VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHẠM THỊ LỤA

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG NGHIỆP
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ TAM KỲ
TỈNH QUẢNG NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

HÀ NỘI, năm 2019


VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHẠM THỊ LỤA

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG NGHIỆP
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ TAM KỲ
TỈNH QUẢNG NAM

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 8 34 04 10

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS. PHÙNG TẤN VIẾT

HÀ NỘI, năm 2019

3.1. Tác động ảnh hưởng công nghiệp của khu vực, thế giới ......................... 48
3.2. Định hướng và mục tiêu phát triển công nghiệp giai đoạn 2015 - 2020,
định hướng đến năm 2025. .............................................................................. 51
3.3. Một số giải pháp quản lý Nhà nước về công nghiệp thành phố Tam Kỳ,
tỉnh Quảng Nam đến năm 2025 ...................................................................... 57
KẾT LUẬN .................................................................................................... 74
TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC BẢNG
Số hiệu
bảng

Tên bảng

Trang

2.1.

Giá trị sản xuất công nghiệp thành phố Tam Kỳ
qua các năm

25

2.2.

Tăng trưởng giá trị gia tăng ngành công nghiệp
qua các năm

27


36

2.8.

Tình hình huy động và hiệu quả sử dụng vốn đầu
tư trong công nghiệp

38

2.9.

Tình hình lao động trong ngành công nghiệp qua
các năm

39

2.10.

Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm công nghiệp thành
phố qua các năm

42


DANH MỤC HÌNH VẼ
Số hiệu
hình vẽ

Tên hình vẽ


2.5.

Giá trị sản xuất công nghiệp phân theo theo
ngành qua các năm

33

2.6.

Giá trị sản xuất công nghiệp phân theo theo thành
phần kinh tế qua các năm

36

ố cơ sở sản xuất công nghiệp qua các năm

37

2.8.

Tình hình lao động công nghiệp qua các năm

40

2.9.

Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm công nghiệp
thành phố qua các năm


nghiệp, thương mại, dịch vụ tập trung đầu tư, công tác quy hoạch và đầu tư

1


được triển khai đồng bộ, công tác quản lý Nhà nước về công nghiệp được
quan tâm (thành lập Ban quản lý Trung tâm phát triển Khu công nghiệp, Ban
Quản lý đầu tư xây dựng, Ban quản lý chợ Tam Kỳ…).
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý Nhà nước
về công nghiệp trên địa bàn thành phố Tam Kỳ cần quan tâm đó là:
Thứ nhất, quản lý Nhà nước về công nghiệp vẫn còn bất cập, chưa khoa
học, thiếu tính bền vững, cơ chế chính sách của Thành phố nhiều năm qua đã
thể hiện tính đột phá tuy nhiên vẫn còn nhiều kẻ hở, các chính sách kêu gọi
thu hút đầu tư thuận lợi, cho nên một số nhà doanh nghiệp còn trông chờ, ỷ lại
chậm triển khai dự án hoặc chờ có cơ hội chuyển nhượng dự án dẫn đến tình
trạng dự án chậm triển khai thậm chí không khả thi.
Thứ hai, đội ngũ cán bộ quản lý, cán bộ khoa học kỷ thuật năng lực một
số chưa đáp ứng nhu cầu hiện tại, người lao động tay nghề cao chưa nhiều,
còn một bộ phận bước đầu chưa quen với môi trường làm việc khoa học công
nghiệp.
Thứ ba, Là Thành phố đô thị loại II, điểm xuất phát kinh tế - xã hội còn
thấp, cơ sở hạ tầng mới được xây dựng, hoạt động nông nghiệp chiếm đa
phần, nhân dân đa sống bằng nghề nông thuần túy, thu nhập thấp đang gặp
khó khăn.
Thứ 4, Công tác quản lý quy hoạch và thực hiện quy hoạch phát triển
công nghiệp trên địa bàn chậm; cơ chế chưa thoáng, xúc tiến đầu tư còn nhiều
hạn chế, nguồn lực đầu tư cho quy hoạch khiêm tốn.
Do vậy, vấn đề cấp thiết hiện nay phải tạo ra bước đột phá trong phát
triển đội ngũ quản lý Nhà nước về lĩnh vực công nghiệp, thu hút đội ngũ khoa
học - kỹ thuật có trình độ làm việc tại thành phố Tam Kỳ đồng thời có chính

