ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
NGUYỄN THỊ HỒNG
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC THANH TRA
XÂY DỰNG CƠ BẢN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ CẨM PHẢ,
TỈNH QUẢNG NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ
THÁI NGUYÊN - 2019
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
NGUYỄN THỊ HỒNG
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC THANH TRA
XÂY DỰNG CƠ BẢN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ CẨM PHẢ,
TỈNH QUẢNG NINH
Ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 8.34.04.10
LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Người hướng dẫn: PGS.TS. ĐỖ THỊ BẮC
THÁI NGUYÊN - 2019
doanh - Đại học Thái Nguyên.
Tôi xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của giáo viên hướng dẫn
PGS.TS. Đỗ Thị Bắc.
Xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo, các cán bộ, Thanh tra viên Cơ
quan Kiểm tra - Thanh tra và đồng nghiệp tại các cơ quan quản lý nhà nước
trên địa bàn thành phố Cẩm Phả đã tạo điều kiện để tác giả theo học chương
trình đào tạo thạc sĩ và hoàn thành bản luận văn được thuận lợi. Trong quá
trình thực hiện đề tài, tôi còn được sự giúp đỡ và cộng tác của các đồng chí tại
địa điểm nghiên cứu, tôi xin chân thành cảm ơn
Tôi xin cảm ơn sự động viên, giúp đỡ của bạn bè và gia đình đã giúp
tôi thực hiện luận văn này.
Tôi xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc đối với mọi sự giúp đỡ quý báu đó.
Thái Nguyên, tháng 02 năm 2019
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Hồng
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN............................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... ii
MỤC LỤC ........................................................................................................ iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ............................................................. vii
DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH ................................................................ viii
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................ 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ...................................................................................... 3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ................................................................. 3
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu ................................... 4
2.1.
Câu hỏi nghiên cứu ............................................................................. 27
2.2.
Phương pháp nghiên cứu .................................................................... 27
2.2.1. Phương pháp chọn điểm điều tra ........................................................ 27
2.2.2. Phương pháp thu thập thông tin .......................................................... 27
2.2.3. Phương pháp phân tích thông tin ........................................................ 29
2.3.
Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu .............................................................. 30
2.3.1. Chỉ tiêu phản ánh điều kiện kinh tế-xã hội thành phố Cẩm Phả ........ 30
2.3.2. Chỉ tiêu quản lý nhà nước về thanh tra xây dựng cơ bản của
thành phố Cẩm Phả ............................................................................. 30
Chương 3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ CÔNG TÁC THANH TRA XÂY DỰNG CƠ BẢN TẠI
THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH ........................ 33
3.1.
Giới thiệu khái quát về thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh .......... 33
3.1.1. Điều kiện tự nhiên của thành phố Cẩm Phả........................................ 33
3.1.2. Nhân khẩu và lao động của thành phố Cẩm Phả ................................ 35
3.1.3. Hệ thống cơ sở hạ tầng của thành phố Cẩm Phả ................................ 36
3.1.4. Điều kiện kinh tế của thành phố Cẩm Phả .......................................... 37
3.1.5. Điều kiện văn hoá, y tế, giáo dục thành phố Cẩm Phả ....................... 42
Quan điểm, phương hướng và mục tiêu nhằm hoàn thiện quản lý
nhà nước quản lý nhà nước về công tác thanh tra xây dựng cơ
bản tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh .................................... 65
4.1.1. Quan điểm, phương hướng hoàn thiện quản lý nhà nước về công tác
thanh tra xây dựng cơ bản tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh...... 65
4.1.2. Mục tiêu nhằm hoàn thiện quản lý Nhà nước về công tác thanh
tra xây dựng cơ bản tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh .......... 66
4.2.
Giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước về công tác thanh
tra xây dựng cơ bản tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh .......... 67
4.2.1. Tăng cường xây dựng, trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền
ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền các văn bản pháp luật
về công tác thanh tra ........................................................................... 67
4.2.2. Hoàn thiện công tác tuyên truyền, hướng dẫn và tổ chức thực
hiện các quy định pháp luật về thanh tra ............................................ 69
4.2.3. Tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp
luật về thanh tra ................................................................................... 70
vi
4.2.4. Nâng cao công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức làm
công tác thanh tra ................................................................................ 73
4.2.5. Thường xuyên thực hiện kiểm tra, giám sát, thanh tra việc thực
hiện pháp luật về thanh tra; xử lý vi phạm pháp luật về thanh tra...... 74
4.3.
