ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH

VŨ THỊ HỒNG MINH

QUẢN LÝ CHO VAY TIÊU DÙNG
TẠI CÁC CHI NHÁNH NGÂN HÀNG TMCP
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC KẠN

LUẬN VĂN THẠC SĨ
THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2019


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH

VŨ THỊ HỒNG MINH

QUẢN LÝ CHO VAY TIÊU DÙNG
TẠI CÁC CHI NHÁNH NGÂN HÀNG TMCP
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC KẠN
Ngành: Quản lý Kinh tế
Mã số: 8.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ
THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: TS. ĐỖ ĐÌNH LONG

Thái Nguyên, tháng năm 2019
Tác giả

Vũ Thị Hồng Minh


iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................... ii
MỤC LỤC .................................................................................................... iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT .................................................................. vii
DANH MỤC CÁC BẢNG......................................................................... viii
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ VÀ HÌNH ..................................................... x
MỞ ĐẦU ...................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ............................................................................ 1
2. Mục tiêu của đề tài .................................................................................... 2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu............................................................. 2
4. Những đóng góp của luận văn .................................................................. 3
5. Kết cấu của luận văn ................................................................................. 3
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHO
VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CÔ PHẦN
............................................................................................................... 5
1.1. Cơ sở lý luận về quản lý cho vay tiêu dụng tại ngân hàng thương mại cổ
phần ....................................................................................................... 5
1.1.1. Khái niệm cho vay tiêu dùng tại ngân hàng thương mại cổ phần....... 5
1.1.1.1. Khái niệm ......................................................................................... 5
1.1.1.2. Đặc trưng cơ bản của cho vay tiêu dùng .......................................... 6
1.1.1.3. Các hình thức cho vay tiêu dùng ...................................................... 8
1.1.2. Quản lý cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mạicô phần .......... 9

2.2.2.2. Phương pháp phân tích thông tin ................................................... 26
2.3. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu ......................................................... 29
2.3.1. Nhóm các chỉ tiêu về tình hình hoạt động của các chi nhánh .............. 29
2.3.2. Nhóm các chỉ tiêu đánh giá công tác quản lý cho vay tiêu dùng tại các
chi nhánh ............................................................................................. 30


v
Chương 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI
CÁC CHI NHÁNH NGÂN HÀNG TMCP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH
BẮC KẠN .......................................................................................... 32
3.1. Giới thiệu về các chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn
tỉnh Bắc Kạn........................................................................................ 32
3.1.1. Bộ máy hoạt động của các NHTMCP trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn .... 32
3.1.2. Kết quả kinh doanh của các chi nhánh ngân hàng TMCP trên địa bàn
tỉnh Bắc Kạn........................................................................................ 33
3.1.2.1.Về kết quả hoạt động kinh doanh.................................................... 33
3.1.2.2. Về dư nợ tín dụng cho vay tiêu dùng ............................................. 37
3.1.3. Sự tác động của điều kiện kinh tế và xã hội địa bàn đến quản lý cho
vay tiêu dùng tại các chi nhánh NHTMCP tỉnh Bắc Kạn ................... 39
3.1.3.1. Về điều kiện kinh tế ....................................................................... 39
3.2. Thực trạng quản lý cho vay tiêu dùng tại các chi nhánh ngân hàng TMCP
trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn.................................................................... 42
3.2.1. Quản lý công tác lập kế hoạch về cho vay tiêu dùng ........................ 42
3.2.2. Quản lý các hoạt động cho vay tiêu dùng ......................................... 48
3.2.3. Quản lý công tác thanh tra, kiểm tra cho vay tiêu dùng ................... 58
3.2.4. Quản lý nợ quá hạn cho vay tiêu dùng tại chi nhánh ......................... 63
3.3. Các nhân tố ảnh hưởng quản lý cho vay tiêu dùng tại các chi nhánh ngân
hàng TMCP trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn ............................................... 68
3.3.1. Các nhân tố chủ quan ........................................................................ 68


vii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Agribank

:

