BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KỶ YẾU HỘI THẢO
NỀN KINH TẾ SỐ TRƯỚC BỐI CẢNH CUỘC
CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LẦN THỨ 4

NHÀ XUẤT BẢN THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG


NỀN KINH TẾ SỐ TRƯỚC BỐI CẢNH CUỘC
CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LẦN THỨ 4

Chịu trách nhiệm xuất bản, nội dung
Giám đốc - Tổng biên tập:
TRẦN CHÍ ĐẠT
Biên tập nội dung:
NGUYỄN TIẾN PHÁT, BÙI HỮU LỘ

L H

Trình bày:
NG YẾN H NH

Biên tập sách điện tử:
NGUYỄN TIẾN PHÁT, BÙI HỮU LỘ
Thiết kế bìa:
L H

NG YẾN H NH


17

3.

4.

5.

6.

Nguyễn Thị Thanh Nga
Khoa Du Lịch, Trường Đại học Huế
TỪ FINTECH ĐẾN REGTECH: VAI TRÒ CỦA CHÍNH
PHỦ, CƠ QUAN ĐIỀU TIẾT VÀ CƠ QUAN GIÁM SÁT
Đinh Thị Thu Hồng
Nguyễn Trí Minh
Trần Ngọc Thơ
Khoa Tài chính, Trường Đại Học Kinh tế TP. HCM
LAO ĐỘNG VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH CÁCH
MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0: NHỮNG CƠ HỘI VÀ
THÁCH THỨC ĐẶT RA
ThS. Đặng Thị Thanh Bình
Trường Đại học Thương Mại
ĐÀO TẠO NHÂN LỰC KẾ TOÁN, KIỂM TOÁN TRONG
BỐI CẢNH HỘI NHẬP VÀ CÁCH MẠNG 4.0 – CƠ HỘI
VÀ THÁCH THỨC
TRAINING OF HUMAN ACCOUNTING AND AUDITING
IN THE CONTEXT OF INTEGRATION AND THE 4TH
INDUSTRIAL REVOLUTION OPPORTUNITIES AND
THREATS

11.

12.

ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH PHẦN MỀM HỖ TRỢ SINH VIÊN
LUYỆN TẬP KỸ NĂNG NGHE VÀ NÓI TIẾNG ANH
BUILDING A SOFTWARE SUPPORTING STUDENTS
PRACTICING THEIR
ENGLISH LISTENING & SPEAKING SKILLS
Phạm Ngọc Duy
Lý Thị Huyền Châu
Trường Đại học Văn Lang

79

E – LEARNING TRONG GIẢNG DẠY ĐẠI HỌC Ở VIỆT
NAM TRƯỚC XU THẾ CỦA CÁCH MẠNG CÔNG
NGHIỆP 4.0
NCS. Lê Thị Thanh Trà
Trường Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương

87

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ THÀNH CÔNG
CHO ĐÀO TẠO TRỰC TUYẾN Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI
HỌC VIỆT NAM
TS. Vũ Quốc Thông
Khoa Kế toán – Kiểm Toán, Trường Đại học Mở TP. HCM

95

CÔNG NGHỆ 4.0
PGS.TS. Mai Thị Hoàng Minh
Trường Đại học Kinh tế TP. HCM
TS. Vũ Quốc Thông
Trường Đại học Mở TP. HCM
ii

135


KINH DOANH ĐIỆN TỬ, THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ,
VÀ HỆ THỐNG THÔNG TIN KINH DOANH
14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ẢNH HƯỞNG NHƯ THẾ
NÀO ĐẾN CH SỐ NĂNG LỰC CUNG CẤP THÔNG TIN
CỦA HỆ THỐNG KẾ TOÁN
TS. Hà Thị Phương Dung

Khoa Luật, Trường Đại học Kinh tế TP. HCM
NHÀ MÁY THÔNG MINH VÀ HIỆU QUẢ SẢN XUẤT
CỦA DOANH NGHIỆP TRONG CUỘC CÁCH MẠNG
CÔNG NGHIỆP 4.0 – NGHIÊN CỨU TẠI CÔNG TY
BOSCH VIỆT NAM
Bùi Thị Thanh
Trường Đại học Kinh tế TP. HCM
Nguyễn Như Thao
Công ty Bosch Việt Nam
iii

147

157

167

183

191

205

219


FINTECH
21.