ĐTCB
: Đầu tư cơ bản
GRDP
: Tổng sản phẩm bình quân đầu người
GTSX
: Giá trị sản xuất
KTXH
: Kinh tế xã hội
NĐ-CP
: Nghị định - Chính phủ
NSNN
: Ngân sách nhà nước
OCOP
: Mỗi xã phường một sản phẩm
QĐ
Bảng:
Bảng 2.1.
Bảng 3.1.
Bảng 3.2.
Bảng 3.3.
Mức ý nghĩa của điểm bình quân................................................ 29
Tình hình dân số thành phố Cẩm Phả giai đoạn 2015 - 2017 .... 35
Tình hình thu ngân sách thành phố Cẩm Phả giai đoạn 2015 - 2017 ..... 38
Giá trị sản xuất các ngành kinh tế TP Cẩm Phả giai đoạn
2015 - 2017 ................................................................................. 40
Bảng 3.4. Cơ cấu giá trị sản xuất các ngành kinh tế TP Cẩm Phả giai
đoạn 2015 - 2017 ........................................................................ 42
Bảng 3.5. Tình hình xây dựng cơ bản tại thành phố Cẩm Phả giai đoạn
2015 - 2017 ................................................................................. 44
Bảng 3.6. Kế hoạch thanh tra công tác xây dựng cơ bản tại thành phố
Cẩm Phả qua các năm 2015 - 2017 ............................................ 46
Bảng 3.7. Kết quả đánh giá về công tác lập kế hoạch QLNN về thanh
tra XDCB tại thành phố Cẩm Phả năm 2017.............................. 46
Bảng 3.8. Kết quả đánh giá về quy trình thực hiện QLNN về thanh tra
XDC tại thành phố Cẩm Phả năm 2017 ..................................... 48
Bảng 3.9. Hình thức tuyên truyền công tác quản lý nhà nước về thanh
tra XDCB trên địa bàn thành phố Cẩm Phả................................ 50
Bảng 3.6. Kết quả đào tạo bồi dưỡng cán bộ công chức làm công tác
thanh tra về XDCB trên địa bàn thành phố Cẩm Phả ................. 51
Bảng 3.7. Tình hình công tác thanh tra về XDCB trên địa bàn thành
phố Cẩm Phả ............................................................................... 52
Bảng 3.8. Kết quả đánh giá về thực hiện QLNN về thanh tra XDCB tại
thành phố Cẩm Phả năm 2017 .................................................... 53
Bảng 3.9. Kết quả công tác thanh tra QLNN về XDCB trên địa bàn
Nhà nước. Công cuộc đổi mới toàn diện ở đất nước ta đòi hỏi phải đẩy mạnh
việc chuyển đổi nền kinh tế và hoàn thiện cơ chế quản lý Nhà nước và nhất là
trong xu thế cải cách hành chính hiện nay, chúng ta chủ trương phân cấp mạnh
cho các cơ quan quản lý cấp dưới và chính quyền địa phương, giảm đầu mối
trung gian; phân định rõ phạm vi thẩm quyền giữa các cơ quan Trung ương và
địa phương; các cơ quan Trung ương tập trung vào việc xây dựng thể chế, tổ
chức thực hiện, tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành chính sách pháp
luật, nhiệm vụ được giao của các đối tượng chịu sự quản lý.
Xây dựng cơ bản là ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, làm tiền đề cho
việc xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Với hệ thống pháp luật
bao trùm, phủ kín các lĩnh vực quản lý Nhà nước của ngành Xây dựng đã tạo ra
một hành lang pháp lý cho các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xây dựng
đúng hướng và phát triển ổn định, làm thay đổi diện mạo đất nước, góp phần
2
quan trọng bảo đảm cho tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống vật chất, tinh
thần của toàn xã hội.
