SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GD&ĐT CẨM THỦY

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
NỘI DUNG DẠY HỌC LỊCH SỬ LỚP 5
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC CẨM VÂN THEO ĐỊNH HƯỚNG
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH

Người thực hiện: Nguyễn Thị Lan
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Cẩm Vân
SKKN thuộc môn: Lịch sử

CẨM THỦY, NĂM 2018


MỤC LỤC

TRANG

A. PHẦN MỞ ĐẦU

1

1. Lí do chọn đề tài :

1

II. THỰC TRẠNG CỦA VIỆC DẠY- HỌC LỊCH SỬ ………………..

5

III. MỘT SỐ GIẢI PHÁP

5

1. GV phải nắm vững nội dung và mục tiêu dạy học ………………….

5

2. Trong dạy học Lịch sử tập trung những giá trị cốt lõi, ……….

7

3. Xác định năng lực cần rèn cho học sinh qua từng bài học cụ thể:…..

7

4. Quan tâm các vấn đề thực tiễn, phát triển năng lực hoc sinh:…….

15

5. Sử dụng các hình thức, phương pháp dạy học nhằm tích cực …………

15

6. Tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động trải nghiệm:………..


từ phương pháp dạy học theo lối “truyền thụ một chiều” sang dạy cách học, cách
vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất cho
học sinh. Để làm được điều đó, giáo viên cần tổ chức dạy học linh hoạt để học
sinh vừa được trang bị đủ kiến thức kỹ năng cơ bản, đồng thời vừa hình thành và
phát triển năng lực hợp tác, năng lực tự học giải quyết vấn đề. Cách làm này có
thể được coi là dạy học theo hướng phát triển năng lực cho học sinh.
Xuất phát từ tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW, ngày 3/10/2017, Bộ
Giáo dục và Đào tạo đã ban hành công văn số 4612/BGDĐT-GDTrH về “Hướng
dẫn thực hiện chương trình giáo dục phổ thông hiện hành theo định hướng phát
triển năng lực và phẩm chất học sinh từ năm học 2017-2018”. Ngay sau khi
công văn của Bộ GD-ĐT được ban hành, các nhà trường đã tăng cường tập
huấn, hướng dẫn giáo viên về hình thức, phương pháp, kỹ thuật dạy học tích
cực; xây dựng kế hoạch bài học theo hướng tăng cường, phát huy tính chủ động,
tích cực, tự học của học sinh thông qua việc thiết kế tiến trình dạy học thành các
hoạt động học để thực hiện cả ở trên lớp và ngoài lớp học.
Theo đó, để thực hiện chương trình giáo dục phổ thông hiện hành theo
định hướng phát triển năng lực và phẩm chất học sinh đúng như tinh thần chỉ
đạo của Bộ, nhiều giáo viên trong các nhà trường tiểu học hiện nay đã và đang
lựa chọn các chủ đề, rà soát nội dung các bài học trong sách giáo khoa tương
ứng với chủ đề đó để sắp xếp lại thành một số bài học tích hợp của từng môn
học; từ đó, xây dựng kế hoạch giáo dục cho từng môn học, hoạt động giáo dục
theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất học sinh phù hợp với điều kiện
thực tế của nhà trường. Tuy nhiên việc làm này đang còn gặp rất nhiều khó khăn
vì nó phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như năng lực giáo viên, điều kiện cơ sở vật
chất của nhà trường. Và phần đông giáo viên tiểu học chỉ mới quan tâm đến các
môn học như Toán, Tiếng Việt (được coi là môn học chính), các môn còn lại
1


chưa thực sự quan tâm. Trong đó, môn Lịch sử được xem là môn học khó, khô

hiệu quả nghiên cứu.
3. Phương pháp trực quan:
- Tìm hiểu nội dung sách giáo khoa, sách giáo viên, vở bài tập…
- Trao đổi với giáo viên – học sinh để tìm hiểu thực trạng dạy – học môn
Lịch sử lớp 5.

