SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện
trường THCS Dur Kmăn
MỤC LỤC
Trang
Trang............................................................................................................................................................1
Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU.............................................................................................................................2
I. Đặt vấn đề.................................................................................................................................2
II. Mục đích (mục tiêu) nghiên cứu.............................................................................................3
Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ..............................................................................................................3
I. Cơ sở lý luận của vấn đề..........................................................................................................3
II. Thực trạng vấn đề...................................................................................................................4
III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề..................................................................6
Giải pháp 1: Tìm hiểu nhu cầu đọc sách của học sinh từ đó tạo hứng thú đọc sách cho các em.
Để thực hiện giải pháp này tôi đã thực hiện các biện pháp sau:.......................................................6
Giải pháp 2: Hướng dẫn học sinh sử dụng sách báo.........................................................................9
Giải pháp 3: Bông hoa tri thức..................................................................................................14
Giải pháp 4: Sử dụng sơ đồ tư duy...................................................................................................15
IV. Tính mới của giải pháp.........................................................................................................22
V. Phạm vi áp dụng....................................................................................................................22
VI. Phạm vi ảnh hưởng..............................................................................................................22
VII. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm.........................................................................................22
Phần thứ ba: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ..........................................................................................................23
I. Kết luận...................................................................................................................................23
II. Kiến nghị................................................................................................................................24
TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................................................................................25

Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên

1

Trường THCS Dur Kmăn

bào, trình độ dân tri thấp các em đã bị lôi kéo vào những trò chơi, hoạt động vô
bổ trên mạng ảnh hưởng đến vấn đề học tập và thói quen đọc sách của các em.
Điều đó đòi hỏi sự chung tay từ phía ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, giáo
viên bộ môn để từng bước tác động lên các thế hệ học sinh, hướng các em tới
cách tiếp cận tri thức hiệu quả và rèn luyện kỹ năng đọc theo đúng xu hướng mà
ngành giáo dục đang hướng tới “Dạy và học theo định hướng phát triển năng lực
học sinh”.
Giáo viên và học sinh có ý thức khi tham gia đọc sách, tìm tòi, khám phá
những cái mới, cái hay trong cuốn sách phục vụ cho việc học tập, nâng cao dân
trí, thẩm mỹ, mở rộng kiến thức… Bên cạnh đó việc đọc sách của một số học
sinh vẫn còn chưa chủ động, chưa tích cực lựa chọn những tài liệu phù hợp với
lứa tuổi, khối lớp mình, nhu cầu của mình, chưa khai thác hiệu quả vốn tài liệu
hiện có của thư viện và những kiến thức trong sách. Do đó hiệu quả mang lại
chưa cao. Mặt khác các em cũng chưa hiểu hết vai trò của thư viện, ý nghĩa, tác
dụng của việc đọc sách mang lại.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên

2

Trường THCS Dur Kmăn


SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện
trường THCS Dur Kmăn
Là cán bộ thư viện trẻ công tác trong một ngôi trường vùng sâu vùng xa,
điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn bản thân tôi luôn trăn trở, tìm ra những biện
pháp tích cực là làm thế nào để nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh. Mặt
khác qua thực tiễn công tác tôi nhận thấy vai trò quan trọng và tác dụng to lớn
của việc đọc đối với bạn đọc. Được sự quan tâm của Ban lãnh đạo nhà trường,
các đoàn thể và sự tham gia tích cực, nhiệt tình của các bạn trong tổ cộng tác

xem sách, xem lướt qua một số nội dung và hình ảnh trong sách mà không hiểu
hết được giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của cuốn sách mang lại. Các bạn
còn lại khi cán bộ thư viện hỏi ý nghĩa của cuốn sách mang lại thì lúc đó bạn đọc
mới thực sự là đọc sách.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên

3

Trường THCS Dur Kmăn


SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện
trường THCS Dur Kmăn
Bám sát các điều theo quyết định số 61/1998/QĐ/BGD&ĐT ngày 6 tháng
11 năm 1988 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về quy chế tổ chức và hoạt động thư
viện trường phổ thông.
Bám sát các tiêu chuẩn theo quyết định số 01/2003/QĐ/BGD&ĐT ngày 2
tháng 1 năm 2003 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành quy định tiêu
chuẩn thư viện trường phổ thông.
Bám sát và thực hiện theo công văn số 11185/GDTH ngày 17 tháng 12
năm 2004 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc hướng dẫn thực hiện tiêu chuẩn
thư viện trường phổ thông.
Bám sát các văn bản chỉ đạo hướng dẫn công tác thư viện của Sở Giáo
dục và Đào tạo Đắk Lắk cũng như các văn bản chỉ đạo kế hoạch, hướng dẫn tổ
chức các hoạt động thư viện của Phòng Giáo dục và Đào tạo.
Căn cứ kế hoạch, nhiệm vụ năm học 2018 – 2019 của trường THCS Dur
Kmăn.
Căn cứ quy chế việc làm của trường THCS Dur Kmăn và quy chế làm
việc của trường THCS Dur Kmăn năm học 2018 – 2019.
Sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho


59,9

Trước khi áp dụng đề
tài

Do đó năm học 2016 – 2017 và năm học 2017 – 2018 tôi đã áp dụng sáng kiến
kinh nghiệm “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư
Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên

4

Trường THCS Dur Kmăn


SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện
trường THCS Dur Kmăn
viện trường THCS Dur Kmăn” nhưng hiệu quả mang lại chưa cao nhưng đã giúp
cho các em học sinh biết cách tìm, lựa chọn những cuốn sách phù hợp, bổ ích,
có thói quen đọc sách và có phương pháp đọc khoa học, thu hút bạn đọc đến thư
viện ngày nhiều hơn.
Để giúp cho các em có phương pháp tự học thông minh, có kết quả góp
phần nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường năm học 2018 – 2019 tôi
tiếp tục nghiên cứu đề tài sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp nâng cao
hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện trường THCS Dur Kmăn” nhằm tìm
ra những giải pháp, biện pháp tối ưu nhất để nâng cao hiệu quả đọc sách cho học
sinh.
Thư viện trường THCS Dur Kmăn được xây dựng ở vị trí trung tâm nhà
trường thuận lợi cho việc mượn và đọc sách của công chức viên chức và học
sinh trong nhà trường. Cơ sở vật chất tương đối đầy đủ phục vụ nhu cầu của bạn


5

Trường THCS Dur Kmăn


SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện
trường THCS Dur Kmăn
cao. Còn các em có học lực thấp thì các em thích đọc truyện thiếu nhi, tiểu
thuyết, sách bài tập… Sau khi được cán bộ thư viện hướng dẫn, tư vấn cách lựa
chọn tài liệu và phương pháp đọc hiệu quả thì các em học sinh đã biết cách lựa
chọn tài liệu phù hợp với mình mang lại hiệu quả trong việc đọc sách, vận dụng
tri thức trong sách vào thực tiễn cuộc sống.
Thư viện đã có nhiều biện pháp nhằm thu hút bạn đọc đến thư viện nhiều
hơn, đổi mới phương pháp phục vụ bạn đọc. Song việc ham muốn đọc sách của
bạn đọc vẫn chưa đạt hiệu quả cao. Là một cán bộ thư viện trẻ chưa có nhiều
kinh nghiệm nên tôi luôn băn khoăn, trăn trở là làm thế nào để nâng cao hiệu
quả đọc sách cho học sinh trường THCS Dur Kmăn trong khi đa số học sinh là
người dân tộc thiểu số chiếm hơn 50% tổng số học sinh toàn trường, kinh phí
đầu tư cơ sở vật chất, hoạt động thư viện ngày càng được quan tâm. Đây thực sự
là một thử thách và nhiệm vụ nặng nề đối với tôi. Tuy nhiên được sự quan tâm,
giúp đỡ của ban lãnh đạo nhà trường, các đoàn thể, các thầy cô giáo và các em
học sinh trong tổ cộng tác viên thư viện cùng với sự nỗ lực của bản thân năm
học 2018 – 2019 tôi đã mạnh dạn tiếp tục nghiên cứu đề tài sáng kiến kinh
nghiệm “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện
trường THCS Dur Kmăn” nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện góp phần
nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường.
III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
Khi thực hiện đề tài sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp nâng cao
hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện trường THCS Dur Kmăn” tôi đã sử