Tuy nhiên, cùng với những thành tựu to lớn đã đạt được thì tình hình vi
phạm pháp luật trong đầu tư xây dựng xảy ra ngày càng nhiều, phương thức thủ
đoạn ngày càng tinh vi, gây thất thoát nghiêm trọng cho ngân sách nhà nước;
nhiều vụ tham nhũng lớn trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, gây thiệt hại đặc biệt
nghiêm trọng tài sản của Nhà nước đã bị phát hiện, xử lý nghiêm theo pháp luật.
Công tác xây dựng cơ bản tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh trong
những năm qua vẫn còn tồn tại những bất cập hạn chế như: Xây dựng, trình cơ
quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền các văn
bản pháp luật về công tác thanh tra chưa đúng theo quy định pháp luật; công
tác tuyên truyền, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các quy định pháp luật về
thanh tra chưa mạnh mẽ vì nguồn ngân sách hạn hẹp; công tác đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ, công chức làm công tác thanh tra chưa thường xuyên; giải
tác thanh tra xây dựng cơ bản.
- Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý Nhà nước về công tác thanh tra
xây dựng cơ bản tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh.
- Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về công
tác thanh tra xây dựng cơ bản tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là quản lý Nhà nước về công tác thanh
tra xây dựng cơ bản tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Luận văn được nghiên cứu tại thành phố Cẩm Phả,
tỉnh Quảng Ninh.
- Về thời gian: Luận văn tập trung nghiên cứu số liệu từ năm 2015-2017.
- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu công tác quản lý nhà nước
về công tác thanh tra xây dựng cơ bản tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng
Ninh qua các năm 2015-2017, đề xuất giải pháp năm 2018 - 2020.
4
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu
Về ý nghĩa lý luận: Luận văn là công trình khoa học có ý nghĩa về
phương diện lý luận về quản lý nhà nước về công tác thanh tra xây dựng cơ
bản. Các vấn đền liên quan đến lý thuyết về quản lý nhà nước trong thanh tra
xây dựng cơ bản đã được hệ thống hóa một cách đầy đủ, toàn diện và khoa học.
Về ý nghĩa thực tiễn: Luận văn là công trình khoa học có ý nghĩa lý
luận và thực tiễn thiết thực, là tài liệu giúp quản lý Nhà nước về công tác
thanh tra xây dựng cơ bản trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh,
xây dựng kế hoạch quản lý Nhà nước về công tác thanh tra xây dựng cơ bản
trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020 có cơ sở
khoa học.
định có tính chất thông qua các hình thức: xây mới, cải tạo mở rộng, xây dựng
lại, hiện đại hóa hay khôi phục các tài sản của nhà nước.
Đầu tư xây dựng cơ bản trong nền kinh tế quốc dân là một bộ phận của
đầu tư phát triển. Đây chính là quá trình bỏ vốn để tiến hành các hoạt động
xây dựng cơ bản nhằm tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng ra các tài
sản cố định trong nền kinh tế quốc dân [7].
1.1.1.2. Thanh tra
Theo Từ điển Tiếng Việt: “Thanh tra là kiểm soát, xem xét tại chỗ việc
làm của địa phương, cơ quan, xí nghiệp”.
Theo nghiệp vụ công tác thanh tra - Trường công chức thanh tra:
“Thanh tra xuất phát từ tiếng Latinh (In-spectare) có nghĩa là “nhìn vào bên
trong” chỉ “một sự xem xét từ bên ngoài vào một đối tượng nhất định” [5].
Theo Phạm Ngọc: “Thanh tra là hoạt động kiểm tra của tổ chức thanh tra
nhà nước đối với đối tượng thanh tra nhằm phát hiện, chấn chỉnh những sai lầm,
xử lý những vi phạm trong các hoạt động kinh tế - xã hội giúp cho bộ máy quản
lý vận hành tốt” [6].
Theo Luật Thanh tra năm 2010: “Thanh tra nhà nước là việc xem xét,
đánh giá, xử lý của cơ quan quản lý nhà nước đối với việc thực hiện chính
6
sách, pháp luật, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự quản lý theo
thẩm quyền, trình tự, thủ tục được quy định trong Luật thanh tra và các quy
định khác của pháp luật” [12].
