Nguyễn Minh Tú – THPT Việt Bắc
Ngày soạn : .....................
Ngày dạy : ......................
Tiết 11. Bài 9. Gia tốc trong chuyển động tròn đều
I. Mục tiêu
1. Nêu được các đặc trưng của vectơ gia tốc hướng tâm về hướng, độ lớn.
2. Vận dụng được các công thức của chuyển động tròn đều để giải các bài tập liên
quan.
II. Chuẩn bị
1. Giáo viên
Hình vẽ 9.1 – SGK phóng to.
2. Học sinh
- Hiểu được nội dung bài 8.
- Ôn lại khái niệm vectơ gia tốc trong chuyển động thẳng.
III. Tiến trình dạy học
Hoạt động của Giáo viên và Học sinh Nội dung
.GV: Đặt câu hỏi kiểm tra kiến thức cũ:
- Chuyển động tròn đều là gì?
- Nêu phương, chiều và độ lớn của vectơ vận
tốc trong chuyển động tròn đều?
- Viết công thức liên hệ giữa tốc độ dài, tốc
độ góc với chu kì T và với tần số f?
.HS: Trả lời câu hỏi của GV.
.GV: Nhận xét, cho điểm.
.GV: Đại lượng nào đặc trưng cho độ nhanh
chậm của sự biến đổi vectơ vận tốc của chất
điểm? Biểu thức?
.HS: Vectơ gia tốc tức thời đặc trưng cho độ
nhanh chậm của sự biến đổi vectơ vận tốc
của chất điểm:
t

.HS: Vectơ vận tốc
v

tại một điểm trong
chuyển động tròn đều có:
- Phương:
≡
tiếp tuyến tại điểm đó.
- Chiều: chiều chuyển động.
- Độ lớn:
const
t
s
v
=
∆
∆
=
.
.GV: Xác nhận câu trả lời đúng. Để biết
vectơ gia tốc
a

trong chuyển động tròn đều
sẽ có mối quan hệ như thế nào với vectơ vận
tốc
v

ta xét một chất điểm chuyển động tròn
đều, tại thời điểm t

+ Dịch chuyển song song các vectơ
1
v

,
2
v

đưa chúng về cùng một điểm gốc M’ thì
ABM’ là tam giác gì?
.HS: Thực hiện theo hướng dẫn của GV:
+ Biểu diễn
1
v

tại M
1
,
2
v

tại M
2.
+
∆
ABM’ cân có |
1
v

| = |

v

,
2
v

gần trùng nhau và gần trùng
với vận tốc
v

của chất điểm tại M khi nào?
.HS:
1
v

,
2
v

gần trùng nhau và gần trùng với
vận tốc
v

của chất điểm tại M khi khoảng
thời gian
t
∆
rất nhỏ
ϕ
∆→

đường tròn.
.GV: Vậy, gia tốc
a

của chất điểm tròn đều
tại M có hướng thế nào?Vì sao?
.HS: Vì
a

cùng phương, cùng chiều với
v

∆
nên
va

⊥
và
a

hướng vào tâm O của
1. Phương và chiều của vectơ gia
tốc
2
Nguyễn Minh Tú – THPT Việt Bắc
đường tròn.
.GV: Xác nhận câu trả lời đúng. Chính xác
hóa kiến thức về vectơ gia tốc trong chuyển
động tròn đều.
→

nào? Để trả lời câu hỏi đó, chúng ta chuyển
sang mục 2.
.GV: Độ lớn của vectơ gia tốc hướng tâm
được tính theo công thức nào?
.HS:
tav
t
v
aa
hththt
∆=∆→
∆
∆
==
.||
||
||



(1).
.GV: Từ mối quan hệ giữa 2
∆
M’AB &
OM
1
M
2
suy ra điều gì?
.HS:

t (3).
Yêu cầu HS thay (1) & (3) vào (2) thu được
biểu thức tính a
ht
?
.HS:
r
v
a
v
ta
r
tv
ht
ht
2
.
.
=→
∆
=
∆
.GV: Sử dụng công thức liên hệ giữa tốc độ
dài và tốc độ góc sẽ có thêm một cách tính
a
ht
?
.HS: Thay
2
..