1.MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài:
Trẻ em là tương lai của đất nước. Chính vì vậy, việc chăm sóc, nuôi dưỡng,
giáo dục trẻ đặt nền móng vững chắc góp phần dựng xây một đất nước Việt Nam
hùng mạnh mai sau. Chăm sóc giáo dục trẻ ngay từ khi còn nhỏ là yếu tố vô
cùng quan trọng trong sự nghiệp giáo dục trồng người; là cơ sở hình thành và
phát triển toàn diện nhân cách trẻ sau này.
Phát triển toàn diện nhân cách trẻ là mục tiêu trọng tâm mà các nhà giáo dục
hướng đến. Trong đó, phát triển thẩm mỹ là một trong năm lĩnh vực giáo dục
toàn diện cho trẻ Mầm non. Theo tác giả Nông Thị Lịch (trên báo điện tử) cho
rằng: “Mục đích của giáo dục âm nhạc là giáo dục tình cảm đạo đức, thẩm mỹ
cho trẻ. Giáo dục âm nhạc hình thành cho trẻ lòng yêu thiên nhiên, Tổ quốc, tình
yêu thương con người. Không chỉ vậy, giáo dục âm nhạc còn là phương tiện
nâng cao khả năng trí tuệ, phát triển thể chất, giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng,
củng cố kiến thức của trẻ qua học tập và vui chơi. Quá trình trẻ tiếp xúc và hoạt
động âm nhạc như: học hát, nghe hát, vận động theo nhạc, chơi trò chơi âm
nhạc...sẽ hình thành ở trẻ những yếu tố của một nhân cách phát triển toàn diện,
hài hòa, là sự phát triển về thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ và thể lực...”. Điều đó nói
lên rằng âm nhạc có vai trò to lớn trong việc phát triển thẩm mĩ cho trẻ. Và đây
cũng là cách thức dễ tiếp cận nhất giúp cho khả năng cảm thụ, hướng đến và tạo
ra cái đẹp ở trẻ được nâng cao.
Âm nhạc dễ đi vào lòng người. Thông qua hoạt động âm nhạc giúp trẻ phát
triển các chức năng tâm lí như khả năng tri giác các sự vật hiện tượng xung
quanh, từ đó kích thích trẻ phải tư duy và quá trình đó làm phát triển óc tưởng
tượng, đánh thức các giác quan nhanh nhậy, linh hoạt. Những hoạt động âm
nhạc này rất quan trọng trong việc hình thành ở trẻ một số kỹ năng biểu diễn
nghệ thuật và cảm thụ âm nhạc, khả năng tự tin mạnh dạn trước đám đông, biết
tuân thủ theo yêu cầu nhất định để có thể rèn rũa tạo ra cái đẹp, mang tính thẩm
mỹ. Tham gia hoạt động âm nhạc mang lại những rung động, cảm xúc thực sự
cho trẻ,trẻ biết hài lòng, cảm thụ cái đẹp, mong muốn sáng tạo ra cái đẹp. Đây
là yếu tố góp phần phat triển toàn diện nhân cách trẻ.

- Phương pháp dùng lời (Hướng dẫn, giảng giải).
- Phương pháp trực quan thính giác
- Phương pháp thực hành nghệ thuật.
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Muốn phát triển thẩm mỹ cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc, tôi phải
dựa trên cơ sở lý luận sau:
a. Cơ sở tâm lí:
Trẻ em mầm non đều có tâm hồn nhạy cảm với thế giới xung quanh bởi
chúng chứa đựng bao nhiêu điều mới lạ, hấp dẫn. Trẻ thường tỏ ra dễ xúccảm
với cảnh vật xung quanh mình, trẻ dễ bị cuốn hút trước cảnh vật có nhiều màu
sắc, hay một bức tranh sinh động, đồ chơi ngộ nghĩnh…Với đặc điểm như vậy
nên năng khiếu nghệ thuật thường được nảy sinh ngay từ thời thơ ấu. Vì vậy
việc giáo dục thẩm mỹ cần được bồi dưỡng ngay từ tuổi mâu giáo để ươm mầm
những tài năng nghệ thuật cho tương lai. Nội dung hoạt động âm nhạc trong
trường mầm non là một phương tiện phát triển thẩm mỹ cho trẻ rất hữu hiệu.
Thông qua hoạt động âm nhạc giúp trẻ phat triển các chức năng tâm lí như khả
năng tri giác các sự vật hiện tượng xung quanh, từ đó buộc trẻ phải tư duy và
quá trình đó làm phát triển óc tưởng tượng sáng tạo. Đây là yếu tố góp phần phat
triển toàn diện nhân cách trẻ.
b. Cơ sở lí luận:
Ở tuổi mẫu giáo xúc cảm của trẻ phát triển khá nhanh, tâm hồn trẻ nhạy
cảm, dễ xúc cảm với những cảnh vật xung quanh. Vì vậy trẻ dễ nhận ra được
những vẻ đẹp và biết cảm thụ cái đẹp, thích học múa hát. Trẻ đến với nghệ thuật
một cách rất nhanh và tác động của nghệ thuật đối với trẻ thơ rất mạnh mẽ. Đa
số trẻ 5 – 6 tuổi đã biết nhận xét về âm nhạc như: tính chất vui vẻ, nhộn nhịp, sôi
nổi hay trầm tĩnh, êm dịu, nhịp nhanh chậm, cường độ to nhỏ, âm sắc nhạc cụ,
2