VIRTUAL MONEY BITCOIN – THE CRISIS OF TRUST

NGHIỆP NỀN KINH TẾ SỐ: NHỮNG YẾU TỐ QUYẾT
ĐỊNH VÀ HÀM Ý CHO VIỆT NAM
Lê Đạt Chí
Khoa Tài chính, Trường Đại học Kinh tế TP. HCM
Trần Hoài Nam
Trường Đại học Kinh tế TP. HCM
HỆ SINH THÁI FINTECH VÀ NHỮNG XU HƯỚNG
TRONG ĐÀO TẠO VÀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Ở
VIỆT NAM
Lê Quốc Thành
Trường Đại học Tài Chính – Marketing
PGS. TS. Nguyễn Hữu Huy Nhựt
Trường Đại học Kinh Tế TP. HCM
PGS. TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo
Trường Đại học Kinh Tế TP. HCM
FINTECH VÀ NGÂN HÀNG TẠI VIỆT NAM: HỢP TÁC
HAY CẠNH TRANH?
TS. Phan Thu Hiền
Trường Đại học Kinh tế TP. HCM
TS. Phan Thị Mỹ Hạnh
Trường Đại học Tài chính - Marketing

iv

249

263

275


THỰC TRẠNG VÀ CÁC KIẾN NGHỊ
GS. TS. Võ Thanh Thu
Trường Đại học Kinh Tế TP. HCM
KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO ĐỒNG BẰNG
SÔNG CỬU LONG, THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
TS. Nguyễn Hồng Gấm
Trưởng phòng Quản lý Khoa học – Hợp tác Quốc tế,
Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Cần Thơ
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC VƯƠN LÊN KHỞI NGHIỆP
CỦA PHỤ NỮ TRONG NỀN KINH TẾ SỐ

303

311

319

333

345

32.

33.

34.

Từ Thị Thanh Mỵ
Trường Đại học An Giang
CHUYỂN ĐỔI SỐ: NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ

NGUỒN NHÂN LỰC

1


2


CHÍNH PHỦ QUẢN LÝ ĐIỆN TỬ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP Ở
VIỆT NAM: MÔ HÌNH LÝ THUYẾT, THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
GS. TS. Nguyễn Đông Phong
TS. Lê Nhật Hạnh
Trường Đại học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
Tóm tắt
Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang diễn ra mạnh mẽ trên
toàn thế giới, vấn đề xây dựng và triển khai hiệu quả chính phủ quản lý điện tử nói chung
và đối với doanh nghiệp (government-to-business (G2B)) nói riêng đã và đang là một
trong những vấn đề được chính phủ Việt Nam đặc biệt quan tâm. Trên cơ sở khái niệm và
mô hình phát triển của chính phủ quản lý điện tử, kết hợp với nguồn số liệu phỏng vấn
sâu 9 nhà lãnh đạo doanh nghiệp ở TP HCM và số liệu thứ cấp từ các nguồn báo cáo
công khai của Chính phủ cũng như từ Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, bài viết
này đã phân tích thực tế việc sử dụng dịch vụ G2B của các các doanh nghiệp Việt Nam.
Ngoài ra, nhận định của doanh nghiệp về hiệu quả và những trở ngại chính khi sử dụng
các dịch vụ G2B cũng được thu thập và phân tích. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số
giải pháp nhằm hoàn thiện dịch vụ G2B cho chính phủ Việt Nam trong thời gian tới.
Từ khóa: Chính phủ điện tử, dịch vụ công cho doanh nghiệp, Việt Nam.
1. Đặt vấn đề
Chính phủ điện tử (E-Government) đã trở thành thuật ngữ bao phủ gần như tất cả
các ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông (viết tắt là ICT) và làn sóng chính phủ
điện tử đang gia tăng nhanh chóng thông qua các tổ chức công và hoạt động quản trị công

