VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐẶNG CÔNG HIẾN

PHÁP LUẬT AN TOÀN THỰC PHẨM
TRONG HOẠT ĐỘNG THƢƠNG MẠI Ở VIỆT NAM

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI – 2019


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐẶNG CÔNG HIẾN

PHÁP LUẬT AN TOÀN THỰC PHẨM
TRONG HOẠT ĐỘNG THƢƠNG MẠI Ở VIỆT NAM

Ngành: Luật Kinh tế
Mã số: 9.38.01.07

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Bùi Nguyên Khánh

HÀ NỘI - 2019

PHẨM VÀ PHÁP LUẬT VỀ AN TOÀN THỰC PHẨM TRONG
HOẠT ĐỘNG THƢƠNG MẠI .................................................................... 38
2.1. Khái quát về an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại ................. 38
2.1.1. Khái niệm về an toàn thực phẩm .......................................................... 38
2.1.2. An toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại .................................. 41
2.2. Pháp luật an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại ...................... 45
2.2.1. Khái niệm pháp luật an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại.......... 45
2.2.2. Nội dung pháp luật về an toàn thực phẩm trong hoạt động
thương mại ...................................................................................................... 46


2.2.3. Vai trò pháp luật về an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại ........ 55
Chƣơng 3: PHÁP LUẬT VỀ AN TOÀN THỰC PHẨM TRONG
HOẠT ĐỘNG THƢƠNG MẠI Ở VIỆT NAM VÀ THỰC TIỄN
THỰC HIỆN .................................................................................................. 62
3.1. Thực trạng pháp luật về an toàn thực phẩm trong hoạt động thương
mại ở Việt Nam ............................................................................................... 62
3.1.1. Về điều kiện kinh doanh thực phẩm ..................................................... 62
3.1.2. Về điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm ............................................. 64
3.1.3. Về quảng cáo, ghi nhãn hàng hóa thực phẩm ....................................... 75
3.1.4. Về trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm ...................... 78
3.1.5. Về trách nhiệm pháp lý đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm pháp
luật về an toàn thực phẩm ............................................................................... 79
3.1.6. Đánh giá thực trạng pháp luật về an toàn thực phẩm trong hoạt động
thương mại ở Việt Nam................................................................................... 83
3.2. Thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm trong hoạt động thương
mại ở Việt Nam ............................................................................................... 93
3.2.1. Tình hình an toàn thực phẩm ở Việt Nam ............................................ 93
3.2.2. Thực trạng thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm trong hoạt
động thương mại ở Việt Nam.......................................................................... 97

KẾT LUẬN .................................................................................................. 144
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ ................................. 146
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 147


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
1. Danh mục cụm từ viết tắt Tiếng Việt
ATTP

An toàn thực phẩm

BCT

Bộ Công Thương

BNNPTNT

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn

BYT

Bộ Y tế

CP

Chính phủ

KH&CN

Khoa học và Công nghệ


Quản lý nhà nước

QPPL

Quy phạm pháp luật

TCVN

Tiêu chuẩn Việt Nam

VSATTP

Vệ sinh an toàn thực phẩm

2. Danh mục cụm từ viết tắt Tiếng Anh
Viết tắt
ASEAN

EFSA

III.

Tiếng Anh

Tiếng Việt

Association of South East

Hiệp hội các quốc gia Đông

Organization of the United
Nations
Good Manufacturing Pratice

HACCP

Hazard Analysis and Critical

Hệ thống phân tích mối nguy và

Control Point

điểm kiểm soát tới hạn

International Plant Protection

Công ước bảo vệ thực vật quốc

Convention

tế

International Standard

Tổ chức tiêu chuẩn quốc tế

IPPC

ISO


Biện pháp kiểm dịch động thực

Measures

vật

Technical Barriers to Trade

Hàng rào kỹ thuật đối với
thương mại

WHO
WTO

VI. World Health
Organization
World Trade Organization

Tổ chức y tế thế giới
Tổ chức thương mại thế giới


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) là vấn đề liên quan trực tiếp đến
sức khoẻ và tính mạng con người, duy trì và phát triển nòi giống cũng như
quá trình phát triển và hội nhập kinh tế quốc tế. Chính vì vậy, vấn đề an toàn
thực phẩm đang được quan tâm cả trên phạm vi quốc gia và quốc tế.
Trên phạm vi toàn cầu, vấn đề an toàn thực phẩm được cộng đồng thế
giới quan tâm và kiểm soát. Nhiều Hiệp định, Công ước quốc tế quy định về