2


B. PHẦN NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN
1.Khái niệm năng lực và dạy học theo định hướng phát triển năng lực
1.1. Khái niệm năng lực
Theo từ điển Tiếng Việt: Năng lực là khả năng, điều kiện chủ quan hoặc
tự nhiên sẵn có để thực hiện một hoạt động nào đó. Hoặc: Năng lực là khả năng
huy động tổng hợp các kiến thức, kỹ năng để thực hiện thành công một loại
công việc trong một bối cảnh nhất định. Năng lực gồm có năng lực chung và
năng lực đặc thù. Năng lực chung là năng lực cơ bản cần thiết mà bất cứ người
nào cũng cần phải có để sống và học tập, làm việc. Năng lực đặc thù thể hiện
trên từng lĩnh vực khác nhau như năng lực đặc thù môn học là năng lực được
hình thành và phát triển do đặc điểm của môn học đó tạo nên.
1.2. Dạy học theo định hướng phát triển năng lực
Các nhà lí luận và phương pháp học cho rằng:
Dạy học theo định hướng phát triển năng lực là phương pháp tích tụ dần
dần các yếu tố của phẩm chất và năng lực người học để chuyển hóa và góp phần
cho việc hình thành, phát triển nhân cách.
Dạy học theo định hướng phát triển năng lực người học được xem như
một nội dung giáo dục, một phương pháp giáo dục như phương pháp dạy học
nêu vấn đề, phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh. Điểm
khác nhau giữa các phương pháp là ở chỗ dạy học phát triển năng lực người học

triển năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp.
2. Phân loại năng lực
2.1. Năng lực chung
Năng lực chung là những năng lực cơ bản, thiết yếu hoặc cốt lõi, làm nền
tảng cho mọi hoạt động của con người trong cuộc sống và lao động nghề nghiệp
như: năng lực nhận thức, năng lực trí tuệ, năng lực về ngôn ngữ và tính toán;
năng lực giao tiếp, năng lực vận động…. Các năng lực này được hình thành và
phát triển dựa trên bản năng di truyền của con người, quá trình giáo dục và trải
nghiệm trong cuộc sống; đáp ứng yêu cầu của nhiều loại hình hoạt động khác
nhau.
2.2.Năng lực chuyên biệt
Năng lực chuyên biệt là những năng lực được hình thành và phát triển trên
cơ sở các năng lực chung theo định hướng chuyên sâu, riêng biệt.
Năng lực chuyên biệt của môn Lịch sử được hình thành trên cơ sở những
năng lực chung, kết hợp với đặc thù môn Lịch sử và chương trình giáo dục phổ
thông.
Năng lực chuyên biệt cần hình thành và phát triển cho học sinh trong môn
Lịch sử ở cấp Tiểu học là:Năng lực tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch
sử; năng lực nhận thức xã hội;năng lực thực hành và vận dụng (Năng lực
phương pháp học tập bộ môn); năng lực nhận xét, đánh giá rút ra bài học lịch sử
từ những sự kiện, hiện tượng, vấn đề, nhân vật lịch sử; năng lực vận dụng, liên
hệ kiến thức lịch sử đã học vào giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra.
Dạy học theo định hướng hình thành và phát triển năng lực người học
không chỉ chú trọng phát triển các năng lực chung, cốt lõi mà còn chú trọng phát
triển cả năng lực chuyên biệt (môn học). Do đó trong dạy học lịch sử theo định
hướng phát triển năng lực cũng vậy , điều quan trọng nhất là giúp học sinh hình
thành và phát triển các năng lực chung và năng lực chuyên biệt của bộ môn Lịch
sử. Để làm được điều đó đòi hỏi người giáo viên trong quá trình dạy học cần tăng
cường gắn hoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành, ứng dụng trong thực tiễn.
Tăng cường việc học tập theo nhóm, cộng tác, chia sẻ nhằm phát triển nhóm

hệ kiến thức... Như vậy, các em không chỉ biết, hiểu sâu sắc kiến thức mà còn
vận dụng tốt những điều đã học để giải quyết các vấn đề trong thực tiễn.
III. MỘT SỐ BIỆN PHÁP CỤ THỂ
1. Giáo viên phải nắm vững nội dung và mục tiêu dạy học của phân
môn lịch sử lớp 5 để thiết kế các hoạt động dạy học phù hợp với năng lực
chung của cả lớp và năng lực của từng học sinh.
Cũng như các môn học khác, khi dạy học phân môn lịch sử giáo viên phải
nắm vững nội dung và mục tiêu môn học. Vì khi đã nắm vững nội dung và mục
tiêu môn học, giáo viên sẽ dễ dàng thiết kế các hoạt động dạy học phù hợp giúp
học sinh nắm kiến thức một cách vững chắc qua đó phát triển năng lực cho học
sinh. Do đó, để dạy tốt phân môn lịch sử theo định hướng phát triển năng lực
học việc đầu tiên tôi làm đó là nắm vững nội dung và mục tiêu môn lịch sử:
* Về nội dung bao gồm các chủ đề: một số sự kiện, hiện tượng , nhân vật
lịch sử Việt Nam từ khi thực dân Pháp xâm lược nước ta năm 1858 đến nay:
5


