Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN
------------

lê xuân tú

tăng cờng quản lý cho vay tiêu dùng
tại agribank chi nhánh tỉnh nghệ an
Chuyên ngành: kinh tế chính trị

Ngời hớng dẫn khoa học:
ts. đỗ thị kim hoa

Hà Nội - 2015


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu riêng của cá nhân. Những số
liệu nêu trong luận văn là trung thực và được sự đồng ý của Ngân hàng No&PTNT
Việt Nam - chi nhánh tỉnh Nghệ An.
Tác giả

Lê Xuân Tú


LỜI CẢM ƠN
Tôi xin trân trọng cảm ơn TS. Đỗ Thị Kim Hoa – cô giáo đã tận tình hướng
dẫn tôi trong quá trình nghiên cứu. Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy cô Phòng
Quản lý đào tạo & sau đại học; các thầy cô Khoa Kinh tế chính trị; Ban Giám đốc
cùng toàn thể đồng nghiệp Ngân hàng No&PTNT Việt Nam - Chi nhánh Nghệ An
đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi để tôi có thể hoàn thành luận văn của mình.
Tác giả

(bao gồm gốc, phí và lãi); các dấu hiệu bất thường của khách hàng, cán
bộ tín dụng thực hiện kiểm tra sau khi cho.............................................66
Thu nợ gốc, lãi tiền vay và phí.....................................................................
Thực hiện xử lý nợ.........................................................................................


Thanh lý hợp đồng và giải chấp tài sản bảo đảm..................................66
Quy định về thiết lập hồ sơ và thẩm định tín dụng...........................72
Về quản lý tín dụng, thu hồi nợ vay, giám sát và sử lý tín dụng.......72
Về lãi suất cho vay và phí cho vay.......................................................72


DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
Agribank
ATM
CVTD
QLCVTD
EDC
IPCAS
NHNo&PTNT
NHTM
NHTMCP
NHNN
POS
VPBank
Vietcombank
CIF
RRTD

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn

2.1.3.2 Hoạt động sử dụng vốn.............................................................39
Bảng 2.2: Quy mô tín dụng của NHNo&PTNT tỉnh Nghệ An.......40
2.1.3.3. Kết quả kinh doanh..................................................................45
6. Phân kỳ hạn trả nợ................................................................................49
8. Thu hồi nợ.............................................................................................50
Kiểm tra hồ sơ vay vốn của khách hàng, thẩm định và lập báo cáo
thẩm định cho vay.................................................................................57
Tùy trường hợp cụ thể, cán bộ tín dụng yêu cầu khách hàng cung cấp
hoá đơn chứng từ hoặc bảng kê chứng từ có liên quan, phù hợp với
mục đích vay vốn để kiểm tra trước khi giải ngân.................................65
Theo dõi và kiểm tra khoản vay: Cán bộ được giao theo dõi khoản vay
có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc việc trả nợ gốc, lãi của khách hàng
đầy đủ, đúng kỳ. Các khoản nợ đến hạn đều phải lập thông báo gửi
cho khách hàng trước 05 ngày làm việc so với ngày đến hạn nợ..........66
Căn cứ vào chương trình, kế hoạch kiểm tra, kiểm soát; kết quả chấm
điểm xếp hạng khách hàng; các báo cáo tài chính; quá trình trả nợ


(bao gồm gốc, phí và lãi); các dấu hiệu bất thường của khách hàng, cán
bộ tín dụng thực hiện kiểm tra sau khi cho.............................................66
Thu nợ gốc, lãi tiền vay và phí.....................................................................
Thực hiện xử lý nợ.........................................................................................
Thanh lý hợp đồng và giải chấp tài sản bảo đảm..................................66
Quy định về thiết lập hồ sơ và thẩm định tín dụng...........................72
Về quản lý tín dụng, thu hồi nợ vay, giám sát và sử lý tín dụng.......72
Về lãi suất cho vay và phí cho vay.......................................................72


Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN
------------

về thực trạng quản lý cho vay tiêu dùng của Agribank chi nhánh tỉnh Nghệ An.
Cũng như chỉ ra được những hạn chế tồn tại trong quản lý cho vay tiêu dùng của
Chi nhánh trong những năm vừa qua.
Xuất phát từ những lý do và thực tế như trên, luận văn “Tăng cường quản lý
cho vay tiêu dùng tại Agribank chi nhánh tỉnh Nghệ An” sẽ vận dụng cơ sở lý
luận và kinh nghiệm thực tiễn về cho vay tiêu dùng, với hy vọng sẽ mở ra một
hướng đi mới cho sự phát triển cho vay tiêu dùng của Agribank Việt Nam nói
chung và của Chi nhánh tỉnh Nghệ An nói riêng, đồng thời đề xuất các giải pháp
khắc phục những khó khăn gặp phải trong quản lý cho vay tiêu dùng và đẩy mạnh
tăng trưởng cho vay tiêu dùng tại Chi nhánh một cách phù hợp và khoa học.
2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
Trên cơ sở tìm hiểu thực trạng quản lý cho vay tiêu dùng Agribank chi
nhánh tỉnh Nghệ An, để từ đó thấy được những hạn chế gặp phải và làm cơ sở để


ii

đề xuất giải pháp nhằm tăng cường quản lý hoạt động cho vay tiêu dùng ở
Agribank chi nhánh tỉnh Nghệ An nói riêng và làm cho Chi nhánh ngày càng
phát triển, trở thành các ngân hàng thương mại hàng đầu tại Nghệ An trong hoạt
động cho vay nói chung.
3. KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI
Ngoài phần mục lục; danh mục tài liệu các bảng biểu, tài liệu tham khảo; phần
mở đầu và phần kết luận, nội dung của luận văn được chia thành 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý cho vay tiêu
dùng của Ngân hàng thương mại.
Chương 2. Thực trạng quản lý cho vay tiêu dùng của Agribank chi nhánh tỉnh
Nghệ An.
Chương 3. Phương hướng và giải pháp tăng cường quản lý cho vay tiêu dùng
tại Agribank chi nhánh tỉnh Nghệ An.

vốn đầu tư, dẫn tới thua lỗ và xa hơn là phá sản.
♦ Nhân tố ảnh hưởng đến quản lý cho vay tiêu dùng
- Văn bản pháp luật liên quan đến tín dụng ngân hàng thương mại
Hoạt động cho vay dựa trên pháp lý, hệ thống các văn bản chính sách đúng
đắn là cơ sở pháp lý để tiến hành hoạt động tín dụng có hiệu quả và sẽ có tác dụng
kính thích các tổ chức cá nhân thực hiện tốt các qui định chính sách luật pháp của
Nhà nước.
- Mức độ cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng
Cùng với sự phát triển kinh tế sự ra đời của nhiều tổ chức tín dụng dẫn đến
cạnh tranh trong hoạt động kinh doanh dịch vụ ngân hàng ngày càng khốc liệt. Các
NHTM thường dễ dãi bỏ qua nhiều thủ tục qui định trong hoạt động của mình nhằm
lôi kéo khách hàng khiến cho các NHTM dễ gặp phải rủi ro tổn thất tiềm ẩn.
- Sự hợp tác, trung thực, hiểu biết của khách hàng
Trình độ văn hóa, uy tín, đạo đức của khách hàng vay cũng là một nhân tố
quan trọng vì nó ảnh hưởng đến tính chính xác, trung thực trong thông tin mà họ
cung cấp cho cán bộ tín dụng của ngân hàng.
- Nội lực của ngân hàng thương mại
Một là, Chiến lược kinh doanh dài hạn của Ngân hàng
Hai là, Bộ máy tổ chức


iv

Ba là, Năng lực và phẩm chất của cán bộ liên quan đến điều hành quản lý
Bốn là, Công nghệ và cơ sở vật chất phục vụ quản lý cho vay tiêu dùng
♦ Sự cần thiết phải tăng cường quản lý cho vay tiêu dùng
Một là, Góp phần ổn định kinh tế vĩ mô
Hai là, Nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay của ngân hàng.
Ba là, nhằm đưa cơ chế quản lý cho vay hiệu quả của NHTM nước ta hội nhập với
chuẩn mực quốc tế, thúc đẩy hội nhập của ngành Ngân hàng vào hệ thống toàn cầu.

