Tp chớ Khoa hc v Phỏt trin 2009: Tp 7, s 3: 232 - 238 TRNG I HC NễNG NGHIP H NI232

ảNH HƯởNG CủA BóN NATRI SILICAT LỏNG PHốI HợP PHUN NATRI HUMAT LÊN Lá
ĐếN SINH TRƯởNG, PHáT TRIểN V NĂNG SUấT LúA HƯƠNG THƠM Số 1
TRồNG TRÊN MộT Số NềN ĐạM
Effect of Liquid Sodium Silicate Application Combined with Foliar Spray of
Sodium Humate on Leaf Growth, Development and Yield of Rice cv. Huong Thom
N
o
1 at Some N Fertilizer Rates
Mai Th Tõn, Nguyn Trng Sn, Phm Vn Cng, Nguyn Vn Tớnh,
Nguyn Th Thanh, H Th Thm
Khoa Nụng hc, Trng i hc Nụng nghip H Ni

TểM TT
Nghiờn cu nh hng ca bún natri silicat lng phi hp phun natri humat lờn lỏ n sinh
trng, phỏt trin v nng sut lỳa Hng thm s 1 (HT1) trng trờn mt s nn m ó c trin
khai trờn t phự sa sụng Hng ti 2 v xuõn v v mựa nm 2007. Thớ nghim ó c trin khai trờn
nn phõn bún 60 P
2
O
5
, 60 K
2
O v cỏc nn m 60, 90 v 120 N cú b sung bún lút 75 kg natri silicat
lng/ha phi hp phun natri humat 0,03% lờn lỏ lỳc lỳa nhỏnh. T cỏc kt qu thc nghim rỳt ra
mt s kt lun rng bún phi hp natri silicat lng vi dung dch natri humat phun lờn lỏ ó lm tng
s nhỏnh hu hiu, tng ch s din tớch lỏ, hm lng dip lc, s tớch lu cht khụ v cỏc yu t

2
O
5

+ 60 kg K
2
O plus liquid sodium silicate at 75kg/ha per hectare was recommended.
Keywords: Liquid sodium silicate, nitrogen fertilizer, rice, sodium humate.
nh hng ca bún natri silicat lng phi hp phun natri humat lờn lỏ...
233

1. ĐặT VấN Đề
Đứng trớc thực tế giá phân hoá học
ngy cng tăng, trong đó có phân đạm, lm
giảm thu nhập của ngời sản xuất lúa. Mặt
khác, việc sử dụng nhiều phân hoá học
không hợp lý có thể dẫn đến tình trạng suy
thoái đất v lm tăng ô nhiễm môi trờng.
Việc sử dụng phân bón NPK hợp lý phối
hợp với sử dụng các phân bón khác nh phân
silic... hoặc phối hợp với sử dụng chất điều
ho sinh trởng nhằm phát huy tối đa hiệu
quả phân bón, kích thích sinh trởng, phát
triển v nâng cao năng suất cây trồng đã
đợc coi l các biện pháp kỹ thuật mới nhằm
giảm lợng phân bón trong sản xuất lúa.
ở Việt Nam, Nguyễn Trờng Sơn v cs.
(2005, 2006) đã sử dụng natri silicat lỏng
lm một dạng phân bón mới cung cấp silic dễ
tan, axit humic nh l một chất có hoạt tính

N tổng số = 0,14%, P
2
O
5
dễ tiêu = 11,17
mg/100g đất, K
2
O dễ tiêu = 9,18 mg/100g
đất, SiO
2
dễ tiêu = 5,7 mg/100g đất. Hoá
chất, phân bón thí nghiệm gồm: natri silicat
lỏng (thủy tinh lỏng Na
2
SiO
3
) có chứa:
32,28% Na
2
O, 46,80% SiO
2
; natri humat
(NaH) - chế phẩm do Bộ môn Hoá Trờng
Đại học Nông nghiệp H Nội cung cấp; các
dạng phân: ure (46% N), supe lân (16%
P
2
O
5
), kali clorua (56% K

O.
CT3: 60 N + 60 P
2
O
5
+ 60 K
2
O (ĐC).
CT4: 120 N + 60 P
2
O
5
+ 60 K
2
O + bón trớc
cấy 75 kg Na
2
SiO
3
/ha + phun NaH 0,03%.
CT5: 90N + 60 P
2
O
5
+ 60 K
2
O + bón trớc
cấy 75 kg Na
2
SiO


Hiệu quả kinh tế đợc đánh giá qua các
chỉ tiêu:
Lãi ròng của công thức thí nghiệm =
Tổng thu của công thức thí nghiệm (tổng
thu của công thức đối chứng + chi phí thêm
của công thức thí nghiệm) v tỷ suất đầu t
= lãi ròng/chi phí thêm.
Số liệu đợc xử lý thống kê theo tính
toán thông thờng v bằng chơng trình
IRRISTAT 4.0.
3. KếT QUả NGHIÊN CứU V THảO
LUậN
3.1. ảnh hởng của bón Na
2
SiO
3
phối hợp
phun NaH lên lá đến sinh trởng,
phát triển của lúa Hơng thơm số 1
trồng trên các nền đạm khác nhau
Xử lý bón natri silicat lỏng v phun
natri humat lên lá đã có ảnh hởng tích cực
đến sinh trởng, phát triển của lúa trồng
trên các lợng đạm bón khác nhau (Bảng 1).
* Về chiều cao cây: Khi tăng lợng đạm bón từ 60 N lên 120 N,
chiều cao cây lúa của các công thức có xử lý

