CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC SỬ DỤNG
PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM TRONG DẠY HỌC
MÔN NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁCLÊNIN, TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƯỜNG CHÍNH
TRỊ TỈNH


Cơ sở lý luận của việc sử dụng phương pháp thảo
luận nhóm trong dạy học môn “Những vấn đề cơ bản của
chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh” ở các
trường chính trị tỉnh
Thảo luận nhóm và phương pháp thảo luận nhóm
Khái niệm thảo luận nhóm
Có nhiều quan niệm khác nhau về TLN như:
Theo Nguyễn Văn Cường: “Dạy học nhóm là một hình
thức xã hội của dạy học, trong đó sinh viên của lớp được chia
thành các nhóm nhỏ trong khoảng thời gian giới hạn, mỗi
nhóm tự lực hoàn thành các nhiệm vụ học tập trên cơ sở phân
công và hợp tác làm việc. Kết quả làm việc của nhóm sau đó
được trình bày và đánh giá trước lớp.”
“Thảo luận nhóm là phương pháp trong đó nhóm lớn
(lớp học) được chia thành những nhóm nhỏ để tất cả các
thành viên trong lớp đều được làm việc và thảo luận về một
chủ đề cụ thể và đưa ra ý kiến chung của nhóm mình về vấn
đề đó”


“Thảo luận nhóm là một dạng tương tác nhóm trong đó
các thành viên hợp sức, giải quyết một vấn đề cùng quan tâm,
nhằm đạt tới một sự hiểu biết chung về vấn đề đó”.
“Thảo luận nhóm là một sự trao đổi ý tưởng, quan niệm,
nhận thức giữa các HV, để làm rõ và làm giàu sự hiểu biết các

Nhóm kim tự tháp
Cách thức này là sự mở rộng của nhóm rì rầm với cách
tổ chức thảo luận như sau: Đầu tiên vẫn bố trí thảo luận theo


cặp (nhóm rì rầm) sau đó sẽ ghép các cặp bao gồm 2-3 nhóm
rì rầm kết hợp thành các nhóm 4-6 HV để thống nhất giải
quyết vấn đề để đạt chất lượng tốt hơn, tránh trường hợp
người ngoài cuộc
Nhóm mở và nhóm khéo kín
“Nhóm mở là các HV có thể tham gia một hoặc vài giai
đoạn phù hợp với khả năng và sở thích của HV. Hình thức
này mang lại cho HV nhiều khả năng lựa chọn vấn đề để thực
hiện giải quyết có hiệu quả, chủ động về thời gian, theo năng
lực”.
“Nhóm khép kín là hình thức các HV giải quyết nhiệm
vụ học tập thực hiện trọn vẹn một hoạt động học tập, từ giai
đoạn đầu tới cuối cùng”.
Nhóm đồng tâm
GV chia lớp học thành hai nhóm: nhóm thảo luận và
nhóm quan sát (sau đó hoán vị cho nhau). Nhóm thảo luận là
nhóm nhỏ (6-8 HV) có nhiệm vụ thảo luận, giải quyết vấn đề
đảm nhận, đối với các thành viên còn lại trong lớp chú ý quan
sát và phản hồi. Hình thức TLN này làm tăng ý thức trách


nhiệm cá nhân trước tập thể và tạo động cơ cho HV thể hiện
quan điểm cá nhân trước tập thể lớp.
Tóm lại, có nhiều cách thức để TLN, mỗi cách thức đều
có ưu, nhươc điểm. Tùy vào đặc điểm, chương trình của bài

Đặc trưng và quy trình của phương pháp thảo luận
nhóm
Đặc trưng của phương pháp thảo luận nhóm
Thứ nhất, phương pháp này tiến hành thông qua tổ chức
các hoạt động học tập, từ đó tạo điều kiện để HV chủ động
khám phám nguồn tri thức. Tri thức trong quá trình học tập