- Đánh giá đúng thực trạng, tìm ra giải pháp tốt nhất của công tác Quản
lý Nhà nước về công nghiệp trên địa bàn thành phố Tam Kỳ.
- Lựa chọn chính sách phù hợp và đề xuất các chủ trương, cơ chế thu hút
các nhà doanh nghiệp…
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Hệ thống hóa những vấn đề lý luận Quản lý Nhà nước về công nghiệp

5


hiện nay làm rỏ thêm một số vấn đề thực tiễn trong quản lý Nhà nước về công
nghiệp, đổi mới mạnh mẽ công tác quản lý Nhà nước về công nghiệp trong
giai đoạn mới.
Phân tích đánh giá thực trạng về công tác quản lý Nhà nước về công
nghiệp trên địa bàn thành phố Tam kỳ, đưa ra các quan điểm, định hướng, giải
pháp và mục tiêu cụ thể cho công tác quản lý Nhà nước, cung cấp thông tin
cho lãnh đạo thành phố Tam Kỳ công tác quản lý Nhà nước về công nghiệp
trên địa bàn Thành phố để góp phần thay đổi mạnh mẽ các cơ chế, chính sách
hiện tại đầu tư thích đáng cho công nghiệp trên địa bàn thành phố Tam Kỳ,
tỉnh Quảng Nam.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý Nhà nước về công nghiệp trên địa bàn thành phố Tam Kỳ.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Tập trung nghiên cứu công tác quản lý của các phòng, ban liên quan trực
thuộc Uỷ ban nhân dân thành phố Tam Kỳ (Phòng kinh tế, Ban quản lý trung
tâm các khu cụm công nghiệp, các ngành liên quan phối hợp khác).
Không gian: thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam
Thời gian: Từ năm 2013-2017.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu:

7. Kết cấu Luận văn
Chương 1. Những vấn đề lý luận về Quản lý Nhà nước về công nghiệp.
Chương 2. Thực trạng Quản lý Nhà nước về công nghiệp trên địa bàn
thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2013-2017
Chương 3. Mục tiêu, định hướng và giải pháp Quản lý Nhà nước về công
nghiệp trên địa bàn thành phố Tam Kỳ đến năm 2025
Ngoài ra còn có phần mở đầu, kết luận và danh mục các tài liệu tham
khảo.

7


CHƯƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
CÔNG NGHIỆP
1.1. Khái niệm, vai trò, đặc điểm của công nghiệp trong nền kinh tế
Thực chất vai trò chủ đạo của công nghiệp là sự ảnh hưởng quyết định
của công nghiệp đến việc phát triển lực lượng sản xuất.
1.1.1. Khái niệm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp
* Công nghiệp là một ngành kinh tế chủ lực thuộc lĩnh vực sản xuất vật
chất - một bộ phận cấu thành nền sản xuất vật chất của xã hội, là hệ thống bao
gồm nhiều ngành sản xuất chuyên môn hóa hợp thành từ những đơn vị sản
xuất kinh doanh thuộc nhiều loại hình tổ chức sản xuất khác nhau. Theo tính
chất sản phẩm thì công nghiệp được chia thành ba nhóm ngành: công nghiệp
khai thác, công nghiệp chế biến và công nghiệp điện, khí, nước.
* Tiểu thủ công nghiệp là lĩnh vực sản xuất bao gồm tất cả các nghề thủ
công, cũng có khi gọi là ngành nghề thủ công. Như vậy tiểu thủ công nghiệp
là ngành công nghiệp mà sản phẩm làm ra chủ yếu bằng thủ công với quy mô
nhỏ, ở đó hệ thống công cụ lao động thô sơ đã được cải tiến và thay thế bằng
một phần máy móc mang tính chất công nghiệp có quy mô nhỏ ( bao gồm các

