LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, tác giả đã nỗ lực làm việc và nhận được sự ủng
hộ, giúp đỡ từ nhiều phía.
Trước hết, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Nguyễn Thị Tuyết
Hạnh - Phó Trưởng khoa Quản lý - Học viện Quản lý giáo dục, người trực tiếp
hướng dẫn khoa học đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ, góp ý, định hướng cho tác giả
trong suốt quá trình nghiên cứu.
Tác giả xin trân trọng cảm ơn Trung tâm đào tạo sau đại học - Bồi dưỡng nhà
giáo và cán bộ quản lý - Học viện Quản lý giáo dục cùng các giảng viên tham gia
giảng dạy khóa học đã cung cấp các tri thức khoa học để tác giả có nền tảng kiến
thức thực hiện luận văn.
Tác giả xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo trường Đại học Phương Đông, các
đồng nghiệp và sinh viên của nhà trường đã tận tình giúp đỡ tác giả trong quá trình
thu thập dữ liệu phục vụ cho nghiên cứu, cùng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ tác giả
hoàn thành luận văn đúng thời hạn.
Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè đã luôn cổ vũ, động
viên trong suốt thời gian tác giả nghiên cứu đề tài.
Do hạn hẹp về thời gian nên luận văn không thể tránh khỏi những hạn chế.
Kính mong các thầy cô, các nhà khoa học, những người quan tâm đến đề tài cho ý
kiến đóng góp để tác giả thực hiện tốt hơn nữa trong những nghiên cứu tiếp theo.
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, tháng 11 năm 2013
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thu Hằng


LỜI CAM ĐOAN

Xin cam đoan đây là phần nghiên cứu do tôi thực hiện.
Các số liệu, kết luận nghiên cứu trình bày trong luận văn này chưa được

Đảm bảo chất lượng

ĐH

Đại học

ĐHQG

Đại học quốc gia

ĐG

Đánh giá

GDĐH

Giáo dục đại học

GD&ĐT

Giáo dục và đào tạo

GS

Giáo sư

GV

Giảng viên


Tiến sĩ

TT

Trung tâm


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Tiêu chí và chỉ số đánh giá hoạt động giảng dạy.....................................22
theo quan điểm của Braskamp và Ory (2000)..........................................................22
Bảng 2.1: Thống kê số lượng giảng viên cơ hữu.....................................................39
Bảng 2.2. Tổng hợp tình hình khảo sát qua phiếu hỏi..............................................44
Bảng 2.3. Tổng hợp kết quả đánh giá HĐGD của GV qua việc lấy ý kiến..............46
phản hồi từ người học tại trường ĐH Phương Đông................................................46
Bảng 2.4. Tổng hợp xếp loại GV.............................................................................47
Bảng 2.5. Mức độ cần thiết của công tác đánh giá HĐGD của GV.........................48
qua việc lấy ý kiến phản hồi từ người học đối với trường ĐH Phương Đông..........48
Bảng 2.6. Mức độ quan tâm của CBQL, GV, SV đối với công tác..........................49
đánh giá HĐGD của GV qua việc lấy ý kiến phản hồi từ người học.......................49
Bảng 2.7. Thái độ của GV, SV đối với công tác đánh giá HĐGD của GV..............50
qua việc lấy ý kiến phản hồi từ người học...............................................................50
Bảng 2.8. Mức độ hiểu biết của CBQL, GV về nội dung........................................51
phiếu lấy ý kiến phản hồi từ người học về HĐGD của GV.....................................51
Bảng 2.9. Đánh giá của CBQL, GV đối với việc lập kế hoạch................................54
đánh giá HĐGD của GV qua việc lấy ý kiến phản hồi từ người học.......................54
Bảng 2.10. Đánh giá của CBQL, GV, SV đối với công tác tổ chức, chỉ đạo việc
................................................................................................................................. 56
lấy ý kiến phản hồi từ người học về HĐGD của GV...............................................56
Bảng 2.11 Đánh giá của CBQL, GV đối với công tác.............................................59
kiểm tra, giám sát việc lấy ý kiến phản hồi từ người học về HĐGD của GV..........59

trường ĐH Phương Đông
Tương quan giữa mức độ cần thiết và mức độ
khả thi của các biện pháp quản lý