người, mà còn ảnh hưởng tới sự phát triển kinh tế - xã hội của một đất nước.
Đáp ứng các yêu cầu về an toàn thực phẩm sẽ hạn chế được tình trạng ngộ
độc thực phẩm, bệnh truyền qua thực phẩm, bảo đảm tính mạng và sức khoẻ
con người, duy trì và phát triển nòi giống, giảm thiểu ô nhiễm môi trường,
tăng sức cạnh tranh cho hàng thực phẩm của Việt Nam và ngăn chặn thực
phẩm độc hại có thể tràn vào nước ta. Tuân thủ các điều kiện an toàn thực
phẩm cũng giúp Việt Nam thực hiện tốt những cam kết quốc tế về thương mại
để nhanh chóng hội nhập với thế giới.
Thực tiễn cho thấy, vai trò của các quy định pháp luật về an toàn thực
phẩm trong hoạt động thương mại là hết sức quan trọng bởi thương mại là
hoạt động trung gian với chức năng đưa hàng thực phẩm đến với người tiêu
dùng. Trong thời gian qua, nhà nước đã ban hành nhiều văn bản pháp luật
điều chỉnh vấn đề này. Tuy nhiên, cần có những phân tích, đánh giá lại các
quy định pháp luật hiện hành liên quan đến vấn đề an toàn thực phẩm trong
hoạt động thương mại để thấy được những ưu điểm, hạn chế cũng như đưa ra
các giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống các quy định pháp luật về an toàn
thực phẩm trong hoạt động thương mại ở Việt Nam.
Bên cạnh đó, tình trạng vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm trong
hoạt động thương mại thời gian qua diễn ra khá phức tạp, năng lực xử lý vi

2


phạm của các cơ quan chức năng còn hạn chế do nhiều lý do khác nhau. Vì
vậy, hơn lúc nào hết cần có những đánh giá khách quan và sâu sắc về tình
hình thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại
hiện nay, qua đó chỉ ra nguyên nhân của những tồn tại và đề xuất giải pháp
nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm
trong hoạt động thương mại ở nước ta.
Từ những lý do nêu trên, việc nghiên cứu đề tài “Pháp luật về an toàn

- Thực tiễn thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm trong hoạt động
thương mại tại Việt Nam.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Luận án chủ yếu nghiên cứu những vấn đề liên quan đến
pháp luật về an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại ở Việt Nam.
- Về thời gian nghiên cứu: Luận án tập trung nghiên cứu trong giai đoạn
2011-2016.
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu luận án, nghiên cứu sinh sử dụng phương
pháp luận và các phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp luận: Luận án sử dụng phương pháp luận của Chủ nghĩa
Mác-Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phương pháp duy vật biện chứng và chủ
nghĩa duy vật lịch sử được vận dụng nghiên cứu trong toàn bộ các chương của
luận án. Đây là phương pháp khoa học được vận dụng nghiên cứu trong toàn bộ
luận án để đánh giá khách quan sự hoàn thiện của pháp luật và thực tiễn thực
hiện pháp luật về an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại ở Việt Nam.
- Phương pháp nghiên cứu cụ thể: phương pháp hệ thống, phương pháp
phân tích, phương pháp tổng hợp, phương pháp quy nạp, phương pháp so
sánh, đối chiếu, phương pháp thống kê được luận án sử dụng nghiên cứu làm
rõ nội dung đề tài luận án...Để hoàn thành mục đích nghiên cứu, luận án có sự

4


kết hợp giữa các phương pháp trong từng phần của luận án; trong đó, phương
pháp phân tích và tổng hợp, là những phương pháp được sử dụng nhiều nhất
trong luận án. Cụ thể:
Phương pháp hệ thống, phương pháp lịch sử, phương pháp phân tích,
tổng hợp được sử dụng khi nghiên cứu Chương 1 để nghiên cứu tổng quan
các công trình nghiên cứu về pháp luật an toàn thực phẩm trong hoạt động

tích và làm rõ vai trò của pháp luật về an toàn thực phẩm trong hoạt động
thương mại đối với đời sống xã hội, phân tích, chỉ rõ nội dung cơ bản của
pháp luật về an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại.
Hai là, trên cơ sở phân tích thực trạng và thực tiễn thực hiện pháp luật về
an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại Việt Nam, luận án đã rút ra
những ưu điểm, hạn chế, thành công và bất cập của pháp luật cũng như thực
trạng thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại ở
Việt Nam. Đồng thời, chỉ ra được nguyên nhân của những bất cập, hạn chế đó.
Ba là, luận giải và đề xuất cụ thể các giải pháp nhằm đáp ứng được yêu
cầu về bảo đảm an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại. Luận án đưa
ra được các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và thực hiện hiệu quả pháp
luật về an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại ở Việt Nam. Những
giải pháp này được xây dựng trên cơ sở những luận cứ khoa học được luận
giải một cách sâu sắc về lý luận và thực tiễn của pháp luật về an toàn thực
phẩm trong hoạt động thương mại ở Việt Nam.
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
6.1. Ý nghĩa khoa học
Kết quả nghiên cứu của luận án đã làm rõ những vấn đề lý luận quan
trọng có liên quan đến vấn đề an toàn thực phẩm và pháp luật về an toàn thực
phẩm trong hoạt động thương mại, vấn đề cần có sự nghiên cứu một cách toàn
diện và hệ thống.

