BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC
PHÒNG CHỐNG BẠO LỰC HỌC
ĐƯỜNG CHO HỌC SINH TRƯỜNG
THPT LẠC SƠN, TỈNH HÒA BÌNH
- Nguyên tắc xây dựng các biện pháp quản lý giáo
dục phòng chống bạo lực học đường cho học sinh trường
THPT Lạc Sơn
- Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
Qua khảo sát thực tế cho thấy, hiệu trưởng nhà trường đã
tiến hành một số biện pháp quản lý giáo dục phòng chống bạo
lực học đường, mỗi biện pháp có ưu, nhược điểm riêng. Hơn
nữa, bạo lực học đường là hiện tượng xã hội phức tạp, có liên
quan đến nhiều cá nhân, tổ chức khác nhau. Vì vậy, việc cải
tiến các biện pháp đã thực hiện hoặc đề xuất các biện pháp
mới cần dựa trên cơ sở phân tích, đánh giá những biện pháp
đã thực hiện. Từ đó, khắc phục những tồn tại, hoàn hiện và
phát huy những điểm mạnh, bổ xung những biện pháp đã tiến
hành.
Do mục đích cuối cùng của việc giáo dục phòng chống
bạo lực học đường là giúp phát triển và hoàn thiện nhân cách,
góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh nên quá trình giáo
dục diễn ra lâu dài. Các biện pháp quản lý giáo dục phòng
chống bạo lực học đường cần phải có kế hoạch tổng thể,
mang tính khoa học, chính xác, cụ thể và tính thực tiễn cao.
Để đạt hiệu quả cao hơn trong việc phòng chống bạo lực
học đường, hiệu trưởng cần phải chú ý vận dụng nguyên tắc
đảm bảo tính kế thừa những thành tựu đã đạt được. Cụ thể
Đồng bộ trong quá trình thực hiện các biện pháp quản lý
khác nhau. Mặc dù trong từng thời điểm cụ thể, căn cứ vào điều
kiện thực tế của nhà trường, có biện pháp trọng tâm, có biện
pháp mang tính phối hợp nhưng tất cả các biện pháp phải có
tính đồng bộ với nhau, cùng hướng tới một mục tiêu chung.
Đồng bộ trong sự phối hợp giữa các lực lượng giáo dục
tham gia công tác phòng chống bạo lực trong và ngoài nhà
trường. Đặc biệt chú ý đến sự đồng bộ trong việc phối hợp
giữa nhà trường với gia đình, giữa nhà trường với các tổ chức
đoàn thể xã hội, cấp ủy, chính quyền địa phương.
- Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
Công tác quản lý giáo dục phòng chống bạo lực học
đường là một trong những hoạt động nhằm giáo dục nhân
cách, đạo đức, lối sống cho học sinh, tiến tới giáo dục toàn
diện về đức – trí – thể - mỹ. Chính vì vậy, các biện pháp quản
lý giáo dục phòng chống bạo lực học đường phải đảm bảo
tính hiệu quả. Bên cạnh việc xây dựng môi trường sư phạm an
toàn, lành mạnh, phòng chống bạo lực học đường hiệu quả
còn giúp nhà trường tạo được sự tin tưởng của gia đình và xã
hội, góp phần nâng cao vị thế của nhà trường trong mắt nhân
dân địa phương.
Tóm lại, quản lý giáo dục phòng chống bạo lực học
đường nằm trong hệ thống các nguyên tắc quản lý giáo dục,
quản lý nhà trường, có những đặc điểm chung của hoạt động
quản lý và có những đặc điểm riêng, có tính chất riêng. Ngoài
ra, phòng chống bạo lực học đường có ảnh hưởng đến nhiều
đối tượng, nhiều mối quan hệ trong xã hội. Chính vì vậy, khi
cải tiến những biện pháp đã thực hiện và đề xuất những biện
đường. Từ đó, giúp họ nâng cao tinh thần trách nhiệm, ý thức
đấu tranh chống các biểu hiện bạo lực nói chung và bạo lực
học đường nói riêng.
Nội dung của biện pháp
- Xây dựng tài liệu, tổ chức tuyên truyền, phổ biến nâng
cao nhận thức, chấp hành pháp luật của người học, cán bộ
quản lý, nhà giáo, nhân viên, học sinh trong nhà trường, gia
đình và cộng đồng về mối nguy hiểm và hậu quả của bạo lực
học đường; trách nhiệm phát hiện, thông báo, tố giác và ngăn
ngừa hành vi bạo lực học đường.
- Nắm vững và phổ biến các văn bản liên quan đến công
tác phòng chống bạo lực học đường tới toàn thể cán bộ, giáo
viên, nhân viên và học sinh trong nhà trường.
- Xây dựng, chỉ đạo và phổ biến các kế hoạch, chương
trình hành động về phòng chống bạo lực học đường; yêu cầu
các tổ chức đoàn thể trong nhà trường nắm vững nội dung các
kế hoạch, nguyên tắc hoạt động để thực hiện theo đúng chức
năng nhiệm vụ được phân công đồng thời phối hợp chặt chẽ
với nhau để hoạt động hiệu quả hơn.
Cách tiến hành biện pháp
Để biện pháp này thực sự hiệu quả, cần tập trung vào
những nội dung sau:
- Tổ chức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh
học tập, nghiên cứu các văn bản quy phạm pháp luật, tuyên
truyền chủ trương của nhà nước về phòng chống bạo lực học
đường, xác định rõ công tác giáo dục phòng chống bạo lực
học đường là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng
của nhà trường.
nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên, nhân viên và học
sinh (sân khấu hóa, nói chuyện chuyên đề...)
Phải đầu tư các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) một
cách hợp lý.
- Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo
dục pháp luật cho học sinh nhà trường
Một trong những yếu tố quyết định hiệu quả của công
tác phòng chống bạo lực học đường là những hiểu biết cần
thiết về pháp luật của học sinh. Chính những nhận thức, hiểu
biết về pháp luật còn hạn chế, mơ hồ đã dẫn đến ý thức chấp
hành pháp luật chưa tốt, thậm chí là có những hành vi coi
thường pháp luật. Nhiều học sinh có những hành động vi
phạm pháp luật nhưng các em cho rằng đó là những chuyện
bình thường, chỉ là đùa cợt, trêu chọc nhau. Học sinh nhà
trường thậm chí còn lập một fanpage trên Facebook có tên là
Troll skill, trên đó thường xuyên đăng tải những bức ảnh
mang tính chất “dìm hàng”, bêu riếu bạn bè. Nhiều vụ gây gổ,
đánh lộn xuất phát từ những hành động này. Vì vậy, hiệu
trưởng nhà trường cần phải đề ra các biện pháp nâng cao hiểu
biết về pháp luật nói chung, về giáo dục phòng chống bạo lực
học đường nói riêng cho học sinh nhà trường.
Mục tiêu của biện pháp
- Góp phần giáo dục đạo đức, lối sống, hình thành nhân
cách, rèn luyện hành vi ứng xử cho thế hệ trẻ ngay từ trên ghế
nhà trường tạo nếp sống, hành động “sống và làm việc theo
Hiến pháp và pháp luật.”
- Thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện, góp phần ổn
định hoạt động của ngành giáo dục, nâng cao chất lượng sản
của nhà trường đạt hiệu quả, cần tập trung làm tốt những công
việc sau:
- Quán triệt các văn bản chỉ đạo, các quy định về công
tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, tiếp tục đẩy
mạnh hoạt động tuyên truyền phổ biến những kiến thức về
phòng chống bạo lực học đường tới toàn thể cán bộ, giáo
viên, nhân viên và học sinh nhà trường.
- Kiện toàn ban chỉ đạo tuyên truyền phổ biến giáo dục
pháp luật trong nhà trường, trong đó đảm bảo đủ cơ cấu,
thành phần như cấp ủy đảng, Ban giám hiệu, đại diện Công
đoàn, đại điện Đoàn thanh niên và các tổ chức đoàn thể khác,
giáo viên chủ nhiệm lớp và đại diện cha mẹ học sinh.
- Nâng cao chất lượng dạy và học các kiến thức pháp
luật trong các chương trình chính khóa, đặc biệt môn Giáo
dục công dân. Cụ thể là: Rà soát lại chương trình chi tiết, kế
hoạch môn học, kế hoạch bài giảng; kịp thời đề xuất những
kiến nghị, giải pháp để đảm bảo tính khoa học về nội dung
chương trình và phù hợp hơn với đối tượng người học; phát
huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của của học sinh; coi
trọng việc trao đổi, nêu tình huống; bồi dưỡng, nâng cao năng
lực chuyên môn nghiệp vụ, phương pháp giảng dạy cho đội
ngũ giáo viên giảng dạy môn Giáo dục công dân.
- Đổi mới, đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền phổ
biến giáo dục pháp luật thông qua việc lồng ghép vào các giờ
dạy chính khóa, tổ chức các hoạt động ngoại khóa; thành lập
câu lạc bộ “Tuổi trẻ với pháp luật”; phối hợp tổ chức các buổi
thân thiện, học sinh tích cực”
Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc nói chung,
trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo nói riêng, thi đua là một
hoạt động không thể tách rời. Thi đua là biểu hiện của lòng
yêu nước, là sự chung tay góp sức cùng nhau xây dựng một
quốc gia dân giàu nước mạnh, xã hội văn minh.
Đối với giáo dục, dạy tốt – học tốt là nhiệm vụ chính trị
quan trọng trong các nhà trường. Từ nhiều năm nay, phong
trào thi đua Dạy tốt – học tốt đã được thực hiện có hiệu quả
trong các nhà trường. Đặc biệt, kể từ khi Bộ Giáo dục và đào
tạo phát động phong trào xây dựng “Trường học thân thiện,
học sinh tích cực”, chất lượng dạy và học trong các nhà trường
tăng lên đáng kể.
Mục tiêu của biện pháp
Xây dựng và phát triển môi trường học tập thân thiện,
mối quan hệ tốt đẹp giữa cán bộ giáo viên nhân viên với nhau,
giữa các thầy cô giáo với học sinh, giữa nhà trường với cha
mẹ học sinh, giữa học sinh với học sinh.
Huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong và
ngoài nhà trường nhằm xây dựng môi trường giáo dục an
toàn, lành mạnh, thân thiện, hiệu quả, không có bạo lực học
đường phù hợp với tình hình đặc điểm của địa phương góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục, nâng cao tinh thần trách
nhiệm của học sinh đối với nhà trường, với gia đình và xã hội.
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của đội ngũ
giáo viên, học sinh trong toàn trường trong việc học tập, rèn
sinh tích cực” cần thực hiện những nội dung sau:
Thực hiện công tác tuyên truyền và phát động phong
trào thi đua xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích
cực” ngay từ đầu mỗi năm học; thành lập Ban chỉ đạo do hiệu
trưởng trực tiếp làm Trưởng ban; thành phần gồm Ban giám
hiệu, Chủ tịch Công đoàn, Bí thư Đoàn thanh niên, các tổ
trưởng chuyên môn, Trưởng ban Đại diện Cha mẹ học sinh;
thường xuyên kiểm tra, giám sát các hoạt động giáo dục trong
nhà trường.
Gắn liền phong trào thi đua xây dựng “Trường học thân
thiện, học sinh tích cực” với việc thực hiện nhiệm vụ năm học
và thực hiện các cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh”, cuộc vận động “Hai không” và
cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là tấm gương đạo đức tự
học, sáng tạo” và thực hiện tốt các nhiệm vụ giáo dục trong
năm học.
Chỉ đạo việc thực hiện các hoạt động giáo dục trong nhà
trường theo đúng đối tượng, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi
học sinh; thường xuyên kiểm tra, giám sát việc đổi mới
phương pháp giảng dạy của giáo viên nhà trường; chú trọng
đến công tác giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học
sinh có học lực yếu.
Tăng cường tổ chức cho học sinh tham gia lao động,
chăm sóc di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa phương,
giúp học sinh nắm được những giá trị truyền thống của địa
phương, của đất nước.
Điều kiện thực hiện biện pháp
Để biện pháp trên thực sự mang lại hiệu quả cao, góp
phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội; biết làm chủ bản thân
trước những thách thức của cuộc sống; sống có trách nhiệm,
có tình yêu thương đồng loại, góp phần thúc đẩy sự phát triển
cá nhân và cộng đồng, xây dựng một môi trường học tập và
sinh hoạt lành mạnh, có văn hóa.
Mục tiêu của biện pháp
Hình thành, hoàn thiện và phát triển những giá trị đạo
đức, những kiến thức và kỹ năng sống thích hợp cho học sinh,
giúp các em có những hành vi, thái độ tích cực, đúng mực;
loại bỏ những thói quen tiêu cực trong các mối quan hệ, trong
việc ứng xử với các tình huống hàng ngày của cuộc sống.
Thúc đẩy các hành vi mang tính xã hội tích cực cho học
sinh, đồng thời tạo những mối quan hệ tốt đẹp giữa giáo viên
và học sinh, giữa học sinh và học sinh; trang bị tri thức cho
học sinh có những kỹ năng sống cần thiết, có khả năng phán
đoán và quyết định tích cực, biết nói không với cái xấu, nói
không với các biểu hiện tiêu cực, trang bị kỹ năng tự chủ, biết
thích nghi với cuộc sống hiện tại, hình thành thái độ tự tin
trong học tập, trong cuộc sống.
Rèn luyện cho học sinh lối sống có trách nhiệm với bản
thân, với gia đình và với xã hội; tạo điều kiện để học sinh phát
triển toàn diện về đức – trí – thể - mỹ, góp phần đẩy lùi những
tệ nạn xã hội, nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường
trong thời kỳ mới.
Nội dung của biện pháp
Nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân
viên và học sinh nhà trường; tuyên truyền, phổ biến hiểu biết
về giáo dục kỹ năng sống cho giáo viên, nhân viên, học sinh
đội ngũ tham gia công tác giáo dục kỹ năng sống; chú trọng
xây dựng hoàn thiện đội ngũ giáo viên trong nhà trường vì
đây là yếu tố quyết định đến chất lượng giáo dục toàn diện,
trong đó có giáo dục kỹ năng sống.
Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá; tăng cường sự
phối hợp giữa nhà trường với các lực lượng giáo dục khác,
đặc biệt chú trọng vai trò của gia đình trong việc giáo dục kỹ
năng sống cho học sinh.
Tổ chức xây dựng văn hóa học đường trong nhà trường;
chỉ đạo tổ chức các hoạt động ngoại khóa, tham quan, dã
ngoại nhằm tăng cường tình đoàn kết giữa các mối quan hệ
trong nhà trường.
Điều kiện thực hiện biện pháp
Để thực hiện tốt biện pháp tăng cường giáo dục kỹ năng
sống cho học sinh nhà trường, cần chú ý đến các điều kiện
sau:
Kế hoạch hoạt động, nội dung giáo dục kỹ năng sống
phải dựa trên cơ sở các văn bản pháp luật của nhà nước;
phải phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường trong
từng giai đoạn, đáp ứng nhu cầu học tập và rèn luyện của
học sinh.
Cần có sự nhất trí cao giữa các cá nhân, tổ chức đoàn thể
trong nhà trường về yêu cầu giáo dục kỹ năng sống cho học
sinh, quyết tâm xây dựng một tập thể đoàn kết, gắn bó góp
phần thực hiện nhiệm vụ chính trị chung của nhà trường.
Cần có sự đồng thuận giữa các lực lượng giáo dục trong
và ngoài nhà trường; cần có sự quan tâm, đầu tư hợp lý của các