89


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU...................................................................................................................1

1. Lý do chọn đề tài................................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu..........................................................................................2
3. Nhiệm vụ nghiên cứu.........................................................................................3
4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu....................................................................3
5. Phạm vi nghiên cứu............................................................................................3
6. Giả thuyết khoa học...........................................................................................3
7. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu.........................................................3
8. Cấu trúc luận văn...............................................................................................5
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC ĐÁNH GIÁ HOẠT
ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA GIẢNG VIÊN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC............................6

1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu về công tác đánh giá hoạt động
giảng dạy của giảng viên........................................................................................6
1.1.1. Trên thế giới..............................................................................................6
1.1.2 Ở Việt Nam................................................................................................8
1.2 Cơ sở lý luận về quản lý công tác đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng
viên ở trường đại học...........................................................................................12
1.2.1 Các khái niệm cơ bản...............................................................................12
1.2.2. Lý luận về công tác đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên..........21
1.2.3 Quản lý công tác đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên qua

3.1.2 Các biện pháp đề xuất phải đảm bảo tính thực tiễn và khả thi.................69
3.1.3 Các biện pháp quản lý phải đảm bảo tính hiệu quả..................................69
3.2 Biện pháp quản lý công tác đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên
qua việc lấy ý kiến phản hồi từ người học............................................................70
3.2.1. Nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên, sinh
viên về công tác đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên qua việc lấy
ý kiến phản hồi từ người học............................................................................70
3.2.2. Hoàn thiện quy trình quản lý công tác đánh giá hoạt động giảng dạy
của giảng viên qua việc lấy ý kiến phản hồi từ người học................................72


3.2.3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý công tác đánh giá
HĐGD của GV qua việc lấy ý kiến phản hồi từ người học...............................77
3.2.4. Thể chế hóa các văn bản quy định về công tác đánh giá hoạt động
giảng dạy của giảng viên qua việc lấy ý kiến phản hồi từ người học................79
3.2.5. Tăng cường đầu tư nguồn lực cho công tác đánh giá hoạt động giảng
dạy của giảng viên qua việc lấy ý kiến phản hồi từ người học..........................81
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý được đề xuất...................................83
3.4 Khảo nghiệm sự nhận thức về mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các
biện pháp đề xuất.................................................................................................84
Kết luận chương 3................................................................................................88
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ............................................................................89

1. Kết luận:...........................................................................................................89
2. Khuyến nghị.....................................................................................................90
TÀI LIỆU THAM KHẢO


