MỤC LỤC
A. PHẦN MỞ ĐẦU……………………………………………………………...2

1. Tính cấp thiết của đề tài….………………….……………………..2
2. Lịch sử nghiên cứu đề tài…………………………………………..3
2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu……...…………………................4
2.1. Mục đích nghiên cứu………………………………...………...4
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu...…………………………...…………...4
3. Phương pháp nghiên cứu……..…………………………................4
4. Kết cấu của đề tài…..……...……………………………………….5
B. PHẦN NỘI DUNG...………………………………………………………....6
CHƯƠNG I: CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN LÀ THÀNH TỰU TRÍ TUỆ CỦA
LOÀI NGƯỜI, SỨC SỐNG VÀ GIÁ TRỊ BỀN VỮNG……………………...6

1. Chủ nghĩa Mác-Lênin là thành tựu trí tuệ của loài người...…….....6
2. Chủ nghĩa Mác-Lênin là lý luận cách mạng của giai cấp công
nhân……………………………………………………………………8
3.Chủ nghĩa Mác Lênin - sức sống trường tồn và giá trị bền vững....10
CHƯƠNG II: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH LÀ KẾT QUẢ CỦA SỰ VẬN
DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN SÁNG TẠO CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN VÀO
ĐIỀU CỤ THỂ CỦA VIỆT NAM…………………………………………….14
1. Tư tưởng Hồ Chí Minh – một minh chứng rực rỡ cho giá trị của

chủ
nghĩa
Mác-Lênin……………………………………………..
…........14
2. Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của sự vận dụng và phát triển
sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam….15
3. Giá trị lịch sử của tư tưởng Hồ Chí Minh………………………...18
CHƯƠNG III: KIÊN ĐỊNH CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN, TƯ TƯỞNG HỒ

diễn ra từ nhiều phía. Chủ nghĩa đế quốc và bọn phản động được dịp ra
sức bác bỏ, vu cáo, bôi nhọ chủ nghĩa Mác-Lênin. Bọn cơ hội xét lại,
phản bội sám hối tự coi con đường đã đi sai lầm, lỗi thời và dường như
tỉnh ngộ bước ngay sang lập trường của những kẻ phản bội. Chủ nghĩa
đế quốc luôn coi sự tồn tại và phát triển của chủ nghĩa xã hội là một
mối nguy lại lớn đe dọa sự tồn tại và phát triển của chúng. Vì vậy,
chúng luôn coi việc chống phá các nước xã hội chủ nghĩa và tiến tới
xóa bỏ chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới là một chiến lược
đặc biệt quan trọng của chúng. Hiện nay, chủ nghĩa đế quốc và các thế
lực thù địch tăng cường chống phá các nước xã hội chủ nghĩa bằng
chiến lược “diễn biến hòa bình”, coi trọng cuộc đấu tranh trên lĩnh vực

2


tư tưởng, âm mưu xóa bỏ hệ tư tưởng vô sản trong các tổ chức Đảng,
Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Tổng thống Mỹ Nich Xơn từng tuyên bố :“ Mặt trận tư tưởng là
mặt trận quyết định nhất…Toàn bộ vũ khí của chúng ta các hiệp định
mậu dịch, viện trợ kinh tế sẽ không đi tới đâu nếu chúng ta thất bại trên
mặt trận tư tưởng”. Từ 1995 trở lại đây chúng tuyên bố xóa bỏ lệnh
cấm vận về kinh tế, bình thường hóa quan hệ ngoại giao để chuyển
sang giai đoạn mới đẩy mạnh các hoạt động động như: “dính líu”,
“ngầm”, “sâu”, “hiểm” nhằm chống phá cách mạng Việt Nam. Âm
mưu từng bước xóa bỏ nền tảng tư tưởng của chúng ta: chủ nghĩa MácLênin, tư tưởng Hồ Chí Minh lái nước ta theo con đường tư bản chủ
nghĩa, phụ thuộc vào chủ nghĩa tư bản.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng Cộng Sản Việt
Nam khẳng định :“Đảng lấy chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động”. Đại
hội lần thứ IX Đảng ta xác định: “Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây

Xuất phát từ tính cấp thiết của đề tài, mục đích của tiểu luận góp
phần làm sáng tỏ vấn đề: “Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động của
Đảng”. Chỉ ra những sai trái cần phải giải quyết để giữ vững định
hướng xã hội chủ nghĩa và quan điểm, tư tưởng của Đảng, nhân dân
nhằm củng cố niềm tin, kiên định mục tiêu, lí tưởng của Đảng; hình
thành thái độ đúng đắn trong cuộc đấu tranh chống lại các quan điểm,
tư tưởng sai trái, xuyên tạc của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù
địch chống phá chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và cách
mạng xã hội chủ nghĩa ở nước ta.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tìm hiểu và làm rõ quan điểm: chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành
động của Đảng;
4


- Rút ra kinh nghiệm, biện pháp nhằm bảo vệ và không ngừng phát
triển chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp chủ yếu là phương pháp luận của chủ nghĩa MácLênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trên cơ sở nắm vững quan điểm,đường
lối của Đảng, kết hợp với thực tiễn;
- Kết hợp sử dụng các phương pháp nghiên cứu khác như: phân
tích, so sánh, lịch sử cụ thể...
5. Kết cấu của đề tài
- Đề tài được trình bày trong 32 trang trên khổ giấy A4;
- Đề tài bao gồm: PHẦN MỞ ĐẦU, PHẦN NỘI DUNG VÀ PHẦN
KẾT LUẬN. PHẦN NỘI DUNG được trình bày trong 3 chương:
CHƯƠNG I: CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN LÀ THÀNH TỰU TRÍ TUỆ
CỦA LOÀI NGƯỜI, SỨC SỐNG VÀ GIÁ TRỊ BỀN VỮNG

nhiên.
Cùng với đó là những thành tựu lý luận mà nhân loại đã đạt được
như: Triết học cổ điển Đức với các đại diện tiêu biểu như: Cantơ,
Hêghen, Phoiơbăc…Kinh tế chính trị cổ điển Anh với đại diện:
Ricacđô, Ađam Xmit…Chủ nghĩa xã hội không tưởng Pháp với đại
6


diện: Xanhximông, Phuriê, R.Ô oen…là tiền đề lý luận cho sự ra đời
của chủ nghĩa Mác, hệ tư tưởng lý luận cách mạng, khoa học của giai
cấp công nhân.
Như vậy, gắn liền với sự xuất hiện ở mức độ đầy đủ những tiền đề
kinh tế - xã hội, chủ nghĩa Mác-Lênin còn dựa trên sự chín muồi của
các tiền đề tư tưởng lý luận. Đó là kết quả của sự kế thừa những tinh
hoa trí tuệ của loài người phát triển qua các thời đại mà thế kỷ XIX đã
đạt tới đỉnh cao.
C.Mác (1818 - 1883) và Ph.Ăngghen (1820 - 1895) đã kế thừa,
chọn lọc những thành tựu khoa học và giá trị tư tưởng lý luận tiến bộ
của nhân loại, phân tích sâu sắc xã hội tư bản và tổng kết thực tiễn
phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân xây dựng nên học thuyết
khoa học, cách mạng và nhân đạo của giai cấp vô sản. Bằng sự phân
tích khoa học C.Mác và Ph.Ăngghen đã chứng minh sự sụp đổ tất yếu
của chủ nghĩa tư bản và thắng lợi tất yếu của chủ nghĩa cộng sản - một
xã hội không còn tình trạng áp bức, bóc lột. Hai ông cũng vạch rõ sứ
mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là người đào mồ chôn chủ nghĩa
tư bản bằng cách mạng vô sản và xây dựng thành công chủ nghĩa xã
hội và chủ nghĩa cộng sản trên toàn thế giới.
Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX chủ nghĩa tư bản chuyển từ tự do
cạnh tranh sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc. Phân tích sâu sắc xã hội
tư bản trong điều kiện mới V.I.Lênin (1870 - 1924) đã phát triển toàn

