Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm tại lớp lá 3 trường Mầm non Hoa Hồng

PHẦN THỨ NHẤT : MỞ ĐẦU

1. Đặt vấn đề

Lý do lí luận:
Đất nước Việt Nam ta đang dần chuyển sang thời kì thực hiện công nghiệp
hóa hiện đại hóa đất nước và hội nhập Quốc tế. Và để làm được điều đó vấn đề
năng cao dân trí, đào tạo nhân tài và bồi dưỡng nhân tài đất nước là vấn đề được
xã hội quan tâm hàng đầu. Đó là bước ngoặt là nhiệm vụ của Ngành Giáo dục,
dù ở thời đại nào Giáo dục cũng được đặt lên hàng đầu và chiếm một vị trí rất
quan trọng trong xã hội. Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống
giáo dục quốc dân, giáo dục mầm non thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc
và giáo dục trẻ em từ 3 tháng tuổi đến năm tuổi. Mục tiêu của giáo dục mầm non
là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, ngôn ngữ, tư duy, thẩm mỹ, hình
thành những yếu tố đầu tiên nhân cách con người mới của trẻ.
Không những thế, theo ý kiến các chuyên gia tại module mầm non thì các
nhà giáo dục đều phải thừa nhận một điều rằng “Cách tiếp cận tốt nhất để giáo
dục trẻ đó là lấy trẻ làm trung tâm là ứng dụng các phương pháp dạy học tích
cực nhằm thúc đẩy sự phát triển, tính chủ động, khả năng tư duy phản biện và
giải quyết vấn đề của trẻ”.
Đến trường lớp Mầm non và trong chương trình Giáo dục mầm non, trẻ
không chỉ được chăm sóc một cách khoa học, mà trẻ con được học hỏi và làm
quen nhiều lĩnh vực với các môn học khác nhau, dù lĩnh vực hay môn học nào
cũng đều thú vị và chiếm vị trí quan trọng nhất định cho sự phát triển của trẻ
nhưng trước tiên nếu muốn tiếp thu và thực hiện tốt lĩnh vực khác thì ngôn ngữ
nói của trẻ phãi rõ ràng , cụ thể và mạch lạc bằng nhiều hình thức thông qua các
môn học và các hoạt động; giáo dục mầm non đã góp phần xây dựng và giáo
1

loại hình nghệ thuật, là người bạn không thể thiếu đối với trẻ thơ nhất là lứa
tuổi mẫu giáo, Văn học còn giúp trẻ những hiểu biết đầu tiên về cuộc sống
xung quanh. Văn học nuôi dưỡng và phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo ở trẻ.
Vì vậy việc đem tác phẩm văn học đến với trẻ rất quan trọng và cần thiết. Đối
với trẻ mẫu giáo, quá trình cho trẻ tiếp xúc với tác phẩm văn học phải từ đơn
giản đến phức tạp, từ đó giúp trẻ bộc lộ khả năng cảm thụ văn học của mình.
2

Người thực hiện: Đỗ Thị Thùy Trang


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm tại lớp lá 3 trường Mầm non Hoa Hồng

Đồng thời góp phần giúp trẻ phát triển một cách toàn diện.Các hoạt động ở
trường mầm non có ý nghĩa rất lớn đối với trẻ, vì vậy việc làm thế nào để thu
hút được trẻ tích cực tham gia vào hoạt động là rất cần thiết.
Lý do thực tiễn:
Hiện nay trên thực tế cho thấy nhiều giáo viên còn hạn chế trong quá trình
tổ chức các hoạt động cho trẻ. Giáo viên còn rập khuôn, áp đặt trẻ thực hiện theo
bài mẫu mà mình đã soạn, chưa tạo được hứng thú cho trẻ, chưa phát huy được
tính tích cực, sáng tạo của trẻ, giáo viên đã thực hiện được chương trình giáo
dục mầm non mới song khi thực hiện giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm” còn lúng
túng, trong cách lựa chọn biện pháp, hình thức tổ chức các hoạt động sao cho trẻ
được tích cực hứng thú, chưa có kinh nghiệm thực tiễn trong việc tổ chức các
hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung tâm. Đa số còn dạy trẻ theo hướng lấy
giáo viên làm trung tâm, cô hướng dẫn nhiều, nói nhiều, trẻ ít được thực hành và
trao đổi. Đa số trẻ trong giờ học còn nhút nhát, khi trả lời câu hỏi của cô chưa
diễn đạt được mạch lạc, trọn câu… việc trẻ thiếu vốn từ, chưa mạnh dạn trong
giao tiếp và ngôn ngữ chưa phát triển hoàn thiện là một trong những rào cản lớn

