TRƯỜNG ĐTCB LÊ HỒNG PHONG THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LỚP BỒI DƯỠNG NGẠCH CHUYÊN VIÊN
K6A - 2015
====== ======
TIỂU LUẬN TỐT NGHIỆP
“Xử lý tình huống tiếp dân gửi đơn thư yêu
cầu giải quyết tranh chấp đất đai ”
Họ và tên:
Đinh Thị Thùy Dung
Chức vụ:
Chuyên viên
Đơn vị công tác
Văn phòng Thành ủy Hà Nội
Hà Nội, Tháng 11- 2015
PHẦN I: LỜI NÓI ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Công tác tiếp dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo hiện nay là một trong
những vấn đề có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong công cuộc đổi mới của Đảng và
nhà nước ta. Việc đổi mới đường lối phát triển kinh tế - xã hội phải đi đôi với việc
thời cũng sẽ hạn chế được tình trạng bức xúc khiếu nại đông người, đặc biệt là những
vấn đề có tính nhạy cảm về an ninh chính trị, điểm yếu mà hiện nay kẻ địch đang lợi
dụng nó để âm mưu “ diễn biến hòa bình” bạo loạn lật đổ, phá hoại công cuộc đổi mới
của Đảng và nhà nước ta.
Việc tiếp công dân và xử lý đơn khiếu nại, tố cáo là những công việc thường
xuyên, liên tục, là những việc làm đầy khó khăn, phức tạp. Các vụ việc khiếu nại, tố
cáo xảy ra có từ nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng chung quy lại nó đều xuất phát
từ việc lợi ích của nhà nước, của tập thể, của cá nhân bị xâm hại. Nhìn nhận một cách
khách quan tôi cho rằng ngay từ một văn bản chính sách của Nhà nước ban hành ra,
bản thân nó cũng đã có ẩn chứa hai mặt của một vấn đề, khi thực hiện nó mới bộc lộ
ra trên thực tiễn. Một mặt nó thể hiện tính đúng đắn, tích cực, đáp ứng được nguyện
vọng của nhiều người và phù hợp với xu thế phát triển của xã hội, của thời đại. Mặt
khác nó hạn chế, thậm chí nó đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của một số bộ phận nhân
dân, bên cạnh đó không ít những địa phương, cơ quan nhà nước, những người có
thẩm quyền trong việc thi hành chính sách, pháp luật lợi dụng để trục lợi cho bản
thân, tham nhũng, tiêu cực và gâu nhũng nhiễu nhân dân. Bởi vậy viêc công dân đi
khiếu kiện đến các cơ quan nhà nước là một tất yếu khách quan. Trong bài tiểu luận
này tôi tập trung nghiên cứu vào một số vấn đề cơ bản trong công tác tiếp dân và xử
lý đơn thư khiếu nại, tố cáo nhằm củng cố những kiến thức đã học, mong muốn
những đáp ứng tốt hơn về trình độ chuyên môn và kỹ năng nghiệp vụ trong công tác
tiếp dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo mà tôi đang công tác.Tôi chọn: “Xử lý tình
huống tiếp dân gửi đơn thư yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai tại bộ phận một
cửa UBND xã Uy Nỗ- Huyện Đông Anh- Thành phố Hà Nội”. Mặc dù đã cố gắng
rất nhiều, nhưng do thời gian ngắn, kinh nghiệm bản thân còn hạn chế, nên còn những
thiếu sót nhất định, rất mong được sự đóng góp ý kiến của thầy cô và các bạn để bài
viết được hoàn chỉnh hơn.
Xuất phát từ yêu cầu quản lý nhà nước, yêu cầu và lợi ích của cơ quan, đơn vị
và nhìn từ phía do nhu cầu của công dân, cơ quan, tổ chức thì tiếp công dân có thể
đúng chính sách pháp luật, đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết, khắc phục những
hạn chế bất cập trong việc thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo của công dân. Qua đó
nhằm tuyên truyền, giáo dục, nâng cao ý thức pháp luật nói chung, pháp luật khiếu
nại, tố cáo của công dân nói riêng đối với quần chúng nhân dân.