2018), cũng như gia tăng các lợi ích cảm nhận khác cho doanh nghiệp, thay đổi một số
quy trình trong kinh doanh giúp doanh nghiệp nâng cao lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh
thương mại điện tử như hiện nay.
Tuy nhiên, việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến giữa chính phủ và doanh nghiệp
(G2B) ở nước ta hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế: các hệ thống thông tin dữ liệu còn cục
bộ, chưa kết nối dữ liệu liên thông giữa các cơ quan Nhà nước, đặc biệt là kết nối dữ liệu
của ngành thuế, hải quan và bảo hiểm xã hội chưa được thực hiện; dịch vụ công trực
tuyến được doanh nghiệp sử dụng nhiều nhất là khai báo thuế, tiếp theo là dịch vụ đăng
ký kinh doanh, các dịch vụ khác như khai báo hải quan, thủ tục cấp giấy chấp nhận xuất
xứ điện tử, thủ tục tàu biển còn rất hạn chế. Theo số liệu mới nhất từ Hiệp hội Thương
mại điện tử Việt Nam (VEC M, 2018) tính đến cuối năm 2017 tỷ lệ sử dụng dịch vụ
G2B còn rất thấp, chỉ có 30% doanh nghiệp tra cứu thông tin trên các website cơ quan
nhà nước năm 2017; việc giải quyết thủ tục hành chính và xử lý hồ sơ công việc còn
mang nặng tính thủ công, giấy tờ, thậm chí có tới 27% doanh nghiệp điều tra chưa bao sử
dụng dịch vụ G2B. Bên cạnh đó còn nhiều rào cản khác trong cơ chế đầu tư ứng dụng
công nghệ thông tin; việc triển khai ở một số nơi còn mang tính hình thức; việc xây dựng
triển khai các cơ sở dữ liệu quốc gia, hạ tầng công nghệ thông tin làm nền tảng phục vụ
phát triển Chính phủ điện tử còn chậm; nhiều hệ thống thông tin đã triển khai còn chưa
bảo đảm an toàn, an ninh thông tin (Chính phủ, 2018).
Nhằm có cái nhìn tổng quát hơn về dịch vụ G2B nói chung, phần tiếp theo của bài
viết sẽ trình bày sơ qua về khái niệm và mô hình chính phủ quản lý điện tử. Tiếp theo đó,
để tìm hiểu sâu hơn về thực trạng sử dụng dịch vụ G2B, ngoài việc thu thập số liệu thứ
cấp từ các nguồn báo cáo công khai của chính phủ cũng như từ Hiệp hội Thương mại
điện tử Việt Nam, bài viết này còn sử dụng thêm số liệu từ việc phỏng vấn sâu 9 nhà lãnh
đạo doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực khác nhau trên địa bàn TP.HCM. Bên cạnh đó, việc
phỏng vấn sâu còn nhằm thu thập thêm nhận định của doanh nghiệp về hiệu quả và
những trở ngại chính khi sử dụng các dịch vụ G2B, từ đó đề xuất ra một số giải pháp
nhằm hoàn thiện dịch vụ G2B cho chính phủ Việt Nam trong thời gian tới.
2. Khái niệm và mô hình chính phủ quản lý điện tử
2.1. Khái niệm