trẻ. Nhận thấy được tính cần thiết của việc giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong
các hoạt động ở trường mầm non nói chung và hoạt động làm quen tác phẩm
văn học nói riêng. Tôi mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6
tuổi học tốt môn làm quen Văn học theo hướng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
tại lớp lá 3 trường Mầm non Hoa Hồng”
Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp sư phạm giúp học tốt môn Làm
quen văn học theo hướng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
Phạm vi nghiên cứu: Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn
Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm tại trường Mầm
non Hoa Hồng.
- Đối tượng khảo sát: Trẻ 5-6 tuổi lớp lá 3 trường Mầm non Hoa Hồng.
-Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 9 năm 2018 đến tháng 03 năm 2019
Theo Tiến sĩ Phan Thị Thu Hiền: “Chương trình giáo dục mầm non tốt là
một chương trình lấy trẻ làm trung tâm. Có nghĩa là nó được xây dựng dựa trên
hứng thú, nhu cầu, kinh nghiệm và khả năng của trẻ. Chương trình này sẽ tạo cơ
hội cho trẻ được phát triển toàn diện, không chỉ chú trọng tới sự phát triển trí tuệ
4

Người thực hiện: Đỗ Thị Thùy Trang


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm tại lớp lá 3 trường Mầm non Hoa Hồng

mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, phát triển thể chất và khả năng giao tiếp xã hội của
trẻ.”
Đây là bài học mang nhiều lợi ích cho bản thân tôi cũng như đồng
nghiệp giáo viên trong trường Mầm non Hoa Hồng khi tổ chức hoạt động môn
làm quen văn học cho trẻ theo hướng “Lấy trẻ làm trung tâm ”. Với mong
muốn được đóng góp một số kinh nghiệm nhỏ của mình trong quá trình chăm

phú, đa dạng, giúp trẻ phát âm đúng, diễn đạt rõ ràng, mạch lạc, là điều kiện tốt
cho trẻ học đọc, học viết sau này.
- Giúp cho trẻ hình thành và phát triển nhân cách, đồng thời trẻ mạnh
dạn hơn, tự tin hơn, có lối ứng xử văn minh trong cuộc sống hàng ngày.
* Nhiệm vụ:
Đề tài được thực hiện với nhiệm vụ đặt ra là:
- Tìm hiểu về đặc điểm phát triển ngôn ngữ của trẻ mầm non. Trong thực
tế vì sao chất lượng giáo dục môn làm quen ăn học mà trẻ lĩnh hội chưa cao? Tại
sao chưa phát huy hết khả năng, tiềm thức của mỗi đứa trẻ? Trong thực tế trẻ
còn học dưới hình thức cũ, trẻ học còn bị chi phối nhiều của giáo viên, trẻ chưa
được phát huy đúng hướng lấy trẻ làm trung tâm qua môn học, nghĩa là trẻ chưa
thể hiện được hết khả năng, nhu cầu và hứng thú trong các hoạt động học. Giáo
viên cần phải xây dựng kế hoạch giảng dạy và lựa chọn hình thức tổ chức hoạt
động linh hoạt nhưng đảm bảo tính vừa sức nhằm lấy trẻ làm trung tâm thì mới
mang lại hiệu quả, sát với thực tế, phù hợp với tình hình nhận thức của trẻ trong
lớp theo từng độ tuổi.
- Hình thành cho trẻ những kĩ năng đọc thơ, kể chuyện diễn cảm; Phát
triển khả năng giao tiếp hàng ngày giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ và trẻ với mọi
người xung quanh. Lựa chọn nội dung, xác định mục tiêu và đổi mới trong hình
thức tổ chức hoạt động, nhằm lôi cuốn sự tham gia tích cực của trẻ nhằm nâng
cao chất lượng giáo dục tại trường lớp mầm non qua môn làm quen Văn học.
- Dạy trẻ phát âm chính xác ngôn ngữ tiếng Việt; luyện cho trẻ kĩ năng
nghe, hiểu, đọc thơ hay kể lại câu truyện, các sự việc, trong cuộc sống và trong
sinh hoạt hằng ngày của trẻ một cách linh hoạt.
6

