ỉ ; OÀN T H - Ị- -s ỌỊ ■Ỷ 0 h ; ữ CỦ A m Ả Ĩ LUẬT \ Ề 8ẢO BÀM
THỊT. ỉì 'F'. M Ỉ* s! a ‘ 'Ụ t r o m ; k i n h d o a n h n g â n
X í SO' L í ‘ X -í N VÀ THỤ C TIỄN
: chryệt dể •>■

• >: \ỵF". TS. PHẠM THỊ GIANG THU
T liirk;
_

;v

T Ì N THỊ THANH TÚ
. . . . . ... ...

Ạ

0.


ỬY BAN THƯỜNG v ụ QUỐC HỘI
VIỆN NGHIÊN c ứ u LẬP PHÁP

BÁO CÁO TỔNG HỢP KẾT QUẢ NGHIÊN


r}£

Chủ nhiệm: PGS, TS. PHẠM THỊ GIANG THƯ
Thư ký: Ths. NGUYỄN THỊ THANH TÚ
Cơ quan chủ trì: VIỆN NGHIÊN c ứ u LẬP PHÁP
t r u n g t â m t h ô n g t ỉn t h ư v iệ n

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUÀT HÀ MÔI

^-ÍX(L5

Hà N ội, thảng 12 năm 2017


DANH SÁCH CÁ NHÂN THƯC HIÊN ĐÈ TÀI
•

STT Họ và tên,

•

Đơn vị công tác

Hoc hàm, hoc vi
1

2

3



Tiên sỹ

niên Cộng sản Hồ Chí
Minh

4

5

Nguyên Hải Yên

Trường Đại học Luật Hà Thành Viên

Thạc sỹ

Nội

Nguyên Kiêu Giang

Ngân hàng liên doanh Việt Thành Viên

r

r r ~1 • A

6

~


KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 ......................................................................................74
Chương 2. THựC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ BẢO ĐẢM THỤC HIỆN
NGHĨA VỤ TRONG KINH DOANH NGÂN HÀNG...................................... 76
2.1. Đánh giá việc thực hiện phương thức tác động và vai trò của cơ quan
quản lý nhà nước trong bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trong kinh doanh ngân
hàng tại Việt N am ................................................................................................. 76
2.2. Thực trạng quy định về thành lập, tổ chức, hoạt động, kiểm tra, kiểm soát
nội bộ của chủ thể kinh doanh ngân hàng nhằm bảo đảm thực hiện nghĩa vụ
trong kinh doanh.................................................................................................... 90


2.3. Thực trạng pháp luật về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trong quá trinh thực
hiện hoạt động kinh doanh ngân hàng............................................................. 106
2.4. Thực trạng pháp luật về thanh tra, giám sát ngân hàng trong mối liên hệ
nhằm tăng cường bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trong kinh doanh ngân hàng 147
KÉT LUẬN CHƯƠNG 2 ....................................................................................156
Chương 3. KIÉN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÈ BẢO ĐẢM

THỰC HIỆN NGHĨA v ụ TRONG KINH DOANH NGÂN HÀNG........ 159
•

•

•

3.1. Sự cần thiết và các mục tiêu cơ bản trong việc hoàn thiện pháp luật về bảo
đảm thực hiện nghĩa vụ trong kinh doanh ngân hàng..................................... 159
3.2. Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về phương thức tác động và vai trò
của cơ quan quản lý nhà nước trong bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trong kinh
doanh ngân hàng................................................................................................. 163