Như vậy, từ những khái niệm trên ta có thể hiểu, thanh tra là hoạt động
kiểm tra, xem xét, đánh giá, xử lý của chủ thể quản lý với đối tượng quản lý
nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, chính
sách chế độ của Nhà nước và các quy định của cơ quan, tổ chức.
Luật Thanh tra ban hành 2010 là văn bản pháp lý cao nhất trong hoạt
động thanh tra không nêu khái niệm thanh tra là gì, mà tại Điều 2 luật này nêu
xây dựng cơ bản [5].
1.1.1.4. Quản lý nhà nước về thanh tra xây dựng cơ bản
Khoa học về quản lý định nghĩa: “Quản lý là sự tác động liên tục, có tổ
chức, có định hướng của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý trên các mặt
chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội… thông qua hệ thống pháp luật, chính sách,
các nguyên tắc, các quy định và bằng các biện pháp cụ thể, nhằm tạo ra môi
trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng quản lý”. Như vậy, hiểu
một cách đơn giản nhất, quản lý chính là sự tác động của chủ thể quản lý tới
đối tượng quản lý thông qua các công cụ quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra.
Quản lý nhà nước là một dạng của quản lý xã hội đặc biệt, mang tính
quyền lực nhà nước và sử dụng pháp luật, chính sách để điều chỉnh hành vi cá
nhân, tổ chức trên tất cả các mặt của đời sống xã hội do các cơ quan trong bộ
máy nhà nước thực hiện, nhằm phục vụ nhân dân, duy trì ổn định và phát
triển của xã hội. Theo nghĩa rộng, 3 chức năng cơ bản của Quản lý nhà nước,
đó là: (1) chức năng lập pháp do cơ quan lập pháp thực hiện; (2) chức năng
hành pháp (chấp hành và điều hành) do hệ thống hành chính nhà nước đảm
nhiệm; (3) chức năng tư pháp do cơ quan tư pháp thực hiện.
Tuy vậy, nếu hiểu theo nghĩa hẹp, Quản lý nhà nước là hoạt động hành
chính của cơ quan thực thi quyền lực nhà nước (quyền hành pháp) để quản lý,
điều hành các lĩnh vực của đời sống xã hội theo quy định của pháp luật. Theo
8
đó, quản lý hành chính nhà nước là hoạt động quản lý được giới hạn trong các
cơ quan hành pháp, đó là Chính phủ và Uỷ ban nhân dân các cấp; hệ thống
các cơ quan: quyền lực, xét xử và kiểm sát thực hiện quyền lập pháp và tư
pháp không thuộc hệ thống quản lý hành chính nhà nước. Nếu tiếp cận khái
niệm Quản lý nhà nước dưới góc độ này, Quản lý nhà nước bao gồm có 2
chức năng cơ bản: (1) Lập quy được thực hiện bằng việc ban hành các văn
bản quy phạm pháp luật để hướng dẫn thực hiện pháp luật; (2) Tổ chức, điều
công tác thanh tra nhưng Điều 23 lại không xác định thanh tra sở đây là cơ
quan tham mưu thực hiện quản lý Nhà nước về công tác thanh tra [12].
Về nhiệm vụ, quyền hạn, Luật Thanh tra và các văn bản hướng dẫn thi
hành có quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan thanh tra nhà
nước. Tuy nhiên, quy định hiện hành chưa có sự phân định về thẩm quyền
quản lý của các cơ quan thanh tra nhà nước và cơ quan hành chính nhà nước
trong lĩnh vực này. Nếu đối chiếu với các nội dung quản lý nhà nước về công
tác thanh tra theo Điều 58 Nghị định 86/2011/NĐ-CP ngày 22/9/2011 của
Chính phủ về Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật
Thanh tra thì có một số nội dung không rõ cơ quan nào chịu trách nhiệm thực
hiện và phạm vi thực hiện đến đâu. Ngoài ra, một số vấn đề liên quan trực tiếp
đến quản lý Nhà nước về công tác thanh tra nhưng không được quy định trong
nội dung quản lý Nhà nước nên thực tế đã gặp một số vướng mắc trong xử lý,
ví dụ như việc xử lý chồng chéo trong hoạt động thanh tra; xem xét xử lý
những vấn đề mà Chánh Thanh tra không nhất trí với thủ trưởng cơ quan quản
lý cùng cấp về công tác thanh tra; xem xét lại, xử lý các kết luận thanh tra; chỉ
đạo và tiến hành thanh tra lại…[13].
