ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN THẾ ĐIỀN
Tên đề tài :
TÌM HIỂU HOẠT ĐỘNG CỦA BAN QUẢN LÝ CHƢƠNG TRÌNH XÂY
DỰNG MỤC TIÊU QUỐC GIA VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI GIAI
ĐOẠN 2016-2020 TẠI XÃ YẾN DƢƠNG, HUYỆN BA BỂ, TỈNH BẮC KẠN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo

: Chính quy

Định hƣớng đề tài

: Hƣớng ứng dụng

Chuyên ngành

: Phát triển nông thôn

Khoa

: Kinh tế và PTNT

Khóa học

: 2014 - 2018



: K46-N01-PTNT

Khóa học

: 2014 - 2018

Giảng viên hƣớng dẫn

: Th.S. Hồ Lƣơng Xinh

Thái Nguyên - 2018


i

LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành khóa luận này, em xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới tất cả các
cá nhân, tập thể trong và ngoài nhà trƣờng đã tận tính chỉ bảo giúp đỡ em trong
quá trính tím hiểu, nghiên cứu và hoàn thành khoá luận.
Trƣớc hết, em xin chân thành cảm ơn quý thầy cô Trƣờng Đại học Nông
Lâm Thái Nguyên, quý thầy cô Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn đã dạy dỗ,
truyền đạt những kiến thức quý báu cho em trong suốt quá trính học tập, rèn
luyện tại trƣờng. Đặc biệt, em xin chân thành gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến cô
giáo Th.S. Hồ Lƣơng Xinh đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, dành nhiều thời
gian, công sức để hƣớng dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ cũng nhƣ động viên và đƣa ra
những ý kiến quý báu cho em thực hiện và hoàn thành khóa luận này.
Đồng thời em xin chân thành cảm ơn các đồng chì lãnh đạo HĐND,
UBND xã Yến Dƣơng và ngƣời trực tiếp hƣớng dẫn em là anh Nông Văn Duẩn
cùng các cán bộ, các phòng ban của UBND xã Yến Dƣơng huyện Ba Bể tỉnh

Bảng 3.8: Kết quả kinh tế và tổ chức sản xuất so với tiêu chí của xã Yến Dƣơng giai
đoạn 2015 – 2017 ......................................................................................................52
Bảng 3.9: Kết quả Văn hóa – Xã hội – Môi trƣờng so với bộ tiêu chí của xã Yến
Dƣơng giai đoạn 2015 – 2017 ...................................................................................54
Bảng 3.10: Kết quả thực hiện hệ thống chính trị của xã Yến Dƣơng giai đoạn 2015
– 2017 ........................................................................................................................57


iii

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ SƠ ĐỒ
Sơ đồ 3.1. Bộ máy cơ cấu tổ chức xã Yến Dƣơng huyện Ba Bể tỉnh Bắc Kạn ............33
Sơ đồ 3.2: ban quản lý chƣơng trính mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới
năm 2017 xã Yến Dƣơng. .........................................................................................39


iv

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

ANTT

: An ninh trật tự

CNH – HĐH

: Công nghiệp hóa – hiện đại hóa

GTVT



v

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN .............................................................................................................. i
DANH MỤC CÁC BẢNG......................................................................................... ii
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ SƠ ĐỒ ...................................................................... iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .......................................................................... iv
PHẦN 1. MỞ ĐẦU .....................................................................................................1
1.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu.....................................................................1
1.2. Mục tiêu, yêu cầu .................................................................................................2
1.2.1. Mục tiêu chung ..................................................................................................2
1.2.2. Mục tiêu cụ thể ..................................................................................................2
1.2.3. Yêu cầu ..............................................................................................................3
1.3. Nội dung và phƣơng pháp thực hiện ....................................................................4
1.3.1 Nội dung thực tập ...............................................................................................4
1.3.2. Phƣơng pháp thực hiện......................................................................................4
1.4. Địa điểm thực tập và thời gian thực tập ...............................................................5
1.5. Nhiệm vụ của sinh viên tại cơ sở thực tập ...........................................................5
Phần 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ..............................................................................6
2.1. Cơ sở lý luận của đề tài ........................................................................................6
2.1.1. Khái niệm nông thôn .........................................................................................6
2.1.2. Khái niệm về mô hình nông thôn mới ..............................................................7
2.1.3. Sự cần thiết phải xây dựng nông thôn mới ở nƣớc ta .......................................7
2.1.4. Vai trò của mô hình nông thôn mới trong phát triển kinh tế - xã hội ...............9
2.1.5. Nội dung xây dựng nông thôn mới .................................................................10
2.1.6. Tiêu chí xây dựng nông thôn mới ...................................................................12
2.2. Cơ sở thực tiễn ...................................................................................................16
2.2.1. Kinh nghiệm của một số nƣớc về xây dựng mô hình nông thôn mới trên
thế giới .......................................................................................................................16