Người thực hiện: Đỗ Thị Thùy Trang


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung


Người thực hiện: Đỗ Thị Thùy Trang


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm tại lớp lá 3 trường Mầm non Hoa Hồng

phương pháp giáo dục; “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”
củng cố, phát triển số lượng và chất lượng ở trường mầm non.
Hoạt động làm quen văn học giúp cho trẻ hình thành và phát triển ngôn
ngữ là phương tiện hình thành đạo đức cho trẻ biết yêu ghét rõ ràng. Làm quen
văn học còn hình thành cho trẻ lòng yêu thiên nhiên, Tổ quốc, tình yêu thương
con người rộng lớn. Hình thành và phát triển thói quen tốt trong sinh hoạt tập thể
đó là tính tổ chức kỷ luật tự chủ mạnh dạn trước mọi người. Dạy trẻ làm quen
văn học còn là phương tiện nâng cao khả năng trí tuệ, giúp trẻ phát triển trí nhớ,
trí tưởng tượng, củng cố kiến thức trẻ qua học tập vui chơi. Không những thế
văn học còn là nguồn sữa mẹ nuôi dưỡng, phát triển tâm hồn cho trẻ, truyền cho
các cháu vẻ đẹp truyền thống của cha ông, lòng nhân ái thuỷ chung tính công
bằng, yêu lẽ phải, đức cần cù chăm chỉ, yêu nước thương nòi tự tin, lạc quan,
yêu đời. Văn học là phương tiện, là mục đích để thực hiện quá trình giáo dục,
đào tạo.
Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là chúng ta đã góp phần mở
rộng nhận thức, phát triển trí tuệ, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ, phát
triển ngôn ngữ, phát triển ở trẻ kĩ năng đọc và kể truyện…những điều này vai
trò rất lớn trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách của trẻ. Đặc biệt
hoạt động Làm quen với tác phẩm văn học là hoạt động giúp trẻ phát triển
ngôn ngữ và là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất ở trường Mầm non.
Hoạt động này không những nhằm giúp trẻ hình thành và phát triển các năng
lực ngôn ngữ như nghe, nói, đọc và tiền viết mà còn giúp trẻ phát triển khả
năng tư duy, nhận thức, tình cảm thông qua các bài thơ câu chuyện. Vì vậy trẻ

Kết quả khảo sát cuối năm học 2018-2019 được thống kê cụ thể như sau:
Năm học 2018-2019. Với tổng số học sinh 5-6 tuổi là 25 cháu; trong đó nữ
12; dân tộc 20; nữ dân tộc 10. Khi chưa áp dụng sáng kiến
Đạt
Nội dung