uốn nắn lại - lắm lúc với một thái độ khá khinh miệt”. Do vậy, chủ
nghĩa Mác-Lênin là một học thuyết mở, luôn luôn vận động và phát
triển không ngừng, nó có khả năng tự phê phán, tự đổi mới, một khả
năng xuất phát từ đòi hỏi bên trong của học thuyết, từ lí do tồn tại của
học thuyết.
2. Chủ nghĩa Mác-Lênin là lý luận cách mạng của giai cấp công
nhân
Chủ nghĩa Mác-Lênin còn được gọi là hệ tư tưởng vô sản nó có vai
trò đặc biệt quan trọng đối với giai cấp công nhân. Biểu hiện:
- Nó giúp cho cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân chuyển từ tự
phát lên tự giác, từ đấu tranh kinh tế lên đấu tranh trên lĩnh vực tư
tưởng lý luận và đấu tranh chính trị (giành và giữ chính quyền nhà
nước). Lý luận cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin giúp giai cấp công
nhân xác định được vấn đề cơ bản của cuộc cách mạng là chính quyền
nhà nước. Cuộc cách mạng vô sản chỉ thật sự thắng lợi khi giai cấp
công nhân đã giành được chính quyền nhà nước và sử dụng chính
quyền ấy để cải tạo xã hội cũ và xây dựng xã hội mới.
- Nó giúp cho giai cấp công nhân xác định được đúng kẻ thù của
mình và các lực lượng trung gian, tiến bộ khác cần phải được giai cấp
8


công nhân tập hợp để thực hiện cuộc tổng cách mạng xã hội, xóa bỏ
triệt để xã hội tư sản và xây dựng nên xã hội cộng sản chủ nghĩa.
- Hệ tư tưởng vô sản giúp cho giai cấp công nhân giác ngộ được
sức mạnh của mình và nhân sức mạnh ấy lên gấp bội lần khi có một tổ
chức tiên tiến, cách mạng ra đời: Đảng Cộng sản (đội tiên phong của
giai cấp công nhân). Lênin từng khẳng định sự ra đời của Đảng Cộng
sản là sản phẩm của sự kết hợp: chủ nghĩa Mác-Lênin và phong trào
công nhân. Cách mạng vô sản muốn thắng lợi phải có sự lãnh đạo của

Triết học Mác-Lênin là chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa
duy vật lịch sử. Nó nghiên cứu mối quan hệ giữa vật chất và ý thức
cùng những quy luật chung nhất của sự phát triển của tự nhiên, xã hội
và tư duy. Nó cung cấp cho con người thế giới quan và phương pháp
luận đúng đắn để nhận thức và cải tạo thế giới. Đó là quan điểm duy
vật biện chứng trong việc xem xét các sự vật hiện tượng và duy vật lịch
sử trong việc nghiên cứu xã hội (hình thái kinh tế - xã hội) để tìm ra
quy luật vận động trong lịch sử xã hội loài người.
Kinh tế chính trị Mác-Lênin nghiên các quy luật kinh tế dẫn đến sự
nảy sinh tiền đề vật chất và xã hội làm sụp đổ phương thức sản xuất tư
bản chủ nghĩa và sự phát triển của phương thức sản xuất xã hội chủ
nghĩa, những quy luật kinh tế trong thời kì quá độ đi lên chủ nghĩa xã
hội. Kinh tế chính trị Mác-Lênin vạch rõ quy luật tuyệt đối của chủ
nghĩa tư bản là bóc lột giá trị thặng dư, sự vận động của các quy luật
kinh tế trong chủ nghĩa tư bản và những mâu thuẫn vốn có của nó tất
yếu đưa nó tới chỗ diệt vong. C.Mác và Ph.Ăngghen từng khẳng định:
“giai cấp tư sản sinh ra những người đào huyệt chôn chính nó, sự sụp
đổ của giai cấp tư sản và thắng lợi của giai cấp vô sản đều là tất yếu
như nhau”.
Chủ nghĩa xã hội khoa học nghiên cứu những quy luật chuyển biến
xã hội tư bản chủ nghĩa lên xã hội xã hội chủ nghĩa và con đường,
phương thức xây dựng xã hội mới. Nó chứng minh rằng xã hội hóa lao
động trong chủ nghĩa tư bản đã tạo ra cơ sở vật chất chủ yếu cho sự ra
đời của chủ nghĩa xã hội, chỉ rõ động lực tinh thần, trí tuệ của sự
chuyển biến đó là chủ nghĩa Mác-Lênin; lực lượng cơ bản thực hiện sự
chuyển biến ấy là giai cấp công nhân, nhân dân lao động và các dân tộc
bị áp bức trên toàn thế giới.
Với bản chất cách mạng và khoa học, nhân đạo và nhân văn chủ
nghĩa Mác-Lênin là học thuyết duy nhất trong thời đại ngày nay có khả
năng đáp ứng nhu cầu giải phóng xã hội, giải phóng con người, thực

