LỜI NÓI ĐẦU
Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu.
Với tư cách là chủ sở hữu đối với đất đai, Nhà nước có đủ ba quyền
năng của chủ sở hữu đó là quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và định
đoạt số phận Pháp lý của đất đai. Nhà nước thực hiện quyền đại diện
chủ sở hữu toàn dân về đất đai và thống nhất quản lý về đất đai: Quốc
hội ban hành pháp luật về đất đai, quyết định quy hoạch, kế hoạch sử
sụng đất của cả nước, thực hiện quyền giám sát tối cao đối với việc
quản lý và sử dụng đất đai trong phạm vi cả nước; Chính phủ quyết
định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của các tỉnh, thành phố trực
thuộc trung ương và quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất vào mục đích
quốc phòng, an ninh, thống nhất quản lý Nhà nước về đất đai trong
phạm vi cả nước. Bộ Tài nguyên và Môi trường chịu trách nhiệm
trước Chính phủ trong việc quản lý Nhà nước về đất đai. Hội đồng
nhân dân các cấp thực hiện quyền giám sát việc thi hành Pháp luật về
đất đai tại địa phương. Uỷ ban nhân dân các cấp thực hiện quyền đại
diện chủ sở hữu về đất đai và quản lý Nhà nước về đất đai tại địa
phương theo thẩm quyền được Pháp luật quy định.
Đất đai là nguồn tài nguyên thiên nhiên Quốc gia vô cùng quý
giá, là tư liệu sản xuất chính tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất
kinh doanh và trong đời sống xã hội, là địa bàn phân bố các khu dân
cư, xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc
phòng. Trong khi đó, do tác động của con người và của thiên nhiên,
đất đai ngày càng có xu hướng bị bạc mầu, bị sói mòn, mà nhu cầu sử
dụng đất ngày càng cao vì dân số gia tăng nhanh. Bên cạnh đó, nước
1


ta còn là một nước có tới trên 70% dân số làm nông nghiệp, lực lượng
lao động ở nông thôn còn dư thừa.
Trong những năm gần đây, ở tỉnh Sơn La, từ khi thực hiện phân

các quy định của Pháp luật về đất đai, không để ảnh hưởng đến tình
đoàn kết lâu đời và sự ổn định sản xuất, định canh định cư của nhân
dân.
Là Trưởng phòng Nội vụ huyện, có chức năng, nhiệm vụ tham
mưu cho Uỷ ban nhân dân huyện quản lý Nhà nước về lĩnh vực tổ
chức chính quyền cơ sở, trong đó có quản lý địa giới hành chính 364.
Với những kiến thức được đào tạo, bồi dưỡng và những kinh nghiệm
đã đúc rút được trong thực tế qua quá trình công tác, tôi xin chọn tình
huống mà tôi được giao nhiệm vụ tham mưu cho Uỷ ban nhân dân
huyện đề ra phương hướng giải quyết làm bài tập tình huống, đó
là:"Giải quyết tranh chấp đất đai liên quan tới địa giới hành chính
giữa bản Pha Lao, xã Phổng Lái - huyện Thuận Châu với bản
Phiêng Ban, xã Mường Giàng - huyện Quỳnh Nhai". Thông qua
tình huống này, tôi muốn đóng góp một phần trí tuệ và kinh nghiệm
của mình trong việc giải quyết tranh chấp đất đai trên địa bàn huyện
Thuận Châu bằng giải pháp có hiệu quả, đúng theo quy định của pháp
Luật.
3


1.2. MÔ TẢ TÌNH HUỐNG
Bản Pha Lao, xã Phổng Lái - huyện Thuận Châu là một bản của
người dân tộc Mông sinh sống và được thành lập từ rất lâu, đây là một
bản mà nhân dân có tinh thần đoàn kết, ổn định định canh, định cư,
luôn tin tưởng vào chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và
Pháp luật của Nhà nước. Nhưng từ khi thực hiện đường địa giới hành
chính theo Chỉ thị: 364/CT-HĐBT của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng
(nay là Thủ tướng Chính phủ) thì toàn bộ diện tích đất ở và khoảng
2/3 diện tích đất canh tác của bản Pha Lao thuộc về địa phận địa giới
hành chính của bản Phiêng Ban, xã Mường Giàng - huyện Quỳnh