nhạc của các cháu còn hạn chế, các cháu còn nhút nhát, hát chưa chính xác,
chưa rõ lời, khả năng vận động theo nhạc còn hạn chế, chưa nghe được đúng
nhạc, chưa khớp nhạc...Chính vì thế trong quá trình thực hiện đề tài này, tôi đã
gặp những thuận lợi và khó khăn sau:
* Thuận lợi:
- Được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu về chuyên môn xây dựng
phương pháp đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non mới, tạo mọi
điều kiện giúp tôi thực hiện tốt chương trình mầm non mới.
- Trường có cơ sở vật chất phục vụ tốt cho các hoạt động của trẻ.
- Trong quá trình công tác, bản thân tôi cũng có nhiều cố gắng học hỏi kinh
nghiệm, tự nghiên cứu chuyên môn. Biết ứng dụng công nghệ thông tin vào
giảng dạy. Tôi luôn ý thức được tầm quan trọng của âm nhạc đối với việc phát
triển thẩm mỹ cho trẻ.
3


- Các cháu đều khỏe mạnh, ngoan ngoãn, thích hoạt động vui chơi
- Giáo viên nắm vững phương pháp dạy của bộ môn, được bồi dưỡng
thường xuyên và tham gia học tập các lớp chuyên đề do phòng, trường tổ chức.
- Giáo viên trong lớp có tinh thần đoàn kết, học hỏi lẫn nhau, có sự phối
hợp với nhau trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ.
- Phụ huynh nhiệt tình phối hợp cùng giáo viên trong việc dạy dỗ các cháu
và thường xuyên ủng hộ những nguyên vật liệu để làm đồ dùng dạy học và vui
chơi cho các cháu.
* Khó khăn:
- Đầu năm học còn nhiều trẻ rụt rè, nhút nhát, chưa mạnh dạn tham gia hoạt
động âm nhạc cùng cô và các bạn. Kỹ năng vận động âm nhạc của trẻ còn nhiều
hạn chế, còn vụng về, chưa biết cách vận động, chưa có tính sáng tạo, hát chưa
đúng lời, đúng giai điệu của bài hát, khả năng cảm thụ âm nhạc còn chậm, khả
năng biểu hiện sắc thái, cảm xúc bài hát chưa tốt…Điều đó ảnh hưởng rất lớn

thể hiện được 24
4
6
25% 10
42 % 4
%
%
sắc thái tình
cảm
Kỹ năng vận
24
2
8%
5
21% 10
42 % 7
29%
động theo nhạc
Kỹ năng nghe
và cảm thụ âm 24
nhạc