trọng đóng góp vào việc tạo ra thu nhập cho đất nước, tích lũy vốn cho phát
triển, tạo nguồn thu từ xuất khẩu cũng như thu hút vốn đầu tư nước ngoài.
Công nghiệp được đánh giá là ngành chủ đạo của nền kinh tế, vai trò này
được thể hiện:
* Công nghiệp là ngành cung cấp tư liệu sản xuất cho toàn bộ nền kinh tế.

Do đặc điểm của sản xuất công nghiệp, đặc biệt là đặc điểm về công
nghệ sản xuất, về công dụng sản phẩm, công nghiệp là ngành tạo ra sản phẩm
làm chức năng tư liệu sản xuất, cho nên nó là ngành có vai trò quyết định

9


trong việc tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế. Trình độ phát triển
công nghiệp càng cao thì tư liệu sản xuất càng hiện đại, tạo điều kiện nâng
cao năng suất lao động xã hội.
Ngày nay, sự phát triển của công nghiệp đang đưa hoạt động kinh tế thế
giới đến trình độ sản xuất cao, đó là việc tạo ra các tư liệu sản xuất có khả
năng tạo ra phần lớn sức lao động của con người. Đó chính là sự ra đời và
phát triển mạnh mẽ các tư liệu sản xuất có khả năng tự động hóa trong một số
khâu hoặc toàn bộ quá trình sản xuất. Máy móc tự động hóa thể hiện sự phát
triển cao của công nghiệp trong việc tạo ra tư liệu sản xuất ngày càng hiện đại
phục vụ cho các ngành sản xuất và cho bản thân công nghiệp.
* Công nghiệp thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp
Trong giai đoạn đầu phát triển kinh tế, sản xuất nông nghiệp được coi là
nhiệm vụ cơ bản nhằm giải quyết vấn đề lương thực, thực phẩm cho đời sống
nhân dân và nông sản cho xuất khẩu. Để thực hiện nhiệm vụ này, nông nghiệp
không thể tự thân vận động nếu không có sự hỗ trợ đắc lực của công nghiệp.
Công nghiệp chính là ngành cung cấp cho sản xuất những yếu tố đầu vào
quan trọng như phân bón hóa học, thuốc trừ sâu, máy móc cơ khí nhỏ đến cơ

* Công nghiệp thu hút lao động nông nghiệp, góp phần giải quyết việc
làm cho xã hội
Công nghiệp tác động vào sản xuất nông nghiệp góp phần nâng cao năng
suất lao động nông nghiệp. Đồng thời sự phát triển mạnh mẽ của công nghiệp
đã làm cho sản xuất công nghiệp ngày càng mở rộng, tạo ra các ngành sản
xuất mới, các khu công nghiệp mới, đến lượt mình, công nghiệp đã thu hút lao
động nông nghiệp và giải quyết việc làm cho xã hội. Việc thu hút lực lượng
lao động ngày càng tăng từ nông nghiệp vào công nghiệp không chỉ góp phần
giải quyết việc làm mà còn tạo điều kiện nâng cao trình độ chuyên môn và
tăng thu nhập cho người lao động.
* Công nghiệp tạo ra hình mẫu ngày càng hoàn thiện về tổ chức sản