theo kiểu “ở nhờ” như vậy họ cho rằng phần đất đai đó do cha ông họ
khai phá đã canh tác lâu đời để lại cho họ có quyền được hưởng. Do
đó, hai xã đã báo cáo hai huyện, đề nghị Uỷ ban nhân dân hai huyện
sớm có phương hướng và giải quyết dứt điểm để nhân dân hai bản ổn
định cuộc sống và yên tâm sản xuất.
II-PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG
2.1. MỤC TIÊU PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG
Vụ việc xảy ra đã gây ảnh hưởng không tốt tới tình hình an ninh,
tình đoàn kết và kế hoạch sản xuất của nhân dân trên địa bàn. Sau khi
vụ việc xảy ra, các cấp chính quyền đã tích cực làm công tác dân vận
ổn định tình hình, không để phát sinh thêm tình hình phức tạp. Để giải
quyết được dứt điểm tình trạng tranh chấp trên cần giải quyết được
vấn đề quyền lợi của nhân dân hai bản.
5


Điều đáng nói là vụ việc xảy ra trên địa bàn của hai bản người
H’ Mông và người Thái thuộc hai huyện giáp ranh, đời sống nhân dân
còn nhiều khó khăn, thiếu đất sản xuất, tập quán sản xuất, sinh hoạt
còn nhiều lạc hậu; trình độ nhận thức còn hạn chế. Vì vậy, cần vận
dụng các căn cứ của Luật Đất đai năm 2003; Chỉ thị 364/CT-HĐBT
ngày 06/11/1991 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Thủ tướng
Chính phủ); Quyết định số: 2422/QĐ-UBND ngày 02/10/2006 của Uỷ
ban nhân dân tỉnh Sơn La về việc ban hành quy trình giải quyết tranh
chấp địa giới hành chính và tranh chấp đất đai liên quan đến địa giới
hành chính các cấp trên địa bàn tỉnh Sơn La để giải quyết vụ việc có
lý, có tình, đúng pháp luật; đảm bảo ổn định tình hình an ninh trật tự,
ổn định sản xuất; đảm bảo tình đoàn kết gắn bó giữa nhân dân hai bản;
rút ra những bài học kinh nghiệm trong công tác quản lý đất đai, địa
giới hành chính.

- Vụ việc tranh chấp xảy ra giữa bản Pha Lao với bản Phiêng
Ban là vụ việc tranh chấp đất đai liên quan đến đường địa giới hành
chính giữa hai bản, hai xã thuộc hai huyện khác nhau. Từ khi mới xảy
ra tranh chấp vào đầu năm 2006 thì cấp Ủy, chính quyền hai bản, hai
xã, đã tích cực thương lượng, hiệp thương, giải quyết trên tinh thần
xây dựng và đảm bảo đúng nội dung của Luật đất đai và tôn trọng lịch
sử canh tác của hai bên nhưng do biện pháp giải quyết chưa phù hợp
nên chưa đáp ứng được nguyện vọng của nhân dân hai bản.
- Do một số cá nhân thuộc bản Phiêng Ban đã thiếu tôn trọng kết
quả giải quyết tạm thời của Uỷ ban nhân dân hai xã, đã cố tình chặt
7


phá rừng làm nương và thả rông gia súc phá hoại hoa màu, gây ảnh
hưởng đến lợi ích kinh tế, thu nhập chính đáng của nhân dân bản Pha
Lao. Vì thế việc tranh chấp đất sản xuất nông nghiệp giữa hai bản
ngày càng phức tạp hơn.
2.2.2. Hậu quả
Vụ việc tranh chấp đất đai liên quan đến đường địa giới hành
chính 364 giữa bản Pha Lao, xã Phổng Lái - huyện Thuận Châu với
bản Phiêng Ban, xã Mường Giàng - huyện Quỳnh Nhai, dẫn đến
những hậu quả sau:
- Gây ảnh hưởng đến sự ổn định, phát triển kinh tế - xã hội và an
ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tại địa phương; Ảnh hưởng đến
mối quan hệ tốt đẹp, tình đoàn kết vốn có từ lâu đời của nhân dân hai
bản;
- Gây thiệt hại về thu nhập kinh tế, ảnh hưởng lớn đến đời sống
sản xuất của nhân dân, vì diện tích đất đang canh tác hiện nay của bản
Pha Lao đang xảy ra tranh chấp là nguồn thu nhập chính của các hộ
dân trong bản.