3

13% 8

33% 9

37.5
4

2.3. Giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
a. Thông qua hoạt động âm nhạc phát triển khả năng cảm nhận và thể
hiện cảm xúc trước vẻ đẹp của các sự vật hiện tượng trong thiên nhiên, cuộc
sống và nghệ thuật cho trẻ.
- Lựa chọn thể loại, bài hát có nội dung phù hợp, hấp dẫn trẻ:
Mỗi lời ca tiếng hát chứa đựng những ngôn từ đẹp đẽ, miêu tả con người,
cảnh vật trong cuộc sống gần gũi thân thuộc với trẻ. Để trẻ có thể cảm nhận,
tưởng tượng được vẻ đẹp đó tôi cho trẻ nghe các bài hát, bản nhạc dân ca không
lời như: “Lý con sáo”(Dân ca Nam bộ), “Gửi anh một khúc dân ca”( Dân ca
Nam Bộ), “Xe chỉ luồn kim”(Dân ca quan họ Bắc Ninh)....Những bài hát này tôi
sẽ cho vào phần nghe hát trong hoạt động âm nhạc. Lời ca mượt mà của dân ca
có thể đi sâu vào tiềm thức của trẻ hơn, từ đó giúp trẻ rung động trước cái đẹp,
yêu cái đẹp, yêu mến cuộc sống xung quanh mình.
Các bài hát phỏng theo các bài đồng dao, bài hát ru là lựa chọn tiếp theo của
tôi. Những bài hát này vừa giúp trẻ gợi nhớ đến cội nguồn, nét đẹp đậm đà bản
sắc của quê hương mình, vừa giữ gìn, kế thừa được những cái hay, cái đẹp của
dân tộc ta để lại. Chẳng hạn như, trong chủ đề “Quê hương - đất nước - Bác Hồ”
Tôi sẽ cho trẻ nghe bài hát “Lời ru trên nương” nói về lời ru con ngủ trên nương
của một người mẹ dân tộc thiểu số, nhưng đồng thời cũng ca ngợi sự hi sinh
thầm lặng nuôi nấng nên những chiến sĩ cách mạng yêu nước trong cuộc kháng
chiến chống Mỹ của dân tộc. Qua đó giáo dục trẻ được những nét đẹp truyền
thống quý báu, nhớ về nguồn cội.
Vì vậy, khi lên kế hoạch giáo dục giáo viên cần lựa chọn các bài hát, bản
nhạc hay tiết mục văn nghệ có chọn lọc, vừa phù hợp với nội dung giáo dục lứa
tuổi vừa mang tính nghệ thuật cao, góp phần vào việc phát triển thẩm mĩ cho trẻ
một cách có hiệu quả.
- Lựa chọn dụng cụ âm nhạc phù hợp:
Để tăng mức độ cảm thụ âm nhạc của trẻ trước hết phải thu hút được sự
chú ý của trẻ khi hát, biểu diễn. Tôi sẽ lựa chọn các dụng cụ âm nhạc truyền
thống phù hợp với bài hát như: Đàn bầu, sáo, khèn...Nếu cảm thấy khả năng của

triển tăng kỹ năng âm nhạc cho trẻ như sau:
- Lựa chọn loại hình vận động và xây dựng các động tác vận động phù hợp.
Vận động là công cụ để giúp trẻ thể hiện bài hát. Trước tiên giáo viên phải
có khả năng phân tích, xây dựng các động tác vận động minh họa phù hợp với
bài hát, hấp dẫn đối với trẻ. Cô nên tự tin trước trẻ và rèn luyện các động tác
minh họa trước một cách thành thạo. Với mỗi bài hát mang đến cho trẻ, tôi có
thể cùng trẻ phân tích nội dung, giai điệu, thể loại của bài hát để lựa chọn các
động tác minh họa phù hợp. Những bài hát rõ nhịp, rõ phách , có giai điệu vui
tươi, có cấu trúc cân đối tôi có thể lựa chọn hình thức vận động theo nhịp phách
hoặc các loại hình tiết tấu.
Ví dụ: Bài hát: “Mùa xuân đến rồi” tôi chọn hình thức vận động theo tiết
tấu chậm. Bài hát: “Mời lên tàu lửa” tôi chọn hình thức vận động theo tiết tấu
phối hợp.
Đối với những bài hát có hình tượng đẹp, có giai điệu tình cảm, tha thiết tôi
lựa chọn hình thức múa. Những đoạn nhạc, những bài hát sôi động tôi có thể cho
trẻ tập những động tác nhảy, hay êrôbic khỏe khoắn.
Ví dụ: Bài hát: “Đêm qua em mơ gặp bác Hồ” tôi sẽ dạy các cháu múa.
Còn với bài hát: “Trời nắng, trời mưa” tôi có lại cho các cháu nhảy êrôbic sinh
động.
Việc lựa chọn loại hình vận động và các tác động phù hợp với tính chất âm
nhạc sẽ giúp cho quá trình lĩnh hội các kỹ năng vận động của trẻ thuận lợi hơn,
mang lại hiệu quả cao hơn. Chính vì vậy, sự linh hoạt của giáo viên trong việc
lựa chọn loại hình vận động cũng rất quan trọng trong việc xây dựng thành công
các động tác vận động giúp trẻ phát huy được khả năng và mang tính thẩm mĩ
cao khi biểu diễn.
- Chính xác hóa các động tác vận động:
6