1




2

đang được thực hiện thường xuyên tại các cơ sở GDĐH bởi những ý nghĩa thiết
thực mà nó mang lại thông qua các nguồn đánh giá như đồng nghiệp, CBQL, người
học. Ở Việt Nam, giáo dục nói chung, hoạt động của người dạy trong nhà trường
được đánh giá thể hiện qua các đợt sơ kết học kỳ, tổng kết năm học... Tuy nhiên,
các kiểu đánh giá ấy chỉ mang tính “tổng kết” và đôi khi để lại những dấu ấn tiêu
cực như sự không hài lòng về tính khách quan của sự đánh giá, sự thờ ơ với các
danh hiệu thi đua khen thưởng. Mặc dù vậy, trong các trường ĐH ở Việt Nam, một
số cơ sở, thậm chí một số GV sử dụng kết quả đánh giá như một phương tiện để học
hỏi nhằm hoàn thiện hơn công tác giảng dạy của mình.
Với quan điểm giảng dạy và học tập là hai hoạt động trực tiếp tạo nên chất
lượng đào tạo của một nhà trường nên hai hoạt động này cần được quan tâm đầu tư
và nghiên cứu. Trong đó, giảng dạy sẽ định hướng và khuyến khích việc học tập của
sinh viên. Ngược lại, hoạt động học cần trở nên tích cực, chủ động để có thể tăng
thêm hiệu quả cho HĐGD.
Thực hiện chủ trương của Bộ GD&ĐT, trường ĐH Phương Đông đã thực
hiện đánh giá HĐGD của GV và thu được những kết quả nhất định. Cho đến nay,
công tác này luôn cung cấp nguồn thông tin chân thực giúp cải thiện chất lượng
giảng dạy của đội ngũ GV cũng như các mặt hoạt động khác trong nhà trường như
dịch vụ hỗ trợ đào tạo, cơ sở vật chất, phong trào Đoàn, Hội,... Tuy nhiên, trong quá
trình triển khai vẫn còn một số hạn chế về đội ngũ cán bộ chuyên trách, phần mềm
khảo sát, thời gian lấy ý kiến, việc sử dụng và quản lý kết quả đánh giá chưa hiệu
quả... Tác giả lựa chọn đề tài “Biện pháp quản lý công tác đánh giá hoạt động
giảng dạy của giảng viên tại trường Đại học Phương Đông” để nghiên cứu với
mong muốn tìm kiếm biện pháp quản lý nhằm khắc phục các tồn tại trong công tác
đánh giá HĐGD của GV, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ GV đáp ứng yêu
cầu đổi mới GDĐH.

việc nâng cao chất lượng giảng dạy của nhà trường. Tuy nhiên vẫn còn một số hạn
chế trong việc tổ chức, thực hiện và sử dụng kết quả đánh giá qua hình thức đó. Nếu
công tác này được thực hiện với các biện pháp quản lý phù hợp thì sẽ cung cấp các
thông tin phản hồi hữu ích giúp GV điều chỉnh HĐGD theo đúng yêu cầu, góp phần
nâng cao chất lượng đội ngũ GV và chất lượng đào tạo của nhà trường.
7. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
7.1 Cách tiếp cận
7.1.1 Tiếp cận hệ thống


4

Theo quan điểm hệ thống, các tổ chức là những hệ thống và là bộ phận của
hệ thống lớn hơn, có sự tác động qua lại, chi phối hay tương tác với nhau tuỳ vào
mối quan hệ giữa chúng. Với cách tiếp cận này, luận văn xem xét mối quan hệ tác
động qua lại giữa GV với quá trình đào tạo, giữa GV với người học, với đồng
nghiệp, với CBQL.... để triển khai đánh giá HĐGD của GV qua đồng nghiệp, người
học và CBQL. Việc đánh giá HĐGD của GV phải gắn liền với việc xác định mục
tiêu, nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy...ở trường ĐH. Việc đánh giá
GV phải nằm trong hệ thống quản lý nguồn nhân lực, có liên quan mật thiết đến
những yếu tố khác để tạo nên một chỉnh thể trong mối quan hệ của các yếu tố phát
triển đội ngũ.
7.1.2 Tiếp cận chức năng quản lý
Cách tiếp cận này nhằm tập hợp những kiến thức thích hợp về quản lý bằng
cách liên hệ nó với nghề nghiệp quản lý. Luận văn sử dụng tiếp cận chức năng quản
lý để xác định đúng chức năng mà người quản lý phải đảm nhiệm, các công việc họ
phải làm cũng như cách thực hiện các chức năng: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo,
kiểm tra việc thực hiện lấy ý kiến phản hồi từ người học để đánh giá HĐGD của GV
làm cơ sở cho việc nâng cao hiệu quả công tác đánh giá GV.
7.1.3 Tiếp cận năng lực

+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
8. Cấu trúc luận văn
MỞ ĐẦU
NỘI DUNG
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý công tác đánh giá hoạt động giảng dạy
của giảng viên ở trường đại học
Chương 2: Thực trạng quản lý công tác đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng
viên qua việc lấy ý kiến phản hồi từ người học tại trường Đại học Phương Đông
Chương 3: Biện pháp quản lý công tác đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng
viên qua việc lấy ý kiến phản hồi từ người học tại trường Đại học Phương Đông
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


