SKKN: “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình tại trường mầm non

MỤC LỤC
Trang
PHẦN THỨ NHẤT: MỞ ĐẦU………………………………………2
I. Đặt vấn đề…………………………………………………………..2
II. Mục đích (mục tiêu) nghiên cứu……………………………………3
PHẦN THỨ HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ…………………………3
I. Cơ sở lý luận của vấn đề…………………………………………….4
II. Thực trạng của vấn đề ………….…………………………………..5
III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề………………6-12
IV.Tính mới của giải pháp……………………………………………12
V.Hiệu quả SKKN……………………………………………………..14
PHẦN THỨ BA: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
I. Kết luận……………………………………………………………..15
II. Kiến nghị……………………………………………………………15

1


SKKN: “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình tại trường mầm non

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
I. Đặt vấn đề
Trẻ em nói chung và trẻ mầm non nói riêng là niềm hi vọng của gia đình và
là tương lai của xã hội. Nếu được chăm sóc và giáo dục đúng đắn thì sẽ trở
thành những người con ngoan của gia đình, những công dân có ích cho xã hội.
Như chúng ta đã biết, ngay từ nhỏ trẻ đã có phản xạ với cái đẹp bằng những biểu
hiện như: Hướng mắt về ánh sáng, thích ngắm những vật có màu sắc nổi bật, trẻ
bắt đầu có ý thích ngắm nhìn các bức tranh, những hình thù ngộ nghĩnh. Tuy
nhiên chúng chưa thể nhận biết phát hiện ra cái đẹp của những tác phẩm ấy.

thể hiện một cách sinh động, sáng tạo những gì chúng nhìn thấy trong thế giới
xung quanh đó là các loại lá cây để tạo thành những đồ chơi gắn liền với trò chơi
dân gian, với những bài đồng giao như: Con mèo, con châu chấu, con bọ dừa,
con trâu, đồng hồ…Đặt biệt lá cây có những ưu điểm của nguyên vật liệu thiên
nhiên như: dễ tìm, phong phú, đa dạng về hình dạng màu sắc, dễ sử dụng…trẻ
có thể dễ dàng xé, bứt, vò, cắt, xếp…
Từ những lý do trên là một Phó Hiệu Trưởng chỉ đạo chuyên môn trong
nhà trường, tôi đã chọn đề tài “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử
dụng lá cây trong hoạt động tạo hình, tại trường mầm non EaTung”
II. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu tìm ra những giải pháp tối ưu hướng dẫn giáo viên cách làm đồ
dùng đồ chơi bằng lá cây để giáo viên tổ chức các hoạt động giáo dục, nâng cao
trí tưởng tượng, sáng tạo, thẩm mỹ cho trẻ…hình thành nhân cách kỹ năng sống
cho trẻ đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện nay.
Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lý luận của vấn đề
Hoạt động tạo hình là một hoạt động văn hóa tinh thần, nó gắn liền với
những kiến thức, kỹ năng, kỹ sảo và thể hiện nghệ thuật. Thông qua hoạt động
tạo hình đem đến cho trẻ có ấn tượng về cái đẹp và những xúc cảm chân thật,
những phẩm chất tốt đẹp của con người, hình thành những đức tính tốt như: yêu
thích cái đẹp, muốn tạo ra cái đẹp, quá trình thao tác giúp trẻ khéo léo, linh hoạt,
hình thành cảm xúc, thị hiếu thẩm mỹ… hình thành và rèn luyện ở trẻ khả năng
đánh giá và tự đánh giá, tạo điều kiện cho trẻ phát triển vốn từ giúp cho lời nói
truyền cảm hơn và ngôn ngữ được mạch lạc hơn, mặt khác hoạt động này còn
giáo dục trẻ lòng ham muốn tiếp thu những điều mới lạ, những phương thức
hoạt động mới, giúp trẻ hình thành thói quen học tập có mục đích, có tổ chức,
biết lắng nghe, rèn luyện năng lực, điều khiển hành vi của mình nhờ có hoạt
động này mà vốn hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh được tăng lên.
Sự phát triển của trẻ ở lứa tuổi mầm non bao gồm nhiều lĩnh vực, các lĩnh
vực phát triển của trẻ có liên quan chặc chẽ với nhau, sự cảm nhận và hiểu biết