- Hoạt động thanh tra xây dựng được tiến hành trong phạm vi quản lý
nhà nước về: xây dựng, vật liệu xây dựng, nhà ở và công sở, kiến trúc, quy
hoạch xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn, hạ tầng
kỹ thuật đô thị theo quy định của pháp luật.
10
- Hoạt động thanh tra xây dựng luôn gắn với hoạt động của cơ quan
quản lý nhà nước và phục vụ cho quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng.
- Hoạt động thanh tra xây dựng do các cơ quan thanh tra chuyên ngành
xây dựng tiến hành, thực hiện quyền lực nhà nước trong các hoạt động thanh tra.
- Đối tượng của thanh tra xây dựng là các tổ chức, cá nhân thuộc thẩm
quyền quản lý trực tiếp của cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng và các tổ
rất rộng, bao gồm: Chính phủ, Thanh tra Chính phủ, bộ, cơ quan ngang bộ,
Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện và các cơ quan thanh tra. Để thực hiện
chức năng này, pháp luật quy định thẩm quyền, nhiệm vụ, quyền hạn của
từng chủ thể.
Trong hệ thống hành chính, Chính phủ là cơ quan hành chính Nhà nước
cao nhất, thực hiện quyền hành pháp và là cơ quan chấp hành của Quốc hội.
Chính phủ có thẩm quyền “Thống nhất quản lý nền hành chính quốc gia… tổ
chức công tác thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống
quan liêu, tham nhũng trong bộ máy nhà nước…" [6]. Đối với các bộ, cơ quan
ngang bộ thì Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ có trách nhiệm lãnh
đạo, chỉ đạo công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp
luật đối với ngành, lĩnh vực trong phạm vi toàn quốc [5]. Ở địa phương, Uỷ
ban nhân dân các cấp là cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền chung và
chức năng quản lý nhà nước chủ yếu do Uỷ ban nhân dân các cấp thực hiện.
Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện có thẩm quyền tổ chức việc
thanh tra, kiểm tra theo quy định của pháp luật.
Trong quản lý nhà nước về công tác thanh tra, các cơ quan thanh tra
nhà nước có vai trò quan trọng. Điều 5, Luật Thanh tra năm 2010 quy định:
“Cơ quan thanh tra Nhà nước trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình
thực hiện và giúp cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thực hiện Uỷ ban nhân
dân về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham
nhũng; tiến hành thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham
nhũng theo quy định của pháp luật" [12].
12
1.1.4. Nội dung quản lý nhà nước về công tác thanh tra xây dựng cơ bản
1.1.4.1. Lập kế hoạch quản lý nhà nước về thanh tra xây dựng cơ bản
Đây là một trong những nội dung cơ bản của quản lý nhà nước về công
tác thanh tra. Hàng năm, căn cứ vào chỉ đạo của Chính phủ, yêu cầu công tác
không được gửi về Thanh tra nhà nước, nhiều báo cáo mang hình thức chiếu
lệ, không đảm bảo khách quan, phản ánh không đẩy đủ hoạt động thanh tra tại
bộ, ngành. Sự không nhất quán trong chỉ đạo, việc thiếu gắn bó, liên kết giữa
Thanh tra nhà nước với Thanh tra bộ, ngành đã và đang làm giảm sút nghiêm
trọng hiệu quả công tác thanh tra [5].