2. Mục tiêu đề tài
- Mô tả được tình huống
- Phân tích được tình huống
- Đưa ra các phương án giải quyết tình huống, chọn phương án tối ưu nhất.
- Xây dựng kế hoạch thực hiện phương án tối ưu.
3. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp quan sát;
- Phương pháp đánh giá
- Phương pháp thống kê;
- Phương pháp so sánh;
- Phương phaṕ thu thâp thông tin;
- Phương pháp khảo sát thưc tê.
4. Phạm vi nghiên cứu:
Xã Uy Nỗ- Huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội
5. Bố cục tiểu luận
Gồm 3 phần :
- Phần I: Lời nói đầu
- Phần II: Nội dung
- Phần III: Kết luận và kiến nghị
bà Mai) cùng đi chung con đường từ trục chính đường làng dẫn vào cổng nhà bà Mai
và sang ao của nhà ông. Đến tháng 12 năm 2013 ông Hải mất thừa kế mảnh đất lại
cho bà Mai, nhưng bà Mai không sinh sống tại mảnh đất này, tháng 3 năm 2014 bà
Mai cho xây cổng ở phía con đường giáp với đường làng và khóa lại không cho gia
đình nhà ông có đường đi sang ao nhà mình.
Sau khi nhận được đơn của ông An, chính quyền xã đã cử cán bộ xuống xác
minh hiện trường và xác nhận sự việc nêu trong đơn của ông An là đúng so với thực
tế.
Tiếp đó chính quyền mời hai gia đình lên trụ sở UBND xã làm việc, tổ giải
quyết đơn thư thụ lý, cán bộ văn phòng tham mưu cho chủ tịch phân công cán bộ
chuyên trách xử lý. Chủ tịch ủy ban nhân dân xã giao cán bộ địa chính tiến hành đối
chiếu bản đồ địa chính xã với hai sổ đỏ của hai gia đình và hiện trường thì thấy: Hộ
gia đình ông An có giấy chứ ng nhân quyền sử dun g đất s ố bìa B953064 cấp ngày 15
tháng 5 năm 1995 là đất ao có diện tích 550 m2 nằm trên thửa đất số 456 tờ bản đồ số
9; Hộ gia đình bà Mai có giấy chứ ng nhân
quyền sử dun g đất s ố bìa B953057 cấp
ngày 26 tháng 4 năm 1995 bao gồm đất thổ cư và đất ao vườn rộng 2500 m2 nằm trên
thửa số 454 và 455 tờ bản đồ số 9. Con đường đang xảy ra tranh chấp trong đơn kiện
có chiều dài 20m; rộng 3m; được đổ bê tông dày 5 cm không được thể hiện trong bản
đồ mà ở vị trí đó là thửa đất số 457 thuộc quỹ đất công của xã do xã quản lý, con
đường được thể hiện trên bản đồ được xã xác nhận cho hai gia đình để đi vào hai
mảnh đất trên cách con đường đang tranh chấp 10 mét về phía Nam và đã được cắt
cho gia đình nhà ông Lê Văn Hưng vào năm 1985 giấy chứ ng nhân
quyền sử dung
đất số bìa B953089 cấp ngày 28 tháng 6 năm 1995.
Qua xác minh từ sổ đăng ký đất đai tại UBND xã và lấy ý kiến của khu dân cư
ông An, và bản thân bà cũng không sinh sống trên mảnh đất được thừa kế này nên bà
xây dựng cổng để bảo vệ phần tài sản của mình khi mình không ở đây.
Vấn đề đặt ra là giải quyết sự khác nhau vị trí con đường so với trên bản đồ và
thực địa, và giải quyết sự tranh chấp đường đi chung giữa hai gia đình ông An và bà
Mai.