Chưa đạt

Số trẻ đạt Tỉ lệ %

Số trẻ chưa

Tỉ lệ %

đạt
Trẻ nói rõ ràng,
mạch lạc
Trẻ

đọc

thơ,

kể

8/25

32

17/25

24

19/25

76

19/25

76

Thực tế trong giảng dạy cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non hiện nay
còn nhiều vấn đề cần khắc phục như: Sự am hiểu tính cách độ tuổi từng trẻ, cách
xây dựng kế hoạch, lựa chọn chỉ số, lối dẫn dắt lôi cuốn trẻ, đa số còn dạy trẻ
theo hướng lấy giáo viên làm trung tâm, cô hướng dẫn nhiều, nói nhiều, trẻ ít
được thực hành, trao đổi, một phần cũng do đồ dùng đồ chơi ít, chưa đầy đủ để
trẻ hoạt động.
Việc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học hiện nay chưa mang lại kết quả
như mong muốn, những biện pháp đã sử dụng trước đây như dạy trẻ làm quen
văn học thông qua các hoạt động, tích hợp lồng ghép…chưa đạt hiệu quả cao.
94,6% trẻ đều là con em nông dân dân tộc Êđê nên ít được sự quan tâm, chăm
sóc, bồi dưỡng của bố mẹ, trẻ còn nhút nhát, khả năng nhận thức còn kém công
tác phối kết hợp của giáo viên với phụ huynh trong việc cho trẻ làm quen với
văn học còn có nhiều hạn chế. Cơ sở vật chất không đảm bảo, chưa đáp ứng
được yêu cầu của ngành, đồ dùng đồ chơi chưa đảm bảo chưa đầy đủ, đồ dùng
phục vụ môn văn học còn hạn chế nên việc học tập của các cháu chưa đảm bảo.
Khi làm đồ dùng đồ chơi, giáo viên hạn chế về năng khiếu thẩm mỹ. Trong lớp
còn một số trẻ học yếu nên việc nhận thức còn hạn chế. Đa số giáo viên nắm
vững nội dung, phương pháp và chương trình dạy song việc vận dụng các
phương pháp, thủ pháp vào trong các tiết học để các tiết học đạt hiệu quả còn
chưa cao, nhiều giáo viên đã chú ý làm thế nào để nâng cao chất lượng của giờ

nhiều hạn chế.
Nguyên nhân khách quan:
Ưu điểm: Được sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa
phương, hội cha mẹ học sinh và đặc biệt là sự quan tâm chỉ đạo của bộ phận
chuyên môn Phòng giáo dục và đào tạo cũng như Ban lãnh đạo nhà trường đầu
tư về cơ sở vật chất tương đối đầy đủ, bộ phận chuyên môn luôn tạo mọi điều
kiện cho giáo viên tham gia các lớp tập huấn, chuyên đề, các chị em đồng
nghiệp luôn sẵn sàng hỗ trợ giúp đỡ tôi hoàn thành tốt công tác của mình. Một
11

Người thực hiện: Đỗ Thị Thùy Trang


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm tại lớp lá 3 trường Mầm non Hoa Hồng

số cha mẹ học sinh quan tâm đến con em mình, luôn có sự phối hợp với giáo
viên trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ, thường xuyên ủng hộ nguyên vật liệu
để làm đồ dùng, đồ chơi cho các cháu.
Hạn chế: Trường Mầm non Hoa Hồng là một trường quốc lập với
nhiệm vụ là thực hiện công tác giáo dục chất lượng ở cấp mầm non. Đơn vị
trường đóng thuộc vùng đặc biệt khó khăn, trình độ dân trí thấp, chưa đảm bảo
được mức sống cho người dân. Một số bộ phận không nhỏ người dân chưa có
nhận thức đúng mức về vị trí vai trò, tầm quan trọng của việc đưa trẻ đến
trường đúng độ tuổi.