dục, thuyết phục, tuyên truyền phổ biến Pháp luật đất đai, thông qua
đó làm cho nhân dân hiểu, thừa nhận và nghiêm chỉnh chấp hành
Quyết định giải quyết của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
3.2. XÂY DỰNG CÁC PHƯƠNG ÁN GIẢI QUYẾT

9


Qua nghiên cứu các văn bản pháp luật của nhà nước, các quy
định của tỉnh ban hành và ý kiến phản ánh tâm tư, nguyện vọng của
nhân dân bản Pha Lao và bản Phiêng Ban, với chức trách, nhiệm vụ
được giao, trong tình huống này, tôi tham mưu cho Uỷ ban nhân dân
huyện những phương án giải quyết như sau:
* Phương án 1: đề nghị Uỷ ban nhân dân tỉnh, Chính phủ điều
chỉnh lại đường địa giới hành chính theo hiện trạng và lịch sử canh tác
(Giữ nguyên hiện trạng đất ở, đất sản xuất của hai bản, hai xã theo lịch
sử canh tác).
Ưu điểm:
- Phương án này nếu được thực hiện sẽ mang lại sự ổn định lâu
dài, phù hợp với nguyện vọng của nhân dân bản Pha Lao xã Phổng
Lái - huyện Thuận Châu; không gây xáo trộn lớn đến đời sống, tâm lý,
phong tục, tập quán của nhân dân; đảm bảo cho nhân dân bản Pha Lao
có đủ đất để sản xuất, canh tác, đảm bảo đời sống và góp phần vào
việc thực hiện các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội,
giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tại địa phương; duy
trì được mối quan hệ tốt đẹp và tinh thần đoàn kết vốn có của nhân
dân hai bản, hai xã và hai huyện để cùng nhau phấn đấu thực hiện
thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc
phòng mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Khoá XII đã đề ra, nhằm
xây dựng tỉnh Sơn La ngày càng phát triển, xã hội công bằng, dân chủ,

hành chính 364. Nếu chuyển bản Pha Lao cho Uỷ ban nhân dân huyện
11


Quỳnh Nhai quản lý sẽ gây ảnh hưởng rất lớn đến tư tưởng của nhân
dân thuộc một bản đồng bào dân tộc Mông, có thể đây sẽ là cơ hội để
các phần tử phản động lợi dụng kích động, tuyên truyền xuyên tạc chủ
trương, đường lối của Đảng, Pháp luật của nhà nước.
3.3. LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN
Từ việc phân tích những ưu điểm và nhược điểm của hai phương
án trên tôi thấy phương án thứ nhất là phương án có ưu điểm hơn vì sẽ
đem lại được sự ổn định lâu dài, đảm bảo được an ninh chính trị, trật
tự an toàn xã hội, đáp ứng với nguyện vọng của nhân dân và việc tái
tranh chấp sẽ ít có nguy cơ xảy ra. Bởi vì mục tiêu cuối cùng của việc
giải quyết tranh chấp là nhằm ổn định về tinh thần, đời sống, sản xuất
cho nhân dân, phù hợp với đặc điểm tình hình thực tế ở địa phương và
đảm bảo chức năng quản lý của Nhà nước trong lĩnh vực đất đai theo
quy định của Pháp luật. Mặc dù phải tốn kém một phần kinh phí và
thời gian để phân vạch lại đường địa giới, cắm mốc, vẽ lại bản đồ,
nhưng sẽ đem lại sự ổn định lâu dài, đảm bảo an ninh chính trị, trật tự
an toàn xã hội trên địa bàn huyện Thuận Châu cũng như trên địa bàn
tỉnh Sơn La vì phân vạch lại đường địa giới, cắm mốc giới ở khu vực
tranh chấp theo tinh thần tôn trọng lịch sử đất canh tác để lại.
3.4. KẾ HOẠCH TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHƯƠNG ÁN
LỰA CHỌN
Căn cứ vào nội dung của phương án thứ nhất, theo tôi, cần phải
tổ chức triển khai thực hiện theo các bước sau:
- Uỷ ban nhân dân hai huyện Thuận Châu, huyện Quỳnh Nhai
chỉ đạo Phòng Nội vụ huyện chủ trì phối hợp các cơ quan, Ban ngành
12