2. Xác định mục tiêu giải quyết tình huống
Phân tích việc từ chối đơn thư của bộ phận tiếp dân là đúng hay sai ?
Ban hành quyết định giải quyết khiếu kiện của ông Nguyễn Văn An đảm bảo
theo quy định của pháp luật, không trái với Hiến pháp; Văn bản quy phạm pháp luật;
các văn bản cấp trên.
Giải quyết tranh chấp phải đảm bảo hài hòa giữa lợi ích của nhà nước với lợi
ích của công dân, của tập thể, đảm bảo sự hợp lý hợp tình được cán bộ, nhân dân
đồng tình ủng hộ, không gây căng thẳng và phù hợp với tình hình địa phương.
Giải quyết tranh chấp phải giải quyết được vấn đề có đường đi cho hộ gia đình
ông Sơn theo quy định của Luật đất đai và Luật dân sự
Giải quyết tình huống phải góp phần tăng cường pháp chế, giữ vững kỷ cương,
an ninh trên địa bàn xã.
Giải quyết tình huống không gây ra những căng thẳng, bức xúc trong xã mà
phải góp phần phát triển kinh tế, xã hội của xã, tránh tình trạng mất đoàn kết giữa các
hộ dân và giữa người dân với cán bộ.
3. Phân tích nguyên nhân, hậu quả
Trong quá trình tự ý mở và sử dụng con đường mới thì con đường cũ đã bị bỏ
hoang. Năm 1985 gia đình ông Hưng có đơn xin đất thổ cư, xã đã căn cứ vào quỹ đất
còn lại và hiện trạng con đường khi đó để làm hồ sơ đề nghị lên UBND xã giao đất
Thiết sót trong tổ chức, hoạt động quản lý nhà nước ở các cấp có thẩm quyền
Sự thiếu trách nhiệm sa sút phẩm chất đạo đức của một bộ phận cán bộ công
chức liên quan đến vụ việc
3.2 Nguyên nhân chủ quan
Chất lượng cán bộ làm công tác tiếp công dân ở một số nơi chưa đáp ứng yêu
cầu; một số còn yếu kém về năng lực, trình độ chuyên môn, thiếu tinh thần trách
nhiệm, thậm chí có nơi bố trí cán bộ không làm được việc về làm công tác tiếp công
dân, một số ít cán bộ tiếp công dân còn có biểu hiện quan liêu, hách dịch, thiếu tinh
thần trách nhiệm.
Cán bộ, công chức phụ trách xã kiêm nhiệm công tác tiếp công dân tại nhiều
xã, phường, thị trấn chưa được tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụ nên việc xử lý tình
huống trong công tác tiếp công dân và giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo còn hạn
chế. Về trách nhiệm của Bộ phận một cửa đó là việc phải biết nhã nhặn, tôn trọng
nhân dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân.
Do sự kém hiểu biết pháp luật của nhân dân
3.3 Phân tích hậu quả
- Hậu quả kinh tế: Tình huống tranh chấp đất gây mất thời gian, công sức của
cán bộ và các hộ liên quan trong việc giải quyết, người dân vất vả ảnh hưởng sức
khở, lao động sản xuất và tốn kém tiền bạc trong quá trình theo đơn xử lý
- Hậu quả xã hội:
+ Gây bức xúc, căng thẳng, ảnh hưởng tới tình làng xóm giữa hai hộ.
+ Gây mất niềm tin của nhân dân vào Đảng và chính quyền vì không phát huy được
quy chế dân chủ ở cơ sở. Đây là một vấn đề đặc biệt nghiêm trọng.