6

Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC ĐÁNH GIÁ
HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA GIẢNG VIÊN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC
1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu về công tác đánh giá hoạt động giảng
dạy của giảng viên
1.1.1. Trên thế giới
Trên thế giới, công tác đánh giá HĐGD của GV đã được thực hiện từ lâu và
trải qua các thời kỳ khác nhau. Vào thời kỳ Trung cổ, các trường ĐH ở châu Âu dựa
vào SV để kiểm tra việc giảng dạy của GV. Vào thời kỳ thực dân, Hội đồng quản trị
và Hiệu trưởng dự giờ quan sát việc giảng dạy của GV thông qua đặt câu hỏi kiểm
tra, kiến thức cả năm học của SV. Từ năm 1925 đến năm 1960: dùng bảng đánh giá
chuẩn để SV đánh giá GV. Từ những năm 70 của thế kỷ 20: dùng các phương pháp
đánh giá như Đồng nghiệp đánh giá, Chủ nhiệm khoa đánh giá, SV đánh giá, GV tự

Trong lịch sử đánh giá giảng dạy, đánh giá của SV được xem như nguồn
thông tin đo lường thống trị. Tuy nhiên, trong khoảng mười thập kỷ gần đây đã xuất
hiện khuynh hướng tìm kiếm các nguồn thông tin đánh giá khác về HĐGD. Những
nguồn này góp phần mở rộng và làm sâu sắc hơn cơ sở minh chứng được sử dụng
để đánh giá các khóa học và chất lượng giảng dạy. Một số mô hình toàn diện của
đánh giá GV đã được đề xuất bao gồm nhiều nguồn chứng cứ với đầu vào là SV và
đồng nghiệp được chú trọng và các nguồn như tự đánh giá, cựu SV đánh giá, CBQL
đánh giá và các nguồn khác mang tính hỗ trợ thêm. Tất cả những mô hình này được
sử dụng để đi đến việc ra quyết định hình thành (formative decision) hoặc tổng kết
(summative decision).
Năm 2002, Ủy ban Thượng viện về dạy và học (Senate Committee on
Teaching and Learning - SCOTL), trường đại học York xuất bản cuốn Hướng dẫn
đánh giá và kiểm định giảng dạy. Cuốn sách này đưa ra những tiêu chuẩn cơ bản
phản ánh HĐGD của GV; hướng dẫn làm thế nào để thu thập phản hồi của những
HĐGD và hiệu quả giảng dạy xem nó như một chương trình có hệ thống nâng cao
hoạt động dạy học. Cuốn sách cũng cung cấp một hướng dẫn tổng quan về vấn đề
làm thế nào để HĐGD được đánh giá hiệu quả và công bằng, những đặc điểm dạy


8

học nào nên được chú trọng, những phương pháp đánh giá nào thích hợp nhất cho
từng mục đích khác nhau.
Zachariah O.Wanzare (2002) cho rằng đánh giá chất lượng của GV rất quan
trọng thể hiện ở ba phương diện: đó là chìa khóa dẫn đến sự phát triển các thái độ
quan trọng đối với việc học và sự tự nhận thức về bản thân của người học; nó quyết
định nền tảng mà mô hình học tập tiếp theo sẽ được xây dựng; nó đóng vai trò trung
tâm trong việc cải tiến chất lượng của cơ sở đào tạo. Với ý nghĩa đó, nhà nghiên cứu
quan tâm đến vấn đề đánh giá hiệu suất của người GV. Nghiên cứu hướng tới thực
hiện ba mục tiêu: xem xét ý nghĩa, chức năng, quy trình đánh giá; khảo sát thực tiễn