- Hơn tám mươi năm chống thực dân Pháp xâm lược và đô hộ (1858 –
1945) gồm 11 bài (gồm cả bài ôn tập): Bình Tây Đại nguyên soái; Trương Định;
Nguyễn Trường Tộ mong muốn canh tân đất nước; Cuộc phản công ở kinh
thành Huế; Xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX; Phan Bội Châu và phong trào
Đông du; Quyết chí ra đi tìm đường cứu nước; Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời;
Xô viết Nghệ - Tĩnh; Cách mạng mùa thu; Bác Hồ đọc tuyên ngôn độc lập và
bài ôn tập.
- Bảo vệ chính quyền non trẻ, trường kì kháng chiến chống thực dân Pháp
(1945 – 1954) gồm 7 bài : Vượt qua tình thế hiểm nghèo; “Thà hy sinh tất cả
chứ nhất định không chịu mất nước”; Thu – đông 1947; Việt Bắc “ mồ chôn
giặc Pháp”; Chiến thắng Biên giới thu - đông 1950; Hậu phương những năm
sau chiến dich Biên giới; Chiến tháng lịch sử Điện Biên Phủ; Ôn tập.
- Xây dựng CNXH ở miền Bắc và đấu tranh thống nhất đất nước (1954 –

cho học sinh vận dụng kiến thức vững vàng vào giải quyết vấn đề
Dạy và học theo định hướng phát triển năng lực học sinh đòi hỏi người
giáo viên, trong quá trình dạy học phải phát huy tốt vai trò của người tổ chức,
phân công và hướng dẫn, điều khiển quá trình nhận thức, biết cách khuyến
khích, cổ vũ học sinh tham gia vào hoạt động nhận thức tích cực trong dạy học,
Chú trọng hoạt động trải nghiệm sáng tạo nghiên cứu khoa học của học sinh,
tăng cường cho học sinh vận dụng kiến thức đã học một cách vững vàng để từ
đó các em biết vận dụng vào giải quyết vấn đề các vấn đề thực tiễn. ..
Ví dụ: Khi học Bài 14. Thu –Đông 1947, Việt Bắc “Mồ chôn giặc Pháp”;
Bài 15: “Chiến thắng Biên giới Thu – Đông 1950”; Bài 17.”Chiến thắng lịch sử
Điện Biên Phủ”, tùy điều kiện cụ thể của nhà trường và địa phương, cần tổ chức
các hoạt động phát triển năng lực cho học sinh. Chẳng hạn, giáo viên có thể tổ
chức để học sinh thi tìm hiểu, thu thập thông tin từ nhiều nguồn tư liệu khác
nhau (tư liệu viết, phim, ảnh, nhân chứng lịch sử hoặc tại bảo tàng, thực địa..) về
chiến dịch Việt Bắc, Biên giới, Điện Biên Phủ. Qua đó rèn cho học sinh kĩ năng
làm việc với tư liệu lịch sử, thu thập thông tin, hình thành kiến thức từ nhiều
nguồn sử liệu một cách chủ động sáng tạo….

Học sinh cực tham gia thi tìm hiểu nhằm phát triển năng lực bản thân

3. Xác định năng lực cần rèn cho học sinh qua từng bài học cụ thể
Có rất nhiều năng lực chung và năng lực chuyên biệt của môn Lịch sử, ở
sáng kiến này tôi chỉ đi sâu tìm hiểu một số năng lực chuyên biệt cần được hình
thành và phát triển cho học sinh:
7


3.1 Năng lực tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử: Là khả năng
của học sinh tái hiện lại các sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử có ảnh hưởng
đến lịch sử thế giới và dân tộc.

8 năm 1945 (ở Hà Nội, Huế, Sài Gòn)
+ Kiến thức học sinh cần khai
thác qua ảnh:
Giúp HS thấy được khí thế cách
mạng của quần chúng khi nổi dậy cướp chính quyền; lòng yêu nước, sức mạnh
to lớn của quần chúng nhân dân.

