CHIẾC LƯỢC NGÀ
Nguyễn Quang Sáng
I -Mục tiêu bài học.
1-Kiến thức.
-Cảm nhận được tình cha con sâu nặng trong hoàn cảnh éo le cha con anh Sáu.
-Nắm được nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật đặc biệt là nhân vật bé Thu.Nghệ thuật xây
dựng tình huống truyện bất ngờ mà tự nhiên, lời kể chuyên ở ngôi thứ nhất dung dị, đậm chất Nam
bộ.
2-Kĩ năng:
-Rèn kĩ năng đọc, kể diễn cảm, phát hiện và phân tích những chi tiết nghệ thuật đặc sắc trong
truyện ngắn.
3-Thái độ.
-Giáo dục tình cha con sâu nặng.
II -Phương tiện thực hiện.
-Thầy:giáo án, sgk, bảng phụ.
-Trò:vở soạn, vở ghi, sgk.
III - Cách thức tiến hành.
-Đọc, phân tích, bình giảng.
-Nêu vấn đề, thảo luận nhóm.
IV-Tiến trình bài dạy.
A -Tổ chức: 9
B -Kiểm tra:
?Phân tích nhân vật anh thanh niên trong “Lặng lẽ SaPa” của Nguyễn Thành Long.
?Giới thiệu khái quát về tác giả Nguyễn Thành Long và hoàn cảnh sáng tác truyện ngắn “Lặng lẽ
SaPa”?
C -Bài mới.
1

2
I-Đọc-tìm hiểu văn bản chú thích.
1-Đọc.

?Đoạn trích chia làm mấy phần?

2-Bố cục: 3 đoạn (bảng phụ).

-Ba phần.
+Từ đầu đến không muốn bắt nó về: cuộc gặp
gỡ giữa cha con anh Sáu.
+Tiếp đến từ từ tuột xuống: cuộc chia tay giữa 2
cha con.
+Còn lại:cuộc sống của anh Sáu ở chiến trường.
?Khi nghe thấy anh Sáu gọi, bé Thu có phản ứng 3-Phân tích.
như thế nào?
a-Nhân vật Thu.
-Con bé giật minh...mặt tái đi.
*Khi gặp cha.
?Phản ứng này cho ta thấy tâm trạng gì của bé
TaiLieu.VN

-Con bé giật mình, tròn mắt nhìn, ngơ
Page 2


Thu.
-Ngạc nhiên, bất ngờ

ngác,lạ lùng, mặt bỗng tái đi, vụt chạy
kêu thét lên.

?Theo em, tâm trạng của bé Thu có hợp lí =>ngạc nhiên ,bất ngờ,sợ hãi.
không? Vì sao?

trong ảnh,trong tâm tưởng của em.
=>Bé Thu dành tình cảm của mình cho
?Theo em,những thái độ và hành động của Thu một người cha khác,người cha trong
tâm trí của em (giống hình trong ảnh)
có đáng trách không?
(Thảo luận nhóm)
+Tâm lí tự nhiên của đứa trẻ(trong sự cứng đầu
cứng cổ của bé Thu còn ẩn chứa cả sự kiêu hãnh
trẻ thơ về một tình yêu dành cho người cha
khác.Đó là sự ương ngạnh không đáng trách vì
trong hoàn cảnh xa cách,trắc trở của chiến
TaiLieu.VN

Page 3


tranh,bé Thu còn quá nhỏ không thể hiểu được
những tình thế khắc nghiệt của chiến
tranh,những éo le của đời sống (như mẹ và bà
ngoại).Vì thế lúc bé Thu căm ghét anh Sáu nhất
cũng là lúc Thu yêu ba mãnh liệt.
-Học sinh chú ý đoạn “Đến lúc chia tay...”(198)
?Chứng kiến sự chia tay giữa anh Sáu với mọi =>Đó là phản ứng tâm lí hoàn toàn tự
người,thái độ của bé Thu như thế nào?
nhiên của một đứa trẻ có cá tính mạnh
mẽ.
+Thay đổi đột ngột
“Thật lạ lùng...nó bỗng thét lên “ba...ba!”tiếng *Khi chia tay:
kêu như xé...”
-đôi mắt mênh mông bỗng xôn xao

biệt?
+Xây dựng thành công nhân vật trẻ thơ...

