục nhanh
chóng hoà nhập được vào các hoạt động của cơ sở giáo dục trong một không khí làm
việc thân thiện, cởi mở.
Để tổ chức thực hiện có hiệu quả công tác KĐCLGD cơ sở giáo dục phổ
thông, cần phải thực hiện tốt bốn (04) khâu của quy trình kiểm định, đó là tự đánh giá
của cơ sở giáo dục phổ thông; đăng ký kiểm định; đánh giá ngoài; công nhận cơ sở

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




giáo dục phổ thông đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục và cấp giấy chứng nhận
KĐCLGD. Trong đó, tự đánh giá là khâu đầu tiên và rất quan trọng trong công tác
quản lý chất lượng; đó là quá trình nhà trường căn cứ vào tiêu chuẩn đánh giá chất
lượng giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành tự kiểm tra, tự xem xét, để báo
cáo về tình trạng chất lượng, hiệu quả hoạt động giáo dục, nghiên cứu khoa học, nhân
lực, cơ sở vật chất và các vấn đề liên quan khác, tạo cơ sở cho bước tiếp theo là đánh
giá ngoài. Đánh giá ngoài là bước quan trọng tiếp theo sau tự đánh giá, trong quy


Xuất phát từ thực tế nêu trên tại địa phương, tác giả lựa chọn đề tài “Quản lý
hoạt động kiểm định chất lượng giáo dục trường THPT ở tỉnh Lào Cai” làm hướng
nghiên cứu, đề xuất các biện pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác KĐCLGD
trường THPT ở tỉnh Lào Cai nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện
giáo dục theo nghị quyết 29, Hội nghị Trung ương 8 khóa XI.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động KĐCLGD, từ đó
đề xuất biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả công tác KĐCLGD trường THPT
ở tỉnh Lào Cai; giúp các trường THPT xác định được mức độ đáp ứng mục tiêu giáo
dục trong từng giai đoạn để chủ động xây dựng kế hoạch cải tiến, nâng cao chất
lượng các hoạt động giáo dục trong nhà trường.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động KĐCLGD trường THPT.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động KĐCLGD trường THPT ở tỉnh Lào Cai.
3.3. Khách thể điều tra
- Cán bộ quản lý ở cơ quan Sở GD&ĐT: 05.
- Cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên các trường trung học phổ thông: 240.
- Thành viên các Đoàn đánh giá ngoài: 40.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
4.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về KĐCLGD và hoạt động KĐCLGD trường
THPT.
4.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động KĐCLGD trường THPT
ở tỉnh Lào Cai.
4.3. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động KĐCLGD trường THPT ở tỉnh
Lào Cai.
5. Giả thuyết khoa học
Hoạt động KĐCLGD trường THPT ở tỉnh Lào Cai hiện nay đã đạt được

KĐCLGD trường THPT, đưa ra các ý kiến đánh giá để làm cơ sở cho việc đề xuất
các biện pháp.
- Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến chuyên gia để đánh giá tính cần thiết và
khả thi của các biện pháp mới đề xuất.
7.3. Phương pháp bổ trợ
Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý, phân tích các số liệu điều
tra, khảo sát nhằm đưa ra kết luận phục vụ công tác nghiên cứu.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Khuyến nghị, Danh mục tài liệu tham khảo,
nội dung chính của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động KĐCLGD trường THPT. Chương
2: Thực trạng quản lý hoạt động KĐCLGD trường THPT ở tỉnh Lào Cai. Chương
3: Biện pháp quản lý hoạt động KĐCLGD trường THPT ở tỉnh Lào Cai.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Những nghiên cứu ngoài nước
Có nhiều nghiên cứu của các tác giả trên thế giới, đặc biệt là công trình của