được bố trí làm những công việc theo đúng khả năng chuyên môn; Hệ thống đo
lường của Ngân hàng đã tiến tới phù hợp với thông lệ quốc tế.
Bốn là, Hạ thấp rủi ro về tín dụng,quy định mức cấp tín dụng tối đa cho các
chi nhánh dựa trên bộ tiêu chí đánh giá về hoạt động của các chi nhánh.
Năm là, Quy trình cho vay mới đã tách nghiệp vụ giải ngân vốn vay và thu nợ
ra khỏi phòng tín dụng và giao cho phòng kế toán, giúp cán bộ tín dụng có nhiều
thời gian cho công tác thẩm định.
Sáu là, Nghiệp vụ giải ngân được quản lý chặt chẽ, trước đây việc giải ngân
hầu hết là cho khách hàng vay được nhận tiền mặt rồi tùy ý sử dụng tiền vay.
♦ Những hạn chế và nguyên nhân hạn chế
Một là, Một số công việc còn chồng chéo
Hai là, Các quy định, quy trình cho vay mới làm phát sinh nhiều chứng từ nội
bộ giữa các bộ phận liên quan, làm tăng thời gian thực hiện nghiệp vụ.
Ba là, Về công tác thẩm định trước khi cho vay
Chất lượng thẩm định khách hàng, phương án sản xuất kinh doanh còn
nhiều hạn chế, chưa phản ánh đúng thực tế khả năng tài chính của khách hàng
cũng như hiệu quả thực sự của dự án vay.
Bốn là, Về điều kiện tài sản đảm bảo cho vay
Năm là, Về lãi suất cho vay
Lãi suất cho vay đang còn cứng nhắc, chưa có sự linh hoạt.
Sáu là, Về công tác kiểm tra, kiểm soát
Việc kiểm, kiểm soát hoạt động sử dụng vốn của khách hàng chưa thực sự đầy đủ.
Từ những hạn chế trên luận văn đã đi sâu phân tích nguyên nhân của những
hạn chế

Chương 3. Phương hướng và giải pháp tăng cường quản lý cho vay tiêu


vi


vii

cho vay tiêu dùng tại Agribank chi nhánh tỉnh Nghệ An.
Thứ nhất, tăng cường quản lý cho vay tiêu dùng theo hướng thích ứng với quá
trình hội nhập quốc tế trong lĩnh vực ngân hàng tài chính.
Thứ hai, tăng cường quản lý cho vay tiêu dùng theo hướng phục vụ nhu cầu
khách hàng cá nhân cho thấy sự biến chuyển lớn trong nhận thức về tầm quan
trọng của đối tượng khách hàng cá nhân với sự phát triển của NHNo&PTNT
Việt Nam.
Thứ ba, Tăng cường quản lý cho vay tiêu dùng theo hướng chú trọng khai
thác tối đa nền tảng Công nghệ thông tin hiện đại.
Từ đó luận văn đưa ra một số giải pháp nhằm tăng cường quản lý cho vay tiêu
dùng tại Agribank chi nhánh tỉnh Nghệ An.
1, Tiếp tục cải tiến quy trình cho vay
Quy trình cho vay hiện nay đang được áp dụng tại Agribank tỉnh Nghệ An
được xây dựng khá khoa học và chặt chẽ. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện từ
khâu tiếp nhận hồ sơ, thẩm định hồ sơ, quyết định cho vay và kiểm tra sử dụng vốn,
thu hồi vốn sau khi cho vay vẫn còn lỏng lẻo.
2, Nhóm giải pháp về tổ chức thực hiện quản lý cho vay tiêu dùng
- Đa dạng hóa phương thức cho vay tiêu dùng: Hiện nay, chi nhánh mới chỉ
thực hiện cho vay tiêu dùng theo phương thức trực tiếp mà chưa chú trọng đến
phương thức gián tiếp. Điều này sẽ bỏ qua một lượng lớn những khách hàng có nhu
cầu vay tiêu dùng mà ái ngại đến Ngân hàng.
- Thí điểm một số sản phẩm cho vay mới với vai trò hướng dẫn tiêu dùng cho
cộng đồng dân cư
Sản phẩm mới làm đa dạng hơn danh mục sản phẩm kinh doanh của chi
nhánh, đáp ứng nhu cầu mới phát sinh của khách hàng, từ đó tăng tính cạnh tranh,
tăng vị thế, uy tín và hình ảnh của Chi nhánh trên thị trường.
- Tăng cường quản lý hoạt động cho vay tiêu dùng
Chú trọng mở rộng và đa dạng hóa đối tượng cho vay