các hệ thống mạng hiệu quả để nâng cao chất lượng tốt hơn trong việc cung cấp các dịch
vụ công cộng.”
Định nghĩa của Gartner Group: “Tối ưu hóa một cách liên tục trong cung cấp dịch
vụ, sự tham gia của người dân và quản trị bằng cách chuyển đổi các mối quan hệ bên
trong và bên ngoài thông qua công nghệ, Internet và phương tiện truyền thông mới.”
Định nghĩa của Nhóm nghiên cứu về chính phủ điện tử trong thế giới đang phát
triển (www.pacificcouncil.org): “Chính phủ điện tử là việc sử dụng các công nghệ thông
tin và truyền thông (ICTs) để thúc đẩy hoạt động của Chính phủ ngày càng hiệu quả và
hiệu suất hơn, tạo điều kiện cho các dịch vụ Chính phủ dễ tiếp cận hơn, cho phép truy
cập thông tin phổ biến hơn và giúp cho Chính phủ chịu trách nhiệm nhiều hơn đối với
công dân. Chính phủ điện tử có thể liên quan đến việc cung cấp dịch vụ thông qua
Internet, điện thoại, trung tâm dịch vụ công (tự phục vụ hoặc tạo điều kiện bởi người
khác), thiết bị không dây hoặc các hệ thống liên lạc khác.”
Định nghĩa của UNESC (2005): “Chính phủ điện tử là việc sử dụng các công
nghệ thông tin và truyền thông để thúc đẩy Chính phủ ngày càng hiệu quả và hiệu suất
hơn, giúp Chính phủ dễ tiếp cận và có trách nhiệm hơn với công dân. Các đặc điểm của
Chính phủ điện tử bao gồm: Cung cấp dịch vụ điện tử, quy trình làm việc điện tử, bỏ
phiếu điện tử.”
Định nghĩa của Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế ( ECD): “Chính phủ điện tử
được định nghĩa như việc sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông (ICTs), đặc biệt
là Internet, để đạt được Chính phủ tốt hơn.”
Mặc dù các định nghĩa về Chính phủ điện tử từ nhiều nguồn khác nhau nhưng đều
có những điểm chung. Chính phủ điện tử liên quan đến việc sử dụng công nghệ thông tin
và đặc biệt là Internet, để cải thiện việc cung cấp các dịch vụ của Chính phủ cho công
dân, doanh nghiệp và các cơ quan chính phủ với nhau. Chính phủ điện tử cho phép công
dân tương tác và nhận các dịch vụ từ Chính phủ, các bộ, các cơ quan ngang bộ, các cơ
quan thuộc Chính phủ hoặc địa phương 24 giờ một ngày, 7 ngày một tuần.
Chính phủ điện tử đang trong giai đoạn phát triển ban đầu. Hầu hết Chính phủ các
quốc gia trên thế giới đã thực hiện hoặc đang thực hiện các sáng kiến cung cấp dịch vụ
Chính phủ trực tuyến. Để tiềm năng của Chính phủ điện tử trở thành hiện thực, Chính


Thông tin

Tương tác

Giao dịch

Chuyển đổi

Thực hiện
quy trình

Hiện diện

Cung cấp các
thông tin cơ bản
về các cơ quan
chính phủ như
chức năng, nhiệm
vụ, địa chỉ liên
hệ, thời gian làm
việc và có thể
cung cấp thêm
các văn bản liên
quan đến xã hội

Các trang thông tin
điện tử của các cơ
quan chính phủ
cung cấp các chức

trong giai đoạn 3,
CPĐT giai đoạn
này cung cấp cho
người dân một
điểm truy cập duy
nhất tới các cơ
quan chính phủ để
thực hiện mọi giao
dịch, các hoạt động
của cơ quan chính
phủ là minh bạch
với người dân
Nguồn: Gartner (2000)

Hình 1: Mô hình Chính phủ điện tử

6


2.3. Chính phủ quản lý điện tử đối với doanh nghiệp (G2B)
Trong G2B, Chính phủ giao dịch với doanh nghiệp như nhà cung cấp sử dụng
Internet và các công nghệ thông tin và truyền thông khác. G2B bao gồm các giao dịch và
tương tác hai chiều: Chính phủ với doanh nghiệp và doanh nghiệp với Chính phủ (B2G).
Có rất nhiều dịch vụ khác nhau giữa Chính phủ và doanh nghiệp, bao gồm việc cung cấp
thông tin, các dịch vụ của các cơ quan chính phủ cho doanh nghiệp và các dịch vụ mà các
doanh nghiệp phải thực hiện đối với Chính phủ. Các cơ quan chính phủ cung cấp thông
tin cho các doanh nghiệp, phổ biến các qui định, các chính sách, các lệnh, các bản ghi
nhớ… của các cơ quan chính phủ cho các doanh nghiệp. Các dịch vụ chính phủ thực hiện
cho các doanh nghiệp thường là: Làm mới và gia hạn các loại giấy phép, các chứng nhận,
thanh tra và kiểm tra… Các dịch vụ các doanh nghiệp thực hiện cho các cơ quan chính

(UN, 2018).