được thông việc giao nhiệm vụ cho các nhóm thảo luận. Để từ
đó, GV dễ dàng hướng dẫn HV thực hiện các hoạt động học
tập.
Thứ hai, dạy học bằng phương pháp thảo luận nhóm chú
trọng củng cố rèn luyện phương pháp tự học cho HV. HV
được hoạt động giải quyết vấn đề được giao, sẵn sàng cung
cấp thông tin có liên quan đến bài học cho các thành viên
khác. HV tự học cách tìm tòi, nghiên cứu, phân tích các thông
thông tin, từ tìm ra tri thức mới cho HV. Kỹ năng phân tích,
khái quát hóa, trừu tượng… của HV dần được hình thành và
kích thích tính sáng tạo.
Thứ ba, TLN giúp HV phát huy tinh thần đoàn kết giữa
cá nhân và tập thể, tạo môi trường học tập động não cho HV,
hoạt động trực tiếp cao hơn, GV hướng dẫn với vai trò chủ
đạo trong giờ học. Mỗi HV cố gắng vừa hoạt động độc lập
vừa có sự tương tác, kết hợp với nhau trong quá trình khám
phá các tri thức mới .
Thứ tư, TLN rất phát triển các kỹ năng tự đánh giá và
đánh giá lẫn nhau của HV thông qua nhiều cách thức, và theo
các tiêu chí đánh giá khác nhau thực hiện dưới sự chỉ đạo của



Ấn định thời gian thực hiện
GV cần xác định thời gian cần thực hiện trong bao lâu và
có kế hoạch cụ thể để tiến hành. GV cần đưa ra các dự đoán
trước về các tình huống có thể xảy ra để có sự chuẩn bị, dự
phòng…
Xác định các điểm chốt và các câu hỏi lớn
Điểm chốt ở đây không phải là giàn trải các nội dung
chính muốn dạy. Căn cứ vào đó GV sẽ đề ra những câu hỏi
lớn (tức là các đề mục thảo luận) để đặt vấn đề cho HV thảo


luận. Từ những câu hỏi lớn có thể có những câu hỏi nhỏ gợi ý
để HV thảo luận. Để làm được điều đó cần phải:
+ Dựa vào mục tiêu cụ thể đã đề ra của bài dạy
+ Dựa vào dự kiến cách dạy
Chọn cách mở đầu phần TL
Để lôi cuốn HV bước vào phần thảo luận một cách tích
cực người GV cần có dự kiến lựa chọn cách đặt vấn đề thảo
luận một cách khôn khéo nhất, không nên đặt vấn đề một cách
tùy hứng.
Bước 2: Tổ chức thảo luận
Sắp xếp nhóm
Hình thức TLN trước hết diễn ra ở hoạt động của 2 HV
ngồi cạnh nhau. Khi cần mở rộng có thể ghép hai nhóm đôi
ngồi đối diện nhau để thành nhóm 4 hoặc ghép 2 nhóm 4 để
thành nhóm 8…cuối cùng là nhóm lớn nhất (cả lớp).
Bắt đầu thảo luận
+ GV mở đầu phần thảo luận như đã chuẩn bị trước



ưu tiên cho những người bẽn lẽn ngại nói. Chỉ cần họ biết lộ
thái độ muốn nói là chỉ định ngay với thái độ ân cần, khích
lệ…
+ Việc sử dụng phổ biến hình thức thảo luận này trong
dạy học tích cực sẽ có một số giảng viên nhanh chóng thích
nghi nhưng cũng sẽ có một số GV phải trải qua một số lần
mới thành thạo được. Nhưng dẫu với ai, sự chuẩn bị tốt ở nhà
cũng đều có tác dụng to lớn đối với sự thành công của buổi
thảo luận.. Khi đã quen thì công sức chuẩn bị sẽ giảm, sự
thích thú sẽ tăng lên và hiệu quả dạy học sẽ tốt hơn rất nhiều.
Có thể nói hiệu quả lớn nhất của dạy học bằng PP TLN là HV