Mười Nga dạy cho chúng ta rằng cách mạng muốn thành công thì phải
lấy quần chúng công nông làm gốc, phải bền gan, phải hy sinh, phải có
Đảng bền vững. Tóm lại, phải theo chủ nghĩa Mã Khắc Tư và Lênin”.
Tiếp đó, Đảng ta kiên định với lời dạy của Người và lý luận Mác-Lênin
đã đánh bại sự quay trở lại của thực dân Pháp và sự xâm lược của đế
quốc Mỹ; đồng thời công cuộc đổi mới đất nước qua 25 năm qua đã và
đang minh chứng cho sức sống của chủ nghĩa Mác-Lênin.
Cách mạng Tháng Mười Nga đã có mặt với lịch sử nhân loại qua 95
năm và nó đang có một sức sống mới, sức sống của chủ nghĩa xã hội
hiện đại, một xã hội dân chủ, vì dân, vì người lao động trên những
nguyên tắc của chủ nghĩa Mác-Lênin.
11


Chủ nghĩa tư bản hiện đại mặc dù đang có những điều chỉnh để
thích nghi với thời đại, song do bản chất và quy luật vận động của nó
nên không thể tránh khỏi những nghịch lí trong quá trình phát triển.
Và hôm nay chúng ta đang chứng kiến những diễn biến của cuộc
khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế, bắt đầu từ năm 2008 ở nước
Mỹ, nhanh chóng lan ra các trung tâm tư bản chủ nghĩa khác và tác
động đến hầu hết các nước. Kinh tế suy thoái đã phơi bày sự thật của
những bất công xã hội trong xã hội tư bản chủ nghĩa: đời sống nhân
dân lao động giảm sút nghiêm trọng, thất nghiệp gia tăng; khoảng cách
giàu nghèo càng lớn. Những tình huống “phát triển xấu”, những nghịch
lý “phản phát triển”, từ kinh tế - tài chính đã tràn vào lĩnh vực xã hội,
làm bùng nổ các xung đột xã hội và không ít nơi từ tình huống kinh tế
đã trở thành tình huống chính trị với biểu tình, bãi công, làm rung
chuyển cả thể chế. Bên cạnh đó là khủng hoảng năng lượng, lương
thực, cạn kiệt các nguồn tài nguyên thiên nhiên, suy thoái của môi
trường sinh thái đang đặt ra những thách thức vô cùng lớn cho sự tồn

dân chủ, công bằng cùng nhau hướng tới những mục tiêu chung của
thời đại là hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
Những năm gần đây, khu vực Mỹ Latinh đã xuất hiện xu thế thiên
tả và ngày càng phát triển mạnh thành một trào lưu – “chủ nghĩa xã hội
thế kỉ XXI”. Có bốn nước lựa chọn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội
là: Vênêduêla, Nicaragoa, Bôlivia và Êcuađo. Đặc điểm, tính chất của
chủ nghĩa xã hội ở các nước này có những nét riêng nhưng cũng là một
minh chứng hùng hồn cho sức sống mãnh liệt và lý tưởng tốt đẹp của
chủ nghĩa xã hội, khẳng định đây là xu thế phát triển khách quan và
không thể đảo ngược.