7


(Nguồn: Bộ Thông tin & Truyền thông, 2015)
Hình 2: Sơ đồ tổng thể Khung kiến trúc Chính phủ điện tử Việt Nam
3.2. Thực trạng triển khai Chính phủ quản lý điện tử cho các doanh nghiệp
3.2.1. Các dịch vụ công trực tuyến được cung cấp và sự kết nối dữ liệu
Hiện nay, tất cả 30/30 cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và 63/63
UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã có Trang/Cổng thông tin điện tử.
Các dịch vụ công trực tuyến đã cung cấp cho doanh nghiệp rất đa dạng và từ nhiều Bộ, cơ
quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các địa phương, với các dịch vụ chủ yếu
như: Đăng ký kinh doanh, đăng ký/khai báo thuế điện tử, cấp giấy phép đầu tư, tra cứu
trạng thái hồ sơ thủ tục hành chính, cấp giấy phép xây dựng, thủ tục tàu biển, nhập cảnh,
xuất cảnh, quá cảnh, thủ tục cấp giấy phép chứng nhận xuất xứ điện tử, khai báo hải
quan, bảo hiểm xã hội… Như vậy, theo cách đối chiếu các giai đoạn phát triển của chính
phủ điện tử ở Hình 1, thì hầu hết các dịch vụ mới chỉ đạt giai đoạn 1 và 2. Tuy nhiên,
hiện tại đã có 4 lĩnh vực đã cung cấp các dịch vụ công trực tuyến đến giai đoạn 3, 4, bao
gồm: Bảo hiểm xã hội, thuế, hải quan và đăng ký kinh doanh (ictnews, 2018)
3.3.2. Đánh giá thực trạng sử dụng dịch vụ công trực tuyến của doanh nghiệp
Phần này tìm hiểu thực trạng tra cứu thông tin trên các websites của cơ quan nhà
nước (tương ứng với việc cung cấp ở Giai đoạn 2) và sử dụng các dịch vụ công trực
tuyến (tương ứng với việc cung cấp ở Giai đoạn 3 và 4) của các doanh nghiệp được
phỏng vấn cũng như số liệu thứ cấp từ VECOM (2018) và itcnews (2018)
a. Tra cứu thông tin trên các website cơ quan nhà nước
Trong số 9 doanh nghiệp tham gia phỏng vấn sâu, có 5/9 doanh nghiệp thường
xuyên, 3/9 doanh nghiệp thỉnh thoảng và 1/9 doanh nghiệp chưa bao giờ tra cứu thông tin
trên các website cơ quan nhà nước. Số liệu phỏng vấn sâu khá tương đồng với số liệu thứ
cấp theo báo cáo của VEC M (2018), tỷ lệ doanh nghiệp thường xuyên, thỉnh thoảng

(Nguồn: VECOM, 2018)
Hình 5: Tình hình sử dụng một số dịch vụ công trực tuyến
Có tới 42% doanh nghiệp sử dụng dịch vụ đăng ký kinh doanh, trong đó TP.HCM
đạt 57,48%; Hà Nội đạt 68,9%. Về tỷ lệ đăng ký đầu tư qua mạng điện tử, đã có 8.953 hồ
sơ đăng ký đầu tư, trong đó số hồ sơ kê khai qua mạng là 3.493 hồ sơ, đạt tỷ lệ 39%. Các
dịch vụ khác như khai báo hải quan và thủ tục cấp giấy chứng nhận xuất xứ điện tử có
mức độ sử dụng thấp hơn. Đối với lĩnh vực Bảo hiểm xã hội, thời gian thực hiện các thủ
tục hành chính để tham gia và hưởng các chế độ Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế của các
đơn vị, doanh nghiệp đã giảm 290 giờ (khoảng 75% thời gian), từ 335 giờ/năm xuống
còn 45 giờ/năm. Đối với lĩnh vực Hải quan, đã triển khai, đưa vào sử dụng hệ thống
thông quan điện tử VN CCS/VCIS tại 100% các Cục, Chi cục Hải quan cả nước để thực
hiện thông quan điện tử, giảm thời gian thông quan hàng hóa. Hiện nay tổng số doanh
nghiệp đã tham gia hệ thống VN CCS/VCIS là khoảng hơn 80.000 doanh nghiệp. Các
dịch vụ khác như khai báo hải quan và thủ tục cấp giấy chứng nhận xuất xứ điện tử có
mức độ sử dụng thấp hơn.
3.3. Đánh giá lợi ích của dịch vụ G2B
Qua đánh giá của các doanh nghiệp được phỏng vấn có thể thấy giá trị các dịch vụ
công trực tuyến nói chung cũng như môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp ngày càng
minh bạch và thuận lợi hơn. Tất cả doanh nghiệp trả lời phỏng vấn sâu trong nghiên cứu
này đều khẳng định việc áp dụng hiệu quả các dịch vụ công trực tuyến giúp doanh
nghiệp: (1) giảm bớt rườm rà, thời gian, nhân lực cho các thủ tục hành chính; (2) tiếp cận
các dịch vụ công một cách nhanh chóng, kịp thời; (3) giảm chi phí kinh doanh, nhất là
các chi phí không chính thức; (4) tăng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp; (5) tăng khả
năng cạnh tranh.
3.4. Đánh giá trở ngại trong quá trình sử dụng dịch vụ G2B
10


