Con người sẽ tiến hóa đến đâu
Bằng phân tích DNA và nghiên cứu hóa thạch, các nhà khoa học vẫn đang tìm hiểu
thời điểm loài người bắt đầu đứng thẳng và tách mình ra khỏi loài vượn. Song, loài người
vẫn trong quá trình tiến hóa, vậy trong tương lai con người sẽ như thế nào? Nhà sinh học
tiến hóa Richard Dawkins nói đó là mối quan tâm thường xuyên nhất của ông mặc dù "là
vấn đề mà bất kì nhà tiến hóa luận thận trọng nào đều né tránh".
Trên thực tế, các nhà khoa học vẫn đang nghiên cứu các lĩnh vực về phát triển con người
như tế bào gốc (stem-cell), chip máy tính tương hợp sinh học (biocompatible). "Đó là vấn
đề liên quan tới tương lai loài người, nó động chạm tới tôn giáo, chính trị, các chuẩn mực,
và người ta sẽ không bao giờ có ý kiến thống nhất". - Giám đốc chương trình Thuốc, Kĩ
thuật và Xã hội của Đại học California phát biểu. Và trên những hiểu biết về nguồn gốc
loài người, cùng những thành tựu khoa học hiện tại, họ đưa ra các giả thiết tiến hóa:
Người Liên hợp (Unihuman) - Liệu chúng ta sẽ đồng hóa?
Từ quan sát 13 loài chim sẻ đặc hữu trên quần đảo Galapagos cách xa lục địa châu Mĩ,
Darwin đã nhận ra rằng một cộng đồng loài khi bị chia tách sẽ tiến hóa thành một loài
khác. Nhưng điều gì sẽ xảy ra khi loài người đã trải ra khắp trái đất và không còn chỗ cho
sự ngăn cách? Cuộc tiến hóa vẫn đang tiếp diễn, song thay vì tách biệt, trong mười nghìn
năm qua, nguồn gen của loài người đang có khuynh hướng hội tụ, và chuyên gia về đa
dạng sinh học Stuart Pimm của trường Đại học Duke nói rằng khuynh hướng này ngày
càng mạnh: "Chúng ta đang đánh mất sự đa dạng rất nhanh, và không hoàn toàn chỉ về mặt
di truyền. Hiện tại chúng ta đang có 6.500 ngôn ngữ, và số ngôn ngữ chúng ta muốn truyền
lại cho con cháu chỉ là khoảng 600." Đa dạng ngôn ngữ là thước đo đa dạng văn hóa, và sự
đa dạng văn hóa đang dần mờ nhạt trong quá trình toàn cầu hóa. "Tôi nghĩ rằng loài người
đang trở nên tương đồng hơn bao giờ hết" - Pimm phát biểu. Liệu đó có phải là điều tồi tệ?
Nền văn hóa toàn cầu của loài người Liên hợp có vẻ thật tuyệt vời, nó cho phép chúng ta
thực hiện những chính sách dài hạn, có nền kinh tế ổn định và hạn chế được bùng nổ dân
số. Song, loài người Liên hợp cũng có thể rất dễ tổn thương trước dịch bệnh, ví như dịch
cúm gà. "Sự đa dạng về mặt di truyền đã bảo vệ chúng ta khỏi dịch bệnh tràn lan. Ý tưởng
về siêu chủng (super-race), như ngô siêu chủng, gạo siêu chủng hay bất cứ thứ gì tương tự,
có thể để lại hậu quả đáng sợ." - Stuart Pimm nói.
Người Sống sót (Survivalistians) - Đương đầu với ngày tận thế

hóa sinh học. Bao giờ thứ tiến hóa đó cho ra đời một chủng người mới? "Khoảng 20 năm"
- Garreau nói. Trong cuốn "Tiến hóa triệt để", ông đã liệt kê những kĩ thuật mới nhất để
"nâng cấp" con người, từ steroid làm nên "siêu nhân" cho đến thứ thuốc khiến binh lính
không cần ăn hay ngủ trong vài ngày. "Hãy xem hình mẫu siêu nhân hồi những năm 30 hay
40, họ đều mang những kĩ thuật của thời đại này".
Việc "nâng cấp" hiện mới chỉ cho vận động viên hay binh lính, song nó sẽ còn được áp
dụng rộng rãi hơn. Theo Garreau, trong tương lai sẽ có ba loại người: người nâng cấp,
người tự nhiên và bộ phận còn lại. Người nâng cấp là những người có tiền và muốn sống
lâu hơn, nhìn "sexy" hơn.
Người tự nhiên là những người ăn kiêng và mộ đạo, bộ phận còn lại không nâng cấp bởi
họ không thể. "Họ sẽ vừa khinh thường, vừa ghen tị với người nâng cấp." - Garreau nói.
Tất nhiên việc nâng cấp không hề dễ dàng. "Ai cũng biết rằng trí thông minh là điều tinh
diệu, chúng ta không thể đơn giản 'tắt' hay 'bật' nó bằng một đoạn gen" - Ken Miller của
trường Đại học Brown nói.
Đồng thời ông cho rằng "những tiến bộ về y tế đã cải thiện bình đẳng xã hội". Nhiều dịch
bệnh là tai họa lâu đời như bệnh đậu mùa đã bị xóa bỏ ở cả nước giàu và nước nghèo, và
các nhà khoa học có khuynh hướng nghiên cứu chữa những bệnh do khiếm khuyết gen hơn
là nâng cấp bộ gen.
Người Nửa máy (Cyborg) - Tích hợp máy móc
Trước kia, câu chuyện về chiến tranh giữa con người với máy móc chỉ có trong khoa học
viễn tưởng. Song với tiến bộ vượt bậc của ngành điều khiển học (cybernetic), trí thông
minh nhân tạo đã có thể vượt trí tuệ con người trên một số lĩnh vực. Việc siêu máy tính
Deep Blue của hãng IBM đánh bại vô địch thế giới cờ vua Garry Kasparov năm 1997
chứng tỏ điều này. Nhà khoa học máy tính Billy Joy còn dự đoán trên tạp chí "Wired"
rằng, đến năm 2030, một loại robot có trí tuệ thật sự sẽ ra đời. "Và khi robot có trí tuệ đã ra
đời, sẽ chỉ còn là một bước nhỏ để robot tự tiến hóa."
Một khả năng khác là chúng ta có thể tích hợp robot vào cơ thể. Chúng ta cũng đã tích hợp
máy móc vào cơ thể, từ chân tay giả, tim máy, màng nhĩ nhân tạo... vậy tại sao chúng ta
không tích hợp máy móc vào bộ não? Seth Shostak, chuyên gia thiên văn học cao cấp của
viện SETI phát biểu: "Chúng ta sẽ tích hợp con chip vào đầu và sẽ không còn quên bất kì