SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT NGA SƠN
===========**==========

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY TRẺ 4 – 5 TUỔI LÀM ĐỒ DÙNG
ĐỒ CHƠI SÁNG TẠO BẰNG NGUYÊN LIỆU PHẾ THẢI
Ở TRƯỜNG MẦM NON NGA NHÂN.

Người thực hiện: Nguyễn Thị Diệu
Chức vụ:
Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Nga Nhân
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

NGA SƠN, NĂM 2019

1


MỤC LỤC
I. MỞ ĐẦU ..............................................................................................Trang 1
1.1. Lý do chọn đề tài................................................................................. Trang 1
1.2. Mục đích nghiên cứu........................................................................... Trang 2
1.3. Đối tượng nghiên cứu......................................................................... Trang 3
1.4. Phương pháp nghiên cứu.................................................................... Trang 3
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM......................................... Trang 3
2.1. Cơ sở lý luận của SSKN..................................................................... Trang 3
2.2. Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng SKKN................................ Trang 5
2.3. Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề ................................. Trang 7

chơi, với bạn chơi.
Đặc điểm của trẻ mầm non là có nhu cầu chơi với những đồ dùng đồ chơi
(ĐDĐC) có màu sắc đẹp, mới lạ, phong phú và hấp dẫn. Để thỏa mãn được điều
đó của trẻ, đòi hỏi người giáo viên mầm non phải luôn tìm tòi, sáng tạo và làm
ra được nhiều ĐDĐC mới lạ, hấp dẫn và phù hợp với lứa tuổi, với nội dung với
mỗi bài dạy, mỗi tình huống giáo dục trong các hoạt động, góp phần nâng cao
chất lượng giáo dục trẻ trong trường mầm non.
3


Đồ dùng đồ chơi có tác dụng lớn đến việc hình thành và
phát triển nhân cách cho trẻ, đồ chơi giúp trẻ đợc thao tác, đợc
hoạt động, trải nghiệm, đợc thể hiện những nhu cầu cá nhân,
đợc phát triển cân đối hài hòa từ đó gúp trẻ phát triển toàn
diện.
Hin nay, trờn th trng cú rt nhiu dựng, chi a dng cho tr mm
non, tuy nhiờn xột v phng tin giỏo dc thỡ chỳng ta khụng th ỏp ng y
cỏc nhu cu v mc ớch ca chng trỡnh dy hc trng Mm non. Hn
th na vic mua sm quỏ nhiu chi cho tr lm nh hng n kinh tế ca
cỏc bc ph huynh. Trong khi cỏc nguyờn vt liu, ph phm t cuc sng, trong
sinh hot ang sn cú v cú rt nhiu cho cỏc chỏu cú th s dng tỏi to lm
dựng chi cho chớnh mỡnh. Khi tr cú c nhng chi do t tay mỡnh
lm ra cỏc chỏu s cm thy yờu quý v hng thỳ hn rt nhiu so vi nhng
chi mua sn. õy cng l mt hỡnh thc dy cho tr bit yờu quý sc lao ng
ngay t khi cũn bộ. Xut phỏt t nhng ý tng nờu trờn, tụi ngh rng vic dy
cho tr t lm dựng chi l vic ht sc cn thit v b ớch. L mt giỏo
viờn mm non, tụi luụn nhn thc sõu sc c tm quan trng ca dựng
chi c bit l nhng dựng chi t to ú chớnh l ng lc thụi thỳc tụi
tỡm tũi ra nhng gii phỏp, bin phỏp giỳp tr to ra nhng chi phự hp
vi kh nng t duy ca tr, giỳp tr tn hng cm giỏc thỳ v khi hon thnh

5. Phương pháp điều tra khảo sát thực tế thu thập thông tin, xử lý số liệu
- Để nắm bắt được tình hình chính xác thông tin của trẻ tôi đã đến từng
hộ gia đình, trao đổi với phụ huynh nắm bắt thông tin, ghi chép cụ thể, lập biểu
bảng để tổng hợp kết quả và xử lý số liệu phù hợp với đề tài.
II.NỘI DUNG SÁNG KIẾN.
2.1. Cơ sở lý luận.
Có thể nói rằng đồ dïng ®å chơi có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với
trẻ, đồ chơi không chỉ là giải trí mà còn có tác dụng giáo dục. Được hoạt động
với đồ chơi sẽ giúp trẻ phát triển một cách toàn diện. Đó là:
Phát triển thể chất: Thông qua làm đồ dùng, đồ chơi giúp trẻ phát triển các
cơ, sự khéo léo của đôi bàn tay như nắm, cầm, cắt…