chuẩn 4 “Các hoạt động đào tạo”; Tiêu chuẩn 5: “Đội ngũ cán bộ quản lý, giảng
viên và nhân viên của Nhà trường” và Tiêu chuẩn 6- “Người học”. Cuốn sách “Giáo
dục Đại học- Chất lượng và đánh giá” do PGS. TS Nguyễn Phương Nga chủ biên
(2005) dành phần lớn nội dung viết về chủ đề đánh giá HĐGD và NCKH của GV
[21]. Cuốn sách gồm các bài viết của nhiều tác giả đã từng có kinh nghiệm trong
lĩnh vực GD như tác giả Nguyễn Phương Nga, Bùi Trung Kiên “SV đánh giá hiệu
quả giảng dạy”; Lê Ngọc Hùng “Chất lượng của hoạt động NCKH: vấn đề cơ bản
của phương pháp luận đánh giá chất lượng trong GDĐH”; hay tác giả Vũ Thị
Phương Anh: “Thực hiện thu thập và sử dụng ý kiến SV trong đánh giá chất lượng
giảng dạy: Kinh nghiệm từ ĐHQG Thành phố Hồ Chí Minh”. Tác giả cho rằng để
có thể đi đến việc sử dụng ý kiến của SV một cách thường xuyên trong việc đánh
giá HĐGD, cần phải có chủ trương nhất quán của các cấp lãnh đạo ngành GD&ĐT
Việt Nam, sự chuẩn bị chu đáo về quan điểm cũng như về quy trình kỹ thuật và đặc
biệt là sự hợp tác và chia sẻ thông tin và kinh nghiệm giữa các đơn vị. Tác giả cũng
đề xuất Bộ GD&ĐT cần phải có những hỗ trợ cụ thể hơn nữa cho các trường như tổ
chức xây dựng và cung cấp một số công cụ chuẩn để các trường sử dụng cũng như
tổ chức biên soạn các hướng dẫn thu thập ý kiến SV cũng như thực hiện các phương
pháp đánh giá chất lượng khác... [21].
Đề tài luận văn “Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá cán bộ giảng dạy trong
trường Đại học” của tác giả Nguyễn Văn Thuỷ (2006) bước đầu tìm hiểu và đề xuất
xây dựng bộ tiêu chí đánh giá cán bộ giảng dạy trong trường ĐH [28]. Thành công
của nghiên cứu là hình thành cơ sở lý thuyết và thực tiễn cho việc xây dựng bộ tiêu
chí đánh giá năng lực giảng dạy của GV trong trường ĐH; mô tả nội dung bộ tiêu


10

chí và kiểm chứng đưa ra các thông tin tin cậy cho bộ tiêu chí đánh giá. Đề tài trọng
điểm cấp ĐHQG Hà Nội mã số QGTĐ.02.06: “Nghiên cứu xây dựng các tiêu chí
đánh giá hoạt động giảng dạy ĐH và NCKH của GV trong ĐH Quốc gia” do