TaiLieu.VN

Page 4


?Qua phân tích,em hãy nhận xét về nhân vật bé +Mọi người không cầm được nước
Thu trong truyện?
mắt
+Ở Thu có nét cá tính cứng cỏi đến ương ngạnh +Bác Ba thấy như có ai đó bóp chặt
nhưng vẫn có sự hồn nhiên ngây thơ và chân trái tim mình
thành của đứa trẻ Nam Bộ trong hoàn cảnh chiến =>rất xúc động
tranh ác liệt.
-Nhà văn am hiểu tâm lí tình cảm tâm
hồn của trẻ thơ
=>Xây dựng thành công nhân vật bé
Thu bằng cả tấm lòng yêu mến trân
trọng tình cảm hồn nhiên bồng bột
trong trẻo của trẻ thơ
<=>Thu là cô bé có cá tính,tâm hồn
sâu sắc,mạnh mẽ ,dứt khoát,rạch
ròi,quyết liệt.Nhưng có một tình yêu
thương ba mãnh liệt.
D -Củng cố:
?Thu là một cô bé như thế nào?
-Cá tính sâu sắc.
-Có tình yêu thương cha mãnh liệt
E -Hướng dẫn học bài:

?Hành động đó chứng tỏ tâm trạng gì của anh -Kêu to “Thu, con”
Sáu?
=>Mong được gặp con, rất yêu thương
-Mong gặp con...
con.
?Trước hành động bỏ chạy của con bé, anh có
thái độ gì?
-Còn anh đứng sững lại... bị gãy.

+Trước hành động bỏ chạy của Thu,
anh đứng sững lại, nỗi đau đớn khiến
mặt anh sầm lại trông đáng thương, hai
tay buông xuống như bị gãy...rất đau
khổ.

?Chứng kiến cảnh đó, tâm trạng của em như thế
nào?
-Cảm động, thương anh Sáu.
?Những ngày ở nhà, anh Sáu có những thái độ *Những ngày ở nhà:
hành động gì với con?
-Suốt ngày không đi đâu xa
TaiLieu.VN

Page 6


-Suốt ngày anh chẳng đi đâu xa....về con.

-Lúc nào cũng vỗ về con


lời hứa với con:
-Làm chiếc lược ngà.
+Cưa từng chiếc răng thận trọng
?Anh Sáu làm chiếc lược đó như thế nào?
+Gò lưng tẩn mẩn khắc chữ “Yêu nhớ
-Kiếm được khúc ngà anh vui sướng như đứa trẻ tặng Thu con của ba”
được chia quà.
+Nhớ con mang lược ra ngắm mài lên
mái tóc cho bóng.
Chiếc lược có kiểu dáng như thế nào?
-Dài hơn một tấc.
?Em có suy nghĩ gì về chiếc lược?
-Xinh xắn..
-Kết tụ tình cảm của cha dành cho con,

TaiLieu.VN

-Cây lược: dài hơn một tấc, bề ngang
ba phân rưỡi, có một hàng răng thưa
=>Không chỉ là chiếc lược xinh xắn
quí giá mà đó là chiếc lược được kết tụ
tất cả tình cảm của một người xa con.
Cây lược nhỏ bé, thiêng liêng làm diu
nỗi ân hận, làm ánh lên niềm hi vọng
có ngày sẽ được gặp con trao quà kỉ
Page 7


niệm này.
(Thế nhưng anh Sáu đã hi sinh mà chưa chao -Trước khi trút hơi thở:

cảm xúc gì?
a-Nghệ thuật.
-Gọi học sinh đọc ghi nhớ.
-Cốt truyện chặt chẽ, có những tình
?Khái quát những nét tiêu biểu về nội dung và huống bất ngờ, hợp lí
nghệ thuật?
-Người kể chuyện là bạn thân của nhân
-Cốt truyện chặt chẽ...
vật, câu chuyện gần gũi như cuộc
sống.
-Ngôn ngữ kể giản dị, đậm đà màu sắc
Nam bộ.
b-Nội dung.
TaiLieu.VN

Page 8


?Nêu nội dung khái quát?

Nhà văn khẳng định và ngợi ca tình
cảm cha con thiêng liêng như giá trị
nhân bản sâu sắc.Tình cảm ấy càng
cao đẹp trong những hoàn cảnh khó
khăn.
III-Luyện tập: thảo luận nhóm
?Đoạn văn nào, chi tiết nào trong
truyện làm em cảm động nhất?Vì sao?

*Thảo luận nhóm.