Hầu hết các cháu 5 tuổi đến trường phần đa chưa

học qua lớp 3 tuổi, 4 tuổi, các cháu còn bở ngỡ với tất cả các hoạt động ở
trường mầm non nói chung hoạt động làm quen với tác phẩm văn học nói riêng.

trình tham gia vào các hoạt động.
Cha mẹ trẻ cảm nhận được sự thay đổi của con mình, từ đó có những suy
nghĩ tích cực hơn trong công tác phối hợp với nhà trường chăm sóc và giáo dục
trẻ.
* Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp.
- Giải pháp 1: Xây dựng kế hoạch, lựa chọn phương pháp tổ chức hoạt
động phù hợp cho trẻ làm quen với văn học theo hướng lấy trẻ làm trung
tâm
* Biện pháp1:Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lí, đặc điểm ngôn ngữ và hoàn
cảnh gia đình của trẻ trong lớp để xây dựng kế hoạch, lựa chọn phương pháp tổ
chức hoạt động phù hợp cho trẻ làm quen với văn học
Giáo viên nghiên cứu đặc điểm tâm lí của trẻ, quan tâm đến vai trò dạy
học và có các kế hoạch cụ thể giúp trẻ tích cực trong các hoạt động hoạc tập
môn làm quen văn học.
Như chúng ta đã biết mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, trẻ khác nhau
về thể chất, tình cảm, trí tuệ, tâm lý, hoàn cảnh gia đình và văn hóa. Chính vì thế
nhiệm vụ của mỗi giáo viên mầm non là phải lựa chọn nội dung, xác định mục
tiêu và đổi mới trong hình thức tổ chức hoạt động, nhằm lôi cuốn sự tham gia
tích cực của trẻ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
13

Người thực hiện: Đỗ Thị Thùy Trang


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm tại lớp lá 3 trường Mầm non Hoa Hồng

Đặc điểm tâm sinh lý của mỗi đứa trẻ là hoàn toàn khác nhau, mỗi trẻ có
sự hứng thú, cách học và tốc độ tiếp thu kiến thúc khác nhau nhưng chúng đều
có thể thành công nếu được giáo viên hướng dẫn một cách rõ ràng, linh hoạt

Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm tại lớp lá 3 trường Mầm non Hoa Hồng

Chuẩn bị tốt cho trẻ về mặt tâm lý, đổi mới hình thức và phương pháp
giáo dục theo hướng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm giúp trẻ chủ động, tự chủ
trong các hoạt động là điều vô cùng quan trọng, trẻ có một tinh thần tốt, luôn
thoải mái, vui vẽ, hứng thú tham gia mọi hoạt động, giải quyết tốt nhiệm vụ cô
giao, không những vậy trẻ còn được tự trải nghiệm và xử lý những tình huống
xảy ra trong quá trình tham gia hoạt động, trẻ không bị gò bó, áp đặt…điều này
giúp trẻ có thêm niềm tin khi tham gia vào các hoạt động nói chung và hoạt
động làm quen với tác phẩm văn học nói riêng.
Ví dụ : Với những trẻ thông minh nhanh nhẹn, chỉ bằng lời nói, câu đố,
câu hỏi gợi mở hoặc hình ảnh trên màn hình trẻ đã hiểu ra. Nhưng đối với trẻ
chậm chạp, nhút nhát, cô cần có kế hoạch chuẩn bị những câu hỏi ngắn gọn, đơn
giản, dễ hiểu và dành nhiều thời gian quan tâm đến trẻ nhiều hơn. Đặc biệt chú ý
đến việc sửa sai đối với những trẻ đồng bào những trẻ có hoàn cảnh khó khăn ít
được va chạm với các bạn còn nói ngọng, nói lắp.
*Biện pháp 2: Tìm hiểu về đặc điểm vốn từ của trẻ
Vốn từ của trẻ bước đầu còn nghèo nàn trẻ ngại giao tiếp với cô giáo, với
bạn, chưa hiểu nghĩa của câu hoặc của từ…
Ví dụ: Có trẻ hay sai dấu ngã nói thành dấu hỏi (“Mũ” nói thành “mủ”“cái mủ”).“Sữa” trẻ nói thành “sửa” – ( uống sửa). Lại có trẻ hay ngọng nguyên
âm: L phát âm thành N, S phát âm thành X…. Cô có thể sửa tật của trẻ bằng
cách: cô phát âm câu mẫu nhiều lần những câu có chứa thanh nguyên âm hay
phụ âm đầu mà trẻ hay sai, trẻ thực hành nói theo mẫu của cô. Cho trẻ phát âm
những từ nói về đồ vật, cảnh vật, con vật v.v….có chứa những âm liên quan đến
lỗi của trẻ như: cái mũ, bé ngã, lá xanh, con sâu.
Ví dụ: Cô hỏi trẻ con ăn sáng chưa?Trẻ trả lời “chưa”…