đồng hồ, vương miệng, chiếc nhẫn…từ lá dứa, lá dừa, cỏ, lá đa, lá mít…đã được
cắt từng đoạn để trẻ dễ sử dụng và đựng trong làn, rổ…
Nặn: Nặn theo các chủ đề như các con vật, hoa quả, đồ dùng… Đất nặn là
nguyên liệu chính, lá cây là nguyên liệu để tạo thêm các chi tiết cho sản phẩm
tạo hình.
Tạo hình tổng hợp: Phối hợp các kỹ năng và chất liệu tạo hình để tạo ra sản
phẩm tạo hình sáng tạo như các đồ chơi mô phỏng các đồ dùng, vật dụng. Kĩ
năng (Phối hợp các kĩ năng của vẽ, nặn, xếp dán, chắp, ghép…)
4


SKKN: “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình tại trường mầm non

Nguyên liệu và đồ dùng: Chuẩn bị phong phú, đa dạng các chất liệu tạo
hình, trong đó có lá cây các loại là chủ yếu và được dựng, sắp xếp như một
xưởng chế tạo nhằm tăng cường khả năng hứng thú khám phá của trẻ.
Người lớn hướng dẫn hoạt động tạo hình cho trẻ mà hạn định nội dung
cũng như chỉ hướng tới việc rèn cho trẻ các kĩ năng cơ bản thì không thể khai
thác và phát huy được trí tưởng tượng sáng tạo cũng như những năng lực bên
trong của trẻ. Chính vì vậy hoạt động tạo hình với lá cây phù hợp với trẻ và có ý
nghĩa giáo dục rất lớn, thông qua hoạt động này mà trẻ thể hiện được tính sáng
tạo tưởng tượng, thể hiện khá đầy đủ kinh nghiệm sống của trẻ, thể hiện được sự
tích cực tìm kiếm, khám phá về thế giới xung quanh.
II. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
Ưu điểm: Nhà trường có cơ sở vật chất đảm bảo, có nhiều cây xanh bóng
mát, vườn cây ăn quả, vườn hoa cho trẻ trải nghiệm, khám phá, các nguyên vật
liệu từ thiên nhiên phong phú về hình dạng, màu sắc, dễ tìm, dễ sử dụng, sẵn có
trong tự nhiên, không mất tiền mua lại góp phần bảo vệ môi trường. Ban giám
hiệu quan tâm, chỉ đạo sát sao về mọi mặt nhất là chuyên môn.
Hạn chế: Một số phụ huynh muốn con mình phải được học với những

Giải pháp 1: Tạo tình huống, yếu tố bất ngờ để thu hút sự chú ý của trẻ vào
hoạt động tạo hình.
Thực tế đồ chơi của trẻ có rất nhiều và phong phú nhưng làm thế nào để trẻ
có thể hoạt động say mê với những chiếc lá cây lại là một vấn đề khó. Những
yếu tố bất ngờ bao giờ cũng gây được sự chú ý đặc biệt với trẻ. Vì vậy, giáo viên
cần tận dụng thời gian ở mọi lúc mọi nơi trong những hoàn cảnh khác nhau để
tạo ra sự bất ngờ đối với trẻ.
Ví dụ: Sau giờ hoạt động ngoài trời, giáo viên hướng dẫn trẻ quan sát
những con cá vàng trong bể. Trẻ đặc biệt ấn tượng với những chú cá vàng có cái
đuôi rất to…Trẻ hết sức ngạc nhiên khi thấy những chú cá vàng đáng yêu được
tạo ra từ lá cây khô hay những cái bèo tây, lục bình…do cô chuẩn bị trước. trẻ
ngắm nghía xem làm như thế nào, thậm chí cầm những chú cá đó điều khiển để
cho nó bơi, điều này sẽ làm trẻ thích thú. Sau đó, giáo viên hỏi trẻ có muốn tự
mình làm ra những con cá như vậy không và hướng dẫn trẻ cách làm. Hoặc sinh
nhật một trẻ trong lớp, giáo viên cùng trò chuyện, gợi ý trẻ hãy tạo thành những
món quà đẹp để tặng bạn như: Chiếc đồng hồ, con châu chấu, được làm bằng lá
dừa, con trâu được làm bằng lá mít, bưu thiếp được trang trí bằng những bông
hoa, lá cây, cành khô…
Tuy nhiên không phải lúc nào cũng có cơ hội hay chờ cơ hội để đưa trẻ vào
hoạt động mà giao viên cũng cần suy nghĩ tạo ra những cơ hội hết sức tự nhiên,
đơn giản như vốn dĩ nó có. Trẻ em rất nhạy cảm, mỗi một sự thay đổi dù chỉ rất
nhỏ cũng gây sự chú ý, nhất là sự thay đổi ấy tạo ra một cái mới lạ. Chẳng hạn,
lớp học là nơi hằng ngày trẻ sống, được học tập, vui chơi. Mọi trang trí trong
6