5


Phát triển nhận thức: Thông qua hoạt động làm đồ dùng, đồ chơi các giác
quan của trẻ được phát triển.
Phát triển ngôn ngữ: Làm đồ dùng đồ, đồ chơi trẻ trao đổi, bàn bạc cách
làm, cách chơi qua đó phát triển ngôn ngữ và mở rộng vốn từ cho trẻ.
Phát triển tình cảm - kỹ năng xã hội: Thông qua làm đồ dùng, đồ chơi
phát triển ở trẻ tinh thần hợp tác, gắn kết, chia sẻ giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với
cô.
Phát triển thẩm mĩ: Sau khi làm xong được sản phẩm mình làm ra trẻ sẽ
rất vui vẻ, thoải mái khi giới thiệu sản phẩm của mình. Trẻ biết tôn trọng và giữ
gìn sản phẩm mình làm ra.
Ở lứa tuổi này đặc điểm tâm sinh lý phát triển rất mạnh: nhiều phẩm chất
chú ý có chủ định phát triển nhanh do sự phát triển của ngôn ngữ và tư duy. Sức
tập trung chú ý của trẻ rất cao. Do đó cần phải có những biện pháp hữu hiệu để
giúp trẻ bộc lộ hết khả năng của trẻ trong mọi hoạt động đặc biệt là hoạt động
trẻ tham gia làm đồ dùng đồ chơi cùng cô.

nhiệm vụ và hướng dẫn trẻ cách sưu tầm, thu nhặt và bảo quản các nguyên vật
liệu. Từ đó trẻ biết được để làm được ĐDĐC cần phải làm như thế nào, bảo
quản nó ra sao và chơi chúng như thế nào để đạt hiệu quả.
2.2. Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
a. Thuận lợi.
* Đối với cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng đồ chơi.
Trường Mầm non Nga Nhân là trường đạt chuẩn quốc gia mức độ I. Là
ngôi trường khang trang, khuôn viên sạch đẹp, có đầy đủ đồ dùng đồ chơi ngoài
trời, có đầy đủ sân vườn theo quy định như: Vườn cổ tích, vườn rau của bé, khu
vui chơi vận động, các trang thiết bị đồ dùng đồ chơi, tạo những điều kiện thuận
lợi để các cháu được tham gia vào các hoạt động một cách tích cực.
- Ở lớp tôi được nhà trường mua sắm trang thiết bị, đồ đùng, đồ chơi học
liệu và tôi làm thêm đồ dùng đồ chơi bằng các nguồn nguyên vật liệu phục vụ
cho hoạt động của trẻ.
* Đối với giáo viên.
- Bản thân là một giáo viên yêu nghề, mến trẻ có trình độ chuyên môn
trên chuẩn và không ngừng học hỏi, tự học tự bồi dưỡng để nâng cao năng lực,
kỹ năng nghiệp vụ sư phạm.
7


* Đối với trẻ
- Tỉ lệ trẻ mẫu giáo ra lớp đạt 100%. Trẻ đến trường được học theo đúng
chương trình của từng độ tuổi quy định.Trẻ mạnh dạn tự tin, lễ phép.
* Đối với Phụ huynh
Luôn quan tâm đến việc học tập của con em mình, đây cũng là điều kiện
tốt để giáo viên - phụ huynh - nhà trường có được các biện pháp tốt để chăm sóc
giáo dục trẻ.
b. Khó khăn
* Đối với cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng đồ chơi.

NVL có
sẵn

Trẻ hứng
thú trong
việc làm
ĐDĐC

Trẻ sáng
Ý thức
Trẻ biết đặt
tạo, linh
biết trân
tên sản
hoạt trong trọng và
phẩm phù
việc làm giữ gìn SP
hợp
ĐDĐC
do mình
làm ra