15


giúp trẻ nói đúng ngữ pháp, nói mạch lạc như: Trò chơi Tôi là ai, bé yêu thơ, bé
chọn vai nào, ai nói đúng, truyền tin…

16

Người thực hiện: Đỗ Thị Thùy Trang


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm tại lớp lá 3 trường Mầm non Hoa Hồng

Cho ví dụ: Với truyện “Chú Dê Đen”. Dê trắng là con vật nhút nhát, cô
kể giọng nhỏ, chậm, yếu ớt và ngắt quãng. Dê đen dũng cảm, thông minh, cô kể
với giọng bình tĩnh, cường độ âm thanh mạnh mẽ, thể hiện sự đanh thép. Giọng
Sói thì hách dịch, quát nạt, sau chuyển dần sang lo lắng, ngần ngừ. Khi kể nhất
thiết phải đảm bảo nội dung cốt chuyện, biết kết hợp hài hoà ánh mắt, nét mặt,
cử chỉ, điệu bộ và khéo léo sử dụng giáo cụ trực quan. Thống nhất giữa lời nói
và hành động. Đặt câu hỏi để trẻ suy nghĩ trả lời, hoặc dùng tranh ảnh, mô hình
rối để cùng đàm thoại về nội dung cốt truyện. Câu hỏi phải ngắn gọn, rõ ràng
đảm bảo tính hệ thống và logic từ đầu đến cuối, câu hỏi từ dễ đến khó, kích
thích trẻ tư duy, câu hỏi mang tính sáng tạo, không dùng câu hỏi mà trẻ chỉ trả
lời có hoặc không
- Giải pháp 2: Tổ chức các tiết học nhẹ nhàng lôi cuốn trẻ
Để lôi cuốn trẻ tham gia vào hoạt động học một cách nhẹ nhàng, hứng
thú trước hết người giáo viên ngoài tình yêu nghề, mến trẻ cần phải có năng lực
sư phạm, có kiến thức, có trình độ chuyên môn vững vàng, có hiểu biết về tâm
lý trẻ. Đối với trẻ mầm non “Học mà chơi, chơi mà học” trẻ làm trung tâm cô
chỉ là người hướng dẫn, gợi ý. Tất cả trẻ trong học tập đều thật sự thoải mái,
không bị gò bó mà giáo viên biết lựa chọn những biện pháp tổ chức thích hợp
giúp tất cả trẻ đều hứng thú và hoạt động học tập một cách tích cực. Nhằm đáp

Ngoài ra để thực hiện có hiệu quả các hoạt động cô và trẻ cùng nhau
chuẩn bị đồ dùng dạy học phù hợp với chủ đề, sử dụng những nguyên vật liệu
mở, sẵn có ở trường (lớp), ở địa phương điều này theo tôi nghĩ là rất cần thiết
vì nó tạo cho trẻ sự hứng thú qua những tiết học giúp trẻ nắm bắt được nội
dung bài thơ, câu truyện. Trẻ biết cách đọc thơ, kể truyện cũng như biết trả lời
câu hỏi của cô và chơi trò chơi thành thạo…Điều này đã góp phần không nhỏ
trong quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ nói riêng và phát triển toàn diện nói
chung thú hơn khi được sử dụng những đồ dùng gần gũi, thân quen.
*Biện pháp 2: Tổ chức dạy trẻ kể chuyện qua tác phẩm văn học:
Hiểu được đặc tính của trẻ, đặc biệt với sự áp dụng chương trình lấy trẻ
làm trung tâm đòi hỏi một giờ hoạt động phải nhẹ nhàng và chủ động trên trẻ
nhiều hơn, trong đó người giáo viên chỉ là người định hướng cho trẻ, dẫn dắt
trẻ tới nội dung của bài thơ hoặc câu chuyện để trẻ hiểu và cảm nhận được
18