Quỹ tín dụng nhân dân

QTDND

Tổ chức tài chính vi mô

TCTCVM

Bảo hiểm tiền gửi

BHTG

Công ty tài chính

CTTC

Giấy tờ có giá

GTCG

Hội đồng quản trị

HĐQT

Hội đồng thành viên

HĐTV

Uỷ ban Giám sát tài chính quốc gia


hoạt động kinh doanh ngân hàng của các tổ chức tín dụng (TCTD) vẫn còn
những “lỗ hổng” cần được sửa đổi, bổ sung. Chẳng hạn như Luật Ngân hàng
Nhà nước và Luật Các tổ chức tín dụng đã nêu cao vai trò quan trọng của Ngân
hàng Nhà nước (NHNN) - cơ quan được ví như “quả tim” của hệ thống. Tuy
nhiên, việc quy định phạm vi và giới hạn can thiệp của NHNN vào hoạt động
của các chủ thể kinh doanh ngân hàng chưa rõ ràng, NHNN can thiệp trực tiếp
vào hoạt động, tham gia vào tổ chức lại, thậm chí mua lại chủ thể kinh doanh
trên thị trường với giá 0 đồng...1 Đồng thuận rằng hoạt động này của NHNN là
nhằm ổn định thị trường, nhưng đằng sau đó cũng đặt ra nhiều vấn đề pháp lý
cần quan tâm2.
Hai là, việc thực hiện các quy định của pháp luật về bảo đảm thực hiện
nghĩa vụ trong kinh doanh của các TCTD còn nhiều hạn chế3. Từ đánh giá thực
trạng pháp luật hiện hành trong bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trong kinh doanh
'Nguồn:
truy cập ngày 5.11.2017
2Kiến nghị làm rõ những 'điểm mờ' trong đại án Oceanbank( truy cập ngày 30.09.2017
3Thù tướng báo cáo tình hình KT-XH năm 2017; kế hoạch phát triển KT-XH 2018, mục II. Hạn chế, yếu kém,
truy cập ngày 5.11.2017.

1


ngân hàng, nhìn nhận thực tế thị trường thời gian qua cho thấy, việc phát huy vai
trò chủ động từ phía chủ thể kinh doanh còn hạn chế. Đầu tiên, có thể đưa ra
điển hình một số nội dung như sau: pháp luật đặt ra các yêu cầu thành lập đối
với chủ thể kinh doanh ngân hàng, trong đó tiêu chí hàng đầu là về vổn, nhưng
trong thời gian dài sau khi quy định có hiệu lực áp dụng, nhiều ngân hàng không
bảo đảm mức vốn quy định4. Trong từng nhóm hoạt động của TCTD như nhận
tiền gửi, cho vay mặc dù các TCTD đều xây dựng quy chế về nghiệp vụ, pháp
luật cũng ban hành các quy định điều chỉnh chi tiết, tuy nhiên thực tiễn triển khai

nhập và lợi ích kinh tế, từ khía cạnh pháp luật, cần xây dựng cơ chế nhằm bảo
đảm các chủ thể thực hiện nghĩa vụ trong quá trình kinh doanh.
Bên cạnh đó, qua kết quả kháo sát tại 10 tỉnh thành trên cả nước do nhóm
nghiên cứu thực hiện, kết quả cho thấy, tỷ lệ đối tượng quan tâm đến pháp luật
về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trong kinh doanh ngân hàng là cao nhất với
52,8%; 37,2% đối tượng được hỏi rất quan tâm. số liệu theo địa phương cho
thấy tỷ lệ “rất quan tâm” và “quan tâm” chiếm tỷ lệ cao như Thành phố Hồ Chí
Minh (93%), Hà Nội (90%), Hải Phòng (87%)7... Điều này cho thấy nhu cầu cần
làm rõ thêm vấn đề bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của các tổ chức tín dụng trên
thực tiễn.
Bốn là, trên phương diện nghiên cứu luật học, có sự thiếu vắng công
trình nghiên cứu chuyên sâu về pháp luật ngân hàng nói chung và đặc biệt qua
đánh giá từ thực tế thị trường trong thời gian qua, nhóm nghiên cứu nhận thấy
việc đánh giá toàn diện, có hệ thống quy định pháp luật hiện hành về việc bảo
đảm thực hiện nghĩa vụ trong kinh doanh ngân hàng là cần thiết.
Bởi vậy, đề tài “Hoàn thiện quy định của pháp luật về bảo đảm thực
hiện nghĩa vụ trong kỉnh doanh ngăn hàng - Cơ sở lỷ luận và thực tiễn” có ý
nghĩa quan trọng và cấp thiết trên cả phương diện lý luận, pháp luật và thực tiễn.