PHẦN 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ...................................................................68
4.1. Kết luận ..............................................................................................................68
4.2. Kiến nghị ............................................................................................................69
TÀI LIỆU THAM KHẢO .........................................................................................70


1

PHẦN 1
MỞ ĐẦU
1.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Xây dựng nông thôn mới đƣợc Đảng và Nhà nƣớc Việt Nam cho là
một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của sự nghiệp công nghiệp
hoá, hiện đại hoá đất nƣớc. Chƣơng trính mục tiêu quốc gia về xây dựng nông
thôn mới với quan điểm chỉ đạo: “Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí
chiến lƣợc trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ
tổ quốc, là cơ sở và lực lƣợng quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội bền
vững, gìn giữ ổn định chính trị, đảm bảo an ninh quốc phòng, gìn giữ và phát
huy bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trƣờng sinh thái của đất nƣớc.
Nông dân là chủ thể của quá trình phát triển; xây dựng nông thôn mới là căn
bản, phát triển toàn diện, hiện đại hóa nông nghiệp là khâu then chốt”.
Cùng với cả nƣớc, trong thời gian qua, việc triển khai thực hiện
Chƣơng trính mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã Yến
Dƣơng huyện Ba Bể tỉnh Bắc kạn đã diễn ra 1 cách sau rộng và đã đạt đƣợc
8/19 tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới Tuy nhiên, hiện nay việc triển
khai xây dựng nông thôn mới tại các xã của huyện vẫn còn gặp nhiều khó
khăn, thách thức nhƣ: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động còn
chậm; các hình thức sản xuất chậm đổi mới; nhiều sản phẩm nông nghiệp
chất lƣợng chƣa cao, năng lực cạnh tranh còn thấp; chất lƣợng lao động nông
nghiệp còn thấp; chuyển giao khoa học – công nghệ và đào tạo nguồn nhân

- Tìm hiểu thực trạng thực hiện NTM
- Xác định phƣơng hƣớng và đề ra những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn
thiện hoạt động của ban quản lý chƣơng trình mục tiêu quốc gia về xây dựng
nông thôn mới


3

1.2.3. Yêu cầu
 Về chuyên môn nghiệp vụ:
- Vận dụng kiến thức đã học vào thực tế.
- Tìch lũy kinh nghiệm làm việc tại cơ sở.
- Nâng cao kỹ năng làm việc và tác phong chuyên nghiệp qua quá trính
học tập và làm việc độc lập giải quyết các vấn đề có tình khoa học.
 Về thái độ, kỹ năng làm việc:
- Cố gắng hoàn thành tốt những công việc đƣợc giao.
- Nghiêm chỉnh chấp hành nội quy, quy định nơi thực tập.
- Chủ động ghi chép về những nội dung đã thực tập tại đơn vị và chuẩn
bị số liệu để viết báo cáo thực tập.
- Tham gia đầy đủ, tìch cực các hoạt động và phong trào tại đơn vị
thực tập.
 Yêu cầu về kỷ luật:
- Chấp hành phân công của khoa, quy chế thực tập của trƣờng và các
quy định của nơi thực tập.
- Đảm bảo kỷ luật lao động, có trách nhiệm trong công việc.
- Chịu sự chỉ đạo trực tiếp của ngƣời hƣớng dẫn tại nơi thực tập.
- Luôn trung thực trong lời nói và hành động.
 Yêu cầu về tác phong ứng xử:
- Luôn giữ thái độ khiêm nhƣờng, cầu thị. Thực tập ngoài trƣờng không
chỉ là để học tập chuyên môn mà còn là một dịp tốt để tập làm việc trong tập

- Phƣơng pháp thu thập số liệu sơ cấp: phƣơng pháp quan sát, phƣơng
pháp phỏng vấn sâu.
+ Quan sát tác phong làm việc, cách làm việc và xử lý công việc của
cán bộ nông nghiệp xã.
+ Phỏng vấn sâu cán bộ phụ trách nông nghiệp, nêu ra ý kiến của ngƣời dân.