Người thực hiện: Đỗ Thị Thùy Trang


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm tại lớp lá 3 trường Mầm non Hoa Hồng

những bài học ẩn trong mỗi tác phẩm văn học, cô là người hướng dẫn, gợi ý trẻ
trả lời những câu hỏi đàm thoại về nội dung bài thơ, câu chuyện.
Đối với kể chuyện thì lời kể rõ ràng mạch lạc và diễn cảm (Không nói
ngọng, nói lắp, không dùng từ địa phương). Chú ý sử dụng ngôn ngữ, giọng kể
phù hợp với tính cách nhân vật .
Ví dụ: Với truyện “Chú Dê Đen”. Dê trắng là con vật nhút nhát, cô kể
giọng nhỏ, chậm, yếu ớt và ngắt quãng. Dê đen dũng cảm, thông minh, cô kể với
giọng bình tĩnh, cường độ âm thanh mạnh mẽ, thể hiện sự đanh thép. Giọng Sói
thì hách dịch, quát nạt, sau chuyển dần sang lo lắng, ngần ngừ. Khi kể nhất thiết

phải rõ ràng và thể hiện nổi bật tính cách của từng nhân vật, không nói
ngọng… Khi đặt câu hỏi đàm thoại, cô lựa chọn câu hỏi vừa sức với trẻ, từ dễ
đến khó, động viên khen trẻ khi trẻ trả lời đúng, gợi ý cho trẻ khi trẻ trả lời
chưa đúng, cho trẻ lự chọn hình thức kể chuyện mà trẻ thích, không áp đạt trẻ,
luôn khuyến khích sự sáng tạo của trẻ. Trò chơi củng cố cho hoạt động nhẹ
nhàng, linh hoạt nhưng không kém sự lôi cuốn trẻ, đảm bảo tất cả trẻ trong lớp
đều được tham gia.
Cô kể, cháu tham gia, thực hiện bằng cách trả lời những đoạn đối thoại.
Cháu kể lại truyện hoặc đóng kịch thể hiện vai các nhân vật với sự giúp đỡ của
cô, với những cháu nhút nhát, chưa mạnh dạn cô động viên, khích lệ trẻ tham
gia vai diễn cùng với các bạn mạnh dạn, tự tin.
Cho trẻ kể lại truyện kết hợp minh hoạ tranh.
Và dù kể dưới hình thức nào, cô cũng cần lưu ý việc sửa sai kịp thời cách
phát âm, cách diễn đạt thể hiện các nhân vật của trẻ.
Để tổ chức tiết học đạt hiệu quả cao cần đầu tư cho việc nghiên cứu tác
phẩm, để xác định mục đích yêu cầu của từng thể loại mà sử dụng phương pháp
truyền thụ cho phù hợp.
Ngoài ra, cô nên tham khảo thêm các chương trình dành cho thiếu nhi
như: vườn cổ tích, khoa học và giáo dục…

20

Người thực hiện: Đỗ Thị Thùy Trang


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm tại lớp lá 3 trường Mầm non Hoa Hồng

- Giải pháp 3: Tạo môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong
hoạt động làm quen Văn học