4. Xây dựng phân tích, lựa chọn phương án giải quyết tình huống
Mặc dù ông An không có thư khiếu nại, tố cáo về việc anh Lê Ngọc Nam
không tiếp nhận đơn thư của ông nhưng căn cứ theo quy định tại Điều 78, Luật Khiếu
nại tố cáo thì:
hữu bất động sản liền kề dành cho mình một lối đi ra đến đường công cộng một cách
thuận tiện và hợp lý nhất…”. Căn cứ vào tình hình thực tế thì hiện nay hai hộ gia đình
ông An và bà Mai chỉ còn con đường đang xảy ra tranh chấp là con đường duy nhất
để đi ra đường công cộng, con đường này lại nằm trên quỹ đất công lâu nay xã không
có kế hoạch sử dụng vào mục đích gì vì nó có diện tích nhỏ vì vậy Chính quyền xã
cần họp hai gia đình thống nhất làm biên bản đổi đường (đổi con đường cũ đã bị hai
gia đình bỏ hoang và đã cắt đất cho hộ gia đình ông Hưng để xác nhận sử dụng con
đường mới này). UBND xã cũng phải có văn bản chuyển lên UBND cấp trên có thẩm
quyền để điều chỉnh bản đồ địa chính làm căn cứ pháp lý sau này.
Ưu điểm:
- Giải quyết được vấn đề lối đi vào ao của hộ gia đình ông An
- Xử lý được một phần vi phạm hành chính (phá bỏ cổng xây chăn lối đi)
Nhược điểm:
- Đã phải thừa nhận con đường được xây dựng trái phép trên đất công của Nhà
nước, và cũng không thực hiện được xử lý vi phạm hành chính (xây dựng
đường trái phép trên đất công)
13
- Không tính đến công lao san lấp xây dựng con đường khang trang sạch đẹp
của gia đình bà Mai và cũng không thể hiện được trách nhiệm của ông An đối
với con đường đi chung giữa hai gia đình
- Có thể xảy ra khiếu kiện của gia đình bà Mai lên cấp trên
Phương án 2:
UBND xã cùng mặt trận tổ quốc và các tổ chức đoàn thể ở khu dân cư thực
hiện hòa giải cho hai gia đình, căn cứ vào tình hình thực tế và các quy định của Luật
đất đai và Bộ Luật dân sự làm biên bản thống nhất đổi đường cho hai gia đình, có văn
bản xác nhận con đường này là con đường đi chung và có văn bản gửi lên cấp trên
điều chỉnh bản đồ địa chính vẽ con đường vào bản đồ để làm căn cứ pháp lý sau này.
kiệm ngân sách nhà nước vì không phải đầu tư xây dựng con đường mới, đảm bảo hài
hòa lợi ích của cả cá nhân và nhà nước.
Nhược điểm:
- Có thể xảy ra khiếu kiện của gia đình bà Mai lên cấp trên
Không thực hiện được triệt để pháp luật về đất đai, không xử lý được vi phạm
hành chính (mở đường trái phép trên đất công).
Nhận xét: Các phương án trên cũng thấy được tình huống đặt ra buộc Chính quyền
phải thừa nhận sai trái của việc lấn chiếm đất công. Từ việc gia đình ông Hải (bố bà
Mai) tự ý mở đường trên phần đất công của xã mà không có sự xin phép và được cho
phép từ chính quyền đến việc chính quyền đã tắc trách không có sự quản lý chặt chẽ
quỹ đất công của mình, không có sự ra soát bản đồ địa chính so với thực tế việc hình
thành con đường mới từ năm 1982 mà không được thể hiện trên bản đồ, để rồi khi
xảy ra kiện cáo tranh chấp thì chính quyền buộc phải thừa nhận con đường được xây
dựng trái phép trên đất công. Dẫu sao đây cũng là phương án khả dĩ nhất còn hơn là
hủy bỏ thừa nhận con đường bê tông được xây dựng khang trang sạch đẹp cho đúng
pháp luật, rồi lấy lại con đường cũ được thể hiện trên bản đồ và đã cắt cho hộ gia đình
khác để rồi lại đổ bê tông và trên thực tế là nó cũng không thuận tiện gì cho hai hộ gia
đình phải đi chung trên con đường ấy (chính vì vậy họ mới mở con đường mới và con
đường cũ bị bỏ hoang), chưa tính việc phải bồi thường tài sản trên phần đất có con
đường cũ mà đã cắt cho nhà ông Hưng.