11


xuất. Từ đặc điểm của sản xuất, công nghiệp luôn có một đội ngũ lao động có
tính tổ chức, kỷ luật cao, có tác phong lao động “công nghiệp". Do đó đội ngũ
lao động trong công nghiệp luôn là bộ phận tiên tiến trong cộng đồng dân cư.
Bên cạnh đó, lao động trong công nghiệp ngày càng có trình độ chuyên môn
hóa cao tạo điều kiện nâng cao trình độ lao động của người lao động và chất
lượng của sản phẩm. Trong hoạt động sản xuất công nghiệp, còn có điều kiện
tăng nhanh trình độ công nghệ của sản xuất áp dụng những thành tựu khoa
học ngày càng cao vào sản xuất. Tất cả những đặc điểm trên đây làm cho lực
lượng sản xuất ngày càng phát triển và theo đó quan hệ sản xuất ngày càng
hoàn thiện hơn. Sự hoàn thiện về các mô hình tổ chức sản xuất sẽ làm cho sản
xuất công nghiệp trở thành hình mẫu về kỹ thuật sản xuất hiện đại, phương
pháp quản lý tiên tiến, người lao động có ý thức tổ chức và kỷ luật.
1.1.3. Đặc điểm công nghiệp trong nền kinh tế
Nếu xét trên góc độ tổng hợp các mối quan hệ của con người trong hoạt
động sản xuất thì quá trình sản xuất là sự tổng hợp của hai mặt: mặt kỹ thuật

Đặc trưng này cho thấy vị trí chủ đạo của công nghiệp trong nền kinh tế quốc
dân là một tất yếu khách quan, xuất phát từ bản chất của quá trình sản xuất
đó. Trong quá trình phát triển , công nghiệp luôn luôn là ngành tạo điều kiện
phát triển về kỹ thuật, lực lượng sản xuất phát triển nhanh ở trình độ cao, nhờ
vậy mà quan hệ sản xuất có tính tiên tiến hơn. Nghiên cứu các đặc trưng về
mặt kinh tế, xã hội của sản xuất công nghiệp có ý nghĩa thiết thực trong tổ
chức sản xuất, trong việc phát huy vai trò chủ đạo của công nghiệp đối với
các ngành kinh tế quốc dân của mỗi quốc gia.
1.2. Nội dung quản lý nhà nước về công nghiệp
1.2.1. Khái niệm quản lý nhà nước về công nghiệp
Quản lý Nhà nước về công nghiệp là một bộ phận quan trọng trong quản
lý Nhà nước về kinh tế, thể hiện sự tác động của hệ thống các cơ quan Quản
lý Nhà nước về kinh tế đến hệ thống công nghiệp bằng các biện pháp, phương

13


pháp và công cụ nhằm làm hệ thống công nghiệp vận hành phù hợp với các
quy luật khách quan và định hướng mục tiêu của hệ thống kinh tế quốc dân.
1.2.2. Nội dung quản lý nhà nước về công nghiệp
- Xây dựng và chỉ đạo thực hiện quy hoạch, kế hoạch và chính sách về
phát triển Khu, Cụm công nghiệp, khu kinh tế.
- Ban hành hướng dẫn phổ biến và tổ chức thực hiện chính sách, pháp
luật và tiêu chuẩn quy phạm kỹ thuật có liên quan đến việc thành lập, đầu tư,
xây dựng phát triển và quản lý hoạt động của Khu công nghiệp, khu kinh tế,
tổ chức thực hiện hoạt động xúc tiến đầu tư, xây dựng, phát triển và quản lý
hoạt động của khu công nghiệp, khu kinh tế, tổ chức thực hiện hoạt động xúc
tiến đầu tư vào khu công nghiệp, khu kinh tế.
- Cấp điều chỉnh thu hồi văn bản quyết định chủ trương đầu tư, giấy
chứng nhận đăng ký.