SKKN: “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình tại trường mầm non

phòng học cũng như đồ dùng, đồ chơi quá đổi quen thuộc trở nên bình thường,
không có gì đáng chú ý. Nhưng chỉ cần có một sự xuất hiện mới là lập tức thu


7


SKKN: “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình tại trường mầm non

Việc lựa chọn lá cây phù hợp để làm sẽ góp phần duy trì hứng thú cho trẻ
giáo viên nhắc trẻ lưu ý đến các tính chất của lá cây cho phù hợp.
Ví dụ: Trẻ thích làm đồng hồ đeo tay từ lá chuối nhưng rất khó vì lá chuối
mềm, khó luồn dễ rách. Do vậy, cô gợi ý cho trẻ lựa chọn lá dừa vừa dẻo vừa
cứng làm đồng hồ sẽ dễ hơn đến khi đeo vào tay lại cứng như một cái đồng hồ
thật.
Đây là biện pháp thật sự mang lại hiệu quả trong việc tổ chức hoạt động tạo
hình cho trẻ. Giáo viên cần biết khéo léo vận dụng nó trong mọi hoàn cảnh khác
nhau, khi thì tạo tình huống gây những yếu tố bất ngờ đối với trẻ, khi thì biết
vận dụng những tình huống phát sinh trong đời sống hằng ngày. Tất cả đều phải
được khai thác một cách triệt để trên cơ sở hứng thú và xuất phát từ nhu cầu
hoạt động của trẻ. Có như vậy trẻ tích cực hưởng ứng và hoạt động mang lại
hiệu quả cao.
Giải pháp 2: Tổ chức cho trẻ tham quan các buổi triển lãm tranh.
Có thể nói tranh làm bằng lá cây là một hình thức khó không chỉ với trẻ mà
ngay cả với giáo viên bởi nó đòi hỏi phải có trí tưởng tượng phong phú và khả
năng sáng tạo. Một thực tế cho thấy nếu muốn vẽ một bức tranh phong cảnh thì
trẻ có thể vẽ đường đi, cánh đồng, những dãy núi, ngôi nhà, rừng cây, nhưng
việc thực hiện bức tranh đó bằng lá cây lại rất khó với trẻ. Lúc đầu cô giúp trẻ
vận dụng trí tưởng tượng của mình từ việc liên hệ giữa những hình ảnh thực
ngoài đời với những nét mang dán dấp của những hình ảnh ấy làm cho nó gần
gũi, sống động, bằng cách đó dần dần trẻ biết tự mình “nhìn” ra các bức tranh
khác, trên cơ sở đó, trẻ có được những kĩ năng cần thiết khi sắp xếp các lá cây
với độ đậm nhạt khác nhau để dán được một bức tranh theo ý tưởng của mình.

bức tranh về Thỏ mẹ, thỏ con, ngoài việc phải lựa chọn lá cây nào để làm mình
thỏ, tai thỏ …trẻ còn phải biết tạo nên một vài chi tiết bổ trợ như : mây, núi…
sao cho hài hòa, hợp lí.
Ngoài ra, điều đáng quan tâm khác là dạy trẻ biết diễn tả các sự vật, hiện
tượng trong các dạng hoạt động và ở các góc độ khác nhau. Mọi sự vật hiện
tượng nếu nhìn ở các góc độ khác nhau sẽ cho ra những hình ảnh riêng, những gì
ở gần nhìn thấy to, rõ nên khi hướng dẫn trẻ nhắc nhở trẻ để những lá to ở phía
dưới, phía ngoài và chọn lá nhỏ để dán bố trí ở trên và phía trong. Muốn cho bức
tranh thật hơn, gần gũi và sinh động hơn thì khi dán lá cây để làm các con vật,
cô dạy trẻ một số kỹ năng đơn giản để thể hiện chúng ở trạng thái hoạt động.
Ví dụ: Dán con gà, trẻ không chỉ dán đơn thuần hai cái lá xếp liền nhau, lá
to làm thân, lá nhỏ làm đầu mà làm sao giúp trẻ cũng có thể dán chồng lá nhỏ
vào trong lá to để diễn tả con gà như được nhìn từ trên xuống.
Để có một sản phẩm tạo hình phong phú, sáng tạo, trẻ cần phải được bàn
bạc, trao đổi những ý tưởng định thể hiện trong tranh với bạn bè, với cô. Để hoạt
động tạo hình của trẻ thành công cô nên chia trẻ thành những nhóm nhỏ. Tạo
điều kiện cho trẻ được trao đổi với nhau, được lắng nghe ý kiến của bạn, của cô,
9