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
Việt Nam

BIDV

:

Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát
triển Việt Nam

CBQLKH

:

Cán bộ quản lý khánh hàng

CVTD

:

Cho vay tín dụng



TCTD

:

Tổ chức tín dụng

TMCP

:

Thương mại cổ phần

TSĐB

:

Tài sản đảm bảo

Viettinbank

:

VietinBank - Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt
Nam


viii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Quy mô mẫu điều tra ..............................................................................25

Bảng 3.14. Trích lập dự phòng rủi ro các chi nhánh NHTMCP trên địa bàn tỉnh
Bắc Kạn giai đoạn 2015-2017 .......................................................................65
Bảng 3.15: Kết quả đánh giá công tác quản lý nợ quá hạn cho vay tiêu dùngtại
các NHTMCP trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn năm 2018............................... 66
Bảng 3.16: Danh mục sản phẩm cho vay tiêu dùng tại các chi nhánh ngân
hàng TMCP trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn ......................................................69
Bảng 3.17: Nguồn vốn các ngân hàng TMCP trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn giai
đoạn 2015-2017 ............................................................................................... 70
Bảng 3.18: Thống kê số lượng cán bộ nhân viên tại cácngân hàng TMCP trên
địa bàn tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2015-2017 ..............................................70
Bảng 3.19: Đánh giá trình độ của nhân viên cung ứng dịch vụ cho vay tín
dụng tại các ngân hàng TMCP trên địa bàn tỉnh Bắc Kạnnăm 2018 ..71
Bảng 3.20: Đánh giá ứng dụng công nghệ trong cung ứng dịch vụ cho vay
tín dụng tại các ngân hàng TMCP trên địa bàn tỉnh Bắc Kạnnăm 2018
.............................................................................................................................. 72

Bảng 3.21: Mạng lưới hoạt động của các ngân hàng TMCP trên địa bàn tỉnh
Bắc Kạn giai đoạn 2015-2017......................................................................73


x
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ VÀ HÌNH
Hình 3.1: Bộ máy tổ chức tại các NHTMCP trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn .... 32
Hình 3.2. Quy trình cho vay tiêu dùng tại các NHTMCP trên địa bàn tỉnh
Bắc Kạn ............................................................................................. 48
Hình 3.3: Thu nhập bình quân đầu người tại địa bàn tỉnh Bắc Kạn giai đoạn
2015-2017 ......................................................................................... 75


1

2
vay còn ở mức thấp, tỷ lệ nợ xấu còn duy trì qua các năm, trên địa bàn các đơn vị,
tổ chức thiết lập mối quan hệ tín dụng còn chưa thực sự mạnh mẽ, tỷ lệ doanh số
cho vay tín dụng còn chưa cao; tỷ lệ thực hiện so với kế hoạch CVTD tại các ngân
hàng trên địa bàn còn thấp, năm 2018, tỷ lệ thực hiện CVTD so với kế hoạch
CVTD chưa có đột phá, cụ thể Viettinbank đạt 103,51%, BIDV đạt 103,31%, Liên
Việt đạt 102,16%; tỷ lệ giá trị bằng tiền vi phạm cho với tổng CVTD còn tồn tại,
BIDV chiếm 1,16%; Viettinbank chiếm 1,98%; Liên Việt chiếm 1,42%; tỷ lệ nợ
quá hạn tăng hàng năm, BIDV chiếm 2,03%; Viettinbank chiếm 2,41%; Liên Việt
chiếm 2,22%;…Do đó cần đòi hỏi cần có những giải pháp được đưa ra để nâng
cao chất lượng cho vay tiêu dùng trong thời gian tới. Chính vì vậy, luận văn
“Quản lý cho vay tiêu dùng tại các chi nhánh Ngân hàng TMCP trên địa
bàn Bắc Kạn” có ý nghĩa và có tính thời sự cả về mặt lý luận và thực tiễn.
2. Mục tiêu của đề tài
2.1. Mục tiêu chung
Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng quản lý cho vay tiêu dùng, đề xuất các
giải pháp tăng cường quản lý cho vay tiêu dùng tại các chi nhánh ngân hàng TMCP
trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn, góp phần có những định hướng quản lý cho vay tiêu
dùng nhằm gia tăng tỷ lệ vay tiêu dùng so với doanh thu được đẩy mạnh, nâng cao
chất lượng đời sống của người dân địa bàn trong thời gian tới.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý cho vay tiêu dùng tại
ngân hàng thương mại;
- Đánh giá thực trạng quản lý cho vay tiêu dùng tại các chi nhánh ngân
hàng TMCP trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn;
- Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý cho vay tiêu dùng tại các
chi nhánh ngân hàng TMCP trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn;
- Đề xuất giải pháp tăng cường quản lý cho vay tiêu dùng tại các chi
nhánh ngân hàng TMCP trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu


4
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục các tài liệu tham khảo, luận
văn có kết cấu 4 chương, bao gồm:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý cho vay tiêu dùng tại
ngân hàng thương mại cổ phần
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu.
Chương 3: Thực trạng quản lý cho vay tiêu dùng tại các chi nhánh ngân
hàng TMCP trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn.
Chương 4: Giải pháp tăng cường quản lý cho vay tiêu dùng tại các chi
nhánh ngân hàng TMCP trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn.

Chương 1


5
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ
CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CÔ PHẦN
1.1. Cơ sở lý luận về quản lý cho vay tiêu dụng tại ngân hàng thương mại
cổ phần
1.1.1. Khái niệm cho vay tiêu dùng tại ngân hàng thương mại cổ phần
1.1.1.1. Khái niệm
Trong những thập kỷ qua, cùng với quá trình đổi mới và hội nhập, hệ
thống ngân hàng thương mại đã có nhiều thay đổi quan trọng. Ngân hàng
thương mại giúp thúc đẩy hoạt động của hệ thống tài chính, được coi như một
tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế.
Hoạt động của ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân
hàng với nội dung là thường xuyên nhận tiền gửi và sử dụng những khoản tiền
này để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán qua tài khoản. Trong
đó, cho vay là hoạt động kinh doanh mang lại thu nhập chủ yếu cho ngân hàng

trong một khoảng thời gian đã xác định trước để sử dụng vào các mục đích tiêu
dùng với nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi”. (Lê Văn Tề, 2007)
Trong hai nhóm khách hàng chính của ngân hàng là khách hàng cá nhân
và khách hàng doanh nghiệp, khách hàng cá nhân ngày càng có nhu cầu vay
mượn cao hơn. Không chỉ như một phương thức giải quyết được những nhu
cầu tiêu dùng cần thiết, mà còn là phương tiện nhằm cải thiện mức sống của cá
nhân khi mà họ chưa có khả năng chi trả, thanh toán. Từ đó, đáp ứng được nhu
cầu có khả năng thanh toán của con người.
Cho vay tiêu dùng là hình thức tài trợ cho mục đích chi tiêu của cá nhân
hộ gia đình. Các khoản vay tiêu dùng là nguồn tài trợ chính quan trọng giúp
cho người tiêu dùng có thể trang trải cho nhu cầu trong cuộc sống: nhà ở,
phương tiện đi lại, tiện nghi sinh hoạt, học tập, du lịch…trước khi họ có đủ khả
năng tài chính để hưởng thụ.
1.1.1.2. Đặc trưng cơ bản của cho vay tiêu dùng