ết quả phỏng vấn sâu các doanh nghiệp chỉ ra rằng, trở ngại chính đối với doanh
nghiệp trong việc thực hiện G2B là việc triển khai dịch vụ công trực tuyến vẫn còn mang

dịch vụ G2B trong thời gian tới như sau:
4.1. Cải thiện tiến tới xóa bỏ tính hình thức của việc cung cấp dịch vụ G2B
Hiện tại việc cung cấp dịch vụ G2B vẫn còn mang tính hình thức chủ yếu là do tư
duy nhận thức của cán bộ công chức khi tổ chức thực hiện dịch vụ G2B. Cần thay đổi
nhận thức của cán bộ công chức, viên chức nhà nước bởi họ thường quen với trạng thái
thoải mái trong công việc. Nhất thiết phải chuyển đổi tư duy của cán bộ công chức, viên
chức từ tư duy “quản lý” sang tư duy “phục vụ” đảm bảo sự tiếp cận dễ dàng và công
bằng của doanh nghiệp đối với dịch vụ G2B. Tất cả các lãnh đạo và công chức, viên chức
trong các cơ quan Chính phủ phải nhận thức đúng và hiểu được tầm quan trọng của
Chính phủ điện tử. Chính phủ cần ban hành văn bản pháp luật áp dụng giao dịch điện tử
ở những nội dung bắt buộc để tránh việc triển khai thực hiện chính phủ điện tử với doanh
nghiệp chỉ mang tính chất đối phó, không để tình trạng nhũng nhiễu, tiêu cực diễn ra. Cần
thiết phải có sự cam kết về việc thay đổi và lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương phải chịu
trách nhiệm và cần làm gương để nhân viên noi theo.
11


Đào tạo là công việc quan trọng để giúp cán bộ công chức, viên chức làm quen với
các kỹ năng mới cần thiết cho Chính phủ điện tử. Các khóa học như hành chính công
hiện đại, thay đổi quy trình nghiệp vụ, thay đổi cách quản lý, công nghệ thông tin và quản
lý nhà nước điện tử… rất quan trọng trong việc triển khai thành công Chính phủ điện tử.
Ngoài ra, Chính phủ nên tổ chức các khóa bồi dưỡng để nâng cao nhận thức về những giá
trị mà Chính phủ điện tử mang lại và sự cần thiết phải thay đổi ngay từ bên trong nội bộ
Chính phủ, không chỉ ở cấp chính quyền trung ương mà cả ở cấp địa phương.
4.2. Thay đổi tập quán kinh doanh của doanh nghiệp
Cần thay đổi dần tập quán kinh doanh của doanh nghiệp, nhất là thói quen giao
dịch giấy tờ, thích dùng tiền mặt của công dân, doanh nghiệp và cán bộ công chức, viên
chức thông qua tuyên truyền, giáo dục để người dân và doanh nghiệp nhận thức được giá
trị của chính phủ điện tử và thương mại điện tử. Đặc biệt, cần chú trọng công tác tập
huấn, đào tạo cho các doanh nghiệp khởi nghiệp và thế hệ trẻ hiện nay nhằm đẩy mạnh