13


CHƯƠNG II: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH LÀ KẾT QUẢ CỦA
SỰ VẬN DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN SÁNG TẠO CHỦ NGHĨA
MÁC-LÊNIN VÀO ĐIỀU KIỆN CỤ THỂ CỦA VIỆT NAM

1. Tư tưởng Hồ Chí Minh - một minh chứng rực rỡ cho giá trị của
chủ nghĩa Mác-Lênin
Sự bế tắc trong con đường cứu nước của dân tộc Việt Nam cuối
thế kỉ XIX đã thôi thúc Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước,
giải phóng dân tộc. Vượt qua những hạn chế của các nhà yêu nước
đương thời Người đã đến với chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng tiên tiến
nhất của thời đại. Tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lênin và trở thành chiến sĩ
cộng sản Người đã xác định: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc
không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”.
Chủ nghĩa Mác-Lênin được Người xem là: “Một học thuyết cách
mạng nhất, chân chính nhất và triệt để nhất. Chủ nghĩa Mác-Lênin
trang bị cho chúng ta thế giới quan và phương pháp luận khoa học về

Trong bối cảnh thế giới ngày nay, tư tưởng Hồ Chí Minh giúp
chúng ta nhận thức đúng đắn những vấn đề lớn có liên quan đến việc
bảo vệ nền độc lập dân tộc, phát triển xã hội và đảm bảo quyền con
người, bởi Hồ Chí Minh suốt đời phấn đấu cho việc giải phóng các dân
tộc, đã đề ra lý luận về sự phát triển của các dân tộc giành được độc lập
tiến lên chủ nghĩa xã hội và luôn quan tâm đến lợi ích con người.
Tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng vững chắc để Đảng ta vạch ra
đường lối cách mạng đúng đắn là sợi chỉ dẫn đường cho toàn Đảng,
toàn quân, toàn dân ta đi đến thắng lợi.
Tư tưởng Hồ Chí Minh sống mãi với chúng ta vì đã thấm sâu vào
quần chúng nhân dân, chỉ đạo thực hiện có hiệu quả những nhiệm vụ
đối với thời đại. Qua thực tiễn cách mạng tư tưởng Hồ Chí Minh ngày
càng tỏa sáng chiếm lĩnh trái tim, khối óc của hàng triệu con người.
2. Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của sự vận dụng và phát triển
sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam

15


Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX (2001) của Đảng đã đưa ra
khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh, trong đó có đoạn: “…tư tưởng Hồ
Chí Minh là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa
Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta…”.
Tính sáng tạo trong tư tưởng của Người được thể hiện ở chỗ :
trung thành với những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin
đồng thời nghiên cứu, vận dụng những nguyên lý đó Người mạnh dạn
loại bỏ những gì không thích hợp với điều kiện cụ thể của đất nước,
dám đề xuất những vấn đề mới do thực tiễn đặt ra và giải quyết linh
hoạt, khoa học và hiệu quả. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn:
“Lý luận không phải là một cái gì đó cứng nhắc, nó đầy tính sáng tạo ;