Trẻ biêt
đoàn kết
phối hợp
với nhau
trong
tham gia
các hoạt
động

Số
trẻ

7/35

20

17/35

49

9/35

24

17/35

48.5

21/35

60

23/35

Tỷlệ
%
66

Từ kết quả của thực trạng trên tôi nhận thấy tổng số cháu có ý thức về

giáo dục mầm non, một số giải pháp làm đồ dùng đồ chơi của đồng chí Lê Kim
Huệ giáo viên trường Mầm non Nga Trường, một số tạp chí giáo dục... Đồng
thời tôi luôn tìm kiếm và sưu tầm những hình ảnh “đẹp” được làm từ nguyên vật
liệu sẵn có ở địa phương, từ thiên nhiên, từ phế liệu...để làm “ngân hàng” ảnh tư
liệu, làm cẩm nang cho bản thân mình.
Kết quả:
Bản thân đã nắm được kiến thức hướng dẫn trẻ làm ĐDĐC cho trẻ mẫu
giáo 4 - 5 tuổi. Tích lũy được phần nào kinh nghiệm quý báu cho bản thân và tự
làm đồ dùng dạy học phục vụ thiết thực cho các hoạt động đổi mới dạy học, góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ, bổ sung nhiều đồ dùng dạy
học ở lớp và hưíng dẫn cho học sinh tự tay mình làm ra những đồ dùng đồ chơi
giúp trẻ hoạt động một cách tích cực hơn trong các hoạt động học tập và vui
chơi.
Biện pháp 2: Tìm kiếm, thu gom và xử lý nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ
chơi.
Các nguyên vật liệu phế thải không những làm đồ chơi mà còn làm sạch
môi trường.
Các chai lọ rửa qua nước sạch phơi khô, lá cây, lá chuối, bÑ ng« ph¬i
kh« c¾t xÕp gọn gµng vµo trong ræ.
Việc lựa chọn nguyên vật liệu để làm ĐDĐC cần chú ý:
- Lựa chọn các nguyên vật liệu phải sạch, đảm bảo an toàn.
- Tận dụng những nguyên vật liệu phổ biến, rẻ tiền.
10


- Những vật liệu dễ vận động được từ phụ huynh, học sinh đóng góp.
- Vật liệu có màu sắc đẹp, có kích thước phù hợp vừa với tầm tay trẻ
Đồ chơi tự tạo thường có màu sắc rất đẹp, mới lạ, phong phú và hấp dẫn.
Đồ chơi tự tạo có thể nói là muôn hình muôn vẻ, bởi chúng được tạo ra từ những
vật có sẵn, dễ kiếm, dễ làm, nguồn đå chơi tự tạo là vô tận có thể dùng luôn

Ví dụ: Để chuẩn bị nguyên liệu để hướng dẫn trẻ làm “Con công” trẻ phải
kể được các nguyên vật liệu đó là: xốp màu, vỏ hộp sữa chua, thìa sữa chua, keo
nến, hột vòng; Hay để làm con “Gà mái” cần có: rơm, keo nến, hạt na, chỉ buộc;
Làm con bướm, con cá cần có: vỏ ngao, vỏ trai, hạt vòng, xốp màu; Làm
“Thuyền buồm” cần có: Vỏ can nước rửa bát, xốp màu, que kem; Làm con trâu
cần có lá mít, lá đa; Làm chiếc đồng hồ đeo tay cần có lá dừa, lá dứa....
- Trong quá trình chuẩn bị nguyên vật liệu để làm đồ chơi tôi cho trẻ quan
sát màu sắc (xanh, đỏ, vàng...) hình dáng (tròn, dài, nhọn, bẹt...) tính chất (cứng,
mềm, xốp, ráp...) tạo điều kiện để trẻ tiếp xúc trực tiếp để nhận biết nguyên vật
liệu cần tìm kiếm và thu gom. Để làm được việc này tôi đã phối hợp chặt chẽ
với phụ huynh để giúp trẻ tìm kiếm. Khi trẻ đã tìm kiếm, sưu tầm nguyên vật
liệu sẵn có ở địa phương mà trẻ có thể tìm kiếm đưîc như: vỏ ngao, vỏ hến, hộp
giấy, vỏ hộp sữa, viên sỏi các loại hột, hạt…. Tôi tiến hành xử lý (rửa sạch, phơi
khô loại bỏ những nguyên vật liệu không đảm bảo yêu cầu). Sau đó cô cùng trẻ
phân loại theo nhóm, theo chất liệu và đưa vào kho bảo quản (có dán ký hiệu để
dễ lấy khi sử dụng)