6


6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Thực trạng và thực tiễn pháp luật an toàn thực phẩm trong hoạt động
thương mại ở Việt Nam trong thời gian qua, ngoài những kết quả đạt được
cũng đã bộc lộ nhiều bất cập, hạn chế. Điều này xuất phát từ lý do là hệ thống
các quy định pháp luật về an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại hiện

tiếp cận các kết quả nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước liên quan
đến đề tài luận án, nghiên cứu sinh tổng quan tài liệu theo các vấn đề về lý
luận, thực tiễn và giải pháp, kiến nghị.
1.1.1. Các nghiên cứu lý luận về pháp luật an toàn thực phẩm trong
hoạt động thương mại
- Các nghiên cứu về an toàn thực phẩm:
Liên quan đến vấn đề an toàn thực phẩm, một số công trình đã đề cập
đến các khái niệm như: thực phẩm, vệ sinh thực phẩm, ngộ độc thực phẩm, ô
nhiễm thực phẩm, chất lượng thực phẩm,... Ngoài ra, các nghiên cứu này còn
đề cập đến các yếu tố và nguyên nhân gây mất an toàn thực phẩm, đặc biệt
nhấn mạnh vai trò của bảo đảm an toàn thực phẩm đối với sự phát triển của
kinh tế - xã hội, các công trình có thể kể đến là: Giáo Trình “Vệ sinh và an
toàn thực phẩm” của TS. Phạm Đức Lượng - TS. Phạm Minh Tâm (2004),
Nhà xuất bản Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh; “An toàn thực
phẩm” của PGS.TS Trần Đáng (2008), nhà xuất bản Hà Nội; Giáo trình
“Dinh dưỡng và an toàn thực phẩm”, Nhà xuất bản Giáo dục (2009); Giáo
trình “Vệ sinh an toàn thực phẩm” của tác giả Lê Thị Hồng Ánh (2017), Nhà
xuất bản Đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh. Cuốn sách “An toàn thực
phẩm nông sản, một số hiểu biết về sản phẩm, hệ thống sản suất, phân phối
và chính sách của nhà nước”, của PGS.TS Phạm Vũ Hải - TS Đào Thế Anh
(2016). Các công trình này đã đề cập đến những vấn đề lý luận về an toàn

8


thực phẩm dưới góc độ thực phẩm học. Các khái niệm về thực phẩm, về an
toàn thực phẩm và vệ sinh thực phẩm được các tác giả phân tích và đề cập.
Đặc biệt cuốn giáo trình “Vệ sinh an toàn thực phẩm” của tác giả Lê Thị
Hồng Ánh đã đề phân tích một cách căn bản về tầm quan trọng của vệ sinh an
toàn thực phẩm đối với con người. Công trình “An toàn thực phẩm nông sản,