SKKN: “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình tại trường mầm non

được đưa ra những ý kiến của mình, trên cơ sở đó trẻ sẽ tự chọn cho mình cách
thể hiện riêng, một phong cách riêng phù hợp với nhu cầu hứng thú của trẻ.
Không nhất thiết trong hoạt động tạo hình, mỗi trẻ sẽ làm ra một sản phẩm mà
những sản phẩm ấy cùng được làm ra từ nhiều bàn tay nhỏ bé của các thành viên
trong lớp, thậm chí có cả bàn tay của cô giáo. Chẳng hạn, cô giáo dành một
khoảng khá rộng ở lớp để trẻ làm một bức tranh về thuyền trên biển. Trẻ sẽ cùng
nhau trao đổi ý tưởng, lựa chọn lá cây và dán những con thuyền với những cánh
buồm nâu, cái to, cái nhỏ hoặc nên dán thuyền to ở dưới, thuyền nhỏ ở trên, nên

là người hổ trợ khi cần thiết. Giáo viên có thể gợi ý kích thích trẻ nảy sinh ý
tưởng sáng tạo trong quá trình thể hiện. Nếu trẻ thể hiện cảm xúc về sự vật hiện
tượng trên sản phẩm chưa phù hợp thì giáo viên cần trao đổi với trẻ để tìm hiểu
nguyên nhân, giúp trẻ tự nhận ra sự không phù hợp của tác phẩm đó và tự điều
chỉnh cách thể hiện cho phù hợp. Gióa viên cũng cần khích lệ động viên khuyến
khích trẻ để trẻ tự tin hơn. Từ đó trẻ tạo ra nhiều sản phẩm đẹp để trưng bày
trong lớp và ngoài trời.
Bên cạnh đó cô còn tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình mọi lúc, mọi nơi.
Như giờ hoạt động ngoài trời cô cho trẻ nhặt lá rơi rồi tạo nên những con vật dễ
thương. Qua đó giáo dục trẻ giữ gìn vệ sinh môi trường.
Những sản phẩm trẻ làm ra cô cho trể giữ lại để từ đó trẻ hiểu được: từ
những lá cây rụng ngoài thiên nhiên cũng có thể tạo nên những tác phẩm nghệ
thuật sinh động, đẹp mắt.
Ví dụ: ở góc nghệ thuật trong lớp và ngoài sân: cô chuẩn bị nguyên vật liệu
là các loại lá cây to, nhỏ, có màu sắc khác nhau như: bèo tây, lá mồng tơi, lá cây
điên điển, cây kim tiền, lá trúc, vạn tuế, kim ngân, que tăm …để trẻ tự do sáng
tác những tác phẩm theo ý thích của mình như: làm con lợn, con mèo, dán con
cá, con thỏ…Hoặc tô màu nước lên lá cây và in vào giấy A4 trẻ sẽ thấy sự khác
biệt về các vân lá, hình dáng khác nhau của các loại lá. Sau khi in lá cây xong
trẻ có thể vẽ thêm một vài chi tiết để tạo ra bức tranh hoàn chỉnh. Như vậy, trẻ
đã biến cái của cô thành cái của trẻ qua các hoạt động trong góc nghệ thuật.
Giải pháp 4: Phân loại và phát hiện bồi dưỡng trẻ có năng khiếu
Có thể nói sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình rất khó, đòi hỏi năng
khiếu của từng cá thể riêng biệt, mỗi trẻ có một năng lực khác nhau không phải
trẻ nào cũng tỉ mỉ và khéo léo như nhau. Chính vì vậy, giáo viên cần phải hiểu rõ
được năng lực của từng trẻ để giúp trẻ hoạt động với các lá cây mà không chán.
Với trẻ chậm ít khéo léo cô nên giúp trẻ lựa chọn nội dung thể hiện dễ để trẻ
thực hiện được tốt hơn.
Ví dụ: Khi dạy trẻ dán những con cá cô gợi ý cho trẻ chọn những lá to có
dạng hình tròn làm mình, lá nhỏ dài làm vây, đuôi…Hoặc làm con chim công,

