SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KIÊN GIANG KỲ THI HSG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
TRƯỜNG THPT CHUYÊN HÙYNH MẪN ĐẠT LẦN THỨ 16 - NĂM HỌC 2008-2009

ĐÁP ÁN ĐỀ NGHỊ MÔN ĐỊA LÝ
Thời gian làm bài 180 phút
Câu 1: (3.0 điểm)
Độ cao Mặt Trời lúc chính trưa ở một thành phố B vào ngày 22/6/2008 là 82
0
59', và giờ của thành
phố B chậm hơn giờ của thành phố A là 2 giờ 17 phút nhưng nhanh hơn giờ kinh tuyến gốc (Grin-
uych) là 4 giờ 53 phút. Hãy xác định tọa độ địa lí của thành phố A và B. Biết rằng cả 2 thành phố A
và B nằm trên cùng một vĩ độ và trong vùng nội chí tuyến.
Đáp án
Câu 1: (3.0 điểm)
- Vĩ độ của thành phố B:
Thành phố B nằm ở bán cầu Bắc, bởi vì ngày 22/6 có góc nhập xạ lớn 66
0
33' và nằm trong vùng nội
chí tuyến.
B = α - (90
0
- h
0
)
= 23
0
27' - ( 90
0
- 82
0
59' )

0
26' B, 107
0
30' Đ ) (1.0 điểm)
1
Câu 2: (2.0 điểm)
Nêu đặc điểm của ngành công nghiệp nhẹ và công nghiệp thực phẩm? Vì sao hai ngành này
phân bố nhiều ở các nước đang phát triển.
Đáp án
Câu 2 (2.0 điểm)
a) Đặc điểm chung của ngành công nghiệp nhẹ và công nghiệp thực phẩm:
+ Gồm nhiều ngành khác nhau, đa dạng về sản phẩm và trình độ kĩ thuật
(0.25 điểm)
+ Sản phẩm các ngành phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt và đời sống hằng ngày của con người.
(0.25 điểm)
+ Một số ngành có nguồn gốc từ sản xuất thủ công dần dần được cơ khí và hiện đại hóa. (0.25
điểm)
+ Nguồn lao động này không đòi hỏi khắt khe về giới tính và kỹ thuật. (0.25 điểm)
b) Hai ngành này phân bố ở khắp các nước đang phát triển vì:
+ Nguồn nguyên liệu tại chỗ phong phú. (0.25 điểm)
+ Dân số đông, nguồn lao động dồi dào, tiền lương thấp, thị trường tiêu thụ rộng lớn, ngoài ra
còn có thị trường nước ngoài... (0.5 điểm)
+ Vốn đầu tư ít, thu hồi vốn nhanh, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho các ngành khác.(0.25
điểm)
2
Câu 3 ( 3.0 điểm )
So sánh sự giống nhau và khác nhau về tự nhiên giữa hai đồng bằng: Đồng bằng sông Hồng và
đồng bằng sông Cửu Long.
Đáp án
* Giống nhau (1.0 điểm)

- Địa hình phần lớn là đồi núi, đồi núi thấp là chủ yếu; cấu trúc địa hình khá đa dạng.
Địa hình là nhân tố quan trọng tham gia vào sự phân hóa phức tạp của lượng mưa (0.25đ)
* Ảnh hưởng của địa hình đến lượng mưa (2.5đ)
- Lượng mưa chi phối bởi độ cao, hướng núi và hướng sườn địa hình. (0.25đ)
- Lượng mưa trung bình năm lớn nhất ( trên 3000mm) ở các vùng núi cao (trên 2000m) như Bạch
Mã, Ngọc Linh, Tây Côn Lĩnh... (0.25đ)
- Độ nghiêng chung địa hình là TB-ĐN thấp dần ra biển tạo điều kiện để ảnh hưởng của biển có thể
tác động sâu vào đất liền. Hướng địa hình chủ yếu ở nước ta: hướng TB-ĐN và hướng vòng cung
nhưng tùy theo mùa gió mà có các sườn đón gió và khuất gió, gây ra lượng mưa khác nhau ở mỗi
sườn theo mùa. (0.5đ)
+ Dãy Hoàng Liên Sơn chắn gió Đông Bắc làm cho đầu mùa và giữa mùa đông, sườn phía
ĐB mưa trên 1200mm, còn TB lượng mưa thấp hơn 400mm; tương tự như vậy ở Tam Đảo và khối
Vòm sông Chảy. (0.25đ)
+ Dãy núi cao Trường Sơn Bắc giáp biên giới Việt - Lào chắn gió mùa Tây Nam vào mùa hạ
gây hiệu ứng phơn cho Tây Bắc và Bắc Trung Bộ. Đông Trường Sơn Bắc đón gió mùa đông bắc gây
mưa muộn vào thu đông. (0.25đ)
+ Các sườn khuất gió: Sơn La ( do cao nguyên Hủa Phan ) Lạng Sơn ( do cánh cung Đông
Triều, thung lũng sông Ba ( Trường Sơn Nam)...lượng mưa rất thấp. (0.25đ)
- Các dãy núi chạy ngang ra biển: Hoành Sơn, Bạch Mã, Vọng Phu làm cho mùa đông các vùng này
có mưa ở sườn bắc; mùa hạ mưa ở sườn nam. (0.25đ)
- Các dãy núi cực Nam Trung Bộ song song với hai mùa gió không mang mưa lại cho vùng Ninh
Thuận, Bình Thuận, mưa rất thấp (dưới 800mm). (0.25đ)
- Đồng bằng do ít có sự khác biệt về độ cao, địa hình nên không chi phối sự phân hóa lãnh thổ của
lượng mưa (0.25đ)
4
Câu 5: Dựa vào Atlát và kiến thức đã học em hãy trình bày đặc điểm phân bố dân cư ở vùng
Trung du miền núi Bắc Bộ. Giải thích nguyên nhân và ảnh hưởng của sự phân bố đối với sự
phát triển kinh tế xã hội của vùng
Đáp án
* Đặc điểm phân bố dân cư (1đ)