5

1.3.2.3. Phương pháp xử lý và tổng hợp số liệu
- Số liệu điều tra sau khi thu thập đầy đủ, rà soát và chuẩn hóa lại thông
tin, loại bỏ thông tin không chình xác, sai lệch trong điều tra và chuẩn hóa lại
các thông tin
1.4. Địa điểm thực tập và thời gian thực tập
- Địa điểm: UBND xã Yến Dƣơng huyện Ba Bể tỉnh Bắc Kạn
-Thời gian thực tập: Từ 14/08/2017- 12/11/2017
1.5. Nhiệm vụ của sinh viên tại cơ sở thực tập
- Tìm hiểu hoạt động ban quản lý chƣơng trính mục tiêu quốc gia về
xây dựng nông thôn mới tại xã Yến Dƣơng, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn và
đƣa ra kết luân kiến nghị để chƣơng trính thực hiện xây dựng nông thôn mới
đạt hiệu quả cao nhất.


6

Phần 2
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. Cơ sở lý luận của đề tài
2.1.1. Khái niệm nông thôn
Nông thôn là những vùng dân cƣ sinh sống bằng nghề nông nghiệp,

2.1.2. Khái niệm về mô hình nông thôn mới
Nông thôn mới trƣớc tiên phải là nông thôn, không phải là thị tứ, thị
trấn, thị xã, thành phố và khác với nông thôn truyền thống hiện nay, có thể
khái quát gọn theo năm nội dung cơ bản sau: làng xã văn minh, sạch đẹp, hạ
tầng hiện đại; sản xuất phát triển bề vững theo hƣớng kinh tế hàng hóa; đời
sống về vật chất và tinh thần của ngƣời dân nông thôn ngày càng đƣợc nâng
cao; bản sắc văn hóa dân tộc đƣợc giữ gìn và phát triển; xã hội nông thôn an
ninh tốt, quản lý dân chủ. Khái niệm mô hình nông thôn mới mang đặc trƣng
của mỗi vùng nông thôn khác nhau. Nhìn chung, mô hình nông thôn mới là
mô hình cấp xã, thôn đƣợc phát triển toàn diện theo đinh hƣớng công nghiệp
hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa và văn minh hóa.
Mục tiêu chính của nông thôn mới là làm sao để nhân dân là chủ, Đảng
lãnh đạo, chính quyền hỗ trợ. Vì vậy, địa phƣơng cần phát huy nội lực của
ngƣời dân, tạo ra mô hình kinh tế mới, sáng tạo trong sản xuất. Bên cạnh đó,
cần phải tuyên truyền tập trung hơn nữa về nội dung đăng ký thực hiện hộ, tổ,
nông thôn mới để ngƣời dân giúp đỡ lẫn nhau, góp phần phát triển toàn diện.
2.1.3. Sự cần thiết phải xây dựng nông thôn mới ở nước ta
Chƣơng trính mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới là chƣơng
trình tổng thể phát triển kinh tế - xã hội có quy mô rất lớn và toàn diện lần đầu
tiên đƣợc thực hiện tại nƣớc ta trên quy mô cả nƣớc theo tinh thần Nghị quyết
26-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ƣơng về nông nghiệp, nông thôn bền
vững, phải xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng


8

bƣớc hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn
nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông
thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản
sắc văn hóa dân tộc; môi trƣờng sinh thái đƣợc bảo vệ; an ninh trật tự đƣợc