1
Nhỏnh hu hiu
1
LAI
3

Hm lng
dip lc
2

Hm lng
cht khụ
1

Cụng
thc
cm
% so
vi C
nhỏnh/
khúm
% so
vi C
m
2
lỏ/
m
2
t
% so

4,4
1,4

Ghi chỳ:
1
khi thu hoch,
2
lỳc lỳa tr,
3
lỳc lỳa lm ũng
nh hng ca bún natri silicat lng phi hp phun natri humat lờn lỏ...
235

Trên cả 3 nền đạm, các công thức xử lý
bón natri silicat lỏng v phun natri humat có
tác dụng lm tăng số nhánh hữu hiệu của
lúa so với các công thức không xử lý có cùng
nền đạm, có ý nghĩa thống kê.
* Về chỉ số diện tích lá (LAI):
Khi tăng lợng đạm bón LAI của các
công thức có xử lý bón natri silicat lỏng v
phun natri humat hoặc không xử lý đều
tăng, tuy vậy, cha có ý nghĩa thống kê.
Trên cả 3 nền đạm, các công thức xử lý
bón natri silicat lỏng v phun natri humat có
tác dụng lm tăng LAI của lúa so với các
công thức không xử lý có cùng nền đạm, tuy
nhiên, cha có ý nghĩa thống kê.
Ngoi việc lm tăng LAI, natri silicat
lỏng v natri humat còn giúp cho bộ lá lúa

3
phối hợp
phun NaH lên lá đến các yếu tố cấu
thnh năng suất v năng suất thực
thu của lúa Hơng thơm số 1 trồng
trên các nền đạm khác nhau, năm 2007
a. ảnh hởng của bón natri silicat lỏng phối
hợp phun natri humat đến các yếu tố cấu
thnh năng suất lúa Hơng thơm số 1
trồng trên các nền đạm khác nhau
Bón natri silicat lỏng phối hợp phun
natri humat cho lúa Hơng thơm số 1 trồng
trên các nền đạm khác nhau đã lm cho một
số yếu tố cấu thnh năng suất thay đổi theo
hớng tích cực (Bảng 2).
Bảng 2. ảnh hởng của bón Na
2
SiO
3
phối hợp phun NaH lên lá đến các yếu tố
cấu thnh năng suất của lúa Hơng thơm số 1 trồng trên các nền đạm khác nhau,
vụ mùa năm 2007
Ch tiờu theo dừi
S bụng/m
2
Tng s ht/ bụng S ht chc/ bụng
Cụng
thc
Bụng
% so vi

2
SiO
3
phối hợp phun NaH lên lá đến năng suất
thực thu của lúa Hơng thơm số 1 trồng trên các nền đạm khác nhau, năm 2007
Nng sut thc thu
V xuõn V mựa Trung bỡnh c nm
Cụng thc
T/ha % so vi C T/ha % so vi C T/ha % so vi C
CT1 52,15 107,2 55,42 114,6 53,78 110,8
CT2 50,35 103,5 53,00 109,5 51,68 106,5
CT3 (C) 48,64 100 48,39 100 48,52 100
CT4 56,70 116,5 60,42 124,9 58,56 120,7
CT5 53,90 110,8 58,08 120,0 55,99 115,4
CT6 52,39 107,8 56,33 116,4 54,36 112,0
CV%
LSD
0,05

1,5
1,21

4,5
4,47

3,2
2,80 - Tăng số bông/m

Có thể xếp năng suất thực thu của các
công thức có xử lý bón natri silicat lỏng v
phun natri humat hoặc không xử lý theo thứ
tự: CT4 > CT5 > CT6 > CT1 > CT2 > CT3.
Nh vậy, việc phối hợp bón natri silicat
lỏng với phun natri humat đã có tác dụng
lm tăng năng suất thực thu, cơ sở để có thể
tiết kiệm lợng đạm bón m vẫn đạt năng
suất cao.
3.3. ảnh hởng của bón Na
2
SiO
3
phối
hợp phun NaH lên lá đến tình hình
sâu, bệnh của lúa Hơng thơm số 1
trồng trên các nền đạm khác nhau,
năm 2007
Một trong những tác động quan trọng
của silic l lm tăng khả năng chống chịu
một số loại sâu bệnh hại của lúa.
Trên các nền đạm khác nhau, bón natri
silicat lỏng trớc cấy phối hợp với phun natri
humat lên lá cho lúa Hơng thơm số 1 đã
tăng cờng khả năng chống chịu của lúa đối
với sâu đục thân, sâu cuốn lá v bệnh bệnh
bạc lá (Bảng 4).