7
- Đối tượng của các khoản cho vay tiêu dùng là các cá nhân, hộ gia đình: Khi
vay vốn tại ngân hàng, khách hàng chỉ sử dụng vốn vào các nhu cầu chi tiêu để
nâng cao chất lượng cuộc sống. Vì vậy, cho vay tiêu dùng chỉ phục vụ cho
những khách hàng là cá nhân và hộ gia đình.
- Một khoản vay tiêu dùng có tính chu kỳ, Thời gian cho vay tiêu dùng
rất đa dạng gồm: ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Cho vay tiêu dùng trong ngắn
hạn là khoản cho vay trong thời hạn ít hơn hoặc bằng 12 tháng, với trung hạn
thì khoản vay này từ 1 năm đến 5 năm và dài hạn thì từ 5 năm trở lên.
- Khách hàng vay vốn tiêu dùng thường phải có tài sản đảm bảo: Vì rủi
ro cho vay tiêu dùng lớn nên ngân hàng thường yêu cầu khách hàng phải có tài
sản đảm bảo để đạt được hai mục tiêu của ngân hàng thương mại: thứ nhất, nếu
khách hàng không có khả năng hoàn trả thì ngân hàng thương mại có quyền thu
giữ và bán tài sản để thu hồi lại khoản tiền đã cho vay; thứ hai, việc thế chấp

1.1.1.3. Các hình thức cho vay tiêu dùng
* Căn cứ vào mối quan hệ giữa ngân hàng và khách hàng
- Cho vay tiêu dùng trực tiếp: là hình thức cho vay trong đó ngân hàng
trực tiếp tiếp xúc với khách hàng để tiến hành cho vay và thu nợ.
- Cho vay tiêu dùng gián tiếp: Là hình thức cho vay trong đó ngân hàng
mua các khoản nợ phát sinh do những công ty bán lẻ đã bán chịu hàng hóa hay
dịch vụ cho người tiêu dùng.
* Căn cứ vào thời hạn vay:
- Cho vay ngắn hạn: đối với các khoản vay có thời hạn dưới 12 tháng.
- Cho vay trung và dài hạn: đối với các khoản vay có thời hạn từ trên 12
tháng trở lên.
* Căn cứ vào phương thức hoàn trả:
- Cho vay tiêu dùng trả góp: Đây là hình thức cho vay tiêu dùng trong đó
người đi vay trả nợ (gồm số tiền gốc và lãi) cho ngân hàng nhiều lần, theo
những kỳ hạn nhất định trong thời hạn cho vay. Phương thức này thường được
áp dụng cho các khoản vay có giá trị lớn hoặc thu nhập định kỳ của người đi
vay không đủ khả năng thanh toán hết một lần số nợ vay.


9
- Cho vay tiêu dùng phi trả góp: Theo phương thức này tiền vay được
khách hàng thanh toán cho ngân hàng chỉ một lần khi đến hạn. Thường thì các
khoản cho vay tiêu dùng phi trả góp chỉ được cấp cho các khoản vay có giá trị
nhỏ với thời hạn không dài.
- Cho vay tiêu dùng tuần hoàn: Là các khoản cho vay tiêu dùng trong đó
ngân hàng cho phép khách hàng sử dụng thẻ tín dụng hoặc phát hành loại séc
được phép thấu chi dựa trên tài khoản vãng lai. Theo phương thức này, trong
thời hạn cho vay được thỏa thuận trước, căn cứ vào nhu cầu chi tiêu và thu nhập
kiếm được từng kỳ, khách hàng được ngân hàng cho phép thực hiện việc vay
và trả nợ nhiều kỳ một cách tuần hoàn, theo một hạn mức tín dụng.

dùng là cụ thể hóa kế hoạch về quy mô CVTD, tỷ lệ kế hoạch thực hiện cho
vay tiêu dùng hàng năm. Kế hoạch hóa CVTD là một quá trình tiếp diễn, phản
ánh sự thích ứng của ngân hàng với những thay đổi của môi trường kinh
doanh, xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch CVTD nhằm đạt
được các mục tiêu của ngân hàng về tín dụng. Trong môi trường biến động,
kế hoạch và chương trình xây dựng có ý nghĩa bổ sung cho nhau: vừa xây
dựng kế hoạch, vừa hoạch định chương trình CVTD khi có nhiệm vụ mới
ngoài dự kiến kế hoạch xuất hiện. Việc phối hợp hai hình thức kế hoạch này
để điều khiển quá trình hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng.(Nguyễn
Thị Mùi, 2006)
b. Quản lý các hoạt động thực hiện cho vay tiêu dùng
Nhu cầu tiêu dùng của người dân ngày càng đa dạng và phong phú đã
mở ra một hướng đi mới trong hoạt động cho vay của các Ngân hàng thương
mại. Bên cạnh đó, trong vài năm gần đây, các Ngân hàng thương mại luôn
không ngừng đa dạng hóa sản phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách
hàng. Cho vay tiêu dùng là một trong những sản phẩm mà các Ngân hàng
thương mại đang tập trung hướng đến. Mặt khác, hoạt động cho vay tiêu dùng
hướng đến đối tượng khách hàng là cá nhân, số lượng khách hàng lớn, rủi ro
phân tán. Do vậy, đây là một trong những mảng hoạt động đem lại doanh thu