rạc, duy ý chí.
2.1.4. Vai trò của mô hình nông thôn mới trong phát triển kinh tế - xã hội
 Về kinh tế
Thúc đẩy nông nghiệp, nông thôn phát triển nhanh, khuyến khích mọi
ngƣời tham gia vào thị trƣờng, hạn chế rủi ro cho nông dân, điều chỉnh, giảm bớt
sự phân hóa giàu nghèo, chênh lệch về mức sống giữa nông thôn và thành thị.
 Về chính trị
Phát huy dân chủ với tinh thần thƣợng tôn pháp luật, đảm bảo tính pháp
lý, tôn trọng kỷ cƣơng phép nƣớc, phát huy tính tự chủ của làng xã nhằm huy
động tổng lực vào xây dựng nông thôn mới.
 Về văn hóa – xã hội
Xây dựng đời sống văn hóa mới ở khu dân cƣ, giúp nhau xóa đói, giảm
nghèo, vƣơn lên làm giàu chình đáng.
 Về con ngƣời
Xây dựng hình mẫu ngƣời nông dân sản xuất hàng hóa khá giả, giàu có, kết
tinh các tƣ cách: Công dân, dân của làng, con ngƣời của các dòng họ, gia đính.
 Về môi trƣờng
Xây dựng và củng cố, bảo vệ môi trƣờng, sinh thái. Bảo vệ rừng đầu
nguồn, chống ô nhiễm nguồn nƣớc, môi trƣờng không khí về chất thải từ các
khu công nghiệp để nông thôn phát triển bền vững.
Các nội dung trên trong cấu trúc mô hình nông thôn mới có mối liên hệ
chặt chẽ với nhau. Nhà nƣớc đóng vai trò chỉ đạo, tổ chức điều hành quá trình
hoạch định và thực thi chính sách, xây dựng đề án, tạo hành lang pháp lý, hỗ
trợ vốn, kỹ thuật, nguồn lực, tạo điều kiện, động viên tinh thần. Nhân dân tự


10

nguyện tham gia, chủ động trong thực thi chính sách. Trên tinh thần đó, các
chính sách kinh tế - xã hội sẽ tạo hiệu ứng tổng thể nhằm xây dựng mô hình

chăn nuôi, hầm biogas cho khu chăn nuôi…
 Hỗ trợ người dân phát triển sản xuất hàng hóa, dịch vụ nâng cao thu nhập
Căn cứ vào điều kiện cụ thể của mỗi thôn để xác định một cơ cấu kinh tế
hợp lý, có hiệu quả, trong sản xuất nông nghiệp lựa chọn tập trung phát triển cây
trồng, vật nuôi là lợi thế, có khối lƣợng hàng hóa lớn và có thị trƣờng.
Củng cố, tăng cƣờng quan hệ sản xuất, tƣ vấn hỗ trợ việc hình thành và
hoạt động của các tổ chức: Tổ hợp tác, khuyến nông, khuyến lâm, khuyến
ngƣ…tạo mối liên kết bốn nhà trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.
 Xây dựng nông thôn gắn với phát triển ngành nghề nông thôn tạo
việc làm phi nông nghiệp
- Đối với những thôn chƣa có nghề phi nông nghiệp: Để phát triển
đƣợc ngành nghề nông thôn cần tiến hành “cấy nghề” cho những địa phƣơng
còn “trắng” nghề.
- Đối với những thôn đã có nghề: Củng cố tăng cƣờng kỹ năng tay nghề
lao động, hỗ trợ công nghệ mới, quảng bá và mở rộng nghề, hỗ trợ xử lý môi
trƣờng, hỗ trợ tƣ vấn thị trƣờng để phát triển bền vững.
 Hỗ trợ xây dựng cơ sở vật chất hạ tầng phục vụ sản xuất
- Tƣ vấn hỗ trợ quy hoạch giao thông, thủy lợi nội đồng, chuyển đổi
ruộng đất, khuyến khích tịch tụ ruộng đất để phát triển kinh tế trang trại với
nhiều loại hình thích hợp.
- Hỗ trợ xây dựng mặt bằng cụm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp,
làng nghề, chế biến thu hoạch, giao thông, thủy lợi nội đồng.
 Xây dựng nông thôn gắn với quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường ở
nông thôn


12

Cần xây dựng hệ thống xử lý rác thải, tuyên truyền nâng cáo ý thức bảo
vệ môi trƣờng cho ngƣời dân, xây dựng hệ thống quản lý môi trƣờng ở khu


(2)

(3)

STT

Tên tiêu chí

Nội dung tiêu chí

(1)
I

(2)
Quy hoạch

(3)
1.1. Quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng thiết yếu cho
phát triển sản xuất nông nghiệp, dịch vụ

Quy
1

hoạch 1.2. Quy hoạch phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội - môi

và thực hiện trƣờng theo chuẩn mới.
quy hoạch

(4)

3

Thủy lợi

và dân sinh.
3.2. Tỷ lệ km kênh mƣơng do xã quản lý đƣợc kiên cố
hóa.