+ Tham luận“Các điều kiện cần và đủ nhằm bảo đảm an toàn thực
phẩm trong xu thế hội nhập vào nền kinh tế thế giới, của tác giả Lê Doãn
Diện, tại Hội thảo về Dự án Luật ATTP do Ủy Ban Khoa học, Công nghệ và
Môi trường và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc tổ chức ngày 07/09/2009 tại Hà
Nội. Trong tham luận của mình, tác giả nghiên cứu việc xây dựng thế chế
quản lý ATTP ở một số nước trên thế giới như Mỹ, Canada, Nhật Bản, Úc,...
và tổng kết một số kinh nghiệm trong hoạt động này. Bên cạnh đó, tác giả còn
nêu lên những điều kiện cần và đủ trong việc quản lý ATTP ở Việt Nam như:
quản lý ATTP phải theo phương châm phòng ngừa và có hệ thống, quản lý
ATTP phải được thực hiện từ nguồn và trong suốt quá trình, việc quản lý ATTP
phải được phân chia bốn công đoạn với bốn đối tượng là: công đoạn sản xuất
nguyên liệu, công đoạn chế biến thực phẩm, công đoạn dịch vụ thương mại,
công đoạn tiêu dùng thực phẩm. Vấn đề an toàn thực phẩm trong hoạt động
thương mại đã được tác giả đề cập đến tuy nhiên chỉ dừng lại ở khía cạnh quản
lý nhà nước. Những vấn đề liên quan đến pháp luật về ATTP trong hoạt động
thương mại chưa được tác giả đề cập và phân tích một cách rõ nét.
+ Luận văn thạc sỹ luật học “Trách nhiệm pháp lý đối với hành vi vi
phạm pháp luật về ATTP”, của học viên Nguyễn Ngân Giang (2012), Khoa
Luật, Đại Học Quốc gia Hà Nội. Luận văn này đã nêu lên những vấn đề pháp
lý chung về ATTP như: Khái niệm pháp luật về ATTP, các khái niệm về thực
phẩm, về ATTP, ngộ độc thực phẩm, điều kiện bảo đảm ATTP, các hành vi vi
phạm pháp luật về ATTP,...; Vai trò và ý nghĩa của các quy định pháp luật
nhằm bảo đảm ATTP; Vai trò và trách nhiệm của nhà nước, người tiêu dùng,
chủ thể kinh doanh, sản xuất, chế biến thực phẩm trong việc bảo đảm ATTP;

10


Mô tả một số hành vi bị cấm và sẽ bị cấm được quy định trong pháp luật về
ATTP. Trong luận văn, tác giả đã đề cập đến một số vấn đề lý luận về pháp

giá về tầm quan trọng của các quy định pháp luật về ATTP đối với sức khỏe
và tính mạng con người, đi sâu phân tích, lý giải mối quan hệ giữa thuận lợi
hóa thương mại và các yêu cầu về bảo đảm ATTP trong thương mại hàng
thực phẩm, trách nhiệm của nhà sản suất kinh doanh thực phẩm đối với người
tiêu dùng,... Đó là những luận điểm có giá trị tham khảo đối với đề tài luận án
này. Một số công trình ở nước ngoài liên quan đến vấn đề này có thể kể đến:
+ “Food Regulation and Trade: Toward a Safe and Open Global Food
SystemPaperback” (Quy định đối với thực phẩm và thương mại: Hướng tới
hệ thống thực phẩm toàn cầu mở và an toàn), của Donna Roberts, David
Orden, Tim Josling (2004). Các tác giả đã chỉ rõ việc bảo vệ sự an toàn cho
nguồn cung cấp thực phẩm của một quốc gia, bảo đảm chất lượng và cung cấp
thông tin cho người tiêu dùng để họ có thể đưa ra các lựa chọn khi mua thực
phẩm được chấp nhận rộng rãi như là nghĩa vụ chung của các chính phủ. Tuy
nhiên, sự khác biệt trong cách thức các chính phủ thực hiện các nghĩa vụ này
có thể dẫn đến xung đột thương mại. Các chính phủ cần xử lý những xung đột
thương mại hàng thực phẩm theo cách duy trì các tiêu chuẩn ATTP và niềm
tin của công chúng vào đó, trong khi vẫn phải bảo đảm cho sự phát triển của
thương mại tự do. Công trình xem xét các quy định về ATTP trong bối cảnh
toàn cầu hóa và tự do hóa thương mại hiện nay. Từ việc phân tích các nguyên
nhân cơ bản của những cuộc xung đột thương mại và chỉ ra các bước có thể
thực hiện để bảo đảm rằng ATTP và thương mại trở nên tương thích nhất và
cùng hỗ trợ nhau hiệu quả nhất.
+ “Nutraceutical and Functional Food Regulations in the United States
and Around the World (Quy Định về Thực phẩm dinh dưỡng và thực phẩm
chức năng của Hoa Kỳ và Trên thế giới), Debasis Bagchi (2008). Công trình
nghiên cứu sự khác biệt giữa các quy định của các quốc gia khác nhau về thực

12




công nghệ sinh học được xem xét. Công trình bàn luận sâu về các nghĩa vụ cụ
thể của một nhà sản xuất thực phẩm.
+

“Food

and

Drug

Regulation

in

an

Era

of

Globalized

Markets Paperback” (Quy Định về Thực Phẩm và Dược Phẩm trong kỷ
nguyên toàn cầu hóa), Sam F Halabi (2015). Công trình đã cung cấp một cái
nhìn tổng hợp về những sức ép đối với thị trường hiện nay, bao gồm tự do hóa
thương mại, các sáng kiến hài hòa giữa các chính phủ,… Tác giả đã cung cấp
cái nhìn đa ngành, mang tính quốc tế trong các quy định luôn thay đổi và
thông tin chi tiết về các yêu cầu để thực hiện thành công. Phương pháp tiếp
cận liên ngành cho phép người đọc hiểu rõ các quan điểm khác nhau liên quan

“Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quản lý vệ sinh an toàn thực
phẩm”, của tác giả Hằng Nga (2008) đăng trên Tạp Chí Dân chủ và Pháp luật
- Bộ Tư pháp, Số chuyên đề 01/2008; “Thực trạng tổ chức và hoạt động của
bộ máy quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn vệ sinh thực phẩm”, của tác giả
Trương Thị Thúy Thu (2008), đăng trên Tạp Chí Dân chủ và Pháp luật, Số
chuyên đề 01/2008; “Quản lý Nhà nước về an toàn thực phẩm - thực trạng và
giải pháp”, của tác giả Trương Thị Thúy Thu (2010), đăng trên Tạp chí Quản
lý nhà nước Số 172 (tháng 5 năm 2010); “Chất lượng công tác quản lý an
toàn thực phẩm - nhiệm vụ trọng tâm và cấp thiết”, của tác giả Nguyễn Thị
Thu Hằng (2014), đăng trên Tạp chí Quản lý Nhà nước Số 9/2014; “Vai trò
của các tiêu chuẩn quốc tế khi ban hành các quy định bảo đảm an toàn thực
phẩm nhập khẩu”, của tác giả Nguyễn Thị Thu Thảo (2014), đăng trên Tạp
chí Khoa học pháp lý - Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, Số 05/2014;
“Chính sách quản lý nhà nước đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu; các
rào cản kỹ thuật đối với hoạt động xuất khẩu; phân công quản lý nhà nước về
an toàn thực phẩm”, Cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Bộ Y tế (2009), Tham
luận Hội thảo về Dự án Luật ATTP, Ủy Ban Khoa học, Công nghệ và Môi
trường - Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc tại Việt Nam, ngày 07/09/2009; “Thực

15


trạng kiểm soát nguy cơ ô nhiễm thực phẩm và khắc phục sự cố về an toàn
thực phẩm”, của Hà Thị Anh Đào (2009), Tham luận Hội thảo về Dự án Luật
ATTP, Ủy Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường - Quỹ Nhi đồng Liên
hợp quốc tại Việt Nam, ngày 7/9/2009; “Thực hiện pháp luật về vệ sinh an
toàn thực phẩm ở Việt Nam hiện nay”, của Nhâm Thúy Lan (2012), Luận văn
thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội; “Pháp luật về kiểm soát vệ sinh an
toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại ở Việt Nam”, của Đặng Công
Hiến (2012), Luận văn thạc sỹ luật học, Khoa luật - Đại học Quốc gia Hà Nội;

Tham luận đã tổng quan về chính sách, pháp luật của nhà nước về quản lý
thực phẩm xuất khẩu, nhập khẩu và rào cản kỹ thuật đối với thực phẩm xuất
khẩu của thế giới. Tham luận cũng đánh giá thực trạng của công tác thanh tra
chuyên ngành về ATTP ở Việt Nam. Một trong những vấn đề về thực trạng
pháp luật về ATTP trong hoạt động thương mại đã được tham luận đề cập và
phân tích, đó là những quy định pháp luật về xuất, nhập khẩu thực phẩm của
Việt Nam. Tuy nhiên trong tham luận chưa phân tích, đánh giá cụ thể về
những điều kiện đảm bảo ATTP trong hoạt động xuất nhập khẩu thực phẩm.
+ “Chất lượng công tác quản lý an toàn thực phẩm - nhiệm vụ trọng tâm và
cấp thiết”, của tác giả Nguyễn Thị Thu Hằng (2014), đăng trên Tạp chí Quản lý
Nhà nước số 9/2014. Tác giả đã đánh giá về công tác thực thị pháp luật về ATTP
ở Việt Nam thông qua phân tích về chất lượng công tác quản lý an toàn thực
phẩm của các cơ quan quản lý nhà nước, nêu lên thực trạng công tác quản lý an
toàn thực phẩm hiện nay, đồng thời phân tích đánh giá thực trạng công tác quản
lý an toàn thực phẩm, chỉ ra những điểm tồn tại và hạn chế trong công tác quản
lý nhà nước về ATTP nói chung. Tuy nhiên, công trình mới chỉ dừng lại việc
đánh giá thực trạng công tác thực hiện pháp luật ATTP của các cơ quan quản lý
nhà nước, những vấn đề khác liên quan đến thực tiễn thực hiện pháp luật về
ATTP trong hoạt động thương mại như: thực trạng thực tuân thủ pháp luật của

17