Bốn là, Hồ Chí Minh có những sáng tạo mới mẻ về xây dựng và
phát triển Đảng Cộng Sản. Thể hiện: quy luật ra đời của Đảng ta theo
Người là sự kết hợp: chủ nghĩa Mác-Lênin, phong trào công nhân và
phong trào yêu nước; bản chất Đảng Cộng Sản Việt Nam: Đảng Cộng
Sản Việt Nam mang bản chất giai cấp công nhân, đại diện cho lợi ích
cơ bản của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và cả dân tộc; xây
dựng Đảng cầm quyền: thực hiện liên minh công nông trí đặt dưới sự
lãnh đạo của giai cấp công nhân thông qua Đảng cộng sản, Đảng lấy
chủ nghĩa Mác-Lênin làm cốt, thường xuyên tự phê bình, tự chỉnh đốn,
Đảng vừa là người lãnh đạo vừa là đầy tớ thật trung thành của nhân
dân…
Năm là, trong tổ chức lực lượng Người có những quan điểm sáng
tạo về Đại đoàn kết: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết
Thành công, thành công, đại thành công”.
Đại đoàn kết đã trở thành chiến lược của Đảng ta và là nhân tố thường
xuyên góp phần quyết định thắng lợi trong sự nghiệp cách mạng của
Đảng và nhân dân ta trong mọi thời kì, đồng thời đóng góp to lớn vào
kho tàng kinh nghiệm cách mạng thế giới.
Sáu là, tư tưởng quân sự của Người đã đặt nền móng cho chiến
lược quân sự Việt Nam đó là: dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo
lực phản cách mạng; khởi nghĩa vũ trang nhân dân, kháng chiến toàn
dân toàn diện; chủ động tiến công, kết hợp chặt chẽ thời thế và lực;
đánh địch bằng mọi lực lượng, kết hợp mọi địa hình; đấu tranh trên tất
cả các mặt trận: quân sự, chính trị, ngoại giao, kinh tế…
Bảy là, nét sáng tạo và đặc sắc của Người về nhà nước kiểu mới:
nhà nước của dân, do dân, vì dân với tính cách nhân dân rộng rãi và
sâu sắc; cán bộ, Đảng viên vừa là người lãnh đạo vừa là đầy tớ thật
trung thành của nhân dân: “Việc gì có lợi cho dân thì phải làm cho kỳ
được, việc gì có hại cho dân thì phải hết sức tránh”. Xây dựng nhà
nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa kết hợp cả “pháp trị” và “đức trị”

Thực tế lịch sử Việt Nam cho thấy, nhờ vận dụng sáng tạo chủ
nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh mà Đảng và nhân dân ta đã
đánh bại hai đế quốc hùng mạnh: Pháp và Mỹ, giành thắng lợi vẻ vang
cho tổ quốc, tiếp đó là những thành tựu to lớn trong công cuộc đổi mới
đất nước và bảo vệ tổ quốc.
Ngày nay, tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn còn nguyên vẹn giá trị và
giúp chúng ta nhận thức đúng đắn những vấn đề lớn có liên quan đến
bảo vệ nền độc lập dân tộc, phát triển xã hội, đảm bảo quyền con
18


người. Trải qua những khúc quanh của lịch sử và những biến cố khắc
nghiệt của thời đại tư tưởng của Người vẫn giữ nguyên giá trị to lớn và
có trong hành trang của dân tộc ta đi tới mục tiêu: “dân giàu, nước
mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.
Về phương pháp luận, tư tưởng Hồ Chí Minh giúp ta cách
nhìn nhận và hành động khoa học, tránh giáo điều, rập khuôn,
máy móc hoặc xét lại, bảo thủ trì trệ. Hồ Chí Minh luôn nhắc
chúng ta học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn. Người
cán bộ bất cứ làm việc gì, ở cấp bậc nào đều phải đi sâu nghiên
cứu lý luận, không ngừng học tập nâng cao trình độ, đồng thời
phải coi trọng tổng kết thực tiễn, bổ sung, làm sáng rõ lý luận. Hồ
Chí Minh nhấn mạnh: Thực tiễn không có lý luận soi đường là thực
tiễn mù quáng. Lý luận mà không có thực tiễn là lý luận suông.
Trong công tác luôn hướng về cơ sở, tin ở dân, dựa vào dân,
phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Trong đấu tranh cách mạng
luôn chủ động, sáng tạo, biến yếu thành mạnh, biến ít thành nhiều, tạo
thế để phát triển. Người luôn nhắc chúng ta phải kiên định,
khôn khéo “dĩ bất biến, ứng vạn biến”; biết biến cái đại sự thành cái
tiểu sự ; biến cái tiểu sự thành cái vô sự. Tuyệt đối không để cái vô