8


Mặt khác là những minh chứng về thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa
qua việc cướp chính quyền tại ba trung tâm chính trị - kinh tế - xã hội lớn nhất
đất nước, đặc biệt là thủ đô Hà Nội.
+ Có thể khai thác các bức ảnh để minh họa cho lời giảng của giáo viên
khi dạy về diễn biến và ý nghĩa của Cách mạng mùa thu.
- Trước hết cần giới thiệu cho học sinh biết những địa danh trong các bức
ảnh, giáo viên nhấn mạnh tính tiêu biểu, điển hình của các địa danh đó (Ví dụ:
Phủ Khâm sai là trụ sơ bộ máy chính quyền địch...) Giáo viên sử dụng hệ thống
câu hỏi để dẫn dắt học sinh để khai thác tư liệu như: Hãy nhận xét về khí thế
cách mạng của quần chúng nhân dân được thể hiện qua các bức ảnh... [7]
Sau khi học sinh trình bày xong, HS khác nhận xét sau đó giáo viên sẽ
nhận xét. Với những học sinh trình bày chưa tốt, giáo viên động viên rút kinh
nghiệm cho các em về cách dùng từ. Với cách làm như vậy, giáo viên sẽ hình
thành năng lực tái hiện lịch sử cho học sinh, giúp các em tự tin để trình bày tốt
vấn đề lịch sử.
3.2. Năng lực thực hành môn lịch sử: Năng lực này được thể hiện ở chỗ
học sinh biết quan sát, đọc, khai thác nội dung lịch sử thông qua bản đồ, lược
đồ, tranh ảnh... Các em còn biết lập niên biểu các cuộc kháng chiến chống ngoại
xâm, các chiến dịch, các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc, thành tựu về
kinh tế, văn hóa...Để giúp học sinh phát triển tốt năng lực thực hành môn lịch

+ Đọc bảng chú giải để hiểu rõ nội dung các kí hiệu thể hiện trên lược đồ.
+Lên chỉ vị trí, địa hình của Điện Biên Phủ trên lược đồ.
-Cho HS khác nhận xét, giáo viên nhận xét. Sau đó:
-GV giới thiệu về đặc điểm vị trí,
địa hình của Điện Biên Phủ.
-Giới thiệu về cấu trúc của tập
đoàn cứ điểm này (3 phân khu
phong thủ)
-Y/C học sinh quan sát lược đồ
thảo luận theo nhóm và tường
thuật những nét sơ lược về diễn
biến chính của chiến dịch (ta tấn
công và tiêu diệt tập đoàn cứ điểm
trong 3 đợt)

Từ việc quan sát, xác định vị trí địa hình của Điện Biên Phủ tường thuật
những nét sơ lược về diễn biến chính của chiến dịch đã phần nào đó giúp học
sinh nắm được những kiến thức cơ bản về chiến dịch Điện Biên Phủ.
* Hình thành năng lực lập bảng niên biểu cho học sinh:
Bảng niên biểu là hệ thống hóa các sự kiện quan trọng theo thứ tự thời
gian, đồng thời nêu mối liên hệ giữa các sự kiện cơ bản của một nước hay nhiều
nước trong một thời kì. Để hình thành thành năng lực lập bảng niên biểu cho học
sinh giáo viên cần hướng dẫn các em:
- Căn cứ vào nội dung bài học, tìm những vấn đề, nội dung có thể hệ
thống hóa bằng cách lập bảng. Đó là các sự kiện theo trình tự thời gian, các lĩnh
vực. Nhưng chú ý chỉ nên chọn những vấn đề tiêu dễ nắm kiến thức nhất.
-Lựa chọn hình thức lập bảng với các tiêu chí phù hợp.
-Lựa chọn kiến thức, đảm bảo các yêu cầu cơ bản, chính xác, ngắn gọn.