dục trường THPT, gồm tự đánh giá, đánh giá ngoài theo bộ tiêu chuẩn và công nhận
kiểm định chất lượng thông qua các nghiên cứu điển hình, thực tế từ 40
trường THPT. Đồng thời nhóm tác giả cũng chỉ ra Đoàn đánh giá ngoài gồm những
người có ít nhất 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục và họ đều đến từ các
trường phổ thông khác [19].
KĐCLGD trường THPT, Mỹ là quốc gia có bề dày lịch sử nhất. Có 3 loại kiểm
định là: Kiểm định quốc gia, kiểm định vùng và kiểm định chuyên ngành. Kiểm định
chất lượng giáo dục Mỹ có tnh độc lập cao, tuân thủ chính sách và các bộ tiêu chuẩn
ngay cả khi không có giám sát. Việc kiểm định chất lượng giáo dục các trường phổ
thông ở Mỹ nhằm mục tiêu đảm bảo chất lượng, nâng cao vị thế và uy tin nhà
trường gắn với cải thiện chất lượng trường. Bộ tiêu chuẩn kiểm định chất lượng
trường phổ thông ở Mỹ, khác biệt nhau theo từng vùng và lãnh thổ. Nhưng vẫn có
một số điểm cốt lõi giống nhau: Sứ mạng; Kế hoạch và đánh giá; Tổ chức và quản trị;
Chương trình đào tạo; Giáo viên; Học sinh; Thư viện và các nguồn thông tin khác; Cơ
sở vật chất và công nghệ; Nguồn tài chính. Chu kỳ kiểm định chất lượng từ 3 đến 5
năm, gồm các bước: Tự đánh giá theo tiêu chuẩn; đăng ký đánh giá ngoài; đánh giá
ngoài; công nhận.
Ở Canada việc kiểm định trường phổ thông được giao cho các tỉnh dưới sự chỉ
đạo của Bộ Giáo dục. Bộ tiêu chuẩn kiểm định các trường THP ở Canada gồm 12 tiêu
chuẩn (Tầm nhìn, sứ mạng, chiến lược; Chương trình ngoại khóa và môi trường học
tập; Chương trình chính khóa trên lớp học; Lãnh đạo nhà trường; Đội ngũ giáo viên,
nhân viên; Trường học và cộng đồng; Tiến trình tuyển sinh và chất lượng học sinh
đầu vào; Quản lý; Tài chánh; Môi trường, sức khỏe và sự an toàn; Các nhiệm vụ,
hoạt động để cải tiến nhà trường; Tiêu chuẩn chương trình đáp ứng với khu vực dân
cư tại địa phương) và quy trình được thống nhất ở các tỉnh, nhưng vẫn được
linh hoạt, thay đổi và bổ sung hằng năm tùy theo từng vùng miền. Kết quả kiểm

kiểm định chất lượng là một khâu trong quá trình quản lý chất lượng, và chính kiểm
định chất định chất lượng là phương pháp, là công cụ để đánh giá hệ thống đảm bảo
chất lượng của tổ chức đó. Về Qui trình kiểm định chất lượng, tác giả cho rằng có các
khâu: Đăng ký tự đánh giá, tự đánh giá, đánh ngoài và đến công nhận kiểm định chất
lượng [17].
Đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ năm 2006 với mã số B2004-80-06 “Xây
dựng hệ thống tiêu chí đánh giá chất lượng giáo dục trường THPT và triển khai đánh
giá thí điểm tại một số tỉnh, thành phố” (đơn vị chủ trì là Viện Nghiên cứu Phát triển
Giáo dục) do Nguyễn An Ninh chủ nhiệm đã xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá
chất lượng giáo dục trường THPT. Bộ tiêu chí được xây dựng trên cơ sở của mô hình
CIPO (Context- Input-Process- Output) do UNESCO đề xuất, gồm có 42 tiêu chí,
mỗi tiêu chí có 03 chỉ số. Bộ tiêu chí đã thể thể hiện bao quát được các hoạt động
trường THPT. Tuy nhiên, trong công trình này không đề cập đến kỹ thuật tự đánh giá
nhà trường theo tiêu chí [25].
Lê Đức Ngọc (2009) “Tổng quan về kiểm định và đảm bảo chất lượng giáo
dục phổ thông” đã cho rằng kiểm định chất lượng là một giải pháp quản lý chất
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




lượng và hiệu quả nhằm các mục tiêu sau: Đánh giá hiện trạng của cơ sở giáo dục
đáp ứng các tiêu chuẩn đề ra như thế nào? Hiện trạng cơ sở giáo dục có chất
lượng và hiệu quả ra sao? Đánh giá hiện trạng những điểm nào là điểm mạnh so với
các tiêu chuẩn đề ra của cơ sở giáo dục. Đánh giá hiện trạng những điểm nào là
điểm yếu so với các

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN



là một khoa học [19].

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




Nói đến hoạt động QL, người ta không thể không nhắc tới C. Mác. C.Mác
quan niệm quản lý là điều khiển: “Một nghệ sĩ vĩ cầm tự điều khiển mình, còn giàn
nhạc thì cần có nhạc trưởng”.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN