ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
–––––––––––––––––

LÒ THỊ XON

GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO AN TOÀN
CHO TRẺ MẪU GIÁO TẠI HUYỆN NẬM PỒ
TỈNH ĐIỆN BIÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
–––––––––––––––––

LÒ THỊ XON

GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO AN TOÀN
CHO TRẺ MẪU GIÁO TẠI HUYỆN NẬM PỒ
TỈNH ĐIỆN BIÊN
Ngành: Quản lý Giáo dục
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: 1. PGS.TS. Phí Th ị Hiếu
2. TS. Lê Tùng

thể còn có những mặt hạn chế, thiếu sót. Tôi rất mong nhận được ý kiến đóng
góp và sự chỉ dẫn của các thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp.

Thái Nguyên, tháng 9 năm 2018
Tác giả luận văn
Lò Thị Xon

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ......................................................................................................ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.................................................................iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lý do chon đề tài ............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu................................................................. 2
4. Nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 3
5. Phạm vi nghiên cứu ......................................................................................... 3
6. Giả thuyết khoa học ......................................................................................... 3
7. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 4
8. Cấu trúc luận văn ............................................................................................. 4
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐẢM
BẢO AN TOÀN CHO TRẺ MẪU GIÁO Ở TRƯỜNG MẦM NON ...........
5
1.1. Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề ............................................................... 5
1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài ............................................................... 5

cho trẻ mẫu giáo tại trường mầm non................................................................ 23
1.4.2. Mục tiêu quản lý ...................................................................................... 25
1.4.3. Nội dung quản lý đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo tại trường mầm non....
25
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý hoạt động đảm bảo an toàn
cho trẻ mẫu giáo................................................................................................. 31
Kết luận chương 1.............................................................................................. 34
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐẢM BẢO AN
TOÀN CHO TRẺ MẪU GIÁO Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON
HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN ......................................................... 36
2.1. Khái quát về khảo sát thực trạng ................................................................ 36
2.1.1. Vài nét về khách thể khảo sát .................................................................. 36
2.1.2. Mục tiêu khảo sát..................................................................................... 37
2.1.3. Nội dung khảo sát .................................................................................... 37
2.1.4. Đối tượng khảo sát................................................................................... 38
2.1.5. Phương pháp khảo sát, xử lý số liệu........................................................ 38

iv


2.2. Thực trạng nhận thức của CBQL, GV, NV huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện
Biên về mục tiêu và sự cần thiết của các giải pháp để đảm bảo an toàn cho
trẻ mẫu giáo ở trường mầm non ........................................................................ 38
2.2.1. Thực trạng nhận thức của CBQL, GV, NV về mục tiêu của giải pháp
đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non ...................................... 38
2.2.2. Thực trạng nhận thức của CBQL, GV, NV về sự cần thiết của các
giải pháp đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non ...................... 40
2.2.3. Nhận thức của GV, NV, CBQLGD về việc đảm bảo an toàn cho trẻ
mẫu giáo trong các hoạt động và sinh hoạt ở trường mầm non ........................ 42
2.3. Thực trạng thực hiện các giải pháp đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo ở

3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi ............................................................. 62
3.2. Một số giải pháp quản lý đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo ở các
trường mầm non huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên .............................................. 62
3.2.1. Giải pháp về tuyên truyền........................................................................ 62
3.2.2. Giải pháp về bồi dưỡng, giáo dục............................................................ 66
3.2.3. Giải pháp về cơ sở vật chất........................................................................
70
3.2.4. Giám sát chặt chẽ hoạt động đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo ............ 76
3.3. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp đề xuất ................................... 79
3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các giải pháp đề xuất .............. 79
3.4.1. Mục đích, đối tượng khảo nghiệm........................................................... 79
3.4.2. Nội dung và cách tiến hành khảo nghiệm ............................................... 79
3.4.3. Kết quả khảo nghiệm ............................................................................... 80
Kết luận chương 3.............................................................................................. 84
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 85
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................... 89
PHỤ LỤC