10

quốc lần thứ II, Đại hội chiến sĩ thi đua toàn quốc
Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng

* Hình thành năng lực lập sơ đồ tư duy cho học sinh: Trong sự phát triển
của tư duy nói chung cho học sinh, mỗi môn học ở trường đều góp phần hình
thành những nét riêng của mình như tư duy toán học, tư duy khoa học…và môn
Lịch sử cũng hình thành tư duy lịch sử. Việc phát triển tư duy của các em được
tiến hành trong các quá trình dạy học Lịch sử, thông qua mọi khâu, mọi hình
thức hoạt động giáo dục của bộ môn. Chính vì thế trong quá trình dạy học lịch
sử tôi thường xuyên qua tâm đến việc phát triển tư duy của học sinh thông qua
việc hình thành năng lực lập sơ đồ tư duy cho học sinh. Và tôi nhận thấy:
- Dùng sơ đồ tư duy để minh họa sẽ làm cho nội dung bài học được trình
bày ngắn gọn, cô đọng làm cho học sinh dễ tiếp thu, nhớ bài giảng lâu hơn.
- Trong một thời gian ngắn có thể khái quát được một khối lượng kiến
thức lớn, có lôgíc giúp học sinh tìm hiểu được bản chất quy luật, xâu chuỗi các
kiến thức và tái hiện lại tri thức khi cần thiết.
- Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh cùng thực hiện sơ đồ bài học,
dễ phát huy tích cực, chủ động của học sinh trong quá trình lĩnh hội kiến thức.
Ví dụ : Khi dạy bài “Hoàn thành thống nhất đất nước” ( Lịch sử lớp 5
trang58 ) sau khi học sinh tìm hiểu xong nội dung bài học, giáo viên động viên,
11


khuyến khích học sinh vẽ sơ đồ tư duy biểu diễn ý nghĩa của chiến thắng lịch sử
30/4/1975
Giáo viên tổ chức cho HS thảo luận theo nhóm. Học sinh các nhóm sẽ
thảo luận trong thời gian 5 phút, sau đó đại diện các nhóm sẽ báo cáo kết quả.
Giáo viên và học sinh khác nhận xét, bổ sung để hoàn thiện sơ đồ như sau:
Giải phóng
hoàn toàn

quân sự, chính trị, ngoại giao...Học sinh nhận thức được nguyên nhân và hệ quả
của những sự vật, sự kiện, hiện tượng tiêu biểu, nổi bật trong xã hội, mối quan
hệ biện chứng giữa chúng, từ đó rút ra những bài học cho hiện tại.
Ví dụ : Khi dạy bài “Quyết chí ra đi tìm đường cứu nước” ( Lịch sử
lớp 5 trang 14), sau khi học sinh tìm hiểu xong, giáo viên giao bài tập về nhà
cho học sinh: Viết một đoạn văn khoảng 250 từ nói Bác Hồ.
Để làm bài tập này, giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà khai thác thông
tin trên mạng Intenet, kết hợp với nội dung bài học trên lớp. Đến giờ học hôm
sau, giáo viên kiểm tra việc làm bài tập ở nhà của các em. Đây là bài tập phát
triển nhiều năng lực của học sinh. Qua việc chuẩn bị bài của học sinh, giáo viên
đánh giá được năng lực tự học, năng lực khai thác công nghệ thông tin, khả năng
viết văn của học sinh như thế nào. Học sinh trình bày bài tập của mình, học sinh
khác bổ sung sau đó giáo viên chốt ý đúng về cuộc đời, thân thế và sự nghiệp
của Bác. Với cách làm này tôi nhận thấy học sinh rất tích cực và hào hứng tham
gia. Không những thế các em còn chịu khó tìm hiểu và viết rất hay:

12


HS tham gia viết một đoạn văn nói Bác Hồ

Ngoài ra, thông qua các hội thi kể chuyện, giúp các em rút ra những bài
học qua từng câu chuyện về Bác.

Học sinh tham gia kể chuyện về Bác Hồ

3.4. Năng lực vận dụng, liên hệ kiến thức lịch sử đã học vào giải quyết
những vấn đề thực tiễn đặt ra.
Năng lực vận dụng kiến thức của học sinh là khả năng của bản thân người
học huy động, sử dụng những kiến thức, kĩ năng đã học trên lớp hoặc học qua

anh Tư Lê, em có đồng ý đi sang phương Tây tìm đường cứu nước với anh
Nguyễn Tất Thành không? Vì sao?