đường địa giới hành chính giữa hai bản, hai xã để nhân dân hai bản
tiếp tục ổn định đời sống và canh tác, sản xuất, cùng nhau phấn đấu
thực hiện tốt mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và Pháp
luật của Nhà nước.
IV. KẾT LUẬN
Việc xem xét giải quyết đất đai, trong đó có tranh chấp đất đai là
một nội dung quan trọng trong hoạt động quản lý Nhà nước đối với
đất đai và là những biện pháp để Pháp luật về đất đai phát huy được
vai trò trong đời sống xã hội. Thông qua việc giải quyết tranh chấp đất
đai mà các quan hệ đất đai được điều chỉnh cho phù hợp với lợi ích
của Nhà nước, của xã hội và của người sử dụng đất. Cần giáo dục ý
thức pháp luật cho công dân để ngăn ngừa những vi phạm Pháp luật
khác có thể xảy ra. Với ý nghĩa đó thì việc giải quyết tranh chấp đất
đai là phải tìm ra giải pháp đúng đắn trên cơ sở Pháp luật nhằm giải
quyết những bất đồng, mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân. Đó là công
việc có ý nghĩa để tăng cường pháp chế trong lĩnh vực quản lý và sử
dụng đất đai.
Đối với địa bàn tỉnh Sơn La nói chung và huyện Thuận Châu nói
riêng, là địa phương mà phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số sinh
sống. Trong điều kiện hiện nay, nền kinh tế - xã hội của địa phương
còn kém phát triển, trình độ dân trí còn thấp và không đồng đều giữa
các vùng, các dân tộc. Vì vậy việc giải quyết tranh chấp đất đai, nhất
là tranh chấp đất đai có liên quan đến đường địa giới hành chính là
một vấn đề hết sức phức tạp và nhạy cảm vì nó động chạm đến các
yếu tố lịch sử, phong tục tập quán, tâm lý của đồng bào các đân tộc
thiểu số. Chính vì thế, việc giải quyết tranh chấp đất đai cần phải được
14


các cấp, các ngành tiến hành giải quyết một cách có lý, có tình trên cơ

các công việc khác liên quan đến quyền và nghĩa vụ của người dân
cần phải được quán triệt sâu rộng đến toàn thể cán bộ, nhân dân; tổ
chức thực hiện tốt quy chế dân chủ, phát huy quyền làm chủ của nhân
dân theo khoản 5 điều 10, Nghị định 79/2003/NĐ-CP ngày
07/07/2003 của Chính Phủ về việc ban hành thực hiện Quy chế dân
chủ ở cơ sở.
5.2. Đề nghị Các cấp Ủy Đảng, chính quyền địa phương cần
quan tâm và chỉ đạo các cơ quan chuyên môn phối hợp với Uỷ ban
nhân dân các xã, thị trấn khắc phục và giải quyết kịp thời, dứt điểm
các vụ tranh chấp đất đai trên địa bàn.
5.3. Phòng Tài nguyên - Môi trường rà sát lại các điểm có khả
năng tranh chấp, chủ động đề xuất hướng giải quyết kịp thời và dứt
điểm. Khi đã ổn định và giải quyết xong những vấn đề về đất nông
nghiệp, lâm nghiệp thì sớm tham mưu cho Uỷ ban nhân dân huyện cấp
giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân quản lý, sử dụng
theo quy định của Pháp luật về đất đai.
5.4. Đề nghị Hội đồng phổ biến tuyên truyền giáo dục Pháp luật
các cấp cần tăng cường công tác phổ biến giáo dục pháp luật ở cơ sở,
đặc biệt đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa để
mọi người dân hiểu và tự giác chấp hành nhằm năng cao hiệu lực, hiệu
quả quản lý của Nhà nước về mọi mặt, trong đó có quản lý Nhà nước
về lĩnh vực đất đai.

16


MỤC LỤC

17