Giải quyết vấn đề: Tìm ra hướng giải quyết để đạt được kết quả trong quá
trình chơi và học.
Giáo viên chỉ là người tạo cơ hội, hướng dẫn, gợi mở giúp trẻ được chiếm
lĩnh tri thức.
Đối với nhà giáo dục, việc xây dựng môi trường giáo dục phù hợp sẽ là
phương tiện, là điều kiện để phát triển phù hợp với từng trẻ và từng lứa tuổi.
Đối với phụ huynh và xã hội, quá trình xây dựng môi trường giáo dục
sẽ thu hút được sự tham gia của các bậc phụ huynh và sự đóng góp của cộng
đồng xã hội. Và việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là
khâu vô cùng qua trọng. Để xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm tôi bám sát các tiêu chí sau:
- Đảm bảo an toàn về mặt tâm lý cho trẻ và trẻ thường xuyên được giao
tiếp, thể hiện mối quan hệ thân thiết giữa trẻ với trẻ và trẻ với những người
xung quanh.
- Hành vi, cử chỉ, lời nói, thái độ của giáo viên đối với trẻ và những
người khác luôn mẫu mực để trẻ noi theo.
- Môi trường vật chất trong lớp, ngoài lớp đáp ứng nhu cầu, hứng thú
chơi của trẻ, tạo điều kiện cho tất cả các trẻ có thể chơi mà học, học bằng chơi,
phù hợp với điều kiện thực tế.
- Các khu vực trong nhà trường được quy hoạch theo hướng tận dụng các
không gian để cho trẻ hoạt động phù hợp, linh hoạt, phong phú, các góc hoạt
động trong lớp và ngoài lớp mang tính mở, tạo điều kiện cho trẻ dễ dàng lựa
chọn và sử dụng sự vật, đồ vật, đồ chơi để thực hành, trãi nghiệm.

22

Người thực hiện: Đỗ Thị Thùy Trang


Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung



Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Làm quen văn học theo hướng Giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm tại lớp lá 3 trường Mầm non Hoa Hồng

Ví dụ: Đến với “ Vườn hoa của bé” Cô và trẻ được quan sát các loại hoa
trong vườn, trẻ có thể gọi tên các loại hoa và nói được màu sắc của các loại hoa
đó, điều này giúp trẻ nhớ sâu hơn về các đặc điểm của loại hoa và khi cô dạy
trẻ đọc thơ (kể chuyện) về các loại hoa như bài thơ Hoa đào Hoa mai, Hao cúc
vàng…hay câu truyện Sự tích Hoa hồng, sự tích hoa Mào gà…lúc này trẻ đã có
được những hiểu biêt về các loại hoa và sẽ giúp trẻ hứng thú hơn, chủ động hơn
trong quá trình tham gia hoạt động

Một số công trình phụ huynh và cô giáo cùng làm, góp phần tạo môi
trường hoạt động cho trẻ thêm đa dạng và phong phú
Hay với câu truyện Bạch Tuyết và Bảy Chú lùn, trong hoạt động ngoài trời
cô có thể dẫn dắt trẻ đến khu vườn cổ tích, cho trẻ đóng vai và thể hiện lại lời
các nhân vật trong câu truyện, lúc này trẻ như được hòa mình vào thế giới cổ
tích, được ngồi trên chiếc chõng tre hay chui ra chui vào ngôi nhà tranh xinh xắn
do bố, mẹ của mình làm…điều này sẽ góp phần giúp trẻ hứng thú hơn tích cực
hơn khi tham gia hoạt động.
Trước kia với hoạt động dạy trẻ đọc thơ (kể chuyện) cho trẻ nghe với cách
dạy truyền thống cô và trẻ cùng ngồi trong lớp, cô đọc thơ (kể chuyện) cho trẻ
nghe. Giờ đây khi môi trường ngoài lớp học được cải thiện và xây dựng đa

24

Người thực hiện: Đỗ Thị Thùy Trang



25

Người thực hiện: Đỗ Thị Thùy Trang