14


Với câu hỏi mở này đòi hỏi học sinh phải tích cực suy nghĩ kết hợp trao
đổi với bạn bè trình bày ý kiến theo cách hiểu và lập luận của mình qua đó hình
thành năng lực vận dụng các kiến thức, kĩ năng vào trong học tập, trong cuộc
sống .
4. Quan tâm các vấn đề thực tiễn, phát triển năng lực hoc sinh
Trước đây, nhà trường là nơi duy nhất để ta tiếp nhận kiến thức. Ngày nay,
thế giới càng trở nên phẳng hơn nhờ sách vở, internet và các phương tiện truyền
thông làm cho mọi người đều có thể tiếp cận thông tin, dữ liệu một cách bình
đẳng, mọi lúc, mọi nơi.
Để học sinh rèn luyện, phát triển năng lực giải quyết vấn đề, Nhà trường
cần tổ chức các hoạt động đa dạng, phong phú thu hút học sinh tham gia, như
hình thức “Rung chuông vàng”, hình thức giới thiệu sách

Học sinh lớp 5 tham gia hội thi “Rung
chuông vàng” năm học 2017-2018

Học sinh lớp 5 tham gia hội thi “Giới
thiệu sách” năm học 2017-2018

5. Sử dụng các hình thức, phương pháp dạy học nhằm tích cực hóa
hoạt động nhận thức của hoc sinh
Phương pháp dạy học Lịch sử theo quan điểm phát triển năng lực không
chỉ trang bị kiến thức cho học sinh mà đặt trọng tâm rèn luyện năng lực giải
quyết vấn đề gắn với những tình huống của cuộc sống; đồng thời gắn hoạt động

các hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong các môn học.
Hoạt động học tập trải nghiệm sáng tạo là các hoạt động giáo dục thực
tiễn được tiến hành song song với hoạt động dạy học trong nhà trường. Hoạt
động trải nghiệm sáng tạo là một bộ phận của quá trình giáo dục được tổ chức
ngoài giờ học các môn văn hóa ở trên lớp và có mối quan hệ bổ sung, hỗ trợ cho
hoạt động dạy học.
Thông qua các hoạt động thực hành, những việc làm cụ thể, học sinh sẽ
phát huy vai trò cụ thể, tính tích cực, chủ động, tự giác và sáng tạo của bản thân.
Các em được tham gia vào tất cả các khâu của quá trình hoạt động .
Bên cạnh đó, các em còn được bày tỏ quan điểm ý tưởng và lựa chọn ý
tưởng của chính mình. Do vậy mà các em thật sự hào hứng và rất tích cực khi
được học tập dưới dạng hoạt động trải nghiệm sáng tạo.
16


Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp, tôi nhận thấy khi được học tập dưới
dạng hoạt động trải nghiệm nhất là môn lịch sử các em rất tích cực tham gia.
Nhiều em tỏ ra có năng lực thật sự khi thể hiện các hoạt động. Đó là một điều
mà giáo viên chúng tôi rất mừng.

Học sinh lớp 5A trải nghiệm hoạt động: Hướng dẫn, giới thiệu về Nhà trường và hoạt
động thư viện với các thầy cô và các bạn học sinh huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái về thăm
trường (tháng 05/2018)

HS tích cực tham gia các hoạt động sáng tạo ngay tại trường

Khi thực hiện, bản thân tôi đều cảm thấy bất ngờ về kết quả thu được. Đa
số các em đều hào hứng phấn khởi. Nhiều em bộc lộ rõ năng khiếu của mình
Ngay cả một số em học sinh cá biệt rất lười học, nhưng khi tham gia các hoạt
động trải nghiệm sáng tạo thì lại hào hứng, nhiệt tình. Qua đó sẽ giúp các em

K

W

L

(Những điều đã biết)

(Những điều muốn biết)

(Những điều HS tự giải
đáp / trả lời )