7Báo cáo kết quà điều tra, trang 7

T,


2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
(1) Tình hình nghiên cứu trong nước
Báo cáo tổng kết 10 năm thi hành Luật các TCTD năm 1997 số 49/BCNHNN ngày 15/6/2009 của NHNN đã đánh giá thực trạng hệ thống các TCTD;
đánh giá tổng quát về Luật các TCTD, nhất là phân tích, đánh giá những tồn tại
vướng mắc chung và những vướng mắc cụ thể trong đó có những tồn tại, vướng
mắc liên quan đến hoạt động cấp tín dụng và an toàn trong hoạt động của các

+ Luận án Tiến sĩ luật học (2003) của Ngô Quốc Kỳ về “Hoàn thiện
pháp luật điều chỉnh hoạt động của NHTM trong nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam ” nghiên cứu một cách có hệ thống những
vấn đề cơ bản về NHTM, làm sáng tỏ yêu cầu khách quan thực trạng pháp luật
điều chỉnh hoạt động của NHTM ở Việt Nam, đặc biệt là trong bối cảnh xây
dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta (cụ thể là lý
luận cơ bản về NHTM và pháp luật về NHTM; Thực trạng pháp luật điều chỉnh
hoạt động của NHTM ở Việt Nam và Phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp
luật điều chỉnh hoạt động của NHTM ở Việt Nam). Tuy nhiên, công trình được
hoàn thành vào năm 2003, do đó một số các quy định của pháp luật về NHTM
cũng như thực tiễn hoạt động của các NHTM, bối cảnh kinh tế - xã hội được
phân tích, đánh giá trong luận án không còn bảo đảm tính cập nhật, trong khi
các quy định pháp luật về tổ chức và hoạt động của các NHTM nói riêng, các
TCTD nói chung đã có nhiều thay đổi (thông qua sự ra đời Luật các TCTD năm
2010 cũng như các văn bản quy phạm pháp luật khác), hệ thống các NHTM
cũng như thực tiễn nền kinh tế, hoạt động của các NHTM đã có nhiều đổi thay
để phù hợp với tình hình kinh tế trong bối cảnh hội nhập nền kinh tế quốc tế,
toàn cầu hóa.
+ Luận án Tiến sĩ luật học (2004) của Nguyễn Văn Tuyến về “Các giao
dịch thương mại chủ yếu của NHTM trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt
Nam ” đưa ra một số nhận thức mới về các vấn đề lý luận liên quan đến giao
5


dịch thương mại và giao dịch thương mại chủ yếu của NHTM; đánh giá khách
quan, toàn diện về thực trạng pháp luật điều chỉnh các giao dịch thương mại chủ
yếu của NHTM và đưa ra một số giải pháp góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý
cho việc xác lập và thực hiện các giao dịch thương mại của ngân hàng. Tuy
nhiên, thời điểm công trình được hoàn thành năm 2004 cách đây khá lâu, một số
các quy định pháp luật cũng như thực trạng được nêu, phân tích, đánh giá trong

đó, luận án cũng đưa ra những phân tích, so sánh, đánh giá các quy định pháp
luật Việt Nam điều chỉnh hoạt động bảo lãnh ngân hàng trong mối quan hệ với
các quy định pháp luật, thông lệ quốc tế được thừa nhận. Tuy nhiên, đúng với
tính chất một công trình nghiên cứu chuyên sâu về hoạt động bảo lãnh ngân
hàng nên Luận án đã không đề cập một cách có hệ thống về hoạt động bảo lãnh
ngân hàng với bản chất là một hình thức cấp tín dụng của NHTM và do đó các
lý luận chung và các quy định pháp luật điều chỉnh hoạt động cấp tín dụng được
đề cập tương đối sơ sài trong Luận án. Ngoài ra, văn bản quy phạm pháp luật
điều chỉnh trực tiếp hoạt động bảo lãnh ngân hàng được nghiên cứu trong Luận án
(Thông tư số 28/2012/TT-NHNN) cũng đã được thay thế bởi văn bản khác (Thông
tư số 07/2015/TT-NHNN) nên nhiều nội dung nghiên cứu, đánh giá của tác giả
trong Luận án không còn bảo đảm tính cập nhật, phù họp với pháp luật cũng như
thực tiễn hoạt động bảo lãnh ngân hàng hiện hành. Tuy nhiên, các nội dung được
tác giả nghiên cứu trong Luận án là nguồn tài liệu tham khảo quan trọng có giá trị.
+ Đe tài “Hoàn thiện hoạt động kiểm tra kiểm toán nội bộ trong các tổ
chức tín dụng Việt Nam” (2000) của tác giả Hoàng Đình Thắng, Đe tài nghiên
cứu khoa học(Viện khoa học ngân hàng - Ngân hàng Nhà nước 2000) đề cập
đến thực trạng hoạt động kiểm tra, kiểm toán nội bộ từng loại hình TCTD và đề
xuất các giải pháp hoàn thiện cho hệ thống chủ thể kinh doanh ngân hàng ở Việt
Nam.
+ Đe tài “Các biện pháp bảo đảm tiền vay bằng tài sản của các TCTD” của
tác giả Lê Thị Thu Thủy (2006) - Đề tài nghiên cứu đặc biệt cấp Đại học Quốc gia
Hà Nội. Trong công trình nghiên cứu này, tác giả đã đề cập một cách có hệ thống
7i