Trong hoạt động kinh doanh của NHTM thì tín dụng là khoản mục mang lại
lợi nhuận cao nhất, đây là hoạt động chủ yếu, đa dạng và cũng tiềm ẩn rất nhiều rủi
ro. Vì vậy, Ngân hàng không chỉ quan tâm đến mở rộng tín dụng mà còn phải chú
trọng đến chất lượng tín dụng, quản trị rủi ro tín dụng. Trong những năm tới, cùng
với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế nước ta, thu nhập người dân ngày càng
được nâng cao, đời sống vật chất và tinh thần được cải thiện, do đó nhu cầu tiêu
dùng trong nền kinh tế cũng gia tăng không ngừng, tạo điều kiện để phát triển cho
vay tiêu dùng.
Trong những năm gần đây, hệ thống NHTM nói chung và chi nhánh
NHNo&PTNT tỉnh Nghệ An nói riêng, hoạt động cho vay tiêu dùng ngày càng
phát triển và thu được nhiều kết quả đáng khích lệ, tuy nhiên bên cạnh đó vẫn
còn những tồn tại, hạn chế nhất định. Vì vậy việc đưa ra và thực hiện những giải
pháp nhằm tăng cường quản lý cho vay tiêu dùng là một yêu cầu cần thiết đối
với các ngân hàng.
Qua nghiên cứu thực trạng phát triển CVTD tại chi nhánh NHNo&PTNT tỉnh
Nghệ An, luận văn đã đạt được một số kết quả nhất định:
Thứ nhất: Đã giúp hiểu rõ hơn, toàn diện hơn những vấn đề lý luận cơ bản
về CVTD, vai trò CVTD và sự cần thiết phải phát triển CVTD đối với hoạt động
kinh doanh của Ngân hàng thương mại.
Thứ hai: Thông qua việc nghiên cứu,phân tích, đánh giá thực trạng phát triển
CVTD tại chi nhánh NHNo&PTNT tỉnh Nghệ An, đã thấy được những kết quả đạt
được, đồng thời cũng chỉ ra được những tồn tại và nguyên nhân của những tồn tại
đó mà chi nhánh cần khắc phục.
Thứ ba: Luận văn đã đề xuất một số giải pháp với chi nhánh nhằm khắc phục
những tồn tại đó, cũng như những kiến nghị đối với NHNN và với NHNo&PTNT
Việt Nam.


Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN
------------

mình thì hoạt động cho vay tiêu dùng của Agribank chi nhánh Nghệ An vẫn chưa
tương xứng với tiềm năng, lợi thế ấy. Vì vậy, phát triển cho vay tiêu dùng là một
vấn đề cần được đặt ra để Chi nhánh khai thác hết tiềm năng, thế mạnh của
mình nhằm mở rộng hoạt động kinh doanh, giảm thiểu rủi ro và gia tăng lợi nhuận
trong hoạt động kinh doanh.
Trong những năm qua, Agribank đã có nhiều giải pháp nhằm nâng cao
hiệu quả trong quản lý cho vay tiêu dùng nhằm mở rộng thị trường với các chương
trình marketing, cho ra đời các sản phẩm tiêu dùng mới (cho vay thấu chi, vay mua
sắm…); các chính sách về kiểm soát rủi ro trong cho vay tiêu dùng; chính sách
lãi suất nhằm tăng cường huy động vốn; chính sách nâng cao chất lượng nhân lực
làm công tác quản lý cho vay tiêu dùng; chính sách lương thưởng nhằm khuyến
khích hiệu quả làm việc và năng suất lao động… tuy nhiên thị phần tín dụng của