4

Điện

4.1. Hệ thống điện đảm bảo yêu cầu kỹ thuật của ngành
điện

50%

50%

50%
Đạt
Đạt
Đạt


14

(1)

(2)


thôn
Bƣu điện
Nhà ở dân
cƣ

(4)
95%

70%
Đạt

100%
Đạt

8.1. Có điểm phục vụ bƣu chình viễn thông.

Đạt

8.2. Có Internet đến thôn.

Đạt

9.1. Nhà tạm, dột nát.

Khôn
g có

9.2. Tỷ lệ hộ có nhà ở đạt chuẩn Bộ Xây dựng.


13

chức

sản

Có

xuất
IV

Văn hóa – xã hội – môi trƣờng

14

Giáo dục

14.1. Phổ cập giáo dục trung học.

Đạt

14.2. Tỷ lệ học sinh tố nghiệp THCS đƣợc tiếp tục học 70%


15

(1)

(2)


Đạt

17.3. Không có các hoạt động gây suy giảm môi trƣờng
17

Môi trƣờng

và có các hoạt động phát triển môi trƣờng xanh, sạch, Đạt
đẹp.
17.4. Nghĩa trang đƣợc xây dựng theo quy hoạch.
17.5. Chất thải, nƣớc thải đƣợc thu gom và xử lý theo
quy định.

V

Hệ thống tổ
chức
trị

chính

xã

hội

vững mạnh

18.2. Có đủ các tổ chức trong hệ thống chính trị cơ sở
theo quy định.
18.3. Đảng bộ, chính quyền xã đạt tiêu chuẩn “trong

2.2. Cơ sở thực tiễn
2.2.1. Kinh nghiệm của một số nước về xây dựng mô hình nông thôn mới
trên thế giới
Hiện nay các nƣớc trên thế giới ngày càng xích lại gần nhau hơn, việc
trao đổi thông tin kinh nghiệm ngày càng trở nên dễ dàng hơn giữa các quốc
gia. Với tinh thần hội nhập cùng nhau phát triển thì việc tham khảo học tập
kinh nghiệm phát triển nông nghiệp, nông thôn của các nƣớc trên thế giới là
một yếu tố quan trọng tác động đến sự phát triển kinh tế nƣớc ta hiện nay.
2.2.1.1. Xây dựng nông thôn mới ở Hàn Quốc
Hàn Quốc nằm trên bán đảo Triều Tiên, một nƣớc từng bị đô hộ từ cuối thế
kỷ 19, xuất phát điểm là một quốc gia nghèo đói. Cuối thập kỷ 60, GDP bình quân
đầu ngƣời chỉ có 85 USD, phần lớn ngƣời dân không đủ ăn, 80% ngƣời dân nông
thôn vẫn không có điện thắp sáng và phải dùng đèn dầu, ở trong những căn nhà
lợp bằng lá. Lúc ấy, nền kinh tế của Hàn Quốc phải dựa vào nông nghiệp trong
khi khắp đất nƣớc lũ lụt và hạn hán lại xảy ra thƣờng xuyên. Mối lo lớn nhất của
Chính phủ là làm sao thoát khỏi đói nghèo.
Sau trận lụt năm 1969, ngƣời dân phải tu sửa lại nhà cửa và đƣờng sá
mà không có sự trợ giúp của Chính phủ. Điều này làm Tổng thống suy nghĩ
rất nhiều và nhận ra rằng “Viện trợ của Chính phủ cũng là vô nghĩa nếu ngƣời
dân không nghĩ cách tự giúp chình mính”. Hơn thế nữa, khuyến khìch ngƣời
dân tự hợp tác và giúp đỡ lẫn nhau là điểm mấu chốt để phát triển nông thôn.
Những ý tƣởng này chính là nền tảng của phong trào xây dựng nông thôn mới
của Hàn Quốc sau này (Saemaul Udong).
Từ đó đến nay, phong trào Saemaul Udong đã thu đƣợc những thành
tựu rất to lớn, sau 40 năm đƣa đất nƣớc Hàn Quốc từ nghèo đói sang một
nƣớc phát triển, nằm trong tốp G20 của thế giới với thu nhập bính quân đầu
ngƣời hơn 30.000 USD/năm.


17