sẽ trở nên những thành viên tích cực, năng động, cởi mở và
hợp tác tốt với đồng nghiệp trong tập thể lao động sau này.
Ưu điểm và hạn chế của phương pháp thảo luận nhóm
Ưu diểm của phương pháp thảo luận nhóm
Thứ nhất: Học theo nhóm bao giờ cũng sôi nổi, nó tạo ra
cơ hội tối đa cho mọi cá nhân trong nhóm thể hiện khả năng,
quan điểm về PP học tập; giúp HV phát huy kỹ năng thuyết
trình, trao đổi các quan điểm một cách rõ rang, khái quát nhất.
Giúp cho HV không còn nhút nhát, ngại ngùng mà rất tự tin
thể hiện khi đứng trước đám đông.
Thứ hai: HVLà điều kiện để học hỏi lẫn nhau, lắng nghe
ý kiến góp ý cho nhau, có tinh thần cầu thị để tự hoàn thiện
bản than mình.
Thứ ba: Tạo điều kiện trao đổi học hỏi lẫn nhau giữa các
thành viên, dần hình thành kỹ năng hợp tác của HV. Giúp lớp
học có bầu không khí than thiện, sôi nổi, đặc biệt tạo được
tính đoàn kết trong học tập.

trình trạng không tham gia chỉ ngồi nghe. Nhiều trường hợp
diễn ra không thành công trong TLN do cá nhân không chịu
thảo luận trong khi các cá nhân khác tham gia sôi nổi, đôi khi
nó còn trở thành sự “độc diễn” của vài người tiêu biểu. Đánh
giá kết quả cuối cùng của các thành viên tham gia vào giờ học
thảo luận đều một cách thụ động.
Thứ tư: TLN mà GV không sát sao hoặc khuyến khích
HV qua việc thi đua giữa các nhóm cũng làm hiệu quả của
TLN giảm xuống rõ rệt, sẽ ảnh hưởng đến quá trình trao đổi,
tranh luận. Nếu GV cứ áp dụng cứng nhắc, lặp đi lặp lại
không có sự sáng tạo thì HV sẽ cảm thấy vô cùngnhàm chán
và giảm nhiệt tình tham gia trong hoạt động học tập của họ


Nhận thấy rằng trong các PPDH thì PP TLN là một trong
những PPDH tích cực, phát huy được khả năng của HV. Đây
là yếu tố quan trọng để tạo môi trường học tập thân thiện, sôi
nổi, góp phần hình thành kỹ năng hoạt động xã hội sau khi
được trải nghiệm. Nếu GV là người có tâm huyết, biết tổ chức
và có giải pháp hữu hiệu thì những khó khăn, hạn chế trên
hoàn toàn có khả năng khắc phục được.
- Phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn
“Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh” ở các trường chính trị tỉnh
- Vai trò của PP TLN trong dạy học môn “Những vấn đề
cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh”
PP TLN trong DH môn “Những vấn đề cơ bản của chủ
nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh” có vai trò vô cùng
quan trọng được thể hiện ở các nội dung sau:
Thứ nhất, giúp HV giải quyết được những vấn đề còn

thức TLN và TL độc lập thì có đa số HV chọn hình thức TLN.
Hình thức TLN có nhiều ưu điểm mà một trong những ưu
điểm đó là giúp các HV hình thành kỹ năng làm việc nhóm.
Trong xã hội hiện đại, khi mà sự tác động qua lại giữa các HV
nói riêng và cả lớp nói chung ngày càng chặt chẽ thì kỹ năng
làm việc nhóm là một yêu cầu tất yếu. Vì thế, các HV mong
muốn thông qua TLN để có thể rèn luyện tốt hơn kỹ năng này.
Thứ tư, rèn luyện cho HV kỹ năng thuyết trình, sự tự tin
trong giao tiếp.
Kỹ năng thuyết trình là điều nhất thiết phải có đối với
mỗi người. Dù làm việc trong bất cứ lĩnh vực nào, dù ít hay
nhiều mỗi người đều phải có thể phải trình bày trước nhóm
làm việc, với người quản lý, trước công chúng. Thực tế không
ít HV hiểu rõ vấn đề nên trình bày lúng túng, thiếu lôgic ,
giọng nói không rõ ràng làm cho mọi người khó hiểu khó tiếp
thu. Chấm điểm trong tiết học sử dụng PP TLN bao gồm phần
nội dung và phong cách diễn đạt. Do đó, để đạt kết quả tốt,
HV phải chú trọng cả về nội dung lẫn hình thức trình bày.