nhất với đánh giá của SV cũ. Theo quan điểm của tác giả Bách cho rằng, nguồn
thông tin đánh giá GV từ phía SV là có cơ sở khoa học, đây là nguồn thông tin quan
trọng không thể thiếu trong toàn bộ quy trình đánh giá GV.
Bài viết “Tiêu chí đánh giá giảng viên” của tác giả Nguyễn Thị Tuyết (2008)
đăng trên tạp chí Khoa học ĐHQG Hà Nội, Khoa học Xã hội và Nhân văn đề xuất
các tiêu chí để đánh giá GV trên ba lĩnh vực: giảng dạy, NCKH và phục vụ xã hội là công cụ giúp các nhà quản lý tham khảo khi đánh giá GV. Do đó, theo tác giả
Tuyết để đánh giá đầy đủ năng lực của GV trong lĩnh vực giảng dạy cần có những
tiêu chí đánh giá bao quát toàn bộ những yêu cầu về HĐGD đối với mỗi GV [29].
Đề tài luận văn thạc sĩ giáo dục học “Biện pháp quản lý công tác đánh giá
giảng viên tại các trường đại học ngoài công lập trên địa bàn thành phố Đà Nẵng”
của tác giả Trần Thị Thúy Kiều (2009) đã nghiên cứu và phân tích đánh giá thực
trạng quản lý công tác này và đề xuất các biện pháp quản lý công tác đánh giá GV
của các trường ĐH ngoài công lập để đáp ứng yêu cầu đổi mới GDĐH tại Đà Nẵng.
Năm 2010, TS Nguyễn Kim Dung, Viện Nghiên cứu Giáo dục- Trường ĐH
Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh trình bày trong Hội thảo “Đánh giá xếp hạng các
trường ĐH - CĐ Việt Nam” của VUN, tổ chức tại Huế ngày 16/4/2010 nghiên cứu
“Khảo sát mức độ hài lòng của SV về chất lượng giảng dạy và quản lý của một số
trường ĐH Việt Nam” [14, tr.203- 209]. Bài viết trình bày kết quả khảo sát về mức
độ hài lòng của SV đối với chất lượng giảng dạy và quản lý của một số trường ĐH
Việt Nam trong giai đoạn 2000 đến 2005. Cũng trong năm này, đề tài luận án tiến sĩ
“Đánh giá giảng viên theo hướng chuẩn hóa trong giai đoạn hiện nay” của tác giả
Trần Xuân Bách được hoàn thành. Đề tài nghiên cứu đề xuất phương pháp và quy
trình đánh giá GV đại học theo hướng chuẩn hóa để các cơ sở giáo dục ĐH áp dụng
vào việc đánh giá GV của đơn vị mình nhằm góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ
GV đại học.[3, tr.17-19].
Năm 2012, tác giả Trần Phương Thủy với luận văn thạc sĩ “Nghiên cứu đánh
giá hoạt động giảng dạy của giảng viên trường Đại học Quy Nhơn” đã trình bày cơ
sở lý luận và thực tiễn về HĐGD của GV tại trường ĐH Quy Nhơn. Nghiên cứu,
xây dựng bộ công cụ đo lường, đánh giá chất lượng HĐGD của GV tại trường ĐH

ở trường đại học
1.2.1 Các khái niệm cơ bản
1.2.1.1 Đánh giá
Theo Từ điển Tiếng Việt (2007): “Đánh giá là nhận xét, bình phẩm về giá trị”.
Theo Mark K.Smith “Đánh giá là sự khám phá có hệ thống và sự phán xét về
quá trình làm việc, kinh nghiệm và kết quả” [39]. Theo ông, đánh giá gắn liền


13

với việc thu thập, sắp xếp và đưa ra phán xét về thông tin một cách có phương
pháp. Đánh giá khác với giám sát. Giám sát thường gắn với “nhìn, xem” theo
dấu vết và liên quan đến các chỉ số thực hiện, trong khi đó, đánh giá liên quan
đến việc phán xét một cách cẩn thận giá trị, ý nghĩa của hiện tượng. Đánh giá
thường nhắm tới việc phát triển tiêu chí hoặc các chuẩn liên quan đến cả ý
nghĩa và danh dự của công việc, con người…
Trong cuốn Kiểm tra - đánh giá trong dạy - học đại học: “Đánh giá là một
quá trình có hệ thống bao gồm việc thu thập, phân tích, giải thích thông tin nhằm
xác định mức độ người học đạt được các mục tiêu dạy học (trả lời câu hỏi: Tốt như
thế nào?)” [17]
Vậy Đánh giá được hiểu là thu thập một tập hợp thông tin đủ thích hợp, có
giá trị và đáng tin cậy bên cạnh các tiêu chuẩn, tiêu chí để xác định tính phù hợp
với các tiêu chuẩn, tiêu chí đề ra ban đầu, hay đã điều chỉnh để đảm bảo tính phù
hợp nhằm đưa ra một quyết định [15]
Trong giáo dục, đánh giá thường nhằm để đối chiếu kết quả với mục tiêu đào
tạo đã đề ra và đánh giá các HĐGD còn là cơ sở để các nhà quản lý cũng như GV
có quyết định phù hợp nhằm cải thiện thực trạng, nâng cao chất lượng đào tạo của
nhà trường.
1.2.1.2 Giảng viên
Theo Tiêu chuẩn nghiệp vụ các ngạch công chức bậc ĐH, một cách chung