vi


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

4


Ký
hiệ
u
viế

Bảng 2.4. Thực trạng lập kế hoạch quản lý hoạt động đảm bảo an toàn cho trẻ
mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên
(tính theo %)............................................................................ 44
Bảng 2.5. Thực trạng thực hiện các giải pháp quản lý hoạt động đảm bảo
an toàn cho trẻ mẫu giáo huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ............... 46
Bảng 2.6. Đánh giá của CBQL và GV, NV về thực trạng tổ chức thực hiện
các giải pháp đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo (tính theo %)....... 48
Bảng 2.7. Thực trạng chỉ đạo thực hiện các giải pháp đảm bảo an toàn cho trẻ
mẫu giáo theo ý kiến đánh giá của CBQL, GV, NV (tính theo %) ......
50
Bảng 2.8. Ý kiến của CBQL, GV, NV về thực trạng kiểm tra, đánh giá
hoạt động đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo .................................. 52
Bảng 2.9. Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quản lý hoạt
động đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non ........... 54
Bảng 3.1. Kết quả thăm dò ý kiến về tính cần thiết của các biện pháp đã đề
xuất...80
Bảng 3.2. Kết quả thăm dò ý kiến về tính khả thi của các biện pháp đề xuất . 82

6


MỞ ĐẦU
1. Lý do chon đề tài
Trẻ em là niềm hạnh phúc của gia đình, là người chủ của tương lai của
đất nước, là mầm xanh cho thế hệ tương lai. Mọi trẻ em sinh ra đều có quyền
được yêu thương, chăm sóc, nuôi dưỡng và phát triển thể chất, trí tuệ, tinh thần,
đạo đức, được tôn trọng, bảo vệ tính mạng, thân thể, nhân phẩm và danh dự. Để
tạo cho trẻ một nền tảng vững chắc phát triển toàn diện cần có sự kết hợp giữa
gia đình và xã hội.
Trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo vô cùng hiếu động, tò mò, ham hiểu biết và luôn

đến 2025 của ngành Giáo dục và Đào tại tỉnh Điện Biên.
Công văn số 2978/SGDĐT-GDMN 29/12/2017 thực hiện các giải pháp
để trẻ em được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh phát triển toàn diện
về thể chất và tinh thần.
Sau nhiều năm công tác tại Phòng Giáo dục Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên tôi
nhận thấy công tác bảo đảm an toàn cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non
trên địa bàn huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên đạt hiệu quả chưa cao. Việc bảo
đảm an toàn cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non trên địa bàn huyện Nậm
Pồ là vô cùng cần thiết xong cho đến nay vẫn chưa có đề tài luận văn nào
nghiên cứu vấn đề này. Xuất phát từ những lý do nêu trên, chúng tôi chọn đề tài
“Giải pháp đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo tại huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện
Biên” làm đề tài nghiên cứu luận văn Thạc sĩ.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý đảm bảo an toàn cho
trẻ mẫu giáo tại huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên, đề tài đề xuất các giải pháp
quản lý nhằm phòng ngừa, giảm thiểu những tai nạn đáng tiếc xảy ra để đảm
bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể
Quản lý hoạt động phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Giải pháp quản lý đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo tại huyện Nậm Pồ,
tỉnh Điện Biên.

2


4. Nhiệm vụ nghiên cứu
4.1. Xây dựng cơ sở lý luận về giải pháp đảm bảo an toàn cho trẻ
mẫu giáo trong trường mầm non


Nếu đề xuất được các giải pháp quản lý đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu
giáo một cách phù hợp và thực hiện đồng bộ sẽ góp phần nâng cao chất lượng
phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo tại huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện
Biên.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Thu thập các tài liệu liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu, đặc biệt về quản
lý các hoạt động phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong các trường mầm
non, phân tích, phân loại, xác định các khái niệm cơ bản; đọc sách, tham khảo
các công trình nghiên cứu có liên quan để hình thành cơ sở lý luận cho đề tài.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Điều tra bằng bảng hỏi: Chúng tôi xây dựng phiếu khảo sát dành cho
cán bộ quản lý, giáo viên, cha mẹ trẻ em về các giải pháp đảm bảo an toàn cho
trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non.
- Phỏng vấn: Kỹ thuật nghiên cứu này nhằm thu thập những thông tin sâu
về một số vấn đề cốt lõi của đề tài "Đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo tại các
trường mầm non". Nhóm đối tượng phỏng vấn sẽ hạn chế hơn và tập trung vào
giáo viên và cán bộ quản lý.
7.3. Phương pháp xử lý số liệu: Sử dụng các công thức toán thống kê để định
lượng kết quả nghiên cứu trên cơ sở đó rút ra những kết luận khoa học.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ
lục; luận văn được cấu trúc thành ba chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đảm bảo an toàn cho trẻ
mẫu giáo ở trường mầm non
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu
giáo
ở các trường mầm non tại huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên
Chương 3: Một số giải pháp đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo tại

những yếu tố nhằm nâng cao chất lượng CSGD trẻ giúp phát triển tốt thể chất
và tình cảm - xã hội cho trẻ.