12


Kết quả: Thu gom được: 235 hộp, thìa sữa chua; 314 chai nước khoáng,
C2, lọ sữa; 1250 hột hạt các loại; 125 hộp bánh kẹo, bìa cáttông; 50 cái mo
cau;...
Biện pháp 3: Phương pháp hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi:
Đặc trưng của trẻ mầm non là thích khám phá. Vì thế ĐDĐC làm ra phải
đảm bảo an toàn, không gây thương tích, có độ bền cao. Đặc biệt, các ĐDĐC
phải đẹp mắt thì trẻ sẽ rất hứng thú khi sử dụng.
Khi hướng dẫn cho trẻ làm, chúng ta phải biết cách gợi ý cho trẻ làm
ĐDĐC sao cho đảm bảo phù hợp với sự phát triển của trẻ, đặc biệt trẻ đã lớn.
Cho trẻ làm từ dễ, đơn giản đến phức tạp dần, phù hợp với tình hình lớp, địa

14


Sau đây là một số phương pháp thực hiện làm Đồ dùng đồ chơi cho trẻ:
* Làm “Con công"
- Cần chuẩn bị: Vỏ hộp sữa chua, xốp màu, keo, kéo, bút chì
- Cách thực hiện:
+ Bước 1: Vẽ đầu công, 2 cánh, đuôi công ra th©n can nhùa
+ Bước 2: Cắt rời các mảng đầu, đuôi, cánh, mỏ.
+ Bước 3: Dán 2 cánh công sang 2 bên của vỏ hộp sữa chua, dán tiếp
đuôi công ở phía sau và dán đầu công ở phía trước.
+ Bước 4: Cắt các màu từ xốp thành các hình giọt nước để trang trí lên
đuôi công cho đẹp, sinh động . Như vậy chúng ta đãn hoàn thành xong con công.
Với đồ chơi này bé sử dụng trong hoạt động góc, hoạt động cho trẻ làm
quen với toán, bé khám phá khoa học.

Hình ảnh: Sản phẩm của cô và trẻ làm từ nguyên liệu phế thải

15


Biện pháp 4 : Sử dụng sản phẩm trong các hoạt động của trẻ.
4.1 Trong hoạt động học
Đối với trẻ Mầm non, hoạt động một ngày của trẻ diễn ra từ lúc đón trẻ
đến khi trả trẻ. Vì vậy khi trẻ tự làm ĐDĐC cô cần cho trẻ được hoạt động nhiều
trên sản sẩm của mình ở mọi hoạt động. Hoạt động học, hoạt động góc, trang trí
các mảng tường, lớp học và cho trẻ trải nghiệm thật nhiều trên sản phẩm của
mình làm ra để trẻ thấy được sản phẩm làm ra của mình thật có ích. Khi sử dụng
nhiều tạo cho trẻ động cơ phấn khởi, hứng thú để tiếp tục học làm những đồ chơi
về sau và hứng thú khi khám phá các hoạt động..

Cú th núi c ngun nguyờn vt liu rt a dng v di do nhng lm
th no tỡm kim v ly c chỳng mt cỏch d dng nht tn dng cỏc
nguyờn vt liu d kim, r tin lm dựng giỳp giỏo viờn va cú iu kin
tit kim chi phớ . ú cng l mt vn khụng n gin. Chớnh vỡ vy tụi ó
dựng bin phỏp l tuyờn truyn phi kt hp vi ph huynh cựng h tr trong
vic su tm, tỡm kim cỏc nguyờn vt liu cn thit cho vic thc hin cỏc ch
giỏo dc.
Ngay từ khi đầu năm học tôi đã phối hợp với cha mẹ trẻ
mang nguyên vật liệu phế thải đến lớp và tuyên truyền với cha
mẹ sử dụng xong các chai lọ rửa sạch thu gom mang đến lớp.
Trong nm hc cú th chia lm nhiu t huy ng ph huynh, cng cú
th ph huynh em vo ngay. Giỏo viờn cú th trao i trc t u nm hc
n cỏc ch thỡ huy ng thờm.
+ lm cỏc bc tranh phc v cho ch giỏo dc tụi ó vn ng ph
huynh mang nhng t lch c, ho bỏo, v trai, v ngao, ht ht,... lm
dựng dy hc cho tr.
Kt qu:
- Vic cho tr t lm DC c ph huynh ng tỡnh hng ng, n
cui nm cú ti 85% ph huynh tham gia thu thp nguyờn vt liu, to iu kin
giỳp tụi hon thnh tt cụng vic ca mỡnh.
- Ph huynh luụn quan tõm ng viờn kp thi ti tr, hng lỏi tr nhiu
hn ti vic lm chi v gi gỡn chỳng.