những vân đê lý luận cơ bản vê các biện pháp bảo đảm mà cụ thê là các biện pháp
bảo đảm tiền vay bằng tài sản, xác định các nội dung cần thiết khi xác lập hợp
đồng bảo đảm tiền vay, đề xuất phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về
bảo đảm tiền vay. Cụ thể: đề tài đề cập những vấn đề lý luận cơ bản về bảo đảm

tích khả năng và chứng minh sự cần thiết phải áp dụng các chuẩn mực quản trị
rủi ro theo Basel vào hệ thống NHTM Việt Nam, đồng thời đề xuất giải pháp
tăng cường công tác quản trị rủi ro cho các NHTM Việt Nam.
+ Luận án Tiến sỹ kinh tế “Hoạt động giám sát của Ngân hàng Nhà nước
Việt Nam đổi với Ngân hàng thương mại” (2010), tác giả Nguyễn Thị Minh
Huệ. Luận án tập trung nghiên cứu, đánh giá và phân tích thực trạng hoạt động
giám sát của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam từ đó đưa ra giải pháp hoàn thiện.
Trong quá trình phân tích các đặc điểm kinh tế, nội dung pháp luật được đề cập
ở mức độ nhất định.
+ Luận án Tiến sỹ kinh tế “Nhũng giải pháp bảo đảm an toàn hệ thống
cho hoạt động ngân hàng Việt Nam trong điều kiện hội nhập” (2003), tác giả Lê
Văn Luyện. Luận án tập trung phân tích và đánh giá thực trạng vấn đề đảm bảo
an toàn hoạt động của hệ thống ngân hàng Việt Nam trong thời gian qua. Đe
xuất một số giải pháp chủ yếu để tăng cường khả năng an toàn và nâng cao hiệu
quả hoạt động cho hệ thống ngân hàng Việt Nam trong điều kiện hội nhập với
hệ thống tài chính, tiền tệ quốc tế.
+ Luận văn Thạc sĩ luật học (2016) của Hoàng Thị Hải Yến với nội
dung“Pháp luật về cho vay và các biện pháp đảm bảo an toàn trong hoạt động cho
vay của NHTM ở Việt Nam ”đãlàm rõ một số vấn đề lý luận cơ bản liên quan trực
tiếp đến hoạt động cho vay của các NHTM, về pháp luật điều chỉnh hoạt động cho
vay của NHTM; căn cứ vào quy định của pháp luật hiện hành và thực tiễn áp dụng
phát hiện những bất cập trong hoạt động cho vay của các NHTM để đưa ra các giải
pháp hoàn thiện pháp luật về hoạt động cho vay của các NHTM và các biện pháp
bảo đảm an toàn.