5


Giáo sư Makoto Shichida của Nhật bản đã viết trong cuốn "Phương pháp
Shichida" về tầm quan trọng của dinh dưỡng có sự ảnh hưởng trực tiếp đến sự
phát triển thể chất và nhân cách của trẻ. Đây là phương pháp của giáo dục cân
nhắc đến những tác động, kích thích tích cực để giúp não bộ phát triển một
cách toàn diện mà không tạo ra sự chênh lệch giữa não trái và não phải. Các
bán cầu não sẽ được chú trọng kích thích sự phát triển theo đúng giai đoạn phát
triển sinh học của trẻ nhằm phát triển hết tiềm năng của bé. Bên cạnh đó, các
bài tập thể dục và chế độ dinh dưỡng thích hợp rất được quan tâm vì nó ảnh
hưởng trực tiếp đến sự phát triển tinh thần và thể chất của trẻ. Và quan trọng
hơn cả, phương pháp giáo dục Shichida đặt mục tiêu giáo dục toàn bộ nhân
cách và nuôi dưỡng tâm hồn trẻ lên hàng đầu. Cụ thể là dạy bé những kỹ năng
cần thiết trong cuộc sống, cách bé suy nghĩ độc lập, các quy tắc xã hội, cũng
như việc phát triển những cảm xúc và tinh thần cộng đồng. Phương pháp giáo
dục này sẽ giúp trẻ phát triển động cơ học tập, cũng như niềm vui tò mò, khám
phá những điều mới và thế giới xung quanh trẻ. [11]
Như vậy, các nghiên cứu về chăm sóc sức khỏe trẻ em nói chung và chăm
sóc sức khỏe, thể chất cho trẻ em trong trường mầm non nói riêng đã được các
nhà nghiên cứu trên thế giới nghiên cứu khá nhiều, nhưng những nghiên cứu về
quản lý hoạt động đảm bảo an toàn cho trẻ trong trường mầm non thì hầu như
có rất ít tài liệu đề cập đến.
1.1.2. Những nghiên cứu ở trong nước
Ở nước ta, cùng với những kết quả đã đạt được trong thực tế hoạt động
chăm sóc giáo dục trẻ nói chung, các nhà nghiên cứu cũng luôn quan tâm đến
việc nghiên cứu tìm ra các giải pháp tốt nhất để chăm sóc sức khỏe thể chất cho

dung liên quan đến công tác chăm sóc sức khỏe trẻ em ở trường mầm non, các
giải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, chưa có công
trình nào đi sâu nghiên cứu về giải pháp đảm bảo an toàn cho trẻ mầm non. Vì
thế, nghiên cứu và đề xuất các giải pháp quản lý đảm bảo an toàn cho trẻ mầm
non, đặc biệt là ở những vùng khó khăn là vấn đề quan trọng, bức thiết nhằm
nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục trẻ em.

8


1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Tai nạn thương tích, phòng tránh tai nạn thương tích, phòng tránh tai
nạn thương tích ở trường mầm non
* Tai nạn thương tích
Tổ chức y tế thế giới định nghĩa: Tai nạn là một sự kiện không định
trước gây ra thương tích có thể nhận thấy được. Trong đó, thương tích là tổn
thương của cơ thể ở các mức độ khác nhau gây nên bởi tiếp xúc đột ngột với
các nguồn năng lượng (có thể là các tác động cơ học, nhiệt, hóa chất, bức xạ
ion, chất phóng xạ...) quá ngưỡng chịu đựng của cơ thể hoặc do cơ thể thiếu các
yếu tố cần thiết cho sự sống như thiếu ôxy, mất nhiệt. Thương tích có thể lý
giải được và có thể phòng tránh được. Tuy nhiên, khó có thể phân định rõ ràng
giữa hai khái niệm tai nạn và thương tích, do vậy hiện nay trong các văn bản,
tài liệu của Việt Nam thường dùng chung thuật ngữ "tai nạn thương tích". [16]
Tai nạn thương tích là tổn thương có chủ định hoặc không có chủ định
liên quan đến va chạm giao thông, ngã, điện giật, bỏng... gây ra tổn thương
chay máu, phù nề, sây sát... cần đến sự chăm sóc y tế hoặc phải nghỉ học, nghỉ
làm hoặc bị hạn chế sinh hoạt ít nhất là 1 ngày.
Thương tích thường được phân thành 2 loại: thương tích có chủ định và
thương tích không chủ định.
Thương tích không chủ định, không chủ ý (thường hiểu là "tai nạn") là