Đây là biện pháp quan trọng giúp trẻ nắm vững kỹ năng vận động. Vận

sẵn ở trường lớp, hay dụng cụ tôi tự làm từ các ngưyên vật liệu, phế liệu tận
dụng có sẵn ở địa phương làm đa dạng về chủng loại dụng cụ âm nhạc, mẫu mã
lạ mắt, thích thú đối với trẻ như: phách tre, trống làm từ cây luồng, cây vầu,...
cùng với những chiếc mũ múa tự làm xinh xắn, đáng yêu tạo nên không khí âm
nhạc sôi động.
Với những bài múa, thể dục nhịp điệu tôi cũng sử dụng một số dụng cụ phù
hợp với bài hát, hình tượng âm nhạc trong bài như: lựa chọn trang phục, các
vòng tay, dây hoa, nơ...Việc sử dụng các dụng cụ âm nhạc trong quá trình trẻ
vận động làm tăng hứng thú, phát huy tính tích cực vận động của trẻ, từ đó năng
cao hiệu quả của quá trình vận động.
- Tạo nhiều cơ hội cho trẻ vận động theo nhạc:
7


Để trẻ có thể vận động nhịp nhàng theo giai điệu, nhịp điệu và thể hiện sắc
thái phù hợp với các bài hát, bản nhạc Tôi không chỉ vận động theo nhạc trong
các giờ hoạt động có chủ đích chuyên biệt mà tôi luôn tạo điều kiện và tạo cơ
hội cho trẻ được vận động theo nhạc ở mọi lúc mọi nơi như: Hoạt động thể dục
sáng cô có thể cho đan xen bài hát theo chủ đề đang học kết hợp với các động
tác thể dục khỏe khoắn, hay khi tổ chức sinh nhật cho trẻ biểu diễn văn nghệ
tặng bạn...Ví dụ: Chủ đề: “ Bản thân” Cho trẻ tập thể dục sáng khớp với lời ca
“Đi đều”, cô cho trẻ tập bước đều giống như các chú bộ đội đang diễu binh và
các động tác thể dục dứt khoát nhưng nhờ có âm nhạc mà không hề khô cứng.
Việc rèn luyện kỹ năng vận động trong các hoạt động ngoài giờ âm nhạc cũng
góp phàn rèn luyện kỹ năng vận động âm nhạc thành thạo cho trẻ. Từ đó trẻ thể
hiện được đúng sắc thái của giai điệu bài hát, tạo ra được những động tác minh
họa đẹp mắt, góp phần vào phát triển thẩm mỹ cho trẻ.
Trong giờ hoạt động học âm nhạc, cần quan tâm đến tất cả các cháu, phát
hiện những cháu chậm, rụt rè nhút nhát, khuyến khích động viên trẻ hòa đồng
cùng các bạn. Khích lệ tinh thần mạnh dạn tự tin của trẻ bằng cách lôi cuốn trẻ