9


+ Luận văn Thạc sĩ luật học (2014) của Tạ Hồng Hạnh về “Pháp luật về
hoạt động chiết khấu hổi phiếu của NHTM tại Việt Nam ” đã làm rõ một số vấn đề

văn chỉ tập trung phân tích nội dung cụ thể của hoạt động bao thanh toán mà
chưa đề cập đến hoạt động này với bản chất là một hình thức cấp tín dụng của
NHTM để từ đó phân tích, đánh giá tổng quát về hoạt động này.
+ Ngoài ra còn có các đề tài nghiên cứu khoa học khác như: Đề tài
nghiên cứu khoa học cấp ngành “Đảnh giá mức độ hội nhập của hệ thống ngân
hàng thương mại Việt Nam sau 5 năm gia nhập WTO: Định hướng và giải pháp
đến năm 2020” do TS. Phạm Huy Hùng làm chủ nhiệm; Đề tài “Quan hệ sở hữu
giữa tổ chức tín dụng và các công ty con, công ty liên kết - thực trạng và giải
pháp”, do TS. Trần Dục Thức chủ nhiệm; Đề tài “ vẩn đề sở hữu chéo trong hệ
thống ngăn hàng thương mại Việt Nam: Thực trạng, hệ ỉuy và giải phả” (2012),
do TS. Hạ Thị Thiều làm chủ biên. Đây đều là những công trình nghiên cứu
cógiá trị đề cập đến các khía cạnh khác nhau trong việc bảo đảm thực hiện nghĩa
vụ trong kinh doanh ngân hàng. Tuy nhiên, các công trình này mới chỉ dừng lại
ở việc nghiên cứu về thực tiễn thực hiện dưới những góc nhìn khác nhau, mà
chưa cho thấy mức độ bao quát và toàn diện về nội dung pháp luật trong việc
bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trong kinh doanh của các TCTD.
-

Các ẩn phẩm khoa học khác

+ Vũ Khánh Linh, “Pháp luật về thanh tra, giám sát ngân hàng và
phương hướng hoàn thiện ”, Luận văn thạc sỹ Luật học, 2009.
+ Trường Thị Anh Tú, “Pháp luật về quản lý rủi ro trong hoạt động cho
vay của các tổ chức tín dụng”, Luận văn thạc sỹ, Đại học Quốc gia Hà Nội, năm
2010 .

+ Phạm Ngọc Anh, “Pháp luật điều chỉnh hệ thống kiểm tra kiểm soát
nội bộ của ngân hàng thương mại và hoạt động của hệ thống kiểm tra kiểm soát
nội bộ ”,Luận văn thạc sỹ,Đại học Luật Hà Nội, 2011.


+ Đoàn Thanh Hà, Phan Thị Thúy Diễm, “Lựa chọn mô hình giám sát
ngân hàng, kinh nghiệm các nước và bài học cho Việt Nam ”, Tạp chí pháp triển
và hội nhập, số 10/2013.
+ Phạm Thị Giang Thu, “Bất cập trong pháp luật điều chỉnh tổ chức,
hoạt động của tổ chức tín dụng với việc hạn chế rủi ro tín dụng hiện nay ”, Tạp
chí Nhà nước và pháp luật, số 10.2015.
+ Phạm Thị Giang Thu, “Pháp luật phòng, chổng rửa tiền qua ngân
hàng thương mại Việt Nam”, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, số 10.2016.
+ Lê Thị Thu Thuỷ, (chủ biên) “Pháp luật về các biện pháp hạn chế rủi
ro trong hoạt động cho vay của các tổ chức tín dụng ở Việt Nam và một sổ nước
trên thế giới ”, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2016...
Với một số lượng khá dày dặn các công trình nghiên cún tiêu biểu mà
nhóm tác giả đã sưu tầm, nghiên cứu nêu trên, có thể thấy, nội dung pháp luật và
thực tiễn về hoạt động ngân hàng nói chung và bảo đảm thực hiện nghĩa vụ
trong các hoạt động kinh doanh ngân hàng của các TCTD nói riêng đã được
nhiều học giả, nhà nghiên cứu quan tâm và khai thác. Tuy nhiên, những công
trình nói trên mới dừng lại ở việc nghiên cứu từng bộ phận nhỏ trong hoạt động
ngân hàng và nghĩa vụ của các TCTD trong hoạt động ngân hàng cũng như phần
nào lột tả các cách thức để TCTD bảo đảm được nghĩa vụ của mình. Còn nội
dung bao quát, toàn diện về hoàn thiện pháp luật bảo đảm nghĩa vụ trong hoạt
động kinh doanh ngân hàng, ghi nhận đến thời điểm hiện tại chưa cho thấy công
trình nào nghiên cứu và triển khai sâu. Dù vậy, những công trình nghiên cứu kể
trên là những nguồn tư liệu, tài liệu tham khảo rất hữu ích để nhóm tác giả sử
dụng trong công trình nghiên cún của mình.