cuộc sống.
Hơn nữa, phòng tránh được tai nạn thương tích cho trẻ sẽ giúp trẻ phát
triển về trí tuệ nói chung, ngôn ngữ nói riêng. Như chúng ta đã biết, ngôn ngữ
là phương tiện của tư duy, nếu không có ngôn ngữ thì sẽ không phát triển được
tư duy. Những tổn thương khi bị ngạt, hay bị vật nhọn đâm vào miệng cũng có
thể ảnh hưởng đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ.
Ngoài ra, phòng tránh được tai nạn thương tích sẽ giúp trẻ phát triển về
mặt tình cảm xã hội. Trẻ được sống trong một môi trường an toàn, không làm
tổn thương đến trẻ, trẻ cảm nhận được những tình cảm, sự yêu thương, quan
tâm, chăm sóc của người lớn. Qua đó trẻ biết yêu quý, trân trọng mọi người

10


xung quanh, biết giúp đỡ người khác. Không chỉ thế, còn giúp trẻ phát triển về
mặt thẩm mỹ. Giáo viên tạo môi trường an toàn, đẹp đẽ giúp trẻ muốn cảm
nhận được cái đẹp từ con người, môi trường. Từ đó trẻ muốn tạo cho bản thân
mình có những hành động, việc làm đẹp cho xã hội, tạo ra một môi trường an
toàn cho chính mình và cả mọi người.
1.2.2. An toàn, đảm bảo an toàn
* An toàn
An toàn là trạng thái mà khả năng gây hại cho người hoặc hủy hoại tài sản
được giảm thiểu và duy trì tồn tại hoặc dưới mức độ chấp nhận được thông qua
quá trình liên tục nhận dạng mối nguy hiểm và quản lý rủi ro.
* Đảm bảo an toàn
Theo chúng tôi, đảm bảo an toàn là hoạt động nhằm bảo vệ, duy trì trạng
thái mà ở đó khả năng gây hại cho con người hoặc hủy hoại tài sản được giảm
thiểu một cách tối đa, đồng thời duy trì tồn tại hoặc dưới mức độ chấp nhận
được thông qua quá trình liên tục nhận dạng mối nguy hiểm và quản lý rủi ro.
1.2.3. Giải pháp, giải pháp bảo đảm an toàn

cả việc tổ chức các hoạt động và những điều kiện phục vụ hoạt động chăm sóc
giáo dục trẻ ở nhà trường như cơ sở vật chất (Bàn ghế, giường, cũi phải hợp
chuẩn, chắc chắn…; cửa phải có chấn song, bậc cầu thang phải thấp, có tay vịn;
sàn nhà, lối đi, sân trường bằng phẳng, không trơn trượt; các thiết bị đồ chơi an
toàn; các vật nhọn, sắc như: dao, kéo, để đúng nơi quy định, xa tầm tay của trẻ;
đồ chơi đúng quy cách, có đầu hoặc mép không được sắc, nhọn; không cho
trẻ chơi đồ đã bị hư hỏng, gãy vỡ lộ đầu sắc ra ngoài). Khi ở nhà, các bậc cha
mẹ
1.2.6. Giải pháp quản lý đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo
Giải pháp quản lý đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo là những cách thức
mà nhà quản lý sử dụng tác động vào đối tượng quản lý (giáo viên, nhân viên,
trẻ mẫu giáo) nhằm bảo vệ, duy trì trạng thái mà ở đó khả năng gây hại cho trẻ
mẫu giáo được giảm thiểu một cách tối đa thông qua quá trình liên tục nhận
dạng mối nguy hiểm và quản lý rủi ro.
Có nhiều nhóm giải pháp quản lý đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo
tại các trường mầm non, bao gồm nhóm giải pháp liên quan đến văn bản
12


quy phạm pháp luật; nhóm giải pháp liên quan đến cơ sở vật chất; nhóm
giải pháp tuyên truyền.
1.3. Một số vấn đề cơ bản về hoạt động đảm bảo an toàn cho trẻ mẫu giáo
ở trường mầm non
1.3.1. Những đặc điểm tâm sinh lý cơ bản của trẻ mẫu giáo
* Đặc điểm về sự phát triển thể chất
Đây là lứa tuổi cơ thể phát triển mạnh, tuy nhiên so với giai đoạn trước
thì sự phát triển diễn ra chậm hơn và không đồng đều. Cụ thể:
- Hệ xương: Đang được cốt hoá nhanh tuy nhiên xương còn mềm và có
tính chất đàn hồi nên giáo viên phải chú ý tư thế ngồi của trẻ, tránh những vận
động mạnh, kéo dài.