b. Sách tiểu thuyết
c. Sách khoa học
d. Sách phục vụ nhu cầu học tập, giải trí
Câu 3: Để lựa chọn một cuốn sách hay, phù hợp với nhu cầu của mình
các em cần phải?
a. Xác định mục đích đọc của mình
b. Tìm hiểu nội dung thông qua bạn bè
c. Nhờ sự gợi ý của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn và sự hướng
dẫn của cán bộ thư viện
d. Cả a, b và c
Câu 4: Các em có hứng thú khi đọc sách không?
a. Có
b. Không
Câu 5: Đọc sách để làm gì?
a. Để giải trí
b. Để nâng cao vốn hiểu biết, tiếp thu kiến thức từ sách từ đó áp dụng
vào thực tiễn cuộc sống.
c. Theo kịp thời đại, đọc theo trào lưu
d. Bằng bạn bằng bè
Thư viện xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của bạn đọc.
2. Trò chuyện cùng với học sinh. Cán bộ thư viện phải thường xuyên trò
chuyện với học sinh để nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng của các em thích đọc
những loại sách nào và không thích đọc những loại sách nào. Để làm được điều
này thì người cán bộ thư viện phải là người chịu khó, có lòng yêu nghề tha thiết,
nhiệt tình, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc, phẩm chất đạo đức
trong sạch, toàn tâm toàn ý với công việc của mình. Có tư tưởng tiên tiến hết
lòng vì học sinh thân yêu, có thái độ vui vẻ, hòa nhã, cởi mở, gần gũi với học
sinh, tạo mối quan hệ thân thiện khi phục vụ bạn đọc. Ở từng lứa tuổi, từng khối
lớp các em học sinh có đặc điểm tâm lý và nhu cầu đọc sách khác nhau. Nắm
được đặc điểm tâm lý và nhu cầu của các em học sinh thì người cán bộ thư viện

Ý thức của cá nhân không những chi phối việc đọc mà còn cho thấy mức
độ, hiệu quả tác động của việc đọc đó. Nếu ý thức tâm lý của cá nhân càng thấy
rõ sự cần thiết của việc đọc, càng tích cực đọc và không ngừng rèn luyện kỹ
năng đọc, kỹ xảo đọc thì kết quả của việc đọc đối với họ sẽ càng lớn. Ngược lại
kết quả của việc đọc cũng sẽ hạn chế theo. Chính ý thức tâm lý của cá nhân sẽ là
cơ sở quan trọng quyết định nên nhu cầu, hứng thú, mục đích, động cơ và
khuynh hướng đọc của người đọc.
Tâm lý của người đọc là trạng thái tâm lý được hình thành khi việc giao
lưu lẫn nhau giữa chủ thể xã hội và ấn phẩm trở nên thường xuyên và có ảnh
hưởng tới sự lựa chọn và lĩnh hội thông tin của người đọc. Cấu trúc tâm lý của
người đọc khá phức tạp, bao gồm nhiều thành tố như vốn hiểu biết thực tiễn,
kinh nghiệm sống, kinh nghiệm đọc, thói quen đọc, bề dày của kiến thức, tính
tình, giới tính, dân tộc, môi trường sống. Cán bộ thư viện có thể nhận ra tâm lý
người đọc qua những xúc cảm, tình cảm, trạng thái tâm lý, hành vi của người
đọc trong quá trình giao lưu giữa người đọc và tài liệu. Nó được biểu hiện trong
sự tìm kiếm thông tin, lựa chọn tài liệu, trong các yêu cầu đọc, trong phương
thức đọc (đọc lướt, đọc say mê, đọc nhanh…), trong sự lĩnh hội và đánh giá ấn
phẩm, trong những định hướng tích cực hay tiêu cực đối với sách cũng như
những định hướng tích cực hay tiêu cực trong việc đọc của người đọc.
Việc đọc sách của con người chỉ có thể xảy ra khi chủ thể xã hội có nhu
cầu về nó. Nhu cầu đọc là nhu cầu nâng cao sự hiểu biết bằng phương tiện là tài
liệu. Khi nhu cầu đọc của bạn đọc được lặp đi lặp lại nhiều lần và trở thành thói
quen của người đọc thì lúc đó xuất hiện hứng thú đọc. Hứng thú đọc là biểu thị
thái độ lựa chọn tích cực của người đọc đối với một loại tài liệu nào đó có ý
Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên

8

Trường THCS Dur Kmăn


chọn tài liệu phù hợp với khả năng và nhận thức của mình, có phương pháp đọc
khoa học mang lại hiệu quả cao. Hướng dẫn đọc sách không phải chỉ để bạn đọc
nắm được kỹ năng đọc sách đơn thuần mà nhằm những mục tiêu giáo dục nhất
định. Thư viện cần xác định nhiệm vụ cụ thể đối với từng lứa tuổi, nhóm tuổi
thậm chí đối với từng học sinh cá biệt. Công tác tuyên truyền và hướng dẫn sử
dụng sách là một trong những mặt hoạt động quan trọng mang tính chất quần
chúng đồng thời cũng đòi một nhiệm vụ cao. Mỗi cán bộ thư viện phải nhận
thức một cách đầy đủ về vị trí, tầm quan trọng của công tác này trong toàn bộ
công tác thư viện. Việc hướng dẫn học sinh đọc sách báo phải được tiến hành
thường xuyên, tuân theo những nguyên tắc khoa học, hợp lý thì hiệu quả của
việc đọc sách sẽ được nâng cao, sách báo thực sự trở thành phương tiện giáo dục
có ảnh hưởng tích cực đến việc hình thành và phát triển nhân cách của các em
học sinh. Vì vậy tôi đã thực hiện một số biện pháp sau:

Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên

9

Trường THCS Dur Kmăn


SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện
trường THCS Dur Kmăn
1. Tổ chức các buổi chuyên đề hướng dẫn phương pháp đọc sách cho học
sinh toàn trường cụ thể như sau:
Trước khi bạn đọc cần tìm đọc một cuốn sách nào đó thì bạn đọc cần phải
thực hiện các bước:

(Chuyên đề hướng dẫn học sinh phương pháp đọc sách)
Bước một, phải xác định mục đích đọc.

trí.
Từ vốn tài liệu trong thư viện có thể cung cấp cho bạn đọc. Bạn đọc đến
thư viện để có thể tìm chọn sách được nhanh chóng, dễ dàng thì bạn đọc nên tận
dụng sự giúp đỡ, hướng dẫn, tư vấn của cán bộ thư viện và các bạn trong tổ cộng
tác viên thư viện xem cuốn sách đó nằm ở vị trí nào trong kho. Thông thường
trong thư viện trường học sách được sắp xếp theo số đăng kí cá biệt và được
chia làm các loại sách như sách nghiệp vụ, sách tham khảo, sách thiếu nhi, sách
giáo khoa… Ngoài ra bạn đọc có thể tham khảo trên bảng giới thiệu sách, thư
mục sách, sổ mục lục…
Bước ba, phương pháp đọc sách.
Sau khi lựa chọn được cuốn sách mà mình cần thì bạn đọc phải có phương
phương pháp đọc sách khoa học để việc đọc đạt kết quả tốt đỡ tốn thời gian và
công sức. Đầu tiên các bạn nên tìm hiểu địa chỉ thông tin của cuốn sách để biết
tên cuốn sách, tên tác giả, tên nhà xuất bản, năm xuất bản, lần xuất bản… để
cung cấp cho cán bộ thư viện sẽ giúp bạn tìm quyển sách một cách dễ dàng.
Sau đó xem mục lục cuốn sách. Mục lục sách là những nội dung chính
được thể hiện trong cuốn sách.
Tiếp theo xem lời giới thiệu, lời tựa, lời nói đầu để biết cuốn sách đề cập
đến vấn đề gì, đối tượng nào sử dụng cuốn sách có ích hơn cả, mục đích của
cuốn sách mà tác giả muốn nói tới và phương pháp đọc sách có hiệu quả.
Tiếp theo xem lời kết luận và tóm tắt ở cuốn sách để thấy rõ nội dung cô
đọng nhất, những kết luận chính và sự khẳng định của tác giả đối với những vấn
đề đã trình bày. Đồng thời qua lời kết luận và tóm tắt bạn còn thấy vấn đề chưa
được giải quyết đầy đủ, phương hướng phát triển tiếp tục của chúng.
Tiếp sau đó đọc một vài đoạn trong cuốn sách. Sau khi đã có được những
thông tin về nội dung, mục đích cuốn sách bạn sẽ trực tiếp tìm hiểu vào nội dung
cuốn sách đó. Bằng cách đọc qua một số đoạn, phát hiện những đoạn lí thú, có
giá trị nhờ đó mà bạn đọc có những nhận định về nội dung cuốn sách được chính
xác hơn tạo điều kiện cho các bước đọc tiếp theo.
Cuối cùng là đọc thực sự (hay đọc đi sâu) vào nội dung cuốn sách. Tùy