14


(2) Tĩnh hình nghiên cứu nước ngoài
Trên thế giới, vấn đề đảm bảo nghĩa vụ của chủ thể kinh doanh ngân

chính, các rủi ro và biện pháp khắc phục, báo cáo hoạt động trong hoạt động của
các chủ thể thực hiện hoạt động ngân hàng.
- về các nguyên tắc pháp lý trong hoạt động ngân hàng, có thể kể đến tác
phẩm “Nguyên tắc của Luật Ngân hàng” của tác giả Ross Cranston8. Cuốn sách
này cung cấp một khuôn khổ mới cho pháp luật ngân hàng.
- Cũng về nguyên tắc hoạt động kinh doanh ngân hàng, ở khía cạnh sâu
hơn, có thể kể đến cuốn "Nguyên tắc pháp lý vav vốn" của tác giả Parker Hood9.
Mục đích của cuốn sách xem xét trách nhiệm của người cho vay theo ba khía
cạnh, theo cả luật Anh và pháp luật Scots: (i) trách nhiệm dân sự đối với khách
hàng, ví dụ, vi phạm bảo mật, sự cẩu thả, và vi phạm trách nhiệm ủy thác; (ii)
trách nhiệm hình sự như tội phạm, rửa tiền thuộc Tiền của Luật tội phạm năm
2002, hoặc gian lận theo Đạo Luật Fraud 2006 (Anh) và phổ biến pháp luật
(Scotland); và (iii) trách nhiệm pháp lý theo chế độ quy định hiện hành, căn cứ
vào các dịch vụ và Thị trường Luật tài chính năm 2000.
Trọng tâm chính của cuốn sách là về trách nhiệm dân sự của người cho
vay, và, do đó, việc thanh toán bồi thường tiền tệ, cho việc làm sai trái, bởi một
người cho vay (hoặc các nhân viên của mình). Cuốn sách đề cập các nguyên tắc
liên quan, và tìm cách gắn chúng với các tình huống.
- Cuốn "Giám sát ngân hàng và tái cấu trúc hệ thống ngân hàng - so
sảnh các quan điểm pháp luật quốc tể"H) đề cập đến các biện pháp giám sát hoạt
động kinh doanh ngân hàng đa dạng trong thế giới hiện đại. Cuốn sách này sẽ
xem xét các vấn đề pháp lý hiện đại trong việc giám sát ngân hàng an toàn và tái
8Principles o f Banking Law, Published in the United States by Oxford University Press Inc., New York, © Ross
Cranston 1997, ISBN 0-19-876484-7
9

Principles o f Lender Liability, Parker Hood, Published in the United States by Oxford University Press Inc,
2011

10Banking supervision and systemic bank restructuring: an intemational and comperative legal perspective,

cách giảm thiểu các hạn chế của chủ thể tham gia hoạt động ngân hàng. Nói
khác đi, việc nghiên cứu đề tài “Hoàn thiện quy định của pháp luật về bảo đảm
thực hiện nghĩa vụ trong kinh doanh ngân hàng - Cơ sở lý luận và thực tiễn” là
phù họp và không nằm ngoài xu thế chung của việc cấu trúc lại hệ thống các chủ
thể kinh doanh ngân hàng trên thế giới.
3. Mục đích nghiên cứu của đề tài
- Làm rõ những vấn đề lý luận về khái niệm pháp luật về bảo đảm thực
hiện nghĩa vụ trong kinh doanh ngân hàng và nội hàm của pháp luật về bảo đảm
13 The law and practice o f international banking / Charles Proctor LLD (B'ham), solicitor o f theSupreme Court,
England and Wales, partner, Fladgate LLP, London, Honorary Professor ofLaw, University o f Birmingham,
visiting Professorial Fellow, Centre for Commercial Law Studies, Queen Mary University o f London.

18