Điều đó đã giúp các HV khắc phục dần khuyết điểm để trở
thành một người có khả năng thuyết trình hay, lôi cuốn được
người nghe. Qua nhiều lần thực hiện tiết học bằng PP TLN, có
những HV đã tiến bộ rất nhanh về phong cách trình bày.
Thứ năm, PP TLN khi được thực hiện có hiệu quả giúp
HV tích cực tự học, tự nghiên cứu.
DH theo tín chỉ, tiết tự học chiếm tỷ lệ cao. Thế nhưng
một số HV đã không sử dụng hiệu quả tiết tự học. Nhưng khi
thực hiện TLN buộc HV phải chuẩn bị những nội dung mà
giảng viên đã giao. Để chuẩn bị tốt vấn đề đó, HV không

của GV đã biết cách nghiên cứu tài liệu hiệu quả, tìm kiếm
được nhiều thông tin cần thiết mà không mất nhiều thời gian,


góp phần làm cho tiết học TLN trở nên phong phú và sôi nổi
hơn.
Tuy nhiên cũng không ít HV chưa biết nghiên cứu tài
liệu như thế nào, mất nhiều thời gian cho việc chọn sách, đọc
sách, không biết chọn lọc thông tin khi ghi chép, thiếu khả
năng tổng hợp, khái quát các thông tin nhằm phục vụ tốt cho
việc học của mình.
Hai là, ý thức của các HV trong TLN
Để TLN hiệu quả thì việc quan tâm đến ý thức của các
thành viên trong nhóm là một điều cần thiết. Dù trên thực tế
hầu hết các HV nhiệt tình, năng nổ xây dựng, đóng góp ý
kiến cho nhiệm vụ chung của nhóm.Tuy nhiên không thể
tránh khỏi vẫn tồn tại nhiều các cá nhân chưa có ý thức trong
hoạt động thảo luận nhóm. Nhiều người cho rằng đây là công
việc của tập thể, mình không làm cũng không ảnh hưởng đến
nhóm. Nhiều HV có tâm lý ỷ lại, trông chờ vào sự làm việc
của người khác, một số HV có tham gia đề tài thảo luận nhóm
nhưng tham gia một cách hình thức.
Ba là, phương pháp tiến hành TLN


Phương pháp tiến hành TLN luôn là quyết định trực tiếp
đến chất lượng của tiết học, hiệu quả hoạt động của TLN. Hầu
hết các nhóm làm việc chưa có phương pháp làm việc nhóm
đúng đắn nên chất lượng của hoạt động nhóm chưa cao:
Một số nhóm thảo luận không xác định một cách cụ thể,

vụ cho nghiên cứu còn hạn chế.
- Cơ sở thực tiễn của việc sử dụng phương pháp thảo
luận nhóm trong dạy học môn “Những vấn đề cơ bản của
chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh”ở trường
Chính trị tỉnh Phú Yên


- Khái quát về trường Chính trị tỉnh Phú Yên
Trường Chính trị tỉnh Phú Yên thành lập ngày 14 tháng
11 năm 1949, với tên gọi là Trường đào tạo cán bộ công nông
tỉnh Phú Yên. Đây là điểm mốc lịch sử có ý nghĩa quan trọng.
Sự hình thành Trường đào tạo cán bộ công nông tỉnh, đáp ứng
được yêu cầu cấp bách trong việc trang bị lý luận chủ nghĩa
Mác-Lênin cho cán bộ tổ chức phong trào cách mạng tỉnh
nhà. Bộ máy nhà trường gồm có:
Đồng chí Võ Học – Thường trực Tỉnh ủy – Phụ trách
trường đồng thời cũng là giảng viên.
Đồng chí Văn Gói – Hiệu trưởng
Đồng chí Nguyễn Khắc Điềm – Giảng viên
Đồng chí Ung Văn Diếu – Giảng viên
Đồng chí Đặng Tấn Phể - Văn phòng và 04 chị vừa phục
vụ, vừa cấp dưỡng. Về sau bổ sung đồng chí Nguyễn Như, và
đồng chí Lê Viết Khả giảng viên.
Vào đầu tháng 11 năm 1975, hai tỉnh Phú Yên và Khánh
Hòa hợp nhất lấy tên là tỉnh Phú Khánh. Thực hiện chủ