5. Lập kế hoạch tổ chức thực hiện phương án đã lựa chọn
5.1 Nội dung công việc cần giải quyết
UBND xã tổ chức hòa giải cho hai gia đình thành công
Có văn bản chuyển lên cấp trên có thẩm quyền, điều chỉnh lại bản đồ địa chính
cũng như diện tích quỹ đất công tại khu vực này
Giám sát hai gia đình thực hiện công tác hòa giải như đã cam kết: di dời cổng,
trả lại lối đi chung
Làm báo cáo chuyển lên UBND xã điều chỉnh bản đồ địa chính
Họp tổng kết rút kinh nghiệm
Dự kiến hoàn thành kế hoạch trước ngày 30/4
Phần III. Kết luận và kiến nghị
1. Kết luận
Làm tốt công tác tiếp dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo có ý nghĩa rất quan
trọng trong công tác quản lý nhà nước của các cấp, các ngành. Do đó, để thực hiện tốt
chức năng nhiệm vụ của mình, các cơ quan nhà nước phải chú trọng đúng mức công
tác tiếp dân cũng như xử lý đơn thư và phải coi đó là một nhiệm vụ quan trọng của
đơn vị.
Qua quá trình nghiên cứu học tập và làm việc trong bộ phận tiếp công dân, bản
thân tôi đã tiếp thu được rất nhiều nội dung mới về nghiệp vụ, đặc biệt là công tác tiếp
dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo
Tuy nhiên với đặc điểm cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương công tác tiếp
dân và xử lý đơn thư trong những năm qua đã đạt được những kết quả nhất định,
nhưng so với yêu cầu nhiệm vụ vẫn còn nhiều tồn tại cần khắc phục, chấn chỉnh, đòi
hỏi sự nỗ lực của các cấp, các ngành và đặc biệt là sự chỉ đạo kịp thời, thường xuyên
của cấp Ủy Đảng, có như vậy công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại tố cáo mới đạt
hiệu quả trong thời gian tới.
2. Kiến nghị
Cần tổ chức tuyên truyền, phổ biến Luật khiếu nại, tố cáo; Luật sửa đổi bổ sung
một số điều của Luật khiếu nại, tố cáo và Nghị định số 53/2005/NĐ- CP ngày
19/4/2005 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật khiếu nại, tố
cáo và luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật khiếu nại, tố cáo đến các tầng lớp
nhân dân.
Cơ quan quản lý nhà nước cần sắp xếp các công chức có năng lực, trình độ đại
học, có phẩm chất đạo đức, am hiểu pháp luật và kiến thức xã hội; đồng thời đã quan
tâm thực hiện chế độ chính sách cho cán bộ làm nhiệm vụ tiếp công dân theo quy định
5. Bố cục tiểu luận......................................................................................................5
Phần II. Nội dung...........................................................................................................6
1. Mô tả tình huống......................................................................................................6
2. Xác định mục tiêu giải quyết tình huống................................................................9
3. Phân tích nguyên nhân, hậu quả.............................................................................. 9
3.1 Nguyên nhân khách quan.................................................................................10
3.2 Nguyên nhân chủ quan.....................................................................................11
3.3 Phân tích hậu quả............................................................................................. 11
4. Xây dựng phân tích, lựa chọn phương án giải quyết tình huống..........................12
Phương án 1........................................................................................................... 13
Phương án 2........................................................................................................... 14
Phương án 3........................................................................................................... 15
5. Lập kế hoạch tổ chức thực hiện phương án đã lựa chọn.......................................16
5.1
Nội dung công việc cần giải quyết...................................................................16
5.2
Các bước giải quyết trong từng thời gian........................................................ 16
5.3
Dự kiến phân công thực hiện kế hoạch........................................................... 17
5.4