11
tương đối tốt và an toàn cho các Ngân hàng. Các hoạt động nhằm đạt mục tiêu
về dư nợ cho vay tiêu dùng và phát triển thị phần một cách phù cho vay tiêu
dùng chiến lược kinh doanh của ngân hàng bao gồm: hoạt động phát triển khách
hàng; dụng các công cụ chính sách như: chính sách sản phẩm, chính sách lãi
suất, chính sách phân phối; con người; bằng chứng vật chất; quy trình; chính
sách tín dụng; chính sách chăm sóc khách hàng; Hoạt động kiểm soát rủi ro tín
dụng trong CVTD phù hợp với mục tiêu mà NH đề ra cho từng thời
kỳ….(Nguyễn Thị Mùi, 2006)

hoạch nợ quá hạn ở mức như thế nào, các nhóm nợ phải ở mức nào thì có thể
chấp nhận được … Trong công tác điều hành hoạt động kinh doanh của
NHTM, công tác Quản lý nợ quá hạn bao gồm các công việc như xây dựng kế
hoạch kiểm soát nợ quá hạn, xây dựng quy chế, quy định về cho vay, thẩm
định khách hàng vay vốn, Kiểm tra giám sát sử dụng vốn vay của khách hàng,
thực hiện các biện pháp phòng ngừa nợ quá hạn, phân tích, đánh giá và xử lý
nợ quá hạn.(Nguyễn Thị Mùi, 2006)
1.1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý cho vay tiêu dùng của ngân hàng
thương mại
1.1.3.1. Nhân tố chủ quan
- Chính sách cho vay của ngân hàng: Là định hướng quy định chi phối
hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại đưa ra nhằm sử dụng hiệu quả
nguồn vốn tài trợ cho vay tiêu dùng các cá nhân và hộ gia đình. Thông thường
chính sách cho vay có các nội dung sau: hạn mức cho vay, các loại hình cho
vay mà ngân hàng thực hiện, quy định về tài sản đảm bảo, kỳ hạn của các khoản
cho vay, hướng giải quyết phần cho vay vượt quá hạn mức cho vay, cách thức
thanh toán nợ, chính sách khách hàng, chính sách về quy mô và hạn mức cho
vay, chính sách lãi suất và thời hạn tín dụng...
- Năng lực tài chính của ngân hàng: Đây là nhân tố quan trọng ảnh hưởng
đến nâng cao chất lượng cho vay tiêu dùng. Nếu có lượng vốn lớn, ngân hàng
thương mại sẽ dễ dàng cho vay vốn hơn. Ngược lại, nếu hoạt động huy động
tiền gửi của ngân hàng gặp khó khăn thì ngân hàng sẽ khôngđáp ứng đủ nhu


13
cầu vay của khách hàng. Tình trạng thiếu vốn khiến ngân hàng tăng lãi suất huy
động, từ đó lãi suất cho vay tiêu dùng cũng phải tăng lên. Do đó, sức cạnh tranh
của ngân hàng bị giảm đi và mục tiêu nâng cao chất lượng cho vay tiêu dùng
sẽ gặp khó khăn.
- Đội ngũ cán bộ công nhân viên: Khi thực hiện nghiệp vụ CVTD, cán