đại hóa, ổn định chính trị được giữ vững, quốc phòng an ninh được
củng cố, quan hệ đối ngoại được mở rộng, uy tín và vị thế nước ta trên
thế giới được nâng lên tạo môi trường quốc tế thuận lợi cho công cuộc
xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Thành tựu mà nhân dân ta đã đạt được
trong hơn 20 năm qua là thành tựu của việc kiên định vận dụng và phát
triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ chí Minh trong thời
kì đổi mới.

20


Song trước sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu
chủ nghĩa Mác-Lênin đứng trước sự phê phán gay gắt. Chủ nghĩa đế
quốc và các thế lực thù địch ra sức vu cáo, xuyên tạc, bác bỏ học
thuyết Mác-Lênin. Chúng rùm beng về cái gọi là “sự cáo chung” của
chủ nghĩa Mác-Lênin, rằng “chủ nghĩa xã hội đã chết và hàng trăm
năm sau cũng không gượng dậy được”, chủ nghĩa Mác-Lênin là một
học thuyết lạc hậu, lỗi thời, cực đoan, sai lầm, ảo tưởng… và cần từ bỏ
nó.
Ở nước ta, đó đây cũng xuất hiện một số quan quan điểm như vậy.
Có người sám hối, trở cờ, họ “chân thành” khuyên Đảng ta từ bỏ chủ
nghĩa Mác-Lênin, từ bỏ con đường mà Hồ Chí Minh, Đảng và nhân
dân ta đã lựa chọn. Họ nói rằng, học thuyết sụp đổ thì có lý do gì mà
còn kiên định với con đường chủ nghĩa xã hội nữa. Bởi vậy, ta cần phải
nhận thức cho rõ nguyên nhân vì sao hệ thống các nước xã hội chủ
nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ ?
Chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ do nhiều nguyên
nhân, trong đó có hai nguyên nhân chủ yếu, trực tiếp như: Một là, trong
cải tổ Đảng Cộng sản Liên Xô đã mắc sai lầm rất nghiêm trọng về
đường lối chính trị, tư tưởng và tổ chức cán bộ. Đó là đường lối xét lại,

- Cách mạng Tháng Mười là một là một tất yếu lịch sử và nó đã mở
ra một thời đại mới trong lịch sử phát triển của nhân loại;
- Các nước xã hội chủ nghĩa lần lượt ra đời sau chiến tranh thế giới
thứ hai, trở thành hệ thống thế giới và đã có một thời gian dài phát triển
không ngừng, sự phát triển đó là hợp quy luật lịch sử;
- Ảnh hưởng to lớn của hệ thống chủ nghĩa xã hội trên thế giới đối
với phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc, phong trào đấu tranh cho
hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và dân sinh. Đó là một thực tế lịch
sử không ai có thể bác bỏ được;
- Hiện nay, chủ nghĩa Mác-Lênin và nền tảng triết học của nó là
chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử vẫn tồn tại
và phát triển sáng tạo ở các nước xã hội chủ nghĩa còn lại, trong phong
trào cộng sản và trong nhân dân các nước xã hội chủ nghĩa mới sụp đổ.
Chủ nghĩa Mác-Lênin tồn tại ngay trong giai đoạn thoái trào của chủ
nghĩa xã hội.
Bởi vậy, cần có cách nhìn đúng đắn, cách nhìn duy vật biện chứng
đối với các sự kiện lịch sử: sự thăng trầm là tất yếu, sự ra đời của một
chế độ mới không bao giờ là quá trình êm thấm, phẳng phiu, suôn sẻ.
Nó ra đời trong sự tìm tòi, thể nghiệm và sự đấu tranh quyết liệt, dai
dẳng đối với các thế lực thù địch luôn lăm le xóa bỏ nó. Lịch sử của
chế độ phong kiến và chế độ tư bản cũng đã tững diễn ra như vậy.
Cách mạng Pháp diễn ra từ 1789 chẳng phải mãi đến 1890 sau khi
phục tích chế độ phong kiến mới giành thắng lợi đó sao. Lịch sử bao
giờ cũng có cái lôgic phát triển của nó. Chủ nghĩa tư bản nhất định sẽ
22