17


2.4. Hiu qu ca sỏng kin
Qua mt nm ỏp dng nhng bin phỏp trờn vo trong quỏ trỡnh t chc
thc hin tụi thấy chất lợng lớp tôi đợc nâng cao rõ rệt. Trẻ có ý
thức cao và hứng thú với việc làm đồ dùng đồ chơi, trẻ đã có

to, linh
bit trõn t tờn sn
hot trong trng v phm phự
vic lm gi gỡn SP
hp
DC
do mỡnh
lm ra

T
S
l %
tr
93
26/35

Tr biờt
on kt
phi hp
vi nhau
trong
tham gia
cỏc hot
ng

T
S
T
S
T

* i vi bn thõn:
Trong quá trình nghiên cứu sáng kiến này bản thân tôi đã
nâng cao đợc vốn kiến thức cho mình trong việc làm đồ dùng,
đồ chơi sáng tạo bằng các nguyên vật liệu phế thải.
Bản thân tôi đã nắm chc ni dung, phng phỏp t chc hng
dn tr lm dựng chi
Mặt khác tôi đã cú nhiu kinh nghim trong vic su tm nguyờn vt
liu.
Trong quá trình thực hiện đã giúp tôi nâng cao tay ngh qua
đó còn giúp cho trẻ hứng thú, sáng tạo khi đợc làm đồ dùng, đồ
chơi cùng bạn và cô.
* i vi ng nghip
- L ti liu cỏc ng nghip tham kho và học hỏi kinh nghiệm
trong việc làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo.
* i vi nh trng
- Đợc hội đồng khoa học nhà trờng đánh giá cao, xp loi và
lu vào hồ sơ nhà trờng.
III. KT LUN KIN NGH
* Kt lun:
Qua quỏ trỡnh t chc v thc hin hng dn tr lm DC cho tr mu
giỏo 4- 5 tui tụi nhn thy rng: õy l mt vic lm vụ cựng cn thit. thc
hin cú hiu qu thỡ yờu cu t ra i vi giỏo viờn mm non phi nm c
nhng tiờu chớ c bn khi lm chi t to bng nhng nguyờn vt liu ph
thi: m bo tớnh s phm (cú tỏc dng hỡnh thnh, cng c cỏc khỏi nim,
khỏm phỏ khoa hc, hp dn, kớch thớch trớ tũ mũ ca tr; tr cú th thao tỏc vi
chi trong nhiu trũ chi); m bo tớnh phự hp, an ton (Mu sc, kớch
thc phự hp, an ton, khụng c hi, khụng nguy him. Cn v sinh cỏc sn
phm trc khi tỏi ch thnh chi) m bo tớnh ph bin (Nguyờn liu sn
cú, d tỡm a phng, cú th s dng vo nhiu ni dung giỏo dc khỏc nhau ;
m bo tớnh sỏng to (T mt loi vt liu cú th to hỡnh thnh nhiu chi

Tụi xin chõn thnh cm n!
XC NHN
CA TH TRNG N V

Nga Sn, ngy 20 thỏng 3 nm 2019

Tụi xin cam oan õy l SKKN ca mỡnh
20


viết, không sao chép nội dung của người
khác.
Mã Thị Thanh
Nguyễn Thị Diệu
Tài liệu tham khảo
1. Tài liệu hướng dẫn trẻ làm ĐDĐC từ nguyên vật liệu thiên nhiên của
Thạc sỹ Nguyễn Thị Bách Chiến chuyên viên vụ giáo dục mầm non .
2. Một số giải pháp làm đồ dùng đồ chơi của đồng chí Lê Kim Huệ giáo
viên trường Mầm non Nga Trường, một số tạp chí giáo dục.
3. Chương trình Giáo dục mầm non được ban hành theo thông tư
28/2016/TT-BGD§T ngµy 30/12/2016 GDMN
4. Tham khảo qua mạng Internet

21


DANH MỤC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH
NGHIỆM NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN, TỈNH VÀ CÁC
CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN

Ngành GD cấp tỉnh

C

2011- 2012

Ngành GD cấp tỉnh

C

2012-2013

Ngành GD cấp huyện

A

2015-2016

Một số kinh nghiệm
nhằm phát triển vốn từ
của trẻ lứa tuổi 24 - 36
tháng

2

Một số biện pháp sử
dụng đồ dùng đồ chơi
hấp dẫn cho trẻ làm quen
với toán 5 - 6 tuổi