+ Chủ trì hướng dẫn về trình tự, thủ tục thu hồi đất, giao đất, thuê đất,
cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; công tác quản lý nhà nước về môi
trường trong các khu, cụm công nghiệp
- Phòng Quản lý đô thi
- Thực hiện công tác quản lý nhà nước về quy hoạch, xây dựng đối với
các công trình hạ tầng kỹ thuật dùng chung và công trình xây dựng sản xuất
kinh doanh trong các khu cụm công nghiệp.
- Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội
+ Hướng dẫn về công tác quản lý lao động, công tác an toàn, vệ sinh lao
động tại các khu, cụm công nghiệp. Phối hợp với các Ban, ngành thực hiện
những quy định về quản lý chuyên ngành liên quan đến khu, cụm công nghiệp
- Phòng Nội vụ
+ Chủ trì, phối hợp với các ban, ngành hướng dẫn việc thành lập và tổ
chức hoạt động của Trung tâm phát triển khu, cụm công nghiệp
- Công an thành phố Tam Ky
+ Thực hiện công tác đảm bảo an ninh, trật tự an toàn xã hội, quản lý về

15


cư trú của người lao động, công tác phòng cháy chữa cháy…
1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với Khu, Cụm
công nghiệp
1.3.1. Đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà
nước về phát triển Khu, Cụm công nghiệp
Chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước ta về quản
lý Khu, cụm công nghiệp chính là căn cứ để các địa phương đề ra những
chính sách Quản lý Nhà nước đối với Khu cụm công nghiệp phù hợp với khả
năng, thế mạnh và nhu cầu thực tế của từng địa phương, lãnh thổ. Qua đó thực
hiện chức năng điều tiết, kích thích và định hướng đối với sự phát triển kinh

do, bình đẳng, không phân biệt các loại hình doanh nghiệp. Cơ chế thị trường
đã thực sự giúp các doanh nghiệp đứng trên “đôi chân” của mình, một trong
những nhân tố quan trọng hàng đầu giúp các doanh nghiệp nâng cao năng lực
cạnh tranh chính là chất lượng sản phẩm, trong lĩnh vực này thì Khu, Cụm
công nghiệp có vai trò rất to lớn đối với sự phát triển của doanh nghiệp. Các
dự án đầu tư trong các khu cụm công nghiệp về cơ bản là những dự án đầu tư
có tính chất chiều sâu: trang thiết bị được đổi mới, đồng bộ, chi phí được tinh
giảm tới mức tối đa, phương pháp quản lý tiến bộ, tiếp cận dần với phương
pháp quản lý hiện đại, phong cách của một nền sản xuất công nghiệp được
hình thành. Với các lợi thế đó các sản phẩm sản xuất ra có chất lượng ổn định
và tốt hơn, giúp các DN cạnh tranh có hiệu quả và có chỗ đứng trên thị
trường.
1.3.3. Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước và năng lực cán bộ quản lý
đối với công tác quản lý khu, Cụm công nghiệp
Bộ máy quản lý nhà nước đối với quản lý các Khu, Cụm công nghiệp:
Cơ chế quản lý nhà nước đối với Khu, Cụm công nghiệp là các quy định của
Nhà nước thông qua các cơ quan nhà nước có thẩm quyền về các lĩnh vực
quản lý làm chế tài để quản lý khu, cụm công nghiệp. Quản lý nhà nước là

17


một hình thức hoạt động của Nhà nước được thực hiện bằng cơ quan Nhà
nước (lập pháp, hành pháp, tư pháp) Chính phủ, Bộ (Trung ương) và UBND
các cấp (địa phương) là bộ máy trực tiếp (chủ thể) quản lý. Nhà nước phải
thực hiện hàng loạt các nhiệm vụ: xây dựng, ban hành, tổ chức thực hiện pháp
luật, kiểm tra, kiểm soát, tiến hành xử lý vi phạm pháp luật trong mọi quá
trình hình thành, vận động và phát triển của Khu, Cụm công nghiệp. Tác động
của Nhà nước là nhằm đảm bảo các điều kiện cần thiết để thực hiện quá trình
hình thành, phát triển; còn đối với các chủ thể tham gia vào quá trình đầu tư,

nội dung cơ bản của hoạt động này. Đây là cơ sở để phần tìm hiểu và đánh giá
thực trạng công tác quản lý nhà nước về công nghiệp trên địa bàn thành phố
Tam Kỳ.

19