vấn đề được xem xét, tìm hiểu cặn kẽ có đối chiếu với kiến thức, kinh nghiệm và
những cuốn sách khác về những vấn đề đã được đề cập trong đó. Những nội
dung tư tưởng của cuốn sách bạn đọc đánh giá, phê phán và hiểu đầy đủ, sâu
sắc.
Đọc thụ động cũng có nghĩa là đọc toàn bộ hay đọc lướt nội dung cuốn
sách nhưng bạn đọc hoàn toàn theo sự dẫn dắt của tác giả, chấp nhận hoàn toàn,
nhìn nhận và xem xét vấn đề bằng con mắt của tác giả.
Đọc chủ động: là cách đọc mà khi xem xét những tư tưởng của cuốn sách
đề cập người đọc luôn đối chiếu và đánh giá nó. Mọi sự chấp nhận hay phản đối
đều được người đọc dựa trên cơ sở tự đánh giá đối chiếu với kiến thức, kinh
nghiệm. Từ đó rút ra được những kết luận cho bản thân mình.
Đọc nông: là cách đọc chỉ khai thác nội dung tư tưởng của cuốn sách và
phù hợp với những cuốn sách giải trí, sách truyện tranh… đỡ tốn thời gian, công
sức.
Đọc sâu: là cách đọc đòi hỏi nghiền ngẫm sâu sắc nội dung cuốn sách để
hiểu cặn kẽ, lĩnh hội có phê phán những tư tưởng mà cuốn sách đề cập đến.
Đọc xen kẽ giữa các bộ môn. Đọc sách là một loại lao động trí óc khá
căng thẳng và chóng mệt mỏi. Do đó việc thay đổi nội dung khi đọc là một cách
nghỉ ngơi tích cực nhất, chính đây là biện pháp để nâng cao hiệu suất khi đọc
sách.
Đọc có ghi chép, phân tích và có hệ thống. Đây là một yêu cầu rất cần
thiết của việc đọc sách vì chỉ có qua ghi chép và phân tích thì các nội dung chủ
yếu của sách mới được khắc sâu. Đặc biệt là đối với các em học sinh việc đọc
sách có ghi chép và phân tích này sẽ giúp cho các em xây dựng được tác phong
suy nghĩ trước các vấn đề sẽ nêu ra và luôn luôn tự đặt ra cho mình những câu
hỏi về nội dung mà mình đã đọc. Như vậy sẽ giúp các em hiểu sâu sắc vấn đề
đồng thời làm phong phú thêm nguồn tư liệu, thói quen tự học, tự nghiên cứu,
tiếp thu kiến thức một cách vững chắc, đầy đủ và phù hợp với năng lực. Bạn đọc
nên ghi theo những gì bạn hiểu bằng chính giọng văn và cách suy nghĩ của mình
Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên

ngồi thoải mái, ghi chép những nội dung cần thiết. Đọc bằng mắt và óc chứ
không đọc bằng miệng, cố gắng khi đọc hiểu ý nghĩa của đoạn văn.
Bạn đọc nên tập cho mình thói quen đọc sách hàng ngày để tăng tốc độ
đọc và tích lũy thêm kiến thức cho bản thân “kiến tha lâu sẽ đầy tổ” đồng thời
đó cũng là phương pháp giúp cho bạn đọc giải trí sau những giờ học tập căng
thẳng, làm việc mệt nhọc.
Bước năm, áp dụng những kiến thức đã học vào thực hành.
Sau khi đọc xong một cuốn sách bạn đọc cần phải rút ra cho mình bài học
kinh nghiệm hay cảm nhận sau khi đọc sách để áp dụng vào cuộc sống hoặc có
thể làm các bài tập trong sách. Có như vậy thì những kiến thức đó mới trở thành
kiến thức của bạn đọc.
2. Tập huấn cho các bạn trong tổ cộng tác viên thư viện phương pháp đọc
sách mang lại hiệu quả cao nhất mà không phải bạn nào cũng biết cách đọc. Sau
đó các bạn trong tổ cộng tác viên thư viện về hướng dẫn cho các bạn trong lớp
mình. Các em học sinh thường hay ngại, rụt rè khi hỏi giáo viên, cán bộ thư viện
thông tin về một cuốn sách mà mình cần. Với cách làm này thì bạn đọc có thể dễ
dàng tìm được sách theo nhu cầu và sở thích của mình.

Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên

13

Trường THCS Dur Kmăn


SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện
trường THCS Dur Kmăn
Giải pháp 3: Bông hoa tri thức

(Hình ảnh bông hoa tri thức)

đoàn ngay từ đầu năm học để giáo viên chủ nhiệm nắm bắt sau đó triển khai đến
học sinh lớp mình giúp cho học sinh dễ dàng thực hiện.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên

14

Trường THCS Dur Kmăn


SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện
trường THCS Dur Kmăn
Triển khai trong kế hoạch của nhà trường giúp cho cán bộ viên chức và
học sinh trong toàn trường biết và thực hiện. Từ đó thu hút và tạo điều kiện cho
tất cả bạn đọc có thể tham gia, nâng cao hiệu quả đọc sách góp phần nâng cao
chất lượng dạy và học trong nhà trường.
2. Hướng dẫn học sinh cách viết
Tổ chức chuyên đề về “Bông hoa tri thức” trước toàn trường với hai nội
dung:
Thứ nhất: hướng dẫn học sinh cách đọc sách mang lại hiệu quả (như đã
nêu ở giải pháp 2: hướng dẫn học sinh sử dụng sách báo).
Thứ hai: hướng dẫn học sinh cách điền thông tin vào bông hoa và giải đáp
những thắc mắc, vướng mắc của học sinh liên quan đến bông hoa. Giúp cho tất
cả các em học sinh biết, nắm bắt và khơi dậy sự tò mò, khám phá của các em.
Tập huấn cho các bạn trong tổ cộng tác viên thư viện sau đó các bạn sẽ về
hướng dẫn cho lớp mình.
Hướng dẫn cách điền thông tin vào bông hoa tại phòng thư viện. Bạn đọc
đến thư viện mượn sách sẽ được cán bộ thư viện tư vấn, hướng dẫn cách chọn
sách phù hợp với nhu cầu của mình. Bạn đọc viết phiếu yêu cầu mượn sách và
nhận sách đồng thời sẽ nhận được một “Bông hoa tri thức”. Bạn đọc sẽ điền
thông tin vào bông hoa tri thức đó (nếu chỗ nào chưa hiểu thì cán bộ thư viện sẽ

nghĩ và ý tưởng mới. Cấu tạo của sơ đồ tư duy gồm có: chủ đề chính, từ khóa,
nhánh con, hình ảnh gợi nhớ, liên kết màu sắc. Do đó để thực hiện giải pháp này
tôi đã thực hiện một số biện pháp sau:
1. Hướng dẫn học sinh cách vẽ sơ đồ tư duy
Cán bộ thư viện cần hướng dẫn cho học sinh cách lưu trữ được nhiều và
ghi nhớ thông tin được lâu hơn sau khi đọc xong một cuốn sách bằng cách phác
họa lại bằng sơ đồ tư duy. Bạn đọc cần tập trung vào mục đích cần đạt được, làm
rõ những gì bạn đang hướng đến, giải quyết vấn đề bạn đang thắc mắc.

(Cán bộ thư viện hướng dẫn học sinh vẽ sơ đồ tư duy về vị trí địa lý Việt Nam)

Bước 1. Đặt giấy nằm ngang và vẽ sơ đồ ở giữa trang giấy để có thể thể
hiện hết ý tưởng của mình. Khi vẽ nên vẽ đường cong hơn là vẽ đường thẳng vì
nó hấp dẫn và dễ ghi nhớ hơn.
Bước 2. Sử dụng màu sắc để nhấn mạnh, sắp xếp, sáng tạo, phân cấp theo
mã màu riêng của mình, kích thích thị giác và não bộ giúp bạn đọc tăng khả
năng ghi nhớ.
Bước 3. Điền vào ô trọng tâm từ khóa càng ngắn gọn, xúc tích càng tốt.
Từ khóa nên ghi theo những gì bạn hiểu bằng chính giọng văn và cách suy nghĩ
của mình khi đó bạn sẽ nhớ lâu hơn và chắc hơn.
Bước 4. Thêm các hình vẽ vào nhánh sao cho phù hợp với từ khóa và vẽ
nhánh phụ thể hiện nội dung con của các nhánh trước.
Bước 5. Tạo liên kết giữa các nhánh nếu chúng có liên quan đến nhau.
Bạn đọc có thể điền số thứ tự vào nhánh nếu muốn sắp xếp thứ tự của nhánh.
Kết quả bạn đọc sẽ có một bản sơ đồ tư duy hoàn chỉnh. Đây cũng chính
là một bản tóm tắt nội dung, là một bức tranh về những ý nghĩ của bạn đọc giúp
bạn đọc đạt được mục đích của mình, nắm được tổng quan kiến thức từ sách.
2. Tổ chức cuộc thi “sách và bạn”, các trò chơi có sử dụng sơ đồ tư duy
nhằm tạo sân chơi bổ ích cho học sinh.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên

1. Xây dựng mô hình thư viện xanh, thư viện lớp học
Thư viện xanh: sách được để trong các túi sách, giỏ sách, hộp sách, giá
sách do các em học sinh tự làm và được treo ở dưới tán cây, cầu thang, hàng
lang lớp học, ghế đá. Mô hình này đã thu hút được đông đảo các em học sinh
tham gia.
Thư viện lớp học (Góc thư viện) là các giá sách, tủ sách được treo (để) ở
cuối lớp hoặc bên trên góc lớp thuận tiện cho các em tìm đọc. Tùy thuộc vào
điều kiện từng lớp mà bố trí các giá sách, kệ sách, tủ sách cho phù hợp. Các giá
sách, kệ sách này được trang trí đẹp mắt, có đầy đủ các loại sách nên đã thu hút
được nhiều bạn đọc tham gia và tạo hứng thú cho bạn đọc.

(Học sinh tham gia đọc sách tại thư viện xanh)

Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên
(Góc thư viện lớp 6A2)

18

Trường THCS Dur Kmăn
(Góc thư viện lớp 8A2)


SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện
trường THCS Dur Kmăn

Hai mô hình thư viện này bao gồm nhiều loại sách, báo khác nhau và
được cán bộ thư viện, các bạn trong tổ cộng tác viên thư viện đổi sách hàng tuần
đáp ứng nhu cầu của bạn đọc. Bạn đọc có thể đọc bất cứ lúc nào rảnh rỗi trong
giờ giải lao, ra chơi, khi cần tìm một vấn đề, thông tin nào đó mà không cần phải
đến thư viện. Tuy nhiên mô hình này đòi hỏi bạn đọc phải có ý thức cao khi



SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện
trường THCS Dur Kmăn

2.2. Tổ chức thành công ngày hội đọc sách
Tại ngày hội đọc sách bạn đọc không chỉ được cán bộ thư viện, giáo viên
và các bạn trong tổ công tác viên thư viện hướng dẫn cách đọc sách, khám phá
những điều hay, mới trong cuốn sách mà còn hướng dẫn bạn đọc cách sắp xếp,
bảo quản sách có hiệu quả. Tại đây bạn đọc sẽ được tiếp cận với nguồn tài liệu
đa dạng, phong phú, tham gia các trò chơi bổ ích gắn với sách, khơi dậy niềm
đam mê đọc sách, yêu sách hơn.
2.3. Chuyển hình thức phục vụ kho đóng sang kho mở
Thư viện trường THCS Dur Kmăn đã tiến hành chuyển hình thức phục vụ
bạn đọc thông qua phiếu yêu cầu mượn sách (kho đóng) sang hình thức phục vụ
tự chọn (kho mở). Bạn đọc không phải mất nhiều thời gian trong việc lựa chọn
tài liệu mà dành thời gian đó cho việc nghiên cứu tài liệu trong khi thời gian đọc
(giờ ra chơi) thì hạn chế, ngắn.
Hướng dẫn bạn đọc cách tìm kiếm, tra tìm tài liệu trên máy tính để bạn
đọc có thể tìm kiếm thông tin một cách nhanh chóng và hiệu quả, biết lựa chọn
thông tin chính xác, chính thống. Hiện nay thư viện trường THCS Dur Kmăn có
trang bị 5 máy tính có kết nối Internet để phục vụ bạn đọc.
2.4. Tổ chức các cuộc thi giữa các khối lớp với nhau cho toàn thể các em
học sinh với nhau trong nhà trường như:
Kể chuyện theo sách: là kể lại cho nhiều người nghe về câu chuyện mà
mình đã được đọc trong sách về nội dung, hình thức, giá trị tư tưởng và bài học
kinh nghiệm rút ra sau khi đọc xong cuốn sách đó. Để làm được điều này cán bộ
thư viện (phối hợp với liên đội) cần hướng dẫn học sinh nắm chắc và nhớ đầy đủ
nội dung câu chuyện, biết cách dẫn dắt câu chuyện, biết dừng lại ở những đoạn
hay, đoạn cơ bản của câu chuyện, kể tóm tắt những đoạn cốt truyện, gây sự chú

kinh nghiệm đọc và làm theo sách của các em học sinh.

Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên

21

Trường THCS Dur Kmăn

(Ngày hội đọc sách và học sinh tham gia thi vẽ tranh tại ngày hội đọc sách)


SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện
trường THCS Dur Kmăn

IV. Tính mới của giải pháp
Tính mới của giải pháp được thể hiện ở giải pháp 3: Bông hoa tri thức.
Thông qua giải pháp này số lượng học sinh đến thư viện ngày càng đông, đọc
sách nhiều hơn. Học sinh biết cách lựa chọn, nắm được nội dung cuốn sách, cảm
nhận sau khi đọc cuốn sách đó mang lại ý nghĩa cho bản thân và liên hệ vào thực
tiễn cuộc sống. Cán bộ thư viện khen thưởng kịp thời những học sinh làm tốt từ
đó kích thích, thu hút học sinh khác làm theo.
V. Phạm vi áp dụng
Tại thư viện trường THCS Dur Kmăn, xã Dur Kmăl, huyện Krông Ana,
tỉnh Đắk Lắk.
VI. Phạm vi ảnh hưởng
Áp dụng tại thư viện các trường TH và THCS trên địa bàn huyện Krông
Ana.
VII. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm
Năm học 2018 – 2019 tôi tiếp tục nghiên cứu đề tài sáng kiến kinh
nghiệm “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện

Thời gian

Số lượt
bạn đọc

1

Năm học 2016 – 2017

30789

72,8

Sau khi áp dụng đề tài

2

Năm học 2017 – 2018

34075

91,4

Sau khi áp dụng đề tài

Kết quả sau khi phát phiếu điều tra:
Nội dung câu trả lời

Số học sinh trả
lời đúng

Câu 4: a. Có
Câu 5: b. Để nâng cao vốn hiểu biết, tiếp
thu kiến thức từ sách từ đó áp dụng vào
thực tiễn cuộc sống.

Kết quả khi thực hiện giải pháp “Bông hoa tri thức” cụ thể như sau:
Thời gian

Số bông hoa tốt

Số bông hoa chưa tốt

Tháng 8

18

16

Tháng 9

30

15

Tháng 10

38

13


Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên

23

Trường THCS Dur Kmăn


SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện
trường THCS Dur Kmăn
Dur Kmăn” đưa ra một số giải pháp, biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả đọc
sách cho học sinh giúp cho học sinh tiếp thu được những giá trị của cuốn sách từ
đó áp dụng vào thực tiễn cuộc sống. Tìm, lựa chọn tài liệu phù hợp với nhu cầu
của mình, có phương pháp đọc khoa học, mang lại hiệu quả cao góp phần nâng
cao chất lượng học tập trong nhà trường.
Các giải pháp, biện pháp mà tôi đưa ra có lẽ không phải là những sáng
kiến mới lạ đối với các thư viện trường TH và THCS ở những vùng có điều kiện
kinh tế thuận lợi nhưng đối với các thư viện vùng sâu vùng xa, vùng có điều
kiện kinh tế khó khăn và đặc biệt đối với thư viện trường THCS Dur Kmăn thì
tôi tin đây là những giải pháp hữu hiệu nhất, dễ thực hiện và mang lại hiệu quả.
Mặt khác để việc đọc sách mang lại hiệu quả cao cần phải đảm bảo các điều kiện
về cơ sở vật và vốn tài liệu. Thư viện trường THCS Dur Kmăn có diện tích
54m2, được xây dựng ở nơi thuận tiện cho việc đi lại của bạn đọc, rộng rãi,
thoáng mát, có đầy đủ ánh sáng, sạch sẽ, hợp vệ sinh môi trường và yên tĩnh. Có
đầy đủ bàn ghế đảm bảo phục vụ tốt nhu cầu đọc của bạn đọc. Vốn tài liệu đa
dạng, phong phú, có đầy đủ các loại sách như sách giáo khoa, sách tham khảo,
sách nghiệp vụ, sách thiếu nhi, báo, tạp chí… đáp ứng nhu cầu ngày càng cao
của bạn đọc.
Trong quá trình thực hiện sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp nâng
cao hiệu quả đọc sách cho học sinh tại thư viện trường THCS Dur Kmăn” không
sao tránh khỏi những thiếu sót rất mong sự góp ý của các đồng nghiệp để sáng

kiện giao lưu, học hỏi.
Dur Kmăl, ngày 11 tháng 3 năm 2019
Người viết

Nguyễn Thị Liên

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Quyết định số 61/1998/QĐ/BGD&ĐT ngày 16 tháng 1 năm 1998 của Bộ
giáo dục và đào tạo về quy chế tổ chức và hoạt động thư viện trường phổ
thông.
2. Quyết định số 01/2003/QĐ/BGD&ĐT ngày 2 tháng 1 năm 2003 của Bộ
giáo dục và đào tạo về việc ban hành quy định tiêu chuẩn thư viện trường
phổ thông.

Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên

25

Trường THCS Dur Kmăn