-

-

-

-

-

-

…

…

…

quả học tập của học sinh và cách dạy của mình.
IV. MỘT SỐ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
Từ thực tiễn quá trình dạy học Lịch sử ở lớp 5 tôi nhận thấy:
1. Khi giáo viên nắm vững và sáng tạo các nội dung dạy học thì tiết học
đã trở lên hấp dẫn hơn, thu hút học sinh, giúp các em tiếp thu bài một cách dễ
dàng, hiểu bài, giúp các em gần gũi với các sự kiện, nhân vật lịch sử hơn dễ gây
cho các em ấn tượng sâu sắc, hứng thú tìm tòi, học tập. Nó tạo điều kiện cho các
em dễ nhớ, nhớ lâu phát triển năng lực chú ý quan sat, óc tò mò khoa học từ đó
mà chất lượng giáo dục nâng lên một cách rõ rệt.
2. Hiện nay, không chỉ bản thân tôi mà mỗi giáo viên ở Trường Tiểu học
Cẩm Vân đã quan tâm thường xuyên đến việc tổ chức dạy học các môn học nói
chung cũng như tổ chức dạy học môn Lịch sử nói riêng theo định hướng phát
triển năng lực học sinh. 100% giáo viên trong tổ đều biết sử dụng linh hoạt, sáng
tạo các nội dung, phương pháp dạy học để phát triển năng lực cho học
sinh,thường xuyên tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo để học sinh có cơ
hội được thể hiện mình qua đó giúp các em tiếp thu kiến thức lịch sử một cách
vững chắc. Đồng thời tạo hứng thú học tập cho học sinh, các em thích học Lịch
sử và say mê học, tạo cho không khí học tập sôi nổi.
3. Để nâng cao hiệu quả nội dung dạy học lịch sử lớp 5 theo định hướng
phát triển năng lực học sinh, mỗi giáo viên và đặc biệt là người Tổ trưởng
chuyên môn phải chủ động, tham mưu tích cực với Ban giám hiệu Nhà trường
xây dựng kế hoạch giáo dục ngoài giờ lên lớp, tổ chức các hoạt động tạo cho
học sinh cơ hội trải nghiệm phát huy tính chủ động sáng tạo.
19


C. PHẦN KẾT LUẬN
Từ việc nghiên cứu những vấn đề cơ bản về lí luận dạy học theo định
hướng phát triển năng nói chung và dạy học phân môn lịch sử theo định hướng
phát triển năng lực nói riêng, tôi rút ra một số kết luận cơ bản sau:


Cẩm Vân, ngày 27 tháng 3 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.

20


Nguyễn Thị Lan

21


TÀI LIỆU THAM KHẢO:
[1] Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 về đổi mới căn bản, toàn
diện giáo dục và đào tạo.
[2]. Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lý lớp 5 – NXB Giáo dục
[3]. Sách giáo viên– Lịch sử và Địa lý lớp 5– NXB Giáo dục
[4]. Chuẩn kiến thức - KN các môn học ở tiểu học lớp 5-NXB Giáo Dục.
[5]. Phương pháp dạy học các môn học ở tiểu học- NXB Giáo dục.
[6]. Công văn số 4612/BGDĐT-GDTrH ngày 03 tháng 10 năm 2017 của
Bộ giáo dục và Đào tạo về việc Hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục phổ
thông hiện hành theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất học sinh từ
năm học 2017-2018.
[7]. Nguyễn Thị Lan, Giáo viên Trường Tiểu học Cẩm Vân, huyện Cẩm
Thủy, “Một số kinh nghiệm sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học trong phân môn
Lịch sử lớp 5” - SKKN năm học 2014-2015.
[8].Tài liệu bồi dưỡng giáo viên dạy các môn học lớp 5- Tập 1
[9].Bộ giáo dục và đào tạo, Tài liệu tập huấn dạy học và kiểm tra, đánh

Một số kinh nghiệm gây hứng
Phòng GD&ĐT
thú học toán cho HS lớp 2 qua
Loại A
2008-2009
Cẩm Thủy
việc tổ chức các trò chơi toán học
Một số kinh nghiệm xây dựng
Loại C
(Số 904/QĐmôi trường lớp học thân thiện ở Sở GD&ĐT
SGD&ĐT ngày 2009-2010
Trường Tiểu học Cẩm Vân.
Thanh Hóa
14/12/2010 của
GĐ Sở GD&ĐT)

3

4

5

Một số kinh nghiệm tăng cường
giáo dục kỹ năng sống cho học
Phòng GD&ĐT
sinh tiểu học thông qua hoạt
Loại B
Cẩm Thủy
động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở
Trường Tiểu học Cẩm Vân.


7

Một số kinh nghiệm sử dụng đồ
dùng, thiết bị dạy học trong phân
môn Lịch sử lớp 5.

Loại C
Sở GD&ĐT
Thanh Hóa

(Số 988/QĐSGD&ĐT ngày 2014-2015
03/11/2015 của
GĐ Sở GD&ĐT)

Một số biện pháp giúp học sinh
Lọai A
(số
22/QĐlớp 5A Trường Tiểu học Cẩm Phòng GD&ĐT
PGD&ĐT ngày 2016-2017
Vân học tốt các bài liên kết câu
Cẩm Thủy
05/5/2017 Trưởng
trong phân môn Luyện từ và câu”
phòng GD&ĐT