phương cụ thể.
Trong tương tác của G2B, một giao tiếp hai chiều diễn ra giữa doanh nghiệp và
Chính phủ, do đó vấn đề bảo mật dữ liệu và quyền riêng tư của thông tin doanh nghiệp
12


rất quan trọng. Vì vậy, các doanh nghiệp tham gia phỏng vấn sâu cho rằng các quy định
cần được thiết lập phù hợp để lưu trữ và truyền dữ liệu trực tuyến an toàn, bảo đảm an
ninh thông tin mới có thể phát triển dịch vụ G2B ở Việt Nam.
4.5. Nâng cao năng lực, kỹ năng, trình độ cho các cấp quản lý và người lao động trong
doanh nghiệp
Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến nâng cao ý thức cho các cấp quản lý và người
lao động trong doanh nghiệp trong việc thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Chính phủ cần
thường xuyên tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho doanh nghiệp về các dịch vụ công trực
tuyến, đào tạo bổ sung về chuyên môn nghiệp vụ, đảm bảo nắm đầy đủ thủ tục hành
chính theo từng nhóm ngành đối với lãnh đạo và những người phụ trách G2B trong
doanh nghiệp từ khâu tiếp nhận đến khâu trả kết quả. Từ đó nâng cao chất lượng đội ngũ
G2B trong doanh nghiệp, góp phần đảm bảo tính công khai, minh bạch, nâng cao chất
lượng cán bộ công chức thực hiện quản lý và cung cấp dịch vụ công trực tuyến.
Các doanh nghiệp cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong kinh doanh,
đẩy mạnh sử dụng internet phục vụ tiếp thị và kinh doanh, số hóa các văn bản giấy tờ
trong quản trị doanh nghiệp…nối mạng thống nhất bằng phần mềm quản trị các hoạt
động sản xuất kinh doanh.
4.6. Hoàn thiện dịch vụ công trực tuyến với doanh nghiệp
Xây dựng Chính phủ điện tử không chỉ gắn kết chặt chẽ với cải cách thủ tục hành
chính mà còn phải đẩy mạnh thực hiện cung cấp dịch vụ công trực tuyến như giai đoạn 3
và giai đoạn 4.
Rất nhiều quốc gia cung cấp quyền truy cập thông tin và dịch vụ dễ dàng cho công
dân, doanh nghiệp, cộng đồng quốc tế thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia duy nhất.
Vì vậy, Việt Nam cần đẩy nhanh quá trình hoàn thiện Cổng dịch vụ công quốc gia để

chính phủ điện tử (toàn quốc/khu vực), phát triển phần mềm, quản lý dự án và đánh giá
và nâng cao năng lực.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Thông tin & Truyền thông (2015). Khung Kiến trúc Chính phủ điện tử Việt Nam.
Ban hành kèm theo Văn bản số 1178/BTTTT-THH ngày 21/4/2015 của Bộ Thông tin
và Truyền thông, Hà Nội. Tải tại http://cio.gov.vn/ban-hanh-khung-kien-truc-chinhphu-dien-tu-viet-nam-phien-ban-1.0
2. Chính phủ (2018). Dự thảo Nghị quyết: “Về một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm
phát triển Chính phủ điện tử giai đoạn 2018-2020, định hướng đến năm 2025”. Tải
tại
http://baochinhphu.vn/Chinh-sach-moi/De-xuat-giai-phap-trong-tam-phat-trienChinh-phu-dien-tu/340748.vgp
3. Fang, Z. (2002). E-government in digital era: concept, practice, and
development. International journal of the Computer, the Internet and
management, 10(2), 1-22.
4. Gupta, M. P., & Jana, D. (2003). E-government evaluation: A framework and case
study. Government information quarterly, 20(4), 365-387.
5. Itcnews (2018). 4 lĩnh vực cung cấp dịch vụ công online cho người dân, doanh nghiệp
đạt hiệu quả cao. Truy cập tại: http://ictnews.vn/cntt/nuoc-manh-cntt/4-linh-vuc-cungcap-dich-vu-cong-online-cho-nguoi-dan-doanh-nghiep-dat-hieu-qua-cao-165579.ict
6. Joia, L. A. (2004). Developing Government-to-Government enterprises in Brazil: a
heuristic model drawn from multiple case studies. International Journal of
Information Management, 24(2), 147-166.
7. Leitner, C. (2003). eGovernment in Europe: the state of affairs. EPIAScope, 2003(3),
37-39.
8. Martins, J., & Veiga, L. (2018, April). Electronic Government and the Ease of Doing
Business. In Proceedings of the 11th International Conference on Theory and
Practice of Electronic Governance (pp. 584-587). ACM.
9. Rokhman, A. (2011). e-Government adoption in developing countries; the case of
Indonesia. Journal of Emerging Trends in Computing and Information Sciences, 2(5),
228-236.
10. Sharma, S. K. (2004). Assessing e-government implementations. Electronic
government, an international Journal, 1(2), 198-212.