Xây dựng tạo cảnh vườn rau, vườn hoa, vườn cây ăn quả cho trẻ ngay tại
sân trường. Góc thiên nhiên có nhiều cây xanh cho trẻ hoạt động học và chơi.
Tất cả những lá cây chúng ta đều có thể sử dụng cho trẻ hoạt động tạo hình, tạo
ra nhiều sản phẩm đẹp mắt, mang tính thẩm mỹ cao. Ví dụ: Sử dụng các loại lá
cây, hột hạt, bèo và hoa trang trí thiệp xuân, thiệp chúc mừng sinh nhật bạn…
hoặc ghép, xếp, cắt dán thành các con vật như chim công, con thỏ, con cá, bó
hoa, con voi…Ví dụ: Lá sắn tàu (mì) : làm dây chuyền, bông tai. Lá cây cau: trẻ
sử dụng để chơi các trò chơi dân gian, kéo mo cau, hoặc lá mít, lá bàn, lá bơ…

12


SKKN: “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình tại trường mầm non

trẻ có thể ghép thành trang phục áo đầm, mũ…để chơi trò chơi biểu diễn thời
trang.v.v.
IV. Tính mới của giải pháp
Với nguyên vật liệu là lá cây chúng ta giáo dục trẻ biết về lợi ích của
chúng, giúp trẻ biết bảo vệ môi trường, ý thức giữ gìn vệ sinh chung. Đặc biệt là
tạo ra được các tác phẩm nghệ thuật đẹp mắt nhưng lại ít tốn kém, gần gủi với
thiên nhiên, mang tính tiết kiệm, có hiệu quả giáo dục cao.
Sử dụng nguyên vật liệu là lá cây để giúp trẻ hoạt động tạo hình một cách
hứng thú, trẻ thể hiện được sự sáng tạo về sự vật hiện tượng xung quanh mình
theo cách riêng của trẻ.
V. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm
Với những biện pháp như trên tôi đã vận dụng vào tình hình thực tế tại khối
Lá , trường Mầm non Ea Tung một cách hợp lý và kết quả mang lại cho trẻ trong
giờ hoạt động tạo hình đạt được kết quả đáng khích lệ.
Đối với giáo viên: Đã nhận thức được tầm quan trọng của việc tận dụng
những lá cây, nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để hướng dẫn trẻ trong mọi

sáng tạo của trẻ.
Tổ chức tốt các buổi tham quan, dạo chơi, các hoạt động tổng hợp mang
tính nghệ thuật.Tạo hứng thú cho trẻ tham gia qua các đồ dùng, đồ chơi mang
tính thẩm mỹ cao, màu sắc tươi sáng, hình dáng bố cục sinh động.
Phát hiện những trẻ có năng khiếu tạo hình để bồi dưỡng nhân tài.
Phối kết chặt chẽ hợp với phụ huynh trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ.
II. Kiến nghị
1. Phòng giáo dục và đào tạo:
Mở các lớp tập huấn chuyên đề hoạt động tạo hình cho giáo viên các
trường được tham gia rộng rãi.
2. Nhà trường:
Đầu tư cơ sở vật chất cho trẻ hoạt động tạo hình được tốt hơn (Giá vẽ).
Trên đây là một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng lá cây trong
hoạt động tạo hình tại trường mầm non EaTung. Rất mong được sự góp ý của
Hội đồng khoa học góp ý để bản thân có thêm kinh nghiệm hướng, chỉ đạo
chuyên môn tốt hơn./.
EaNa, ngày 05 tháng 04 năm 2019
Người viết

14


SKKN: “Một số kinh nghiệm hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng lá cây trong hoạt động tạo hình tại trường mầm non

Nguyễn Thị Hóa
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
......................................................................................................................................