nhạc cho trẻ.
c. Thông qua hoạt động âm nhạc giúp trẻ thể hiện được sự sáng tạo khi
tham gia các hoạt động nghệ thuật
Đối với trẻ, mọi thứ xung quanh đều mới mẻ và thú vị. Việc giúp trẻ tự trải
nghiệm thực tế giúp trẻ học hỏi được rất nhiều điều trong cuộc sống. Để giúp trẻ
có thể sáng tạo khi tham gia hoạt động âm nhạc tôi đã cho trẻ tự nghĩ ra các hình
thức để tạo ra âm thanh, vận động theo các bài hát, bản nhạc yêu thích. Ví dụ:
Trong đề tài: Hát, vận động bài: “ Em đi qua ngã tư đường phố” giáo viên sẽ
mời từng tổ lên hát vận động theo ý thích của mỗi cá nhân trẻ. Lúc này nhóm
này có thể đi đều theo nhạc và làm động tác dừng lại khi có hiệu lệnh gợi ý và
định hướng của cô, nhưng nhóm khác lại thích sáng tạo vận động bằng cách gõ
cùng các dụng cụ âm nhạc khác nhau nghe rất vui tai như mõ, phách trẻ, trống,
xắc xô...Ngoài ra tôi khuyến khích trẻ dùng các đồ vật tạo ra các âm thanh vui
tai như: chai lọ bằng nhựa thay thế xắc xô, thìa kim loại thay thế cho âm thanh
của phách....Các dụng cụ âm nhạc tự tạo từ nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương
hay từ phế liệu luôn hấp dẫn trẻ, phát huy được tính sáng tạo từ trẻ.
Tổ chức hoạt động âm nhạc dưới hình thức tổ chức hội thi, trò chơi hay văn
nghệ ngày hội ngày lễ luôn đặc biệt thu hút được trẻ hơn. Tôi đã áp dụng hình
thức này vào công tác giảng dạy nhằm giúp trẻ hoạt động tích cực hơn, tạo sân
chơi cho trẻ, phát huy được tính sáng tạo trong nghệ thuật của trẻ, đảm bảo được
nhiệm vụ “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”. Chẳng hạn, trong một tiết tổng hợp
môn âm nhạc chủ đề “Thế giới thực vật” tôi sẽ tổ chức dưới dạng hội thi. Mở
đầu hội thi, tôi sẽ cho các đội thi giới thiệu về đội của mình bằng cách đi như
người mẫu trên nền nhạc sôi động đứng trước sân khấu. Sau đó cho các đội thi
vận động các bài hát trong chủ đề bằng các cách khác nhau. Với hình thức tổ
chức này, tất cả trẻ đều được tham gia biểu biễn văn nghệ, trẻ mạnh dạn, tự tin
hơn vừa phát huy được tính sáng tạo của trẻ trong nghệ thuật.
d. Phối kết hợp với phụ huynh .
Để nâng cao hoạt động âm nhạc cho trẻ và để có sự giáo dục đồng bộ giữa
gia đình và nhà trường là 1 việc làm hết sức cần thiết bởi tôi nhận thấy rằng tất

Chưa đạt
Phân loại khả Tổng
Tỉ lệ
Tỉ lệ
Tỉ lệ
Tỉ lệ
năng
số trẻ SL
SL
SL
SL
(%)
(%)
(%)
(%)
Hát đúng giai điệu,
lời ca và thể hiện
37.5
16.5
24
11 46%
9
4
0 0%
được sắc thái tình
%
%
cảm
Kỹ năng vận động
24

hoạt động âm
nhạc.
So với kết quả khảo sát đầu năm học thì khả năng tạo hình của trẻ tiến bộ
rõ rệt vào cuối năm học nhờ áp dụng sáng kiến mà tôi đưa ra. Nhờ đó mà mục
tiêu phát triển thẩm mỹ cho trẻ đạt hiệu quả cao trong quá trình chăm sóc, giáo
dục trẻ.
* Đối với giáo viên:
- Tạo được môi trường phong phú phù hợp với nội dung của từng chủ đề.
- Có kỹ năng tổ chức các hoạt động âm nhạc một cách tự tin, linh hoạt.
- Có nhiều kinh nghiệm trong tạo môi trường đồ dùng, đồ chơi phong phú,
đa dạng, gây hứng thú cho việc học và chơi của trẻ.
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận
Hoạt động âm nhạc trong trường mầm non là phương tiện phát triển thẩm
mỹ cho trẻ, giúp trẻ có lòng đam mê với nghệ thuật, hướng tới cái đẹp trong
cuộc sống. Để hướng tới mục tiêu đó, đòi hỏi mỗi giáo viên cần tạo cho trẻ
10


Chính vì vậy để làm tốt việc này, cần có một đội ngũ giáo viên mầm non đầy
tâm huyết, tận tâm yêu nghề mến trẻ và sự phối hợp đồng bộ của nhà trường và
gia đình, giúp trẻ có được môi trường tốt phát triển toàn diện đưa trẻ hướng tới
“ Chân – Thiện – Mỹ”.
3.2. Kiến nghị
Để đề tài được áp dụng rộng rãi và có hiệu quả chất lượng cao trong hiện
tại và những năm tiếp theo. Tôi có một số kiến nghị đề xuất như sau:
Đối với nhà trường cần tạo điều kiện cho chị em học hỏi thêm ở các trường
bạn như: Sinh hoạt chuyên đề, dự giờ góp ý. Nhà trường có thể phát động thi
đua làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo,các đồ dùng đồ chơi được tận dụng từ các phế
liệu,các nguyên liệu sẵn có ở địa phương...để làm phong phú thêm đồ dùng dạy