2

Agribank chưa cao so với tiềm năng của nó, lợi nhuận đem lại từ hoạt động cho
vay tiêu dùng trong tổng lợi nhuận của Chi nhánh còn nhỏ bé.
Ngoài ra, hiện nay cũng chưa có một nghiên cứu hay báo cáo nào đánh giá
về thực trạng quản lý cho vay tiêu dùng của Agribank chi nhánh Nghệ An. Cũng
như chỉ ra được những hạn chế tồn tại trong quản lý cho vay tiêu dùng của Chi
nhánh trong những năm vừa qua.
Với những lý do và thực tế như trên, luận văn “Tăng cường quản lý cho vay
tiêu dùng tại Agribank chi nhánh tỉnh Nghệ An” sẽ vận dụng cơ sở lý luận và
kinh nghiệm thực tiễn về cho vay tiêu dùng, với hy vọng sẽ mở ra một hướng đi
mới cho sự phát triển cho vay tiêu dùng của Agribank Việt Nam nói chung và của
Chi nhánh Nghệ An nói riêng, đồng thời đề xuất các giải pháp khắc phục những
khó khăn gặp phải trong quản lý cho vay tiêu dùng và đẩy mạnh tăng trưởng cho
vay tiêu dùng tại Chi nhánh một cách phù hợp và khoa học.
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Phương pháp luận nền tảng là phương pháp luận duy vật biện chứng, chủ
nghĩa duy vật lịch sử.
Các phương pháp nghiên cứu cụ thể: Thu thập thông tin, tài liệu thứ cấp từ các
công trình luận văn, luận án, các bài báo, các sách xuất bản có liên quan đến chủ để
nghiên cứu.
Thu thập tài liệu, báo cáo hàng năm của Agribank chi nhánh Nghệ An.
Sau khi thu thập thông tin sẽ tiến hành tổng hợp theo các phương pháp tổng
hợp thống kê: Sắp xếp, phân tổ, hệ thống các biểu bảng thống kê và đồ thị với các
chỉ tiêu số lượng và chất lượng phù hợp với đề tài nghiên cứu.
5. Tổng quan về tình hình nghiên cứu đề tài
Trong thời gian qua đã có một số đề tài nghiên cứu vấn đề về hoạt động cho
vay của các NHTM như: “Giải pháp phát triển cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng
nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh Nghệ An” – tác giả Hoàng Anh
Tuấn; “ Tăng cường quản lý tín dụng tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương
Việt Nam chi nhánh Hạ Long” – tác giả Nguyễn Thị Hải Anh; “ Giải pháp tăng
cường công tác quản lý cho vay đối với các doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP
Việt Nam Thương Tín chi nhánh Hà Nội” – tác giả Nguyễn Thị Hà; “Phát triển cho
vay tiêu dùng tại Sở giao dịch 1-Ngân hàng Công thương Việt Nam “ – tác giả Đỗ
Thị Thúy Vân; “Mở rộng cho vay ngắn hạn tại Sở giao dịch Ngân hàng Đầu tư và
phát triển Việt Nam” – tác giả Chu Văn.


4

Các đề tài trên chủ yếu nghiên cứu về những vấn đề liên quan đến nghiệp vụ
cho vay cụ thể. Song cho đến nay vẫn chưa có đề tài nào nghiên cứu về quản lý cho
vay tiêu dùng. Với những diễn biến của nền kinh tế nước ta trong giai đoạn hiện nay
và xu hướng tất yếu của phát triển cho vay tiêu dùng thì việc nghiên cứu và đề ra
những giải pháp tăng cường quản lý cho vay của hệ thống NHTM là một nhu cầu cấp
bách cả về lý luận và thực tiễn.

ngân hàng thương mại
1.1.1. Ngân hàng thương mại: Quan niệm và các nghiệp vụ cơ bản
1.1.1.1. Khái niệm
Ngân hàng thương mại đã hình thành, tồn tại và phát triển gắn liền với sự phát
triển của kinh tế hàng hoá. Sự phát triển của hệ thống ngân hàng thương mại đã có
tác động rất lớn và quan trọng đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hoá,
ngược lại kinh tế hàng hoá phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao của nó – kinh tế
thị trường – thì ngân hàng thương mại cũng ngày càng được hoàn thiện và trở thành
những định chế tài chính không thể thiếu được.
Luật các tổ chức tín dụng: NHTM là tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ
hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi
nhuận theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định khác của pháp
luật. (Nghị định số 59/2009/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của
NHTM)
Theo Luật Ngân hàng nhà nước: Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh
doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và
sử dụng số tiền này để cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán.
Như vậy ngân hàng thương mại là định chế tài chính trung gian quan trọng
vào loại bậc nhất trong nền kinh tế thị trường. Nhờ hệ thống định chế này mà các
nguồn tiền vốn nhàn rỗi sẽ được huy động, tạo lập nguồn vốn tín dụng to lớn để có
thể cho vay phát triển kinh tế.


6

Từ đó có thể nói bản chất của ngân hàng thương mại được thể hiện qua các
điểm sau:
Thứ nhất, Ngân hàng thương mại là một tổ chức kinh tế
Thứ hai, Ngân hàng thương mại hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ
tín dụng và dịch vụ ngân hàng