Tóm tắt:
Cách mạng công nghiệp 4.0 tạo ra cơ hội và thách thức lên tất cả các lĩnh vực
trong đó có ngành du lịch và buộc tất cả các thành phần trong ngành du lịch, từ các cơ
quan quản lý cho đến các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch phải hiểu rõ công
nghiệp 4.0 và xây dựng kế hoạch trong phát triển du lịch thời 4.0. Vì thế, nghiên cứu này
sẽ cung cấp các khái niệm về công nghiệp 4.0, du lịch 4.0 và các thuật ngữ liên quan.
Đồng thời, phân tích mô hình kinh tế “Thái Lan 4.0” và mô hình “du lịch 4.0” của Thái
Lan. Chính vì những giá trị mà dự án Du lịch 4.0 đã được ghi nhận tạo nên sự thành
công cho du lịch Thái Lan nên việc phân tích dự án này sẽ tạo nền tảng cho việc đề xuất
các giải pháp cho du lịch Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy Thái Lan đã xác định
được 5 yếu tố trụ cột để phát triển du lịch trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0
gồm: quản lý du lịch bền vững; phát triển các yếu tố môi trường và cơ sở hạ tầng để hỗ
trợ du lịch; tiếp thị hiện đại cho những thay đổi trong tương lai; thành lập doanh nghiệp
du lịch và khởi nghiệp dựa trên sự đổi mới; và một mạng lưới hiệu quả của các cơ quan
tư nhân và công cộng ở đây và ở nước ngoài trong suốt chuỗi cung ứng du lịch. Dựa vào
kết quả nghiên cứu từ mô hình du lịch 4.0 của Thái Lan và các phân tích về cơ hội thách
thức của du lịch Việt Nam để đề xuất các giải pháp cụ thể thúc đẩy phát triển du lịch
trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0.
Từ khóa: công nghiệp 4.0; du lịch 4.0; Thái Lan 4.0, Việt Nam.
1. Đặt vấn đề
Công nghiệp 4.0 là một sự kiện hợp nhất, và trở thành một cột mốc mới trong phát
triển công nghiệp, chắc chắn sẽ đặt ra những thay đổi đáng kể trong cách sản xuất và
thương mại trong những năm tới. Các yếu tố chính thúc đẩy sự ra đời của Công nghiệp
4.0 là xuất phát những sai lệch về xã hội, công nghệ, chính trị, và kinh tế [3]. Các thách
thức chính đối với các doanh nghiệp trong môi trường 4.0 là việc tuỳ biến hàng loạt,
chuỗi cung ứng hiệu quả, nhận được thông tin kịp thời về nhu cầu và mong muốn của
khách hàng, môi trường làm việc thông minh, và sự kết hợp đúng đắn giữa sản phẩm và
dịch vụ [7]. Công nghiệp 4.0 yêu cầu các quy trình linh hoạt và hiệu quả cao của cấu trúc
chuỗi cung ứng.
Rõ ràng, cách mạng công nghiệp đặt ra rất nhiều thách thức về công nghệ và sản