trình độ theo quy định về chế độ làm việc đối với GV do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT
ban hành.
- Giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của nhà giáo; tôn trọng nhân cách của
người học, đối xử, công bằng với người học, bảo vệ các quyền, lợi ích chính đáng
của người học.
- Tham gia quản lý nhà trường, tham gia công tác Đảng, đoàn thể khi được
tín nhiệm và các công tác khác được trường, khoa, bộ môn giao.
1.2.1.3 Người học
Theo Điều 59 Chương IX của Luật giáo dục ĐH 2013: Người học là người
đang học tập và NCKH tại cơ sở giáo dục ĐH, gồm SV của chương trình đào tạo
CĐ, chương trình đào tạo ĐH; học viên của chương trình đào tạo thạc sĩ, nghiên
cứu sinh của chương trình đào tạo tiến sĩ [26].


15

1.2.1.4 Hoạt động giảng dạy
Arreola (1986) cho rằng một định nghĩa hoàn chỉnh về giảng dạy phải bao
gồm ba khía cạnh: Sự thông thạo nội dung giảng dạy, đặc điểm và kỹ năng chuyển
tải nội dung, kỹ năng thiết kế bài giảng [33, tr.4-14]. Trong khi đó, hầu hết dữ liệu
trong mục đánh giá giảng dạy của Centra (1977) lại chủ yếu tập trung vào khía cạnh
thứ hai trong nghiên cứu của Arreola: các mặt khác nhau của giảng dạy trên lớp học
[35]
Kế thừa công trình của Arreola (1986) và Centra (1977), William (1989) xây
dựng định nghĩa HĐGD bậc ĐH bao gồm bảy phương diện:
1. Thông thạo nội dung môn học: các khía cạnh của nội dung, sự thấu hiểu
nội dung, mức độ phổ biến của nội dung, tính khách quan của thông tin.
2. Phát triển chương trình: có sự phù hợp về chương trình giữa các khóa học,
chỉnh sửa chương trình cho phù hợp hơn, phát triển chương trình khóa học mới.
3. Thiết kế khóa học: mục đích và mục tiêu giảng dạy, nội dung bao trùm,

sự nhiệt tình khi dạy học, các mối quan hệ với người học mà họ phát triển, và mức
độ tổ chức, chuẩn bị cho lớp học một cách thường xuyên. Quá trình giảng dạy diễn
ra trong những hoàn cảnh khác nhau, tất cả đều ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng
dạy và học [38,tr.46-58].
Như vậy, định nghĩa HĐGD được hiểu theo nhiều cách khác nhau nhưng tựu
chung lại đều làm sáng tỏ các yếu tố cấu thành HĐGD. Những định nghĩa đó, có
nhiều điểm tương đồng với định nghĩa HĐGD của Nguyễn Thanh Bình (2005):
“Hoạt động dạy là hoạt động của nhà giáo dục nhằm tạo ra, tổ chức và hướng dẫn
hoạt động học của người được giáo dục, nhờ đó mà ảnh hưởng đến sự phát triển
nhân cách của người học theo mục đích giáo dục”. Cấu trúc của hoạt động dạy bao
gồm: dự báo mục tiêu và kế hoạch hóa biện pháp giáo dục; thông báo và chỉ dẫn
(giúp đỡ); tổ chức (phân công phối hợp) và khuyến khích hoạt động học; chẩn đoán
và điều chỉnh hoạt động học; đánh giá tiến độ và kết quả của quá trình sư phạm [11]
Tác giả lựa chọn định nghĩa trên của tác giả Nguyễn Thanh Bình làm cơ sở
nghiên cứu và mở rộng các khái niệm khác trong đề tài.
1.2.1.5 Đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên
Đánh giá HĐGD là công việc nhằm xác định thực trạng hoặc hiệu quả của
công tác giảng dạy của GV. Có hai hình thức đánh giá HĐGD của GV là đánh giá
hình thành (formative evaluation) và đánh giá tổng kết (summative evaluation) [35]