bị thay thế bởi 1 chế độ mới vượt nó. Song con đường gập ghềnh mà
chế độ mới phải trải qua cũng tất yếu như sự thắng lợi của nó.
Thực tế, Việt Nam sau khi giành được độc lập đến trước năm

mạng Việt Nam : “Trong bất kỳ điều kiện và tình huống nào, phải kiên
trì thực hiện đường lối và mục tiêu đổi mới, kiên định và vận dụng
23


sáng tạo, phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,
kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội...”, xem đây là
cơ sở để hoạch định đường lối, cương lĩnh, chính sách đồng thời là
nguyên nhân, là gốc của mọi thắng lợi.
2. Đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa là sự vận dụng sáng
tạo bản chất cách mạng và khoa học của chủ nghĩa mác-Lênin,tư
tưởng Hồ Chí Minh ở nước ta hiện nay
Công cuộc đổi mới của chúng ta được tiến hành với ý nghĩa là
một quá trình cải biến cách mạng vĩ đại nhằm giải phóng và phát huy
mọi nguồn lực cho phát triển, đem lại sự biến đổi sâu sắc trong mọi
lĩnh vực của đời sống xã hội.
Đổi mới không phải là thay đổi mục tiêu xã hội chủ nghĩa, mà là
phê phán một cách khoa học, thấm nhuần quan điểm thực tiễn, lịch sử
cụ thể và phát triển nhằm khắc phục những cách hiểu sai, cách làm
giản đơn, siêu hình giáo điều, duy ý chí trái quy luật về chủ nghĩa xã
hội và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ VI của Đảng chỉ rõ: “Nhiều năm nay, trong nhận thức của
chúng ta về chủ nghĩa xã hội có nhiều quan niệm lạc hậu”. Đổi mới
không phải là xa rời, từ bỏ chủ nghĩa Mác-Lênin, chủ nghĩa xã hội mà
là sự nhận thức đúng đắn hơn và đầy đủ hơn, là sự phát triển sáng tạo
hơn nữa bản chất cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin,
chủ nghĩa xã hội khoa học để tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội có
căn cứ và thực tiễn hơn thông qua cải cách kinh tế và xã hội, đổi mới
cơ chế chính sách và hệ thống chính trị.
Tổng kết hơn 25 năm đổi mới, Đại hội Đảng lần thứ XI rút ra năm

nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng. Xây dựng đội ngũ cán
bộ, đảng viên vững vàng về chính trị, tư tưởng, trong sáng về đạo đức,
lối sống, có sức chiến đấu cao, thành thạo về chuyên môn, nghiệp vụ;
phát huy hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước, tính tích cực, chủ
động, sáng tạo của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân. Năm là,
trong công tác lãnh đạo và chỉ đạo phải rất nhạy bén, kiên quyết, sáng
tạo, bám sát thực tiễn đất nước; chú trọng công tác dự báo, kịp thời đề
ra các giải pháp phù hợp với tình hình mới; tăng cường công tác tuyên
truyền, tạo sự đồng thuận cao, phát huy sức mạnh của cả hệ thống
chính trị, của toàn xã hội ”.
Đổi mới mà không làm thay đổi mục tiêu xã hội chủ nghĩa có
nghĩa là đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa, là sự tìm tòi một
mô hình chủ nghĩa xã hội thực tế năng động và có hiệu quả. Xuất phát
từ những quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
về chủ nghĩa xã hội, từ kinh nghiệm thực tế đổi mới đất nước, trên cơ
25