1.1.4.2. Xây dựng, phê duyệt kế hoạch tiến hành thanh tra
Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình, các cơ quan quản lý nhà
nước có trách nhiệm thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ,
kế hoạch nhà nước đối với cơ quan, đơn vị về lĩnh vực quản lý nhà nước của
mình. Để các cơ quan quản lý nhà nước vừa giải quyết những nhiệm vụ theo
chức năng quản lý nhà nước của họ, vừa góp phần giải quyết những vấn đề
quản lý vĩ mô của Chính phủ, Thanh tra nhà nước cần hướng dẫn các cấp, các
ngành hướng hoạt động thanh tra của họ vào những vấn đề kinh tế - xã hội nổi
cộm thực tế đang đòi hỏi để kiến nghị với nhà nước, Chính phủ có biện pháp
tháo gỡ, hoặc đề ra cơ chế, biện pháp quản lý tốt hơn [5].
1.1.4.3. Thực hiện quản lý Nhà nước về thanh tra xây dựng cơ bản
a. Tuyên truyền, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các quy định pháp
luật về thanh tra
- Chỉ đạo về mặt tổ chức: Trong mỗi tổ chức Thanh tra cần giao nhiệm
vụ cho một đơn vị hoặc một vài cán bộ giúp thủ trưởng tổ chức Thanh tra về
công tác thông tin, tuyên truyền. Nhiệm vụ của đơn vị hoặc cá nhân này chủ
yếu là tham mưu cho thủ trưởng tổ chức Thanh tra chương trình, mục tiêu, kế
hoạch và trực tiếp thực hiện chương trình công tác thông tin, tuyên truyền về
thanh tra.
- Tổ chức thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền về hoạt động thanh
tra, giải thích quy định pháp luật về thanh tra, kiểm tra và khiếu nại; tố cáo
thông qua các biện pháp và hình thức sau:
14
15
của bộ, ngành, địa phương. Để đào tạo cán bộ thanh tra có kiến tổng hợp sâu
rộng, đa dạng đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác, hàng năm Thanh
tra nhà nước cử nhiều cán bộ đi học lớp đào tạo chính quy, dài hạn, bồi dưỡng
nghiệp vụ nâng cao trình độ quản lý,…
c. Tổng hợp tình hình về công tác thanh tra
Tăng cường công tác quản lý nhà nước về công tác thanh tra, trước mắt
tập trung vào việc tổng kết đánh giá một cách toàn diện việc thực hiện Pháp
lệnh Thanh tra trong thời gian qua. Trong đó, tổng kết được những ưu điểm,
rút ra được những hạn chế, những điểm bất hợp lý, chưa phù hợp với tình
hình hiện nay. Phân tích những nguyên nhân dẫn đến tình trạng hiệu lực, hiệu
quả công tác thanh tra còn hạn chế. Từ đó có kiến nghị để xây dựng tổ chức
và hoạt động thanh tra phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước và phù hợp với
phương hướng đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước hiện nay.
Thanh tra nhà nước phải chủ động tham mưu, nghiên cứu xây dựng các
dự án pháp luật về thanh tra để Nhà nước xem xét ban hành, đồng thời tự
mình nghiên cứu ban hành các văn bản quản lý theo thẩm quyền tạo ra hệ
thống pháp luật thống nhất, đồng bộ về tổ chức và hoạt động thanh tra, kiểm
tra. Hạn chế và đi tới loại trừ tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn trong các quy
phạm pháp luật về thanh tra hoặc thiếu các văn bản quy phạm pháp luật về
thanh tra, gây khó khăn cho tổ chức, hoạt động và quản lý nhà nước về công
tác thanh tra.
d. Xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo về thanh tra XDCB
Xuất phát từ đặc điểm tổ chức các tổ chức Thanh tra và cấp ngành vừa
phải thực hiện nhiệm vụ do tổ chức Thanh tra nhà nước cấp trên hướng dẫn
chỉ đạo, vừa phải tổ chức thực hiện công tác thanh tra do thủ trưởng chính
quyền cùng cấp giao cho. Do đó, nếu không tổ chức tốt công tác hướng dẫn,
chỉ đạo công tác thanh tra, xét khiếu tố, hoạt động thanh tra của các tổ chức
Thanh tra cấp dưới sẽ